Zelfbouw dipool bandtweeter

[Gerrit]

Pas wel op met NaOH, dat etsen kun je het beste met kokende NaOH doen en dan komt er veel waterstof vrij.

Ik wilde het om te beginnen iets subtieler aanpakken, de reactie is ook nog eens behoorlijk exotherm en dan kan het snel uit de hand lopen. Het plan is om een stuk folie op de bodem van een glazen schaal te 'plakken' met zeep of zoiets en dan gedurende een bepaalde tijd te etsen, na het etsen wordt de folie op een glasplaat gesneden met een rollensnijder. Ik heb een elektronische weegschaal die op een milligram kan wegen, daarmee is wel na te gaan wat het effect is van het etsen.

Gerrit

P.S. Tijdens mijn opleiding als apotheker heb ik wel extremere reacties laten verlopen Om bijvoorbeeld weefsel te onderzoeken op zware metalen moet eerst de organische materie weg. Dat gaat met een 'natte destructie', dat is koken (180 graden) in een mengsel van 98%zwavelzuur, 65% salpeterzuur en 30% waterstofperoxide. Maakt niet uit wat je daar in stopt, aan het eind heb je een kristalheldere oplossing met alleen nog metalen in oplossing

[Pjotr]

Ok, dan weet je het wel Mijn ervaring met alu etsen met NaOH is dat als je dat koud/matig warm doet dat je een vieze grijze alu oxidehuid blijft houden. Met kokende NaOH wordt het mooi blank. En dat heftige is toch een kwestie van niet te veel gootsteenontstopper in water oplossen? B.t.w. Vastplakken met zeep? Dacht dat NaOH nou juist het ultieme middel was om vet, zeep en zeepresten goed weg te krijgen --> daarom heet het toch ook "Gootsteenontstopper"?

[Gerrit]

Ok, dan weet je het wel Mijn ervaring met alu etsen met NaOH is dat als je dat koud/matig warm doet dat je een vieze grijze alu oxidehuid blijft houden. Met kokende NaOH wordt het mooi blank. En dat heftige is toch een kwestie van niet te veel gootsteenontstopper in water oplossen? B.t.w. Vastplakken met zeep? Dacht dat NaOH nou juist het ultieme middel was om vet, zeep en zeepresten goed weg te krijgen --> daarom heet het toch ook "Gootsteenontstopper"?

De concentratie speelt uiteraard een belangrijke rol. De NaOH oplossing moet niet onder de folie komen, de folie moet strak op de bodem zitten. Andere optie is om de folie in een frame van kunststof te spannen, een los stukje folie in een bak met loog lijkt me niet gaan werken. Het is nog denkbaar om een mechaniek te maken wat een strook langzaam uit de oplossing trekt, zo zou je een strook kunnen maken die naar de rand toe dunner wordt om te compenseren voor het magneetveld wat aan de rand sterker is. De simulatie in FEMM klopt op dit punt niet, daar lijkt het veld over de breedte van de spleet constant te zijn maar dat is een tekortkoming van de software. Het is nu eenmaal 2D simulatie software.

NaOH wordt trouwens gebruikt om van vetzuren zeep te maken, de ontstoppende werking berust vooral op het vetoplossende vermogen.

Gerrit

[Pjotr]

Waarom eigenlijk zo moeilijk doen? Als je wat rond Googelt vind je aardig wat adresjes waar je dunne alu folie (vanaf < 1um) kunt kopen. Alleen wel behoorlijk duurder dan gewone huishoudfolie. 2,5u en 5u is populair bij bouwers van DIY ribbon microfoons. B.v. deze http://www.lebowcompany.com/foils_list.htm

[Gerrit]

Waarom eigenlijk zo moeilijk doen? Als je wat rond Googelt vind je aardig wat adresjes waar je dunne alu folie (vanaf < 1um) kunt kopen. Alleen wel behoorlijk duurder dan gewone huishoudfolie. 2,5u en 5u is populair bij bouwers van DIY ribbon microfoons. B.v. deze http://www.lebowcompany.com/foils_list.htm

Is altijd nog een optie, eerst maar eens kijken hoe het etsen gaat.

Ik neem nogmaals mijn hoed af voor Peter, het is voorwaar geen sinecure om 22 draden op de kern te wikkelen en daarna 11 te vervangen door één. Het is bij mij twee keer mislukt, maar uiteindelijk heb ik toch iets wat enigszins toonbaar is:

Zoals te zien is zijn de platen ook klaar. Het wikkelschema van de trafo is gelijk aan het voorbeeld van Peter, de trafo heeft een primaire inductie van 58mH (µ van deze kern is hoger). Met het doormeten wil ik nog even wachten, het is de bedoeling om eerst de platen van magneten te voorzien en te bepalen waar de trafo komt. Daarvoor moet ook de bevestiging van het bandje klaar zijn, dan kunnen de draden van de secundaire wikkelingen meteen op maat gemaakt worden. Het idee is om de trafo in het midden direct onder het bandje te zetten, de onderkant van het bandje zit dan net 1cm van de ring af. De korte draden van de secundaire kunnen naar beneden gebogen worden en op de bevestiging worden aangesloten, de lange draden kunnen links en rechts van het bandje naar de bovenkant omhoog lopen en daar bij elkaar komen. Op die manier zijn de draden het kortste en hopelijk de inductie ook minimaal.

Gerrit

[Gerrit]

De magneten zijn gemonteerd, verlijmd met secondelijm om een zo dun mogelijke lijmlaag te verkrijgen. Ze moeten stuk voor stuk vastgelijmd en geklemd worden, ze willen niet graag naast elkaar liggen. Onderstaande foto laat zien hoe de plaat op de laag-mid driver (Seas L16RN-SL) gemonteerd wordt.

Van de bovenste en onderste magneten wordt straks maar een kwart benut omdat anders het veld niet homogeen genoeg is.
Ik zit nog wel even met de demping van de plaat. Het is nogal een triangel, dus daar moet wel wat aan gebeuren. Misschien maar gewoon daklood er op lijmen, dat heb ik nog liggen en werkt gegarandeerd, al ziet het er niet fraai uit. Wat er wel erg mooi uit ziet is 1mm vliegtuigtriplex, dat heb ik liggen voor het bekleden van de pijp voor de laag-mid driver, vraag is alleen of dat genoeg dempt.
Iemand nog suggesties? Het moet wel erg dun zijn, hooguit 1.5mm.

Gerrit

[meiborg]

Ik zou zo niet weten wat je er allemaal op kan plakken voor de demping, maar is een "sok"van luidsprekerdoek niet iets om eventueel minder mooie oplossingen aan het zicht te ontrekken?

Mvg Reinder

[Gerrit]

Ik zou zo niet weten wat je er allemaal op kan plakken voor de demping, maar is een "sok"van luidsprekerdoek niet iets om eventueel minder mooie oplossingen aan het zicht te ontrekken?

Mvg Reinder

Is wel een idee en het zou ook bescherming bieden voor het bandje, aan de andere kant kan het acoustisch ook problemen geven. Sokken naaien is ook niet mijn sterkste punt
Lood heeft vooralsnog mijn voorkeur, het voegt ook meteen de nodige massa toe. Met fijnstofmasker en afzuiging kan het ook wel geschuurd worden, daarna in de schellak.

Gerrit

[Pjotr]

Ik zou zo niet weten wat je er allemaal op kan plakken voor de demping, maar is een "sok"van luidsprekerdoek niet iets om eventueel minder mooie oplossingen aan het zicht te ontrekken?

Mvg Reinder

Is wel een idee en het zou ook bescherming bieden voor het bandje, aan de andere kant kan het acoustisch ook problemen geven. Sokken naaien is ook niet mijn sterkste punt
Lood heeft vooralsnog mijn voorkeur, het voegt ook meteen de nodige massa toe. Met fijnstofmasker en afzuiging kan het ook wel geschuurd worden, daarna in de schellak.

Gerrit

Gaat allemaal niet werken. Staal heeft een hoog soortelijk gewicht en een erg hoge Q-factor. Demp je alleen met een ander zwaar materiaal zoals i.d.d. lood als tegenmassa met daartussen schuimneopreen o.z.i. Alternatief is inklemmen. Zomaar wat dempingsspul er op plakken doet niets.

De vraag is trouwens in hoeverre je bij normaal gebruik de resonantie aanslaat. Gebeurt dat in de praktijk niet heb je er ook geen probleem mee.

[Gerrit]

Gaat allemaal niet werken. Staal heeft een hoog soortelijk gewicht en een erg hoge Q-factor. Demp je alleen met een ander zwaar materiaal zoals i.d.d. lood als tegenmassa met daartussen schuimneopreen o.z.i. Alternatief is inklemmen. Zomaar wat dempingsspul er op plakken doet niets.

De vraag is trouwens in hoeverre je bij normaal gebruik de resonantie aanslaat. Gebeurt dat in de praktijk niet heb je er ook geen probleem mee.

Ik kan het daklood wel met dubbelzijdig plakband voor buiten gebruik (da's neopreen) vast maken, dat heb ik ook gebruikt om het frontpaneel van de Orion's te bevestigen. Dat tape is 1mm dik.
De plaat zingt nogal lang door dus ik ben bang dat tijdens de muziek deze toch in resonantie kan worden gebracht.

Wat is trouwens de invloed van de magneten op de trafo? Kan de trafo wel dicht in de buurt van de magneten komen, misschien met iets er tussen?

Gerrit

[Pjotr]

Wat is trouwens de invloed van de magneten op de trafo? Kan de trafo wel dicht in de buurt van de magneten komen, misschien met iets er tussen?

Gerrit

Zou daar wel mee oppassen. Het magneetveld heeft dezelfde uitwerking als een DC biasstroom door de primaire wikkeling, de BH curve komt daarmee asymmetrisch te staan en kan de vervorming negatief beïnvloeden. Dus als je een lichte kracht voelt op de kern t.g.v. de magneetjes is het niegoe.

[Gerrit]

Zou daar wel mee oppassen. Het magneetveld heeft dezelfde uitwerking als een DC biasstroom door de primaire wikkeling, de BH curve komt daarmee asymmetrisch te staan en kan de vervorming negatief beïnvloeden. Dus als je een lichte kracht voelt op de kern t.g.v. de magneetjes is het niegoe.

Hmm, dat maakt het er niet bepaald gemakkelijker op. De trafo moet zo dicht mogelijk bij het bandje, maar dan zit die weer te dicht bij de magneten. Op een centimeter of twee-drie beginnen de magneten echt te trekken. De 'botte hond' oplossing met een serieweerstand en een bak vermogen wordt wel steeds aantrekkelijker
Kun je een ferrietkern eigenlijk ook permanent magnetiseren oftewel verzieken?

Gerrit

[Pjotr]

Kun je een ferrietkern eigenlijk ook permanent magnetiseren oftewel verzieken?

Gerrit

Nee dat ook weer niet! Tenminste niet met het voor trafo's gebruikelijke ferriet. Je probleem is de extra serie zelfinductie van de secundaire aansluitdraden, niet zozeer de weerstand van de toevoerdraden naar het bandje. Je kunt die serie zelfinductie erg laag houden door het omsloten oppervalk van de heen en terug gaande draad naar de trafo zo klein mogelijk te houden: Neem twee koperen strips van zeg 10mm (of breder) x 0,5mm en plak die direct op elkaar met een zo dun mogelijke isolatie er tussen op elkaar. Andere (en in dit geval betere) optie is om de draden die secundair uit de trafo komen om en om plat tegen elkaar te houden. In dit geval komen er 22 draden uit de trafo. Hou die heen en terug gaande draden dan ook als 22 draden om en om plat naast elkaar en tegen elkaar naar het bandje toe. Splits ze pas uit vlak bij het bandje. Op die manier kun je wel 5cm a 10cm zonder noemenswaardige zelfinductie (enkele nH) overbruggen en kun je de trafo ver genoeg van de magneten houden.

Als je naar de foto van mijn trafo kijkt zie je dat ik de draden meer dan 5 cm lang heb gehouden. Daarmee haal ik over de 300 KHz als ik de draden plat op elkaar hou.

[Gerrit]

Ik heb geprobeerd je advies in de praktijk te brengen, zie foto:

De draden van de secundaire heb ik nog wat netter uit de kern laten komen en aangesloten op koperfolie van 2cm breed uit een foliespoel. De isolatiefolie uit die spoel heb ik met Bison tix verlijmd zodat de twee folies zo dicht mogelijk en strak op elkaar liggen. De lengte is 12cm, lang genoeg om de trafo aan de zijkant van de pijp waar de laag-mid driver in zit te bevestigen. De folie loopt dan in een boog naar de onderkant van het bandje, de folie naar de bovenkant van het bandje splitst daar en loopt links en recht van de luchtspleet op de magneten naar de bovenkant. De metingen liegen er niet om; primaire inductie 62mH, lekinductie 4µH. Zelfs als de hele lus gebruikt wordt en i.p.v. het bandje een stuk koperfolie komt de gemeten lekinductie onder de 10µH uit
Voor de metingen heb ik de 50mΩ weerstand zo gemonteerd dat het een beetje op het bandje lijkt:

Voor het frequentiebereik heb ik een chipamp gebruikt, deze gaat tot 100kHz -2dB:

-1.4dB bij 80kHz
De vervorming van het chipampje is helaas niet om over naar huis te schrijven, dus dat gaat met de Ucd180HG:

Het frequentiespectrum van de Ucd valt iets eerder af, de trafo is hier niet meer de beperkende factor. De THD blijft duidelijk onder de 0.01% Dit is bij 1W in 50mΩ. Deze trafo kan ook meer vermogen leveren dan mijn eerdere bouwsels:

Bij 20W (rood, THD groen) valt het hoog iets eerder af, maar niet dramatisch, de THD neemt ook toe maar blijft voor het grootste deel nog onder 0.05%. Alleen onder de 1KHz gaat het mis door verzadiging van de kern. Bij 10W (geel, THD blauw) houdt de ellende iets eerder op en is de THD lager, maar het plaatje is min of meer het zelfde.
Al met al een prachtig resultaat, nogmaals dank aan Peter voor alle hulp Deze trafo is niet alleen erg goed maar ook nog eens zeer compact en makkelijk te monteren omdat alle draden op de zelfde plek uit de kern komen.
Nu de tweede trafo wikkelen en de bevestiging van het bandje realiseren...

Gerrit

[Pjotr]

Netjes Gerrit

[Gerrit]

Netjes Gerrit

Dank je!
Het is voor mij erg leerzaam om te zien hoe het wikkelschema de kwaliteit van de trafo bepaald. Dat de lagere lekinductie een groter frequentiebereik oplevert was te verwachten, maar dat het ook zo'n grote invloed heeft op het maximale vermogen had ik niet gedacht. Waar mijn ufo constructie het boven de 5W laat afweten, kan deze trafo makkelijk 10W leveren en zelfs 20W geeft geen ernstige toename van de vervorming. En dat allemaal met minder koper en volume!
Een meting bij 20W (is toevallig ook 20A!) stookt de weerstand op tot over de 50 graden, aan de trafo zelf merk je niks.

Gerrit

[Henkjan]

Het is voor mij erg leerzaam ....

en niet alleen voor jou, heerlijk om mee te lezen en te leren

[Gerrit]

Het is voor mij erg leerzaam ....

en niet alleen voor jou, heerlijk om mee te lezen en te leren

Leuk om te horen dat er mensen op de zijlijn meekijken
Helaas zijn er op dit moment geen interessante dingen te melden. Ik ben nog steeds aan het nadenken over de bevestiging van het bandje, naast een uitstekend contact met het bandje moet het vooral ook handig zijn. Niet dat ik sta te freubelen om het bandje te monteren. De tweede trafo is gewikkeld en wordt nu afgewerkt. Intussen ben ik ook bezig met de basis voor het bandje, en variant op de Pluto van Linkwitz. Hiervoor gebruik ik 125mm afvoerbuis waar een tromp van 10 lagen 1mm vliegtuigtriplex op gelamineerd wordt:

De eerste laag wordt met Bison tix op de buis gelijmd, volgende lagen met witte houtlijm op elkaar. Hier zijn twee lagen te zien van de in totaal 10. De kopse kant wordt aan het eind vlak gefreesd en er worden M4 rampamoeren ingedraaid voor de bevestiging van de driver. De basis wil ik van beton storten, 5cm dik met een sokkel waar de pijp overheen past. De moeren voor de verstelbare voetjes worden dan meteen in het beton gegoten.

Gerrit

[Audiolicious]

@Gerrit,

Je realiseert je hopelijk dat een buis zo'n beetje de slechtste kastvorm is die je kunt kiezen?

[Gerrit]

@Gerrit,

Je realiseert je hopelijk dat een buis zo'n beetje de slechtste kastvorm is die je kunt kiezen?

Voor wat betreft de primaire resonantie zeker, maar het is niet mijn idee zie: Linkwitz Pluto. Ik heb ook al eerder een dergelijke pijp gebouwd en m.b.v. angel hair is de resonantie goed onder controle te houden, zie ODi.
De Seas driver is trouwens op aanwijzing van Linkwitz gemodificeerd en is bedoeld om rechtop te gebruiken:

Net als de Pluto wordt ook dit een actief systeem, i.p.v. analoge filtering ga ik echter gebruik maken van Hypex AS2.100 modules, da's lekker makkelijk instellen en uitproberen. De buis is groter dan in het ontwerp van Linktwitz zodat ik wat ruimte heb om mee te spelen. Zo wil ik proberen wat er gebeurd als je een kegel (20-30cm hoog) van piepschuim onder in de buis zet, dat zou toch de resonantiepiek moeten spreiden.
Ik heb voor dit ontwerp als basis voor het bandje gekozen omdat in mijn beleving een omnipool beter bij een dipool past dan een traditionele monopool. Als het even kan zou ik het bandje bij 1kHz willen laten beginnen, maar dat hangt natuurlijk van de prestatities van het bandje af.
De basis is in de eerste plaats bedoeld als ontwikkelplatvorm voor het bandje met in het achterhoofd gebruik als surround luidspreker.

Gerrit

[Pjotr]

Hoi Gerrit,

Om de reflecties/lengte resonantie van de buis te dempen heb ik ook goede resultaten gehoord met een lang stuk opgerold golfkarton van ca. 15-20 cm hoog onderin de buis. Kun je eventueel aanvullen met Angelhair.

[Gerrit]

Hoi Gerrit,

Om de reflecties/lengte resonantie van de buis te dempen heb ik ook goede resultaten gehoord met een lang stuk opgerold golfkarton van ca. 15-20 cm hoog onderin de buis. Kun je eventueel aanvullen met Angelhair.

Hoi Peter,
Da's ook een goed idee, ik had ook al zitten denken aan bundels rietjes van verschillende hoogte.
De gelamineerde tromp wordt trouwens ontzettend sterk. Ik heb bij één buis nu vier lagen op elkaar gelijmd en er zit al geen beweging meer in. De buis kun je nog best in een beetje elkaar knijpen, maar nu er vier lagen triplex op zitten (steekt 5cm uit, eerste laag heeft een overlap van 10cm) is dat over.
Zoals elders ook al opgemerkt we je achteraf precies hoe het moet Een buis van triplex kan het beste gemaakt worden door de platen in een mal te plaatsen i.p.v. er omheen, dan klemt het zich bijna vanzelf en kun je ook op het gemak de platen precies pas maken.

Gerrit

[Gerrit]

Er zit weer wat voortgang in. De tromp van laagjes triplex is klaar en vlak gefreesd.

Het zijn uiteindelijk 9 laagjes triplex geworden, oftewel 27 laagjes hout. De basis heb ik niet van beton gemaakt zoals ik van plan was, ik had nog een oud audiomeubel op zolder staan gemaakt van twee beuken timmerpanelen met een laag lood er tussen en dat heb ik gebruikt om de basis van te maken. De buis wordt afgesloten met cilinders van 2x18mm multiplex op elkaar gelijmd, deze worden met twee M8 bouten op de basis bevestigd.

In de onderkant is een gleuf gefreesd voor de kabels en de bouten zijn ook verzonken. Het geheel staat op stelpootjes van de Gamma zodat de buis netjes uitgelijnd kan worden en eventueel een beetje naar voren of achteren kan hellen.
De rampamoeren zijn inmiddels in de buis geschroefd en de cilinder is in de buis gelijmd en is aan het uitharden. Als lijm heb ik Polymax van Bison gebruikt, dat zit muurvast maar moet wel een aantal dagen uitharden. Als de lijm is uitgehard kan het experimenteren met demping van de buis beginnen.
Nu is eerst de bevestiging van het bandje aan de beurt en de behuizing voor de AS2.100. De AS2.100 komt in een klein 'huisje' los van de buis, vandaar dat de kabels langs de onderkant van de basis lopen.

Gerrit

[Gerrit]

Hier nog een plaatje van de twee luidsprekers in aanbouw:

Op de basis ligt plastic folie zodat de buis demontabel blijft, dan kan ik op m'n gemak over de afwerking nadenken. De motor voor het bandje heb ik gemonteerd om de buis beter te kunnen uitlijnen.

Gerrit

[MarcoSQ]

Is dit een deel van het systeem wat in Alphen te horen was ? (sorry, heb de naam van de maker niet goed onthouden...)
If so : fantastisch ! Was moeilijk luisteren met alle omgevingsruis, maar ik denk toch dat het heel heel veelbelovend klonk ! Die mening is vast wat gekleurd door mijn fascinatie voor het zelf maken van drivers, maar ik denk echt dat dit 'serieus goed' was. Zeker het het feit dat je zo'n sterk bandbreedte-beperkt systeem durft te laten horen, en dat het zelfs dan nog goed klinkt ook, verdient wat mij betreft diep respect.

Je moet best drastische correctie op het bronmateriaal uitgevoerd hebben lijkt me. Wil je daar misschien iets verder over uitweiden ?

Ik denk er zelfs over na, om als volgend project ook zoiets te starten. Daar gaan vast wat jaartjes studie en trial-and-error over heen, maar ik vond het echt gaaf. Stukken uitdagender, dan de zoveelste zoveel-weg-conus-speaker .

Mocht je toch niet degene zijn die ik dacht, zie het dan maar als blijk van waardering , en beschouw voorgaande als niet geschreven.