Wie wat bewaart, die... bouwt mini TQWT's.

[pompebled]

Nu de sub met PR in de afstem fase is, zie http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=3&t=21646 , ben ik in de doos met 'voorraad' gedoken om te kijken of ik er nog een paar satellietjes bij kan maken.

Daar vond ik een paar Ø7 cm konus tweeters, die ik voor een zacht prijsje op de kop heb getikt, toen Tandy z'n deuren sloot in Sneek (prijs destijds Fl 34,50 per stuk...).

De driver zit in een gesloten kunststof behuizing, met af fabriek een 16 uF condensator er aan gesoldeerd:

Met het aangegeven frequentiebereik van 700 - 20000Hz moet dat wel willen aansluiten bij de tweede speaker, een Ø10 cm Blaupunkt 8 637 620 104, 8Ohm, afkomstig uit een TV, die op een gegeven moment de geest gaf en waar ik de speakerunits uit gehaald heb voor de boel de recycling in ging.
De Siemens TV in kwestie was een monitor model, met de speakers in kunststof units in de zijden, onder een hoek naar voren gericht.
Het was nog een hele klus om de speakers daar uit te krijgen, want alles was met Deutsche Grundlichkeit in elkaar gelijmd.
Maar, tegen een Dremel met een snijschijfje, is ook dat niet bestand...

Daar de magneten voorzien zijn van een afscherming, durfde ik het wel aan om ze in de draaibank in te spannen en de lijm- en kunststof resten op die manier af te draaien, zodat de speakertjes er weer fatsoenlijk uitzien.

Daar de tweeter z'n eigen behuizing heeft, hoef ik me daar niet druk om te maken, waar ik mee zit, is dat ik van de Blaupunkt geen data kan vinden, anders dan dat deze speaker in diverse transistor radio's gebruikt is.

In de grote TV kast klonken deze speakertjes best goed, maar ik wil niet zúlke grote behuizingen er voor maken...

Wat is een bruikbaar uitgangspunt?
3 liter, 5 Liter?

Wie geeft me een idee voor de inhoud?
Gesloten, BR, of TL?

Groeten, Jan.

[hilbren]

Je zou eens kijken of je een aantal basisparameters van je woofer kunt meten. (iets waar ik zelf ook geen ervaring mee heb) Dan heb je de mogelijkheid om de sitmulatiepakketten te spelen.

Een leuk pakket om eens te proberen is: http://leonardaudio.co.uk/
Het heeft mij verbaasd hoeveel strakker een TL klinkt in verhouding met gesloten en BR. Je behuizing wordt (soms uit verhouding) groter dan je speakers, maar je krijgt er wel wat voor terug.

[pompebled]

Hallo Hilbren,

Dat zou inderdaad het mooiste zijn, maar ik beschik niet over meetapparatuur (en de kennis hoe daar mee om te gaan).

Ik hoop eigenlijk op wat suggesties betreffende volume en bouwvorm.
De Blaupunkt heeft een vrij harde ophanging, dus die gaat (ook al vanwege het formaat) niet erg laag, groter dan 5 liter lijkt me niet nodig, of wel?

Groeten, Jan.

[markbakk]

groter dan 5 liter lijkt me niet nodig, of wel?

Vijf liter is ruim aan de maat, kan gemakkelijk in een kwart tot de helft daarvan, vermoed ik. Of in een Open Baffle. Voor een goede gesloten kast zul je toch moeten meten. En er zal ook een filter aan moeten.

[richard]

Wat was de behuizing van de TV? Als dat een gesloten compartiment was kan ik me voorstellen dat een gesloten behuizing weer zal voldoen. De parameters bepalen om het exacte volume te berekenen is dan wel leuk, maar als je dat niet doet is er meestal weinig risico dat het heel erg fout gaat.
Misschien van goedkoop spaanplaat een kastje bouwen met voldoende volume. Met een plastic zak zand of stenen in de behuizing kun je het volume aanpassen tot je een optimum hebt bereikt.

De speaker kan ook uit een lekke TV-kast komen, dan heeft hij waarschijnlijk een hoge Q. Een nieuwe lekke kast is dan een optie. Aperiodisch gedempt noemen ze dat in het audiofiel duurdoeners taaltje.

Of een TL, maar dan moet je wel de resonantiefrequentie weten.

[pompebled]

Hallo Richard,

De Blaupunkt speakers komen uit een Siemens beeldbuis TV, ik zal eens op oude foto's kijken of ik de afmetingen kan schatten.
De beeldbuis neemt natuurlijk veel plaats in en de kast was niet 100% dicht, er zaten ontluchtingssleuven onder en bovenin de behuizing.

Op zich ben ik wel een TL fan, maar om de resonantiefrequentie van zo'n kleine speaker te gokken?

Groeten, Jan.

[richard]

Je zou hem kunnen meten met een multimeter, weerstand en frequentiegenerator.

[hilbren]

Je zou hem kunnen meten met een multimeter, weerstand en frequentiegenerator.

Exact, en schrik niet van die frequentiegenerator, met je pc en een versterker heb je ook een frequentiegenerator. Op internet zijn zelfs websites die elk willekeurig geluidjes en tonen voor je kunnen genereren.

Wat je zij over die lage frequenties zou best eens kunnen kloppen. Zo'n klein drivertje kan natuurlijk ook niet veel lucht verplaatsen. Wanneer je dit wel probeert, dan zal die in de meeste gevallen flink wapperen en bijgeluiden produceren. Met een goede kast kun je veel meer geluid uit zo'n kleine driver halen. Een erg mooi voorbeeld vind ik altijd zo'n needle.

Lopende topics op dit forum:
http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=3&t=11939

en deze met uitgebreide bouwbeschrijving:
http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=3&t=15864

[pompebled]

Je zou hem kunnen meten met een multimeter, weerstand en frequentiegenerator.

Multimeter: check
Weerstand: welke waarde?
Frequentiegenerator: check (internet).

Hoe sluit je een en ander aan en hoe ga je te werk?
Gebruik je een sinus?

Groeten, Jan.

[nxs77]

Mischien een waarde van 10 ohm oid proberen?

[richard]

Mischien een waarde van 10 ohm oid proberen?

Dat zou een goede waarde zijn. Wel wat Watt, dus niet een klein dingetje. Je zet die in serie met de te meten woofer.
De weerstand van een 8 Ohm woofer is rond de 5 Ohm, dus 2/3 van de totale spanning zal over de weerstand vallen en 1/3 over de woofer.

Je zet het signaal op het geheel, beginnend bij bijvoorbeeld 20 Hz. Niet overdrijven met het vermogen, want je kan het ook vernielen. Dan laat je de frequentie oplopen en meet je het voltage (stand AC) over de woofer bij iedere frequentie. Rond de resonantiefrequeuntie loopt de impedantie op, dus de spanningsval over de woofer, en te meten waarde gaat ook omhoog. boven de resonantie frequentie loopt de impedantie weer af naar een bepaald minimum. In de hoge frequenties loopt de impedantie weer op vanwege de inductie van de spreekspoel. De frequentie waar de impedantie (en dus de spanning over de woofer) het hoogst meet is de resonantiefrequentie van de woofer.

In principe zou je nu ook het impedantieverloop van de woofer kunnen uitrekenen. Hoe dat moet herinner je jezelf vast nog wel van de natuurkundeles op school.

[Henkjan]

er zijn een flink aantal howto's te vinden uiteraard:
https://www.google.nl/?gws_rd=ssl#q=lou ... ment+howto

[pompebled]

Dat zou een goede waarde zijn. Wel wat Watt, dus niet een klein dingetje. Je zet die in serie met de te meten woofer.
De weerstand van een 8 Ohm woofer is rond de 5 Ohm, dus 2/3 van de totale spanning zal over de weerstand vallen en 1/3 over de woofer.

Ik heb twee draadgewonden weerstanden van 5,6 Ohm 10W in serie, is 11,2 Ohm ook goed?

Met een beetje mazzel kom ik dit weekend aan meten toe.

Hoe groot moet ik de stappen maken in frequentie, met 5Hz omhoog, of minder?
Als ik het goed begrijp, dan zorgt de weerstand ervoor, dat je de spreekspoel niet overbelast/opstookt.

In principe zou je nu ook het impedantieverloop van de woofer kunnen uitrekenen. Hoe dat moet, herinner je jezelf vast nog wel van de natuurkundeles op school.

Ja natuurlijk, als we dat ooit geleerd hebben...
Voor mij is de middelbare school ruim 40 jaar geleden en dit soort berekeningen heb ik nooit nodig gehad, dus is er bjusterbaarlik weinig van blijven hangen.

Maar daar zijn de 'how-to's' dan weer handig voor.

Groeten, Jan.

[richard]

Meten in stapjes van 1 Hz lijkt me beter, of eerst 5 Hz en als je de spanning ziet oplopen in stapjes van 1 Hz.
De weerstanden in serie lijkt me prima, of je neemt er maar één. Ze zijn niet voor de veiligheid, dus nog steeds oppassen met de knop van de versterker. Sinussen zijn 'gevaarlijker' voor een luidspreker dan muziek.

De weerstand heb je nodig omdat je van de woofer de impedantie wil meten, dat is de wisselstroomweerstand, die varieert immers. De weerstand blijft bij het oplopen van de frequentie dezelfde waarde houden, maar de wisselstroomweerstand van de woofer loopt op bij de resonantiefrequentie. De weerstand is daarbij het ijkpunt.

De versterker geeft een bepaalde constante spanning in Volt. Als de weerstand 10 Ohm is en de impedantie van de woofer 5 Ohm meet je over de weerstand 2/3 en over de woofer 1/3 van de spanning. Bij de resonantiefrequentie kan de impedantie oplopen tot bijvoorbeeld 50 Ohm, dan meet je over de weerstand 1/6 en over de woofer 5/6 van het totale voltage. Boven de resonantiefrequentie loopt de impedantie van de woofer weer terug.

Voor het omrekenen heb je de wet van Ohm nodig. Bij mij is het ook al een behoorlijke tijd geleden dat we dit op de MAVO hebben moeten leren. En wat er allemaal is blijven hangen, daar heeft iedereen vast last van. Ik probeerde een tijdje geleden mijn nichtje te helpen met scheikunde, wat een afgang werd dat.

[pompebled]

So far so good...

De opstelling is als volgt:
- weerstand in serie met de speaker (free air) aan de versterker uitgang.
- meetpennen op de speaker terminals.
- Universeelmeter op de stand 20V AC

De gemeten waarden zijn:
20 Hz - 1,59V
25 Hz - 1,7V
30 Hz - 1,74V
31 Hz - 1,75V
32 Hz - 1,76V
33 Hz - 1,76V
34 Hz - 1,75V
35 Hz - 1,75V
40 Hz - 1,74V
45 Hz - 1,17V
50 Hz - 1,67V
55 Hz - 1,63V
60 Hz - 1,58V
65 Hz - 1,54V

Mag ik hieruit concluderen dat de resonantie frequentie rond de 33Hz ligt?
Mag ik dit erg laag vinden voor een 10 cm speakertje?

Groeten, Jan.

[bramwilbrink]

volgens mij is dat wel erg laag voor zo'n woofer,
tot hoever heb je het doorgemeten? mij lijkt dat de resonantie frequentie ergens tussen de 80 en 120 hz ligt.
ik heb zelf geen ervaring met meten maar dit lijkt mij wel erg laag
gr bram

[richard]

Lijkt mij ook wat laag. Wat is de waarde van de weerstand en de spanning over de weerstand en luidspreker samen? Die moet bij iedere meting gelijk zijn.

[pompebled]

Lijkt mij ook wat laag. Wat is de waarde van de weerstand en de spanning over de weerstand en luidspreker samen? Die moet bij iedere meting gelijk zijn.

Nu wordt het lastig (voor mij dan...).
De weerstand van spreekspoel en weerstand samen is 18,7 Ohm

Ik heb gemeten over de spreekspoel, had ik de weerstand in de meting moeten opnemen?
Ik had het volume laag; je kon het membraan voelen trillen, maar pas boven de 40-45 Hz was het geluid hoorbaar.

Ik zal morgen opnieuw gaan meten, laat me maar weten hóe ik dat goed moet doen.

Groeten, Jan.

[richard]

Lijkt mij ook wat laag. Wat is de waarde van de weerstand en de spanning over de weerstand en luidspreker samen? Die moet bij iedere meting gelijk zijn.

Nu wordt het lastig (voor mij dan...).
De weerstand van spreekspoel en weerstand samen is 18,7 Ohm

Wat is de waarde van de weerstand alleen? Bepaal per meetfrequentie de spanning in Volt zowel over de spreekspoel alleen, maar ook over de weerstand en spreekspoel samen.

Ik heb gemeten over de spreekspoel, had ik de weerstand in de meting moeten opnemen?

Zie hiervoor. En als het goed is moet dat voltage bij iedere meting gelijk zijn.

Ik had het volume laag; je kon het membraan voelen trillen, maar pas boven de 40-45 Hz was het geluid hoorbaar.

Eerst hoor je niets vanwege de akoestische kortsluiting. Daarom moet je ook oppassen dat je de versterker niet te ver open draait.

[pompebled]

Ik heb twee draadgewonden weerstanden van 5,6 Ohm 10W in serie, is 11,2 Ohm ook goed?

Met de weerstanden aan elkaar gesoldeerd meet ik 11,4 Ohm.

Ik ga morgen weer verder, eerst een tukkie doen.

Groeten, Jan.

[pompebled]

Nieuwe ronde, nieuwe prijzen!
Meetopstelling opnieuw gemaakt, dus de gemeten waarden wijken af van die van gisteren, omdat de versterker niet even hard stond.

Op verzoek doorgegaan tot 200Hz

Frequentie, Voltage gemeten over spreekspoel + weerstand, Voltage over spreekspoel:
20 Hz - 1,39 - 0,50
25 Hz - 1,49 - 0,56
30 Hz - 1,54 - 0,59
35 Hz - 1,56 - 0,61
40 Hz - 1,55 - 0,61
45 Hz - 1,53 - 0,60
50 Hz - 1,50 - 0,59
55 Hz - 1,47 - 0,58
60 Hz - 1,43 - 0,56
65 Hz - 1,38 - 0,55
70 Hz - 1,34 - 0,53
75 Hz - 1,29 - 0,52
80 Hz - 1,25 - 0,50
85 Hz - 1,20 - 0,48
90 Hz - 1,16 - 0,47
95 Hz - 1,12 - 0,46
100 Hz - 1,07 - 0,44
105 Hz - 1,03 - 0,43
110 Hz - 1,00 - 0,42
115 Hz - 0,96 - 0,41
120 Hz - 0,93 - 0,40
125 Hz - 0,89 - 0,39
130 Hz - 0,86 - 0,38
135 Hz - 0,83 - 0,38
140 Hz - 0,80 - 0,38
145 Hz - 0,78 - 0,38
150 Hz - 0,75 - 0,38
155 Hz - 0,73 - 0,39
160 Hz - 0,70 - 0,39
165 Hz - 0,68 - 0,40
170 Hz - 0,66 - 0,41
175 Hz - 0,64 - 0,41
180 Hz - 0,62 - 0,40
185 Hz - 0,60 - 0,39
190 Hz - 0,58 - 0,37
195 Hz - 0,57 - 0,35
200 Hz - 0,55 - 0,32

Ter vergelijking heb ik de 8" no-name Taiwan woofer ook gemeten, daar komen bijna identiek waarden uit, het hoogste Voltage mat ik hier op 35Hz.

Dit komt overeen met wat ik gisteren gemeten heb, zou de resonantiefrequentie dus inderdaad zó laag liggen?

Groeten, Jan.

[richard]

Het is nu lastig direct de resonantiefrequentie te herkennen omdat de spanning over het geheel per meting variabel is. Het gaat om de spanning over de woofer ten opzichte van de totale spanning. Daar waar die verhouding het hoogst is zit de resonantiefrequentie.

Ik heb thuis geen excel, de maar met een speadsheet kun je hier wel een impedantiecurve uit toveren.
Morgen in de pauze maar even knutselen.

[Henkjan]

.... een impedantiecurve uit toveren..

[pompebled]

Bedankt Henkjan,

FR zit volgens mijn metingen dus inderdaad rond de 35Hz.
Wat ik nog steeds erg laag vind voor zo'n klein speakertje...

Als dat klopt, dan is een kleine TL niet écht klein/kort voor deze speaker.

Groeten, Jan.

[richard]

Bedankt Henkjan,

FR zit volgens mijn metingen dus inderdaad rond de 35Hz.
Wat ik nog steeds erg laag vind voor zo'n klein speakertje...

Als dat klopt, dan is een kleine TL niet écht klein/kort voor deze speaker.

Groeten, Jan.

Met deze uitkomsten en de grafiek kan je nog niets, je hebt de spanning gemeten en je moet ze omrekenen naar de impedantie van de woofer.

De impedantie kun je berekenen door de weerstand 11,4 Ohm te delen door het verschil tussen de totale spanning en de spanning over de woofer. De uitkomst vermenigvuldig je met de spanning over de woofer. Bij 35 Hz is dat 7,3 Ohm, bij 100 Hz is dit 8,0 Ohm en bij 180 Hz is het 20,7 Ohm. Zet alle uitkomsten op een rij en je krijgt een grafiek van de impedantie van de woofer.