Versterker bouwen met 4% kennis

[Arno]

Nou, ik heb weer eens een plannetje.

Ik zou graag zelf een geïntegreerde versterker maken. Dit wordt een erg grote uitdaging, aangezien ik echt heeeeel weinig van elektronica afweet.

Ik ben al een beetje aan het lezen geslagen in het boek 'elektronica, echt niet moeilijk', van A. Schommers. Vooralsnog ben ik het met die titel niet eens, maar de tijd zal het leren.

Eigenlijk dacht ik eerst aan voorgesoldeerde modules, maar misschien wil ik wel een stap verder gaan. Eén en ander zal ook afhangen van jullie mening wat betreft de haalbaarheid van zo'n projekt.

Mijn doel is:

-geïntegreerde versterker

-ong. 40 Watt

-CD-in/aux-in

-Volumeknop

-Aan/uitknop



Ik heb van mijn broertje wat bakken met onderdelen gekregen, met oa onderdelen van mijn oude Onkyo Integra A-8170. Geen idee of ze bruikbaar zijn, maar ik vond ze er wel duur uitzien
Transformator moet ik nog doormeten, maar daarvoor moet ik eerst nog een meter kopen.

[ray5150]

Klinkt leuk, maar je zal iets meer punten duidelijk moeten maken.
Bijvoorbeeld, wat wil je eraan uitgeven?. ga je zelf ook een kast maken?
Wil je een discrete (losse transistoren) voorversterker of met een opampje werken. ga je uit van een kant en klaar ontwerp met printlayout.
of wil je zelf een print ontwerpen op de computer aan de hand van een schema?
Hoe zijn je praktische "skills"? (praktijkkennis,solderen,meten)
geen zorg, wij zijn er om je te helpen.

Is wel mooi dat je al een komplete voeding hebt.
Als ik jou was zou ik nog even die eindtransistoren opzij leggen want dat beperkt je wel bij de keuze van het ontwerp eindversterker.

Velleman heeft ook een aantal goede voor en eindversterkers in het pakket die goed gedocumenteerd zijn.

[Arno]

Ik weet nog niet precies wat ik wil, aangezien ik niet precies weet hoe een versterker is opgebouwd.

Zo weet ik bijvoorbeeld al niet het verschil tussen een discrete voorversterker en een opampje

Om teleurstellingen te voorkomen, lijkt het me wijs om een kant&klaar ontwerp te gaan gebruiken, met printlayout, waar ik dus alleen nog maar de onderdelen op hoef te solderen.

Wat de kosten betreft; die wil ik zo laag mogelijk houden. Iets met een goede prijs/kwaliteit verhouding dus. Het vermogen hoeft niet zo groot te zijn, dus hopelijk zijn daar al wat kosten mee te drukken. Verder ga ik bepaalde zaken bij elkaar sprokkelen, zoals koelribben en materialen voor de kast (die ik zelf zal gaan maken).

Over mijn praktische skills:
Ik kan een beetje solderen. Dat wil zeggen, ik kan een goede soldering maken, en ik kan op het oog beoordelen of het een goede soldering is.
Wel zal ik me nog moeten bekwamen in het het solderen van kleine onderdelen, en de snelheid waarmee ik gevoelige onderdelen moet solderen, zal omhoog moeten.

Ik heb vanmorgen een multimeter gekocht, maar ik heb nog nooit zo'n ding serieus gebruikt. Zo zitten er bijvoorbeeld vier aansluitpunten voor de snoertjes op, en ik weet niet eens in welke ik de snoertjes steken moet

[ray5150]

Okee, das duidelijk. eerst de multimeter. zit er geen gebruiks aanwijzing bij? wat voor merk en type is het?
Normaal gesproken is de indeling als volgt: je hebt 3 rode aansluitingen en 1 zwarte.
de zwarte is de massa
je hebt 1 rode voor de spanning in volts.
dan 1 rode voor het milliAmpere bereik (gezekerd),
en 1 rode voor het Ampere bereik (ongezekerd).
dit staat ook met symbolen en tekst aangegeven boven de bussen.
je kunt beginnen met de uitgangsspanningen uit de trafo te meten (AC=wisselspanning).
Vervolgens de spanning die uit de afval elko's komt. (DC=gelijkspanning.)

De indeling van een versterker is als volgt: Ingangskeuze, dit kan met een IC, een relais, of een draaischakelaar.
ik denk dat in jouw geval een draaischakelaar het makkelijktse is.
dan de voorversterker, deze versterkt met een faktor 5 a 10, ook regel je hier het volume,balans,toon,loudness en dergelijke.
vervolgens de eindversterker, deze levert het vermogen voor de luidsprekers. daaroverheen zit de voeding die alles van spanning voorziet.
er kunnen ook nog zaken vookomen als beveiliging en afstandsbediening.

hier is een intressante link voor verschillende bouwpakketjes: viewtopic.php?t=6545

Je kunt hier ook eens zoeken op " gainclone " dat is een heel goede en simpel te bouwen eindversterker met een IC, te weten de LM3886 en opvolgers. er is kilo's literatuur overgeschreven op het internet.

Een opamp is de afkorting van operationele versterker, dit is een 8 potig IC dat een komplete versterker trap bevat,
er hoeven alleen nog maar enkele weerstanden en condensatoren omheen. voorbeeld
Een discrete versterker is opgebouw met losse transistoren dus wat ingewikkelder te bouwen. voorbeeld

[Arno]

Alvast bedankt tot nu toe, je helpt me al op weg.

De multimeter is van het merk Eagle, type Y122KD. Tis een budget apparaat en dat uit zich al in de gebruiksaanwijzing. Een of ander lullig, piepklein, nauwelijks leesbaar kopietje. Maar ik ben al iets verder, en heb zojuist m'n eerste meting verricht

Er komen twee groene draden uit de trafo, daar heb ik nog niets aan kunnen meten. Er komen ook twee rode en een zwarte uit, en tussen rood en zwart meet ik 39.8 volt.

Die voedingsprint is losgeknipt van de trafo. Die kan ik wel weer terugsolderen, want het is duidelijk waar de zwarte en de twee rode draden horen. Daarna wordt het weer lastig.

Maar daar kijk ik morgenavond wel weer naar.

[TubeHead]

2x die zwarte en rode uitlopers zijn wel gunstig !

Kan je een symetrische voeding maken.


Rood = + 40volt wissel

Zwart/Rood ( aan elkaar geknoopt ) = GND ( Ground

Zwart = - 40 volt wissel


alleen moet je van wissel naar gelijk spanning maken met behulp van diodes/diode brug en dan komt er ongeveer

40 volt wissel x 1,4 = 56volt gelijk spanning uit.


hoop dat je het een beetje snapt

[hannesie]

Ik ga dit draadje volgen, waarschijnlijk kan ik hier een hoop leren.

[ray5150]

Rood = + 40volt wissel

Zwart/Rood ( aan elkaar geknoopt ) = GND ( Ground

Zwart = - 40 volt wissel

Ik vrees dat je op die manier een joekel van een kortsluiting gaat maken.

De zwarte is (zeer waarschijnlijk) al de GND....

[riktw]

dat denk ik ook, dus dan zou je zwart aan zwart moeten doen en dan heb je met de rode +40 en -40V wissel.

als ik jou was zou ik beginnen met een zogenaamde chipamp, een chipversterker.
hier zit een groot IC op wat goed gekoelt moet worden die het hele versterken doet, en dan heb je vrij weinig andere onderdelen meer nodig.
een goede die overweg kan met +-40V is de TDA7294.
deze kan ook nog eens 50watt vermogen leveren en klinkt goed, ik heb hem zelf ook eens opgebouwt.
volgens mij was er nog een elektuur artikel met dat IC, met goede uitleg en een printlayout.
iets van "de 50 watt versterker" ofzo.

[BertDB]

Welke versterkerklasse wil je ? wss hoor je het nu donderen in Keulen, maar als je even zoekt op google zal je zien dat er verschillende klassen zijn, ik noem er even enkele op (A, B, AB, D (en daarbij aanleunend T), ...).

Het meestvoorkomend is een klasse AB, die de beste eigenschappen van een A en een B combineert. De beste klasse is en blijft een A, omdat die vrijwel geen vervorming geeft. Het vermogen dat verstookt wordt zullen we even niet bekijken .
Klasse D versterkers zijn tegenwoordig ook erg in. Vooral Hypex is gespecialiseerd in deze 'modules'.

Voor écht goede ontwerpen raad ik je aan even hier te kijken (je kan bij veel projecten ook een print aanschaffen):

http://sound.westhost.com , doorklikken naar projecten.

Ik ben momenteel project 3A aan het maken, en de eerste tests zijn veelbelovend . De site wordt gekenmerkt door kwalitatief zeer goede ontwerpen, die je met vrij standaard componenten kan maken..

mvg, Bert

[ray5150]

Afgelopen Zaterdag, tijdens de ZBA dag in Breda heb ik een gesprekje met Arno gehad.
hij was het met me eens dat een (goed gedocumenteerd) bouwpakketje en /of een chipamp zoals LM3886 / LM3875 waarschijnlijk de beste oplossing zou zijn.
mede gezien zijn budget en praktische "skills".
Gezien het budget zal een UCD wel afvallen.
Hij vertelde ook dat hij wat onderzoek zou gaan doen over Gainclone's en dergelijke, want dat leek hem wel een aantrekkelijke oplossing.

[Arno]

Iedereen bedankt voor de adviezen.

Ik heb veel zitten lezen over gainclones. Dit lijkt mij echt een leuk versterkertje. Als dat hem wordt dan wil ik dat met zo'n soort konstruktie gaan doen.

Ook heb ik zitten kijken naar de amp5 en de amp10 van 41hz. Weet iemand of die qua geluid in de buurt komen van amp1b? Ik hoorde Jeroen_d's amp1b in Breda, en dat klonk errug goed. Ik ben alleen bang dat die wat lastig te solderen is.

[ray5150]

Leuk linkje, mooi stukje werk wat die meneer heeft gemaakt
Als ik ook nog een suggestie mag doen: Deze.

[TubeHead]

Rood = + 40volt wissel

Zwart/Rood ( aan elkaar geknoopt ) = GND ( Ground

Zwart = - 40 volt wissel

Ik vrees dat je op die manier een joekel van een kortsluiting gaat maken.

De zwarte is (zeer waarschijnlijk) al de GND....

Ringkern trafo die ik ooit heb keer laat wikkelen was dit niet het geval.
Maar kan zijn dat bij andere trafo's een ander geval is.

Wist bij die ringkern trouwens ook niet precies hoe het zat.
Had toen gewoon een tweede trafo gepakt.

230 -> 6 volt

die 6 volt aan de secundaire 6 volt van de andere geprikt en zo de hoogspanning kant gemeten.

[Implo]

Iedereen bedankt voor de adviezen.

Ik heb veel zitten lezen over gainclones. Dit lijkt mij echt een leuk versterkertje. Als dat hem wordt dan wil ik dat met zo'n soort konstruktie gaan doen.

Ook heb ik zitten kijken naar de amp5 en de amp10 van 41hz. Weet iemand of die qua geluid in de buurt komen van amp1b? Ik hoorde Jeroen_d's amp1b in Breda, en dat klonk errug goed. Ik ben alleen bang dat die wat lastig te solderen is.

Hey,

Ik heb zojuist een AMP10 in elkaar gezet. Prima te doen, al is enige soldeerervaring wel nodig, aangezien sommige soldeereilandjes wel heel klein zijn. Over de geluidskwaliteit kan ik helaas nog niks zeggen, hij wacht nu op zijn ringkerntrafo

Wat wel een leuke optie is, is dat je bij de AMP10 de inputgain (ingangsversterking) kunt bepalen door de waarde van bepaalde weerstandjes. Daarmee kun je deze versterker gebruiken zonder voorversterker. Een potmeter en keuzeschakelaar is al genoeg om meerdere apparaten aan te sluiten.

[Arno]

De plannen zijn enigzins gewijzigd. Ik heb onverwachts een kant&klare print gekregen van iemand hier op het forum, als vergoeding voor het maken van een aantal luidsprekerkasten Bijpassende trafo komt er ook aan.

Een welkome verrassing

Het lijkt me dus logisch dat ik hier mee verder ga, want dit lijkt me een prima ding.

[Arno]

Zo sla ik gelijk een flink aantal stappen over, en kan ik dus al over een kast gaan nadenken.

Als meubelmakert denk ik dan al snel aan iets van hout.

Gaat dat zomaar, of moet ik eerst een frame van metaal maken? De versterkermodule is al voorzien van een koelblok, wat niet op het exemplaar op de foto zit.

Hoe zit het met de aarding? Ik neem aan dat het niet noodzakelijk is dat de versterker op een geaard stopcontact wordt aangesloten, aangezien dat bij versterkers uit de winkel meestal ook niet het geval is.

[amanda]

Leuk project!

Volgens mij is de standaard aarding dmv draden genoeg.
Zelf wel houten computerkasten gemaakt en normaal zit het moederbord ook aan de metalen behuizing geschroefd maar het werkte gewoon prima.

[hannesie]

Als ik de kenners moet geloven, dan zou het beter zijn een metalen wand toe te passen, dit om hoog frequent signaal buiten te sluiten. Dit is dan ook de redenen waarom ze de metalen stekkers aanbevelen voor de TV aansluiting( minder gevoelig). Bij mijn voorversterker is het advies gegeven om 1 ster aardpunt te gebruiken om zo te voorkomen dat je brom of aardlussen krijgt. Of het voor een eindversterker ook opgaat weet ik niet.
Je hebt volgens mij een schitterend goede basis om hier een goed klinkende versterker te maken, ben ook wel benieuwd of hij erg anders klinkt als b.v. de Hypex modules.

[Implo]

Ook bij een eindversterker is het belangrijk dat je een zogenaamde ster-aarde gebruikt. Dus alle 'aansluitingen' naar de aarde naar 1 punt leggen, zo voorkom je aardlussen.

Ook is het aan te bevelen om de versterker in een metalen behuizing te plaatsen, om de versterker, zoals hierboven al werd aangegeven, te beschermen tegen storingen van buitenaf.

[amanda]

Misschien is een optie om de binnenkant dan met kopertape te plakken?

[Arno]

Op zich is het geen probleem om een frame van aluminium te maken. Ik heb nog vele meters aluminium hoeklijn van 70 x 30 mm bij 2 mm dik, en 2 meter alu hoeklijn van 60 x 60 mm bij 6 mm dik. Daar kom ik al een heel eind mee. Dan hoef ik alleen nog maar een bovenkant en een bodem te hebben.
Aluminium zaag ik gewoon op de cirkelzaag, dus dat kan ik behoorlijk maatzuiver verwerken.

Daarna kan ik de voor-, zij-, en achterkant met hout afwerken, en de bovenkant wordt waarschijnlijk kunststof of hpl.

Als het goed is zit er op de printplaat al een montagegat voor ster-aarde (zie foto). Is het dan de bedoeling dat ik op de bodemplaat een nok moet maken waar alle aardedraden verzamelen, en dan bovenop die nok de printplaat monteer door het rood omcirkelde gaatje?

Ik vond trouwens nog een Alps 100k potmeter. Zou ik die waarde kunnen gebruiken?

bvd,

Arno

[Paul]

dat hangt af van de inputimpedantie van je versterker? heb je een datasheet oid?

[Arno]

Alles wat ik gevonden heb staat hier

[Paul]

Ik heb het niet kunnen vinden in de datasheet

maar ik denk dat 100kOhm wat hoog is.. met 10kOhm is de kans op succes groter

(als de impedantie van de potmeter te hoog is tov de eindversterker creeer je als het ware een laagdoorlaatfilter)