Oldskool 2-weg met Fane en Beyma

[Walt]

In mijn studententijd heb ik een tijdje gespeelt met 12" Fane breedbanders. Ik heb dit altijd leuke units gevonden die aardig wat geluid uit een klein kastje kunnen toveren. Daarom ben ik een tijdje terug op zoek gegaan naar vergelijkbare units om weer eens wat te bouwen.

Via dit forum heb ik goedkoop 2 stuks 12" Fane breedbanders gekocht (dank aan beijert) en voor een zacht prijsje ook nog twee stuks Beyma hoorntweeters (dank aan Meiborg).

Vandaag ben ik begonnen met een lichtgewicht testkastje gemaakt uit 9mm MDF. Expres zo dun om eens te kijken hoe erg dat gaat meetrillen. Want hoe erg is dat eigenlijk voor een PA speaker? In ieder geval wordt de kast nu lekker licht dus goed handelbaar.

Kastinhoud is ongeveer 20 liter gesloten, dat lijkt me wel goed voor deze Fane unit. Buitenafmetingen ongeveer h=44cm x b=34cm x d=20cm.

Groetjes Walter

[Berre]

9 mm (!), zonder bracing (!)? Dat gaat bij die oppervlakte flapperen als een vlag bij windkracht 10

[Walt]

Ja, maar is dat erg in deze toepassing? De Fane 12" klinkt zelf ook al verre van hifi.

Midden op de 42 x 32 cm achterplaat zit trouwen wel een 30mm hoge verstijvingsstrip gelijmd.

Groetjes Walter

[Walt]

Het kastje zit in elkaar. Aansluiting wordt een 4-polige speakon, deze zit 9mm verzonken in de achterplaat. Zoals op de foto's te zien is zit de voorplaat goed vol met de units, kleiner had deze niet meer gekund.

Om de 12" Fane toch sterk vast te kunnen zetten in het 9mm MDF heb ik ter plaatse van de schroefgaten aan de achterkant van de baffle 4 extra stukjes 9mm MDF gelijmd om totaal op 18mm dikte voor de schroeven te komen.

Groetjes Walter

[Walt]

Eerste filter wordt denk ik trouwens een enkele condensator voor de Beyma tweeter.

Groetjes Walter

[meiborg]

Hee Walt,

Al lekker bezig zie ik! Ben heel benieuwd hoe dat gaat klinken, het hoog bereik van mijn Delta's was wat rommelig dus alleen een condensator werkte in eerste instantie niet zo geweldig, met een phaseplug werd dat een stuk beter. Ben benieuwd hoe die Fane dat doet.

Mvg Reinder

[Walt]

Het kastje speelt inmiddels. Gezien de slechts 9mm MDF moet ik zeggen dat het kastje zich netjes gedraagt.

De Beyma tweeter is aangesloten via een 4.7uF Audyn Plus. De Fane 12" breedbander is verder ongefilterd.

De klank? Geniaal!!!! Wat een power uit zo'n klein licht kastje. Zelfs met die paar watts die de Denon versterker kan leveren gaat het moeiteloos harder dan eigenlijk leuk is. De Beyma tweeter klinkt zo ook niet verkeerd trouwens.

Kosten Fane + Beyma driver + hout waren ongeveer 50 euro voor dit kastje, zeker een hoge prijs/kwaliteit verhouding.

Groetjes Walter

[Walt]

Hallo Reinder,

De enkele condensator is voor nu alleen om de Beyma hoorntweeter te beschermen tegen lage frequenties. De bedoeling is om later wat metingen te doen en dan een beter filter te ontwerpen.

Groetjes Walter

[Walt]

En toen waren er twee! Hier kan je al best mee doorklappen in een 12m2 slaapkamertje

Groetjes Walter

[Walt]

Net even wat harder gezet, je ziet de konussen nog nauwelijks bewegen maar je voelt de druk dan al in je maag.

Toch apart dat je die ervaring bijna nooit krijgt met een hifi-speaker, ook al maken de woofers daarvan fors meer uitslag.

Een stuk opgehangen 12" blijkt hier dan toch heer en meester... En Fane is natuurlijk ook een goed merk voor PA units.

Groetjes Walter

[ray5150]

Paar Ikea lampen erbij, en je kan een Drive-In disco beginnen !!

[dre]

dj wallie!

[Walt]

Als het nog wat wordt met het filter dan neem ik ze wel mee naar de volgende Breda luisterdag. Speelt denk ik elke hifi speaker van vergelijkbare afmetingen finaal weg qua geluidsdruk.

Groetjes Walter

[ray5150]

dj wallie!

Het is jammer dat ik geen bestelbus heb, dan kon ik mijn PA systeem eens naar Breda meenemen.

[Walt]

Het zou inderdaad wel eens leuk zijn om wat PA ontwerpen in Breda te kunnen beluisteren.

Groetjes Walter

[meiborg]

Hee Walt,

Herkenbaar wat je beschrijft, ook mijn setje speelt op een tripath van 12 watt harder dan prettig.

Ik had aanvankelijk de boel wel alleen met een condensator gefilterd. Ik vond het leuk om te kijken of ik het aflopen in het hoog met de Delta's met "mechanische" oplossingen zo netjes kon krijgen dat ze zonder filteren netjes aansloten op de Beyma's. Dat was ook goed gelukt maar alleen op de luisteras klonk het echt lekker. Nadat ik toch gewoon een simpel filtertje had gemaakt en het filterpunt omlaag had gebracht naar rond de 5khz klonk het veel beter, het afstralen van de Delta's en Beyma's sloot beter op elkaar aan en ook de aansluiting was toch beter naar mijn oren.

Leuk om te lezen in ieder geval, ik blijf het wel volgen haha.

MVg Reinder

[Walt]

Vandaag heb ik de tijd genomen om de Fane en Beyma units eens door te meten met mijn ATB meetset (alle metingen zijn gedaan onder 15 graden)

De Fane 12" was eigenlijk wel een grote verrassing. Hij loopt aanzienlijk minder ver door dan je van een breedbander zou verwachten, maar de responsie is wel erg vlak en de afval naar het hoog zeer gemoedelijk zodat hier eigenlijk geen filter nodig is.

De Beyma meet ook netjes, komt wel redelijk goed overeen met de datasheet.

Naderhand heb ik de metingen ingevoerd in Speakerworkshop. Het bleek dat het filter met de enkele 4.7uF niet echt een succes is, zeker niet met de units in fase zoals ik had gedaan. Door echter een 0.22mH spoeltje parallel erbij te zetten gaat het er gelijk netjes uitzien. Crossover punt zit dan op 2500Hz. Volgens de datasheet kan de Beyma tweeter dat wel aan.

Naderhand heb ik dit filter opgebouwd en het totaal opgemeten met ATB, dit komt zeer goed met de simulatie overeen, maar toch altijd goed om dit te controleren zodat je zeker weet dat je geen fouten maakt met simuleren.

Beide kastjes zijn inmiddels voorzien van het aangepaste filter, het klinkt nu zonder meer goed. Net even Patricia Barber opzet, niet verkeerd hoor voor PA units

Groetjes Walter

[meiborg]

Hee Walt,

Daar sta ik van te kijken, die Fane. Inderdaad meer een gewone woofer dan breedbander. Mooie resultaten, die Beyma kan zelfs vanaf 1500hz hoor.

Mvg Reinder

[Walt]

Hallo Reinder,

Inderdaad, je hoort wel dat die Fane breedbander relatief weinig hoog geeft, maar dat het zo weinig was had ik ook weer niet verwacht. In dit geval pakt de combinatie met de Beyma tweeter bij toeval zeer goed uit. Als ik voor een echte bullet tweeter was gegaan, dan was het waarschijnlijk een probleem geworden om voldoende output te krijgen in het 2000-5000Hz gebied.

De Beyma vanaf 1500Hz kan inderdaad wel volgens de datasheet, maar ik ben bang dit de belastbaarheid van het geheel te erg zou verlagen.

Groetjes Walter

[Henkjan]

die bult bij 8kHz is dan weer minder mooi... zit minder dan 10dB onder de rest, zou je die niet proberen te onderdrukken? simpel RCL sperkringetje?

btw: en hoe meet die Fane on-axis dan? een 12" bundelt natuurlijk wel enorm

[avdboom]

Net even wat harder gezet, je ziet de konussen nog nauwelijks bewegen maar je voelt de druk dan al in je maag.

Toch apart dat je die ervaring bijna nooit krijgt met een hifi-speaker, ook al maken de woofers daarvan fors meer uitslag.

Een stuk opgehangen 12" blijkt hier dan toch heer en meester... En Fane is natuurlijk ook een goed merk voor PA units.

Groetjes Walter

Dit doet met denken aan een stuk wat Troels heeft geschreven in zijn HES sectie:

A lot of things can be found on the web on high-efficiency speakers and what these speakers can do - and not so much about what they cannot do.
So, can high-efficiency speakers do things low-efficiency speakers simply cannot? Well, try a 12-15", 96-100 dB/1W bass driver on an open baffle - or in a huge vented cabinet - and hear what it does to a kick-drum and make your own judgement.
Take an 8" Supravox, place it on an open baffle or in a TQWT, mate it with a proper 95 dB tweeter, do a proper crossover (the tough part) - and hear what it can do. Hearing treble from a good fullrange driver can be very special despite serious beaming and it may change our way of thinking treble as we're so intoxicated from 1" domes and how treble usually sounds.
Somewhere I said we cannot accelerate heavy cones as fast as a light-weight e.g. paper cone and I immediately had a mail from an engineer who told me I was seriously wrong - and he was right. Acceleration has nothing to do with mass, only force. Problem is we don't have magnet systems that will accelerate a 200 grams subwoofer cone and kick butt like an old 15" ALTEC driver in a 200 litre vented cabinet. It's two worlds. Subwoofer drivers are supposed to say ooomph... in small cabs and being often used to reproduce electronic music we really can't tell what it should sound like. Electronic music can sound like anything, but it's not the kind of bass performance I like to hear from an up-right bass. Acoustic bass shouldn't say oomph and I don't even think a Fender bass sounds the way it should from a conventional heavy-cone subwoofer.

[Walt]

Via internet de volgende versterker op de kop kunnen tikken voor ongeveer 65 euro, dus dat past mooi in het low-budget karakter van dit setje:

http://www.stagebeat.com/Stage-Line-STA ... 980-113225

Handig zijn met name de tulp aansluitingen achterop (deze ontbreken vaak op een PA versterker) waardoor direct een cd-speler kan worden aangesloten zonder extra mengpaneel.

Groetjes Walter

[bartsegers]

Ziet er netjes uit van binnen. (voor een leek als mij dan )

[Walt]

Hallo Bart,

Voor 65 euro zal het in ieder geval niet snel een miskoop zijn. Ik wilde eerst een powermixer aanschaffen maar dit is eigenlijk nog optimaler omdat ik eigenlijk maar 1 bron wil afspelen (dus niet gaan mixen).

Verder lijkt het mij een vrij simpel ding van binnen maar hij is toch nog 2x200W aan 4 ohm en heeft clip indicatie.

Nu maar hopen dat de versterker het vervoer per post een beetje gaat overleven...

Groetjes Walter

[Walt]

Zoals in de voorgaande responsie curve te zien is, speelt het hoog met het simpele 2e orde filter erg luid in verhouding tot het lagere bereik. Tevens is de fase aansluiting nog niet optimaal.

Vandaag heb ik derhalve als test een 3e orde filter voor de Beyma hoorntweeter gesoldeerd. De gebruikte doelcurves in Speaker Workshop zijn 4e orde Linkwitz/Riley op 2700Hz. De spoel van 0.27mH is een Jantzen foliespoel. De 3.3uF is een Audyn Plus en de 10uF een Mundorf Supreme.

Zo op het gehoor is dit een prima verbetering. Ik denk wel dat er ook nog iets gedaan moet worden aan die bult van de 12" op circa 8 kHz. Heeft iemand een idee voor geschikte startwaarden voor een notch filter?

Groetjes Walter