Het is jammer dat de discussie een beetje verzand is in metingen want het oorspronkelijke punt van Pjotr, kan het zijn dat stroomsturing beter klinkt, is daardoor wat op de achtergrond geraakt.
In het elektrische circuit van een driver komen we een spreekspoelweerstand en een spreekspoelzelfinductie tegen, die in serie staan. De stroom door die serieschakeling, die in het schema is aangeduid met Re, voedt de transformator Bl:1 die de elektro-mechanische omzetting vertolkt.
Er ontstaat een beweging van de conus en de spreekspoel v, die aanleiding geeft tot een tegen-EMK van Bl*v
-In het laag hebben we te maken met grote uitwijkingen, zodat hier de eventuele niet-lineariteit van de ophangstijfheid S tot vervorming aanleiding kan geven. Dat leidt dan tot een vervormde v, en dus vervormde tegen-EMK. Sluiten we de stuurspanning E aan via een zeer lage Re, dan zal dat ertoe leiden dat de spanningen op de transformator meer sinusvormig worden, zodat de vervorming in v wordt gecorrigeerd. Er zal dan een niet-sinusvormige stroom door Re moeten lopen. In het uiterste geval maken we Re =0 door toevoegen van een negatieve uitgangsimpedantie -Re in de versterker.
Dat is de werking van spanningssturing, dus van een hoge dempingsfactor. Bij moderne drivers en vooral bij woofers is de niet-lineariteit van de ophangstijfheid S gering, zodat dit mechanisme niet heel belangrijk meer is.
Een andere, in de praktijk belangrijkere bron van vervorming is de niet-lineariteit van Bl, maar die kunnen we niet corrigeren.
- Hoewel in dit schema niet getekend (sorry daarvoor) zit in Re ook de spreekspoelzelfinductie Le. Deze is niet constant. De spreekspoel bevindt zich tijdens zijn beweging in een steeds andere positie t.o.v. het ijzer van het magnetisch circuit. Dit leidt tot amplitude-afhankelijke variaties in Le .
Lang geleden heeft Klippel al eens laten horen (in een geluidsfragment op zijn website) hoe die variatie in Le klinkt. Ik herinner me een opname van een aantal gitaarakkoorden, die met dit effect veranderden in een typisch "luidspreker"- geluid, tegelijk heel herkenbaar en heel lelijk. Zouden we een heel grote impedantie in serie met Re zetten, dan vallen die variaties weg. Dat pleit voor stroomsturing.
- Verder hebben we de weerstand in Re. Bij heel lichte en kleine drivers kan bij grote uitsturing de spreekspoel periodiek opwarmen en afkoelen. Dit kan leiden tot een variatie in de weerstand, die als een soort compressie-effect zou werken. Ook hier zou het probleem opgelost zijn met stroomsturing.
Wat zou dus interessant zijn om te meten?
Bij woofers of conus midrange drivers zou het Le-variatie effect meetbaar kunnen zijn als intermodulatie als tegelijk een middentoon en een sterke lage toon aanwezig zijn. Stroomsturing zou dit moeten verminderen.
Bij tweeters zou het compressie-effect meetbaar moeten zijn als een geluiddruk niveau dat bij
toenemende uitsturing achter blijft. Dus b.v 10 dB meer signaal, 9 dB meer druk. Dit effect bestaat, ik heb het zelf redelijk vaak mogen meten. Ook hier zou stroomsturing uitkomst moeten bieden.
Misschien biedt dit houvast voor volgende metingen?
vr groet,
Tom M
. Wat daar stond, wordt een mens niet trots van 
.
.
. Gisternacht was de ruisvloer veel fraaier.
. Dat zakt een flink eind! Conform verwachting.
!
