bepalingen , weetjes , parameters....

Algemene onderwerpen die niet specifiek in een van de andere categorien vallen.
zelfbouw, modificaties, restauraties., etc, enz

Moderator: Beheerdersteam

Plaats reactie
marcus
Berichten: 43
Lid geworden op: di 22 okt 2013, 22:20
Locatie: Assebroek ( Brugge)

bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door marcus »

hallo speakerbouwers,

ik ben begonnen een overzicht van informatie te verzamelen om een beter inzicht te krijgen in de theorie (en praktijk)
Hieronder mijn eerste opsomming van parameters , weetjes,.... (voorlopig nog zonder indeling ...ben pas begonnen)
Ik heb ook een vraag; de Q-factor is voor mij een moeilijk te bevatten begrip ...kan iemand dit in "begrijpelijke taal" omschrijven?

LUIDSPREKERBOXEN

Bepalingen – weetjes – parameters


fs Resonantiefreq, van het chassis niet ingebouwd (Hz)

fc Resonantiefreq, van het chassis ingebouwd (Hz)

f3 Frequentie waarbij de output 3 dB gedaald is,

fb (ft) Poortfrequentie of tuningfreq.

Qes Elektrische kwaliteitsfactor

Qms Mechanische kwaliteitsfactor

Qts de totale kwaliteitsfactor van het chassis in niet ingebouwde toestand

Qtc Kwaliteitsfactor van de luidspreker in een gesloten behuizing
normale afstemming; Qtc =0,7 (Butterworth afstemming)
grotere kast => lagere Qtc => beter impulsgedrag , minder basamplitude


Vas Het luchtvolume dat dezelfde akoestische compliantie heeft als het ophangsysteem van de luidspreker, wordt meestal het equivalent volume genoemd.
Als het equivalent volume van de box overeen komt met bv:30 l. Dit betekent dat de ophanging zich net gedraagt alsof het een gesloten volume van 30 l zou zijn.


Xmax Maximum lineaire conusuitslag

Vas / fs een lage Vas waarde (= stijve ophanging) levert een hogere fs op

n / impuls hoog rendement en goed impulsgedrag => sterke magneet en geringe bewegende massa, maar ook een hoger fs,
Bij basluidsprekers wordt daarom vaak de bewegende massa groter gemaakt (door de fabrikant)


magneet / Qts sterke magneet => lagere Qts Hierdoor wordt de eigenresonantie van de luidspreker sterk gedempt, gevolg: oplopende freq, karateristiek.


WAF "Wife Acceptance Factor"


TL-gat is de eerste uitdoving als gevolg van het faseverschil tussen het geluid van de driver en het geluid wat uit het uiteinde van je lijn komt,



EBP De keuze van een luidsprekerbox word gemaakt met een vuistregel van R. Small. Deze formule wordt berekend om de beste behuizing voor een luidspreker te bepalen, een gesloten- of een basreflexbehuizing. Het EBP (Efficiency Bandwidth Product) wordt gegeven door:

Een EBP in de orde grootte van 50 of minder geeft aan dat een gesloten box wenselijk is, terwijl een EBP in de buurt van 100, er beter een basreflexbehuizing wordt gekozen.
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9199
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door wouter »

Goed bezig,

hier al gekeken: http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=3&t=85

De sticky bovenaan deze rubriek :wink:

Ik heb ook een vraag; de Q-factor is voor mij een moeilijk te bevatten begrip ...kan iemand dit in "begrijpelijke taal" omschrijven?
Mate van controle op eigen resonantie, massatraagheid etc. ? Een systeem met een Q-waarde van 0,5 slingert niet na, dooft in een halve periode? Correct me if i'm wrong. Translator-info site geeft wellicht een heldere uitleg. Bij filtering heb je ook Q-waarde, de hellingshoek van de filtering.


fs Resonantiefreq, van het chassis niet ingebouwd (Hz)

fc Resonantiefreq, van het chassis ingebouwd (Hz)

f3 Frequentie waarbij de output 3 dB gedaald is,

fb (ft) Poortfrequentie of tuningfreq.
Lijkt me goed, fb is systeem resonantie van het geheel ingebouwd. Dus ook van een gesloten box bijv. Zichtbaar in de impedantiepiek. Bij BR dan het impedantiedal, de afstemfrequentie?? :roll:
Qes Elektrische kwaliteitsfactor

Qms Mechanische kwaliteitsfactor

Qts de totale kwaliteitsfactor van het chassis in niet ingebouwde toestand

Qtc Kwaliteitsfactor van de luidspreker in een gesloten behuizing
normale afstemming; Qtc =0,7 (Butterworth afstemming)
grotere kast => lagere Qtc => beter impulsgedrag , minder basamplitude
kwaliteitsfactor, mate van demping.. elektisch of mechanisch inderdaad.

Qtc is in ingebouwde toestand niet anders volgens mij, gaat over het chassis. Een chassis met Qtc 0,4 geeft in een BR van afmeting Vas de fb van de fs. Dus een driver met 0,4 is geschikt voor een BR die even groot is als zijn vas. De te verwachten diepgang komt overeen met de resonantiefrequentie. Wanneer de Qtc hoger is kun je in een grotere kast een diepere f3 dan de fs verwachten. Een Qtc lager dan 0,4 kan weer in compactere behuizingen en zal in het laag niet oplopen in gevoeligheid, het geeft een minder dik laag met een gecontroleerde roll off. Een Qtc hoger dan 0,5 kan in open variaties, zoals een TL (met alle variaties) of HPBR* Gesloten of GHP*, gesloten high pass. Kleine Qtc wordt eerder voor hoornlading toegepast. Of dit allemaal klopt valt uit te zoeken, ik hoor het wel. Heb me helaas nooit echt kunnen interesseren voor alle theorie...



*een high pass Basreflex/ 5e orde basreflex. Dan wordt er een 1e orde filtering toegepast, door een serie condensator toe te voegen tussen de versterker en woofer, die van de roll off van 24dB (BR) 30dB flankstijlheid maakt/ 12dB (gesloten) wordt 18dB, beide theoretisch. De 'bult' verdwijnt ondanks een niet te grote behuizing, de afstemming moet zeer diep zijn. Winst in output/diepgang f3 (bij gereduceerd kastvolume) t.o.v. variant zonder high pass, kwalitatief uiteraard de vraag.

Vas Het luchtvolume dat dezelfde akoestische compliantie heeft als het ophangsysteem van de luidspreker, wordt meestal het equivalent volume genoemd.
Als het equivalent volume van de box overeen komt met bv:30 l. Dit betekent dat de ophanging zich net gedraagt alsof het een gesloten volume van 30 l zou zijn.
correct
Xmax Maximum lineaire conusuitslag
one way, ca. 70% van de spreekspoel moet binnen de magneetsleuf/ dikte poolplaat (edit) zijn, in geval van verzonken spreekspoel (hier vaak underhung genoemd) gelden andere eisen maar het is duidelijk dat je het begrijpt.
Vas / fs een lage Vas waarde (= stijve ophanging) levert een hogere fs op
Niet altijd, een caraudio subwoofer is vaak hard opgehangen. Door een flink zwaar membraan, hoge mms, is de fs toch laag. Dit levert een lage gevoeligheid en laag rendement op. Geeft niet, in car audio hang je daar toch altijd een versterker aan. Bij passieve home audio wil je dat de woofer niet 10 dB zachter speelt dan je mid en hoog...
n / impuls hoog rendement en goed impulsgedrag => sterke magneet en geringe bewegende massa, maar ook een hoger fs,
Bij basluidsprekers wordt daarom vaak de bewegende massa groter gemaakt (door de fabrikant)


magneet / Qts sterke magneet => lagere Qts Hierdoor wordt de eigenresonantie van de luidspreker sterk gedempt, gevolg: oplopende freq, karateristiek.


WAF "Wife Acceptance Factor"


TL-gat is de eerste uitdoving als gevolg van het faseverschil tussen het geluid van de driver en het geluid wat uit het uiteinde van je lijn komt,
Lijkt me kloppen, TL gat wordt ook wel TL dip genoemd. De TL versterkt op even ordes in fase, oneven ordes van de golflenge niet, dus die zijn in output in tegenfase met de driver. Uiteraard is dit het meest merkbaar bij de krachtigste output van de lijn, de eerste uitdoving geeft daarom een dal. De rest is minder duidelijk dus vandaar van van 1 dip, gat of dal gesproken wordt.

Mijn ervaringen met oplossingen hiervoer, driver op 1/3 in de lijn en IHA (interne helmholz resonator/BR) zijn niet louter succesvol. Ik ervaar een woofer op 1/3 problemen met de poortoutput. Minder gedempt, dus meer demping nodig om alleen het laag uit de poort te laten komen. Klinkt heel anders, mede door de karakteristieke TL dip die sterker is met de driver aan het begin. Moeilijk te vergelijking, niet alles is beter bij de ene of andere variant... Maar dit, mijn mening/ervaringen terzijde...



EBP De keuze van een luidsprekerbox word gemaakt met een vuistregel van R. Small. Deze formule wordt berekend om de beste behuizing voor een luidspreker te bepalen, een gesloten- of een basreflexbehuizing. Het EBP (Efficiency Bandwidth Product) wordt gegeven door:

Een EBP in de orde grootte van 50 of minder geeft aan dat een gesloten box wenselijk is, terwijl een EBP in de buurt van 100, er beter een basreflexbehuizing wordt gekozen.
[/b][/quote]
Laatst gewijzigd door wouter op za 30 nov 2013, 12:10, 2 keer totaal gewijzigd.
Gebruikersavatar
richard
Berichten: 11061
Lid geworden op: wo 17 nov 2004, 23:26
Locatie: Een aanzienlijk dorp

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door richard »

marcus schreef:
...
Ik heb ook een vraag; de Q-factor is voor mij een moeilijk te bevatten begrip ...kan iemand dit in "begrijpelijke taal" omschrijven?
De mate waarin het systeem bij resonantie de energie absorbeert. Dus met een Q van 0,5 wordt de helft van de energie geabsorbeerd, met een Q van 0,33 tweederde.
Een Q van 1 heeft geen demping en bij een hogere Q krijg je opslingering van het signaal.

http://en.wikipedia.org/wiki/Q_factor
marcus
Berichten: 43
Lid geworden op: di 22 okt 2013, 22:20
Locatie: Assebroek ( Brugge)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door marcus »

oeioei, zoveel informatie , daar moet ik even mijn tijd voor nemen...

Ik sta toch (weeral) te kijken hoeveel moeite jullie doen ...ik zoek een smilie die verwondering, ontroering en dankbaarheid uitdrukt. :dank:
Gebruikersavatar
bas focal m180
Berichten: 4328
Lid geworden op: vr 17 okt 2008, 14:03
Locatie: nijmegen
Contacteer:

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door bas focal m180 »

wouter schreef:
Xmax Maximum lineaire conusuitslag

one way, ca. 70% van de spreekspoel moet binnen de magneetsleuf/ dikte poolplaat (edit) zijn, in geval van verzonken spreekspoel (hier vaak underhung genoemd) gelden andere eisen maar het is duidelijk dat je het begrijpt.
De praktijk is dat fabrikanten ook hun eigen rekenmethode hanteren en daardoor op andere uitkomst komen .

Ik en meerdere houden aan lengte spreekspoel en dikte poolplaat eraf tellen .

bv 20mm spreekspoel 10mm poolplaat is 20-10=10 totaal , 5mm one way .
30mm spreekspoel 20mm poolplaat kom je ook uit op 5mm one way .
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9199
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door wouter »

correct, bedoelde dit ook niet besef ik me nu. Was iets met 70% BL factor, anders kom je met verzonken spreekspoel niet uit met de berekening.
marcus
Berichten: 43
Lid geworden op: di 22 okt 2013, 22:20
Locatie: Assebroek ( Brugge)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door marcus »

nog wat verder aangevuld ...
bepalingen weetjes.odt
(97.87 KiB) 245 keer gedownload
marcus
Berichten: 43
Lid geworden op: di 22 okt 2013, 22:20
Locatie: Assebroek ( Brugge)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door marcus »

dat is niet opvraagbaar voor jullie zeker? (ik ben dan ook een kluns met computers)
Tweede poging; ...tekst is gekopieerd maar zonder de grafiekjes, ja, computers hé... :oops:

LUIDSPREKERBOXEN

Bepalingen – weetjes – parameters

De T/S parameters:
B
Magnetische fluxdichtheid in de luchtspleet van het chassis

Bl
Krachtfactor, dit is het product van B maal l [m/N of Tm]

Cas
Akoestische compliantie van het ophangsysteem van het chassis

Cms
Mechanische compliantie van het ophangsysteem van het chassis [N/m]

fs
Resonantiefrequentie van het chassis (niet ingebouwd, vrije veld frequentie) [Hz]

fc
Resonantiefrequentie van het chassis (ingebouwd) [Hz]

f3
Frequentie waarbij de output 3 decibel (dB) gedaald is

fb (ft)
Poortfrequentie of tuningfreq.

L
Hoogte van de wikkelingen van de spreekspoel

Le
Zelfinductie van de spreekspoel [mH]

Mms
Mechanische massa van het trillend systeem van het chassis (inclusief luchtmassa) [g]

Mmd
Mechanische massa van het trillend systeem van het chassis (exclusief luchtmassa)

Re
Elektrische gelijkstroomweerstand van de spreekspoel [ohm]

Rms
Mechanische weerstand ten gevolge van de verliezen van het ophangingsysteem [kg/s]

SD
Effectieve oppervlakte van de conus [cm2]



Vd
Maximale lineaire volume verplaatsing (Sd maal Xmax) [cm3]

Xmax
Maximale lineaire conusuitslag [mm] (one way)

Xmech
maximale mechanische uitslag. (ook bekend als Xdamage).


Qes
Elektrische Q-factor van het chassis bij fs

Qms
Mechanische Q-factor van het chassis bij fs

Qts
Totale Q-factor van het chassis bij fs



Qts
de totale kwaliteitsfactor Q van het chassis in niet ingebouwde toestand


Qtc
Kwaliteitsfactor van de luidspreker in een gesloten behuizing normale afstemming; Qtc =0,7 (Butterworth afstemming)
grotere kast => lagere Qtc => beter impulsgedrag , minder basamplitude


Qtc= Qts * 0,93 (Wortel Vas/Vb +1)


Q (1) De mate waarin het systeem bij resonantie de energie absorbeert. Dus met een Q van 0,5 wordt de helft van de energie geabsorbeerd, met een Q van 0,33 tweederde.
Een Q van 1 heeft geen demping en bij een hogere Q krijg je opslingering van het signaal.



Q (2)
= Q-factor = kwaliteitsfactor = 1/dempingsfactor = 1/D

de Q waarde is dus een manier om de mate van demping aan te geven, hoe lager hoe beter gedempt, wat ook een beter impulsgedrag tot gevolg heeft (bij lagere Q). het effect is te zien in de frequentie curve, bij een Q van boven de 0.7 ontstaat een piek. bij een zelfde chassis geeft een grotere kast een lagere Q.








VAS (1)
Hoeveelheid lucht [L] met dezelfde akoestische compliantie als de mechanische compliantie (Cms)



Vas (2)
Het luchtvolume dat dezelfde akoestische compliantie heeft als het ophangsysteem van de luidspreker, wordt meestal het equivalent volume genoemd.
Als het equivalent volume van de box overeen komt met bv:30 l. Dit betekent dat de ophanging zich net gedraagt alsof het een gesloten volume van 30 l zou zijn.

Vas (3)
Stel je een geheel gesloten volume V voor, waarin zich een zuiger bevindt. (Denk aan een conus zonder enige veerkracht). Als je op de zuiger drukt, wordt de lucht in het volume samengedrukt, en die lucht drukt terug, de lucht heeft een zekere veerkracht S.(vergl een fietspomp). Die veerkracht S is evenredig met de luchtdichtheid rho ( =1.21 kg/m^3) met de geluidssnelheid c in het kwadraat,(c=344 m/s) en met het oppervlak van de zuiger ( conus) in het kwadraat. En verder omgekeerd evenredig met het volume V.
Dus S = rho.c^2.O^2/V . Als een luidspreker in een volume V wordt gemonteerd, ondervindt de conus dus diezelfde extra stijfheid. Deze komt bovenop de stijfheid die de conusophanging zelf al had. Was de conusophanging S1, en de kast S2, dan wordt het totaal S1+s2. De resonantiefrequentie wordt dan wortel ((S1+S2/S1)) maal zo hoog. Om het rekenwerk wat eenvoudiger te maken, is het idee van het equivalent volume Vas bedacht. Je kunt de stijfheid of de compliantie,Cms= 1/S, van de conus omrekenen naar het volume Vas dat dezelfde stijfheid zou hebben. Dus Vas= rho.c^2.O^2.Cms
Nu kun je snel het effect van een gegeven kastvolume op de luidspreker inschatten: In de kast is de totale compliantie evenredig met (Vb + Vas). Noemen we de verhouding Vas/Vb= alfa zoals gebruikelijk bij TS, dan is de totale stijfheid 1+ alfa maal zo groot, en de resonantiefrequentie wordt wortel (1+ alfa) maal zo hoog. De Q-factor in een gesloten box gaat met dezelfde factor omhoog
Waarom is Vas een handige parameter? Je ziet in één oogopslag welk kastvolume ongeveer nodig is. Voor gesloten kasten mik je op een Q van ongeveer 0.7 tot 1. Voor basreflexkasten ligt alfa =Vas/Vb tussen 3 (voor sterk gedempte responsies) tot ongeveer 0.6 (chebishev responsie).







Vas – fs
een lage Vas waarde (= stijve ophanging) levert (meestal) een hogere fs op



n – impuls
hoog rendement en goed impulsgedrag => sterke magneet en geringe bewegende massa, maar ook een hoger fs,
Bij basluidsprekers wordt daarom vaak de bewegende massa groter gemaakt (door de fabrikant)


magneet – Qts
sterke magneet => lagere Qts Hierdoor wordt de eigenresonantie van de luidspreker sterk gedempt, gevolg: oplopende freq, karateristiek.

F.A.S.T.
Fullrange And Subwoofer Technology

WAF
"Wife Acceptance Factor"



Baffle step(1)
Baffle step is het punt waar een speaker overgaat van rondstralen naar direct stralen. Die freq word bepaald door de breedte van de baffle en gaat gepaard met een stap van 6dB.

Baffle step(2)

Met bafflestep wordt bedoeld het effect wat je krijgt als je een unit in een eindig vlak (een box...) zet.

Stel voor een geluidsbron die in een enorme muur is gemonteerd en een theoretische puntbron die vrij in de ruimte staat. De speaker in de muur heeft een hoger rendement omdat deze maar over 180 graden hoeft rond te stralen. De puntbron moet echter, om hetzelfde volume op de luisterplek weer te geven, meer geluid produceren omdat het geluid uitgewaaierd wordt over 360 graden rondom. De puntbron heeft daarom een lager rendement (6dB om precies te zijn).

Alle conventionele luidsprekers zijn een tussenvorm van bovenstaande extremen. Meestal is de baffle tussen de 15 en 45cm breed. Hoe lager de frequentie, hoe groter de golflengte en aan de hand van de golflengte en de bafflebreedte kun je de omslagfrequentie berekenen waarboven de luidspreker in 180graden rondstraalt (0dB) en waaronder de speaker in 360 graden straalt (-6dB). Om het midden van die overgang te bepalen (-3dB) kun je de volgende formule gebruiken:

F3=11582/bafflebreedte in cm

Niet alleen de breedte maar natuurlijk ook de hoogte is van belang. Maar omdat de kortste maat min of meer leidend is en omdat dat normaal gesproken de breedte van de baffle is, nemen we voor het gemak de breedte als uitgangspunt. Het verlies in laag ziet er voor een 45cm brede baffle zo uit:



Dat verlies van de basweergave moet je corrigeren om een rechte curve te krijgen. Althans, in theorie...

In een kamer ziet het verhaal er weer iets anders uit. Hoe dichter je de speaker bij de muur zet, hoe meer de langste goflengten 'denken' dat ze vanuit een oneindig vlak stralen. Bovendien is er nog een effect dat we roomgain noemen, waarbij de frequenties onder +/- 50Hz fors versterkt worden (+/- 10 tot 12dB/octaaf). In de praktijk houdt je daarom ongeveer 3-4dB over van de bafflestep die je moet compenseren. Je kunt die effecten redelijk goed simuleren met de juiste software, maar de uiteindelijke afstemming bereik je normaal meten en luisteren.




TL-gat
is de eerste uitdoving als gevolg van het faseverschil tussen het geluid van de driver en het geluid dat uit het uiteinde van je lijn komt,















EBP
De keuze van een luidsprekerbox word gemaakt met een vuistregel van R. Small. Deze formule wordt berekend om de beste behuizing voor een luidspreker te bepalen, een gesloten- of een basreflexbehuizing. Het EBP (Efficiency Bandwidth Product) wordt gegeven door:

Een EBP in de orde grootte van 50 of minder geeft aan dat een gesloten box wenselijk is, terwijl een EBP in de buurt van 100, er beter een basreflexbehuizing wordt gekozen.



dB-2 speakers
parallel geschakeld => 6 dB winst. (Verdubbeling van de output) Impedantie gehalveerd,

dB-4 speakers
serie- parallel => 6 dB winst. Impedantie is dezelfde als 1 speaker.


GHP Gesloten laagconstructie , met seriecondensator wat ook wel gesloten hoogpass genoemd wordt , De condensator heeft als nut om de bult die ontstaat door de kleine behuizing te compenseren,

ML-TL
Transmission Line speakers are generally assumed to be using quarter-wavelength standing waves inside the enclosure to produce the bass emanating from the port so they are also referred to as Quarter Wave tubes. ML-TL resembles a bass reflex but is utilizing these standing waves to load the port. A classic TL may appear to be a long pipe with the driver at one end and the other end open. Usually some poly-fil to help damp the driver. A ML-TL may be a box with the driver mounted on the front baffle near the top of the box and the port at the bottom of the box very much like a BR but calculated to use a quarter-wave. This enclosure may use damping material. The TQWT acts as a cross between a horn and a TL. By tapering the pipe the resonances will spread over a wide range of frequencies theortically producing smoother response. The top of the pipe is usually filled with damping material. The results you get will vary depending on the driver used and how well the pipe has been designed. The rest is personal preference. Some think TQWT are honky like some horns but I've heard some very good ones.
Gebruikersavatar
bas focal m180
Berichten: 4328
Lid geworden op: vr 17 okt 2008, 14:03
Locatie: nijmegen
Contacteer:

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door bas focal m180 »

Ik denk dat je beter kan verdiepen hoe een speaker in een gesloten kast werkt , en hoe parameters werken voor een gesloten kast .


Kijk eens of je een boek van vance dickason kan bestellen .
boek.jpg
boek.jpg (5.22 KiB) 1848 keer bekeken
Als je een beetje duits machtig bent Hobby hifi en klang und ton .
marcus
Berichten: 43
Lid geworden op: di 22 okt 2013, 22:20
Locatie: Assebroek ( Brugge)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door marcus »

ja, ik heb dit boek.
Al veel in gelezen (en vaak herlezen )
Ik denk dat dit boek vooral interessant is voor mensen die er al veel over weten ...als beginner is het soms zo diepgaand dat je door het bos de bomen niet meer ziet.
Waarom raad je mij aan "hoe de parameters werken voor een gesloten kast" ?
Gebruikersavatar
bas focal m180
Berichten: 4328
Lid geworden op: vr 17 okt 2008, 14:03
Locatie: nijmegen
Contacteer:

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door bas focal m180 »

marcus schreef:
ja, ik heb dit boek.
Al veel in gelezen (en vaak herlezen )
Ik denk dat dit boek vooral interessant is voor mensen die er al veel over weten ...als beginner is het soms zo diepgaand dat je door het bos de bomen niet meer ziet.
Waarom raad je mij aan "hoe de parameters werken voor een gesloten kast" ?
Die is het simpelst , minder factoren die mee spelen .

Sommige parameters zeggen iets over wat de driver gaat doen in een kast , andere zeggen iets over de kwaliteit van de driver .

Gesloten kan je zelf simuleren , door drivers te nemen met verschillende Qts en die in verschillende Qtc te plaatsen .
Dan zie je hoe de uitwerking van parameters op de volume kast , rendement , F3 hebben .
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door Tom Magchielse »

richard schreef:
marcus schreef:
...
Ik heb ook een vraag; de Q-factor is voor mij een moeilijk te bevatten begrip ...kan iemand dit in "begrijpelijke taal" omschrijven?
De mate waarin het systeem bij resonantie de energie absorbeert. Dus met een Q van 0,5 wordt de helft van de energie geabsorbeerd, met een Q van 0,33 tweederde.
Een Q van 1 heeft geen demping en bij een hogere Q krijg je opslingering van het signaal.

http://en.wikipedia.org/wiki/Q_factor
Dat klopt wel, maar wat wel dat nu zeggen voor de responsie?
In de eerste plaats is Q gedefinieerd voor tweede-orde systemen, dus met één massa plus één veer, of één spoel en één condensator etc. Bij een basreflex is de relevante Q die van de driver, de poort heeft zijn eigen Q die meestal heel groot wordt verondersteld.
Een tweede orde systeem vertoont een periodieke (slingerende) impulsrespons alleen als Q > 0.5
Is Q < 0.5 dan is de respons aperiodiek e-macht vormig.
Als Q> 0.5 dan treedt een gedempte slingering op, die er uit ziet als een sinus ( sin(wortel( 4-1/Q.Q ).t) die vermenigvuldigd is met een dempingsfactor exp( 1/2Q.t) Dit alles voor een genormaliseerde resonantiefrequentie w= 1
Bij Q bijna gelijk aan 0.5 zal dat er uit zien als een enkele bult, bij Q is1 wordt al een complete slinger zichtbaar, die echter nauwelijks een hele periode beschrijft, enz.
groet,
Tom
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door Tom Magchielse »

wouter schreef:
Qtc Kwaliteitsfactor van de luidspreker in een gesloten behuizing
normale afstemming; Qtc =0,7 (Butterworth afstemming)
grotere kast => lagere Qtc => beter impulsgedrag , minder basamplitude
kwaliteitsfactor, mate van demping.. elektisch of mechanisch inderdaad.

Qtc is in ingebouwde toestand niet anders volgens mij, gaat over het chassis. Een chassis met Qtc 0,4 geeft in een BR van afmeting Vas de fb van de fs. Dus een driver met 0,4 is geschikt voor een BR die even groot is als zijn vas. De te verwachten diepgang komt overeen met de resonantiefrequentie. Wanneer de Qtc hoger is kun je in een grotere kast een diepere f3 dan de fs verwachten. Een Qtc lager dan 0,4 kan weer in compactere behuizingen en zal in het laag niet oplopen in gevoeligheid, het geeft een minder dik laag met een gecontroleerde roll off. Een Qtc hoger dan 0,5 kan in open variaties, zoals een TL (met alle variaties) of HPBR* Gesloten of GHP*, gesloten high pass. Kleine Qtc wordt eerder voor hoornlading toegepast. Of dit allemaal klopt valt uit te zoeken, ik hoor het wel. Heb me helaas nooit echt kunnen interesseren voor alle theorie...

[/b][/quote][/quote]

Qtc wordt in het oorspronkelijke artikel van Small gedefinieerd als de totale Q van het CB systeem, inclusief alle verliesweerstanden. Het is dus geen eigenschap van het chassis, maar een eigenschap van het CB systeem.
groet,
Tom
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door Pjotr »

Tom Magchielse schreef:
Een tweede orde systeem vertoont een periodieke (slingerende) impulsrespons alleen als Q > 0.5
Is Q < 0.5 dan is de respons aperiodiek e-macht vormig.
Als Q> 0.5 dan treedt een gedempte slingering op, die er uit ziet als een sinus ( sin(wortel( 4-1/Q.Q ).t) die vermenigvuldigd is met een dempingsfactor exp( 1/2Q.t) Dit alles voor een genormaliseerde resonantiefrequentie w= 1
Bij Q bijna gelijk aan 0.5 zal dat er uit zien als een enkele bult, bij Q is1 wordt al een complete slinger zichtbaar, die echter nauwelijks een hele periode beschrijft, enz.
groet,
Tom
En wat is nu de moraal van dit verhaal?
Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 1139
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door Tom Magchielse »

De moraal is dat de impulsresponsie niet een "slinger" is die steeds sterker gedempt raakt naarmate Q lager wordt, zoals in de geciteerde bijdrage wordt gesuggereerd, maar dat er bij Q = 0.5 een grens wordt bereikt waar voorbij de impulsweergave aperiodiek wordt en het typische tweede - orde karakter van een resonator verliest.
En verder dat het concept van de Q-factor is gebonden aan tweede-orde systemen (resonatoren) en dat hogere-orde systemen zoals basreflexluidsprekers dus meerdere (in dat geval 2) resonatoren bevatten die gekoppeld zijn. De impulsweergave van dergelijke systemen is dan ook niet meer eenvoudig bepaald door één Q-factor.

In de hoop dat sommigen hier iets aan hebben:
groet,
Tom
Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 36749
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: bepalingen , weetjes , parameters....

Bericht door Pjotr »

Je hebt er eigenlijk alleen iets aan als je het correleert met je hoort (of beter: waarneemt).

Je hebt een punt dat da Q-factor alleen geldig is bij 2e orde systemen. Het komt uit de oude radio techniek waarbij Q-factor (= kwaliteitsfactor) een maat is voor de selectiviteit van LC kringen. In de mechanica werkt men vrijwel uitsluitend met dempingsfactor. Mahja, speakers is een hobby van elektrotechneuten en die kunnen niet zo goed overweg met mechanica en hebben ze er iets opgeplakt uit hun eigen idioom :mrgreen:

Overigens, bij een Q > 0,5 krijg je wel overshoot in de impulsresponsie maar niet noodzakelijkerwijs een periodieke slinger. Die krijg je pas bij een Q > 0,58 (1/√3). Vandaar dat voor een CB een totale Q van 0,58 nog acceptabel geacht wordt, en eigenlijk een Q van 0,71 (1/√2) ook nog wel, is ook een kwestie van smaak.

B.t.w. bedoel je nu impulsresponsie of stapresponsie? Die twee zijn niet hetzelfde maar worden wel vaak door elkaar gehaald.
Plaats reactie

Terug naar “Algemeen Luidspreker Zelfbouw”