Saba Cello

[hemaworst]

Enige maanden ben ik al bezig met speaker projectjes rond de Saba Greencones (zie http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewtopic.php?t=6738). Ik ben begonnen met de P17 van Lampizator. Ik was er qua klank erg tevreden over, maar mij vrouw vond het een vreselijk lelijke speaker. Daarna nog wat andere dingetjes geprobeerd, maar helaas heb ik te weinig tijd om zelf een speaker te ontwerpen(ben vader geworden). Dus nu ben ik bezig om een beproeft recept na te gaan bouwen, de SABA Cello. Hij is goedgekeurd door mijn vrouw, dus ik kan beginnen .

Hier een plaatje van hoe de speaker moet gaan worden.


In dit topic beschrijf ik de voortgang.

[hemaworst]

Stap 1: het maken van de mal
Op de pagina van Methe (http://methe-family.de/sabacello.htm) heb ik de volgende afmetingen gevonden:
Voorkant: 930 X 340 X 16 mm
Bovenkant: 480 mm diep, breedste gedeelte 380 mm, smalste gedeelte 7,5 cm. dikte 16mm
Zijkanten: 3mm )

Ik ben begonnen met het maken van de mal voor de "UI"-vorm. Ik heb de mal op de volgende manier gemaakt:

1. Op internet zijn redelijk wat plaatjes te vinden van de Saba Cello. Op de pagina van LeBong vond ik onderstaand plaatje:
.

2. Ik heb de 2e van rechtse ui vorm uitgeknipt in photoshop. Nu had ik een plaatje van 50x60 pixels. Veel te klein om als mal te gebruiken.

3. Ik heb het kleine plaatje door vectormagic.com gehaald. Dat is een online service waar je kleine plaatjes naar vectoren kan omzetten. Vectoren hebben het grote voordeel dat je ze 1000en keren kan vergroten zonder dat ze lelijk worden of detail verliezen. Ik kreeg dus een hele grote PDF, die ik 1000x kan vergroten. Ik heb het PDFje bijgevoegd. Wellicht heeft een volgende Cello bouwer er wat aan.

4. Ik heb de PDF in photoshop ingeladen en mooi ingekleurd en kleine foutjes weggehaald. Ik heb het plaatje bijgevoegd (saba.jpg)

5. Daarna moest ik de uivorm precies op maat (38cm breedste stuk) uitprinten. Daarvoor heb ik een MS publisher document gemaakt. Als ik het uitprint op mijn Laserprinter(een Brother 2010) is het precies 38cm. Ik heb het bestand bijgevoegd(publicatie3.rar).

[weidok]

Wichtig ist dabei, die Seitenteile in eine definierte Form zu bringen und unter Spannung zu formen und diese Biegespannung aufrecht zu halten. Genau wie bei einem Instrument eben. Deswegen sind Bemühungen, die Seitenteile vorher in Presswerkzeugen zu formen meiner Meinung nach nicht der richtige Weg. Sie sind später vielleicht der optisch etwas schönere, da gleichmäßiger geschwungene Weg, aber der Sinn der genutzten Biegespannung ist im Eimer. Ebenso ist es wichtig, die anzukoppelnden Lautsprecher so mit der Frontwand zu verbinden, das sie Ihre eigene Energie möglichst schnell und Leicht in das Gehäuse ableiten können. Also besser direkt auf der Frontwand befestigen anstelle zum Beispiel einen Filz oder ähnliches unter zu legen. Man legt unter die Saiten eines Cello´s ja auch keinen Filz. Ich habe beim Einbau meiner Saba´s mehrere Einbauarten versucht. Die klassische Version, das heisst von hinten gegen die Schallwand, danach mit Filz unterlegt, auf die Frontwand. Das beste Ergebnis erhielt ich aber, als ich die Chassis direkt und ohne Zwischenlage auf !!! die Schallwand montierte.

lees dit eens goed door !!

Dus de zijwanden niet voorbuigen !!!

en speaker kaal aan de voorkant van de baffle monteren

mooie muzikale weergever is het zeker

[solitaire]

Helemaal met weidok eens: de Saba Cello ontleend zijn weergavekwaliteit aan details in het design ...

succes

Mijn complimenten voor de werkwijze wat betreft het geschikt maken van de voorhanden bouwtekeningen !




Wolf

[hemaworst]

Stap2: Uitprinten ,plakken en aftekeken :
Stap 2 is het uitprinten en uitknippen van het uivorm ontwerp.


,daarna plakken:


en als laatste aftekenen op 4 mm mdf. Ik heb het drie keer afgetekend, zodat ik ruimte heb voor een tweede en derde poging als ik het in stap 3 verpruts:

[hemaworst]

Stap 3: uitzagen van de mal.
De volgende stap is het uitzagen van de mal. Ik heb er een Black en Decker decoupeerzaag voor gebruikt.
. De decoupeerzaag koste 90 euro, maar het apparaat presteert ondermaats. Voor 4mm mdf voldoet hij nog. Dikker materiaal gaat scheef . Mijn vader heeft een 12 jaar oude AEG en die doet het véééél beter. Maar goed, na wat bijschuren en vijlen is dit het resultaat. Tip: met je vingers langs de rand kan je heel gemakkelijk voelen waar de lijn niet meer vloeiend loopt.


Stap 4:aftekenen van de mal op het triplex en ruim uitzagen.
Nadat ik de mal klaar had heb ik deze gebruikt om af te tekenen op het 18mm dikke berkentriplex. Daarna heb ik met de Decoupeerzaag het triplex ruim buiten de randen uitgezaagd. Daarbij heb ik alleen gelet op dat ik ongeveer 1 cm buiten de afgetekende randen ben gebleven. Eventuele schuine zaagranden kan ik negeren, omdat ik deze straks netjes wegfrees. Ik heb hier geen foto's van.

Stap 5: Vastklemmen van de mal op het werkstuk
Nadat ik de uivorm ruim heb uitgezaagd met de decoupeerzaag, klemde ik de mal met lijmklemmen vast.
Op onderstaande foto zie je aan de linkerkant van de mal, dat ik ruim 1cm van de mal afgezaagd heb. De rechterkant heb ik op de foto reeds afgefreest(zie stap 5).


Stap 6: De frees
Met de kopieerfreesben ik langs de randen van de mal gegaan. Ik heb onlangs een nieuwe frees gekocht:
. Véééél beter dan mijn oude (kapotte) Topcraft van de Aldi.

Ik heb deze freesboor gebruikt. Voordeel is dat de lager zich aan de bovenzijde bevind. Met 26mm kan hij mooi door de 18mm triplex heen:


Dus dan met de frees langs de mal en je hebt een perfecte kopie
. Kan haast niet fout gaan. Hier een fotootje:
.
Bovenste bruine laag is de mal.

[sietse]

quote (Dikker materiaal gaat scheef)
Dat kan zijn omdat je te snel wilt zagen. Ik heb een B&D, en die heeft dat verschijnsel ook als ik te snel de eindstreep wil bereiken.

[hemaworst]

Wat ik wel jammer vind is dat het triplex van de Gamma vol zit met rare "foutjes"in de laagjes. Gelukkig maakt dat niet uit voor dit project(de zijkant van de plaat zie je niet), maar ik vraag met toch of of ik dit kan voorkomen als ik mijn hout ergens anders haal.

[Henkjan]

dan moet je naar de echte houthandel en A kwaliteit multiplex kopen... kost wat, maar dan heb je ook wat

[hemaworst]

@Weidok en de rest:
denken jullie dat het uitmaakt als ik:
1. de voorkant van MDF maak? Ik vind het berkenstrucuurtje wel aardig voor de bovenkant en zijkant, maar voor de voorkant zou ik het liever gewoon zwart of zilver maken. Of verbind een plank van mdf de luidspreker minder goed met de kast, zodat het effect van een meetrillende kast teniet wordt gedaan?
2. De speakers ipv op de plank, achter de plank te plaatsen? LeBong doet dat namelijk ook in zijn Reso-Beta:


Misschien staan de antwoorden in de tekst van Mette, maar ik had helaas een 4(en dat was omhoog afgerond) voor duits op de middelbare school en kan de text slechts gedeeltelijk begrijpen.


Daarnaast vroeg ik me af: Welk effect heeft de hoogte van de luidspreker op het geluid? Wat zou er gebeuren qua klank als de luidspreker 70cm hoog is(ipv 93)? Ik kan me voorstellen dat er dan minder kast meetrilt en dat dat de klank niet ten goede komt. De reden dat ik het me afvraag is dat ik er wellicht óóóóóit(maar eerst gewoon deze lekker afmaken) een subwoofer onder wil plaatsen in dezelfde uivorm(als dat technisch mogelijk is). Klinkt wel lekker met films enzo.

[solitaire]

ad 1/ Gebruik geen MDF voor deze luidspreker. De werking hangt nauw samen juist met het gegeven dat eea. 'meetrilt'. MDF heeft een doods geluidskarakter, waar sommige mensen geen genoeg van kunnen krijgen (des te meer/zwaarder, des te 'beter') maar in dit ontwerp specifiek is het multiplex vervangen door MDF als ... lage/harde vering onder je Eend ... oid. .
Wil je kleur ipv. een berkenstructuurtje, verf dan het multiplex; ook niet conform ontwerp, maar ervaring leerd dat dit iig. het karakter van de weergave in ere laat (en zorg dat je als je de buitenkant verft ook de binnenkant verft !).

ad 2/ Zelf bevestig ik drivers (tenzij het technisch echt niet anders kan) altijd achter op een paneel. 'k Heb al veel vergeleken (ook) op dit gebied, en 'k snap niet waarom commerciele luidsprekers standaard 'de drivers van voren hebben'.

Wat betreft "zijkant 70cm hoog is ipv 93": zie 'ad 1'. Verander je de maatvoering, verander je de weergave van de luidspreker, in het geval van deze maten zelfs zeer ernstig (opbouw laag/mid, ontplooiing van het stemmengebied, ...). En ik neem aan dat je bewust gekozen hebt juist deze luidspreker 'na te bouwen'.

succes


Wolf

[hemaworst]

(en zorg dat je als je de buitenkant verft ook de binnenkant verft !).
Wolf

kan je me uitleggen waarom dat belangrijk is? Is dat tegen kromtrekken of zo iets?

En kan ik deze box gewoon normaal aflakken? Of moet ik hier ook rekening houden met andere factoren, doordat de kast meetrilt? Heeft iemand ook een idee hoe ik het berkenkleurtje wat bruiner kan krijgen? Mijn hele interieur is namelijk walnoot.

Ik had ook al het vermoeden dat MDF niet een goed idee was. Als alternatief kan ik er ook natuurlijk gewoon zwart speakerdoek voor hangen.

[solitaire]

Waarom binnen en buiten hetzelfde afwerken ... wetenschappelijk ? Al sla je me ... IIRC zijn in de onderzoeken naar de behuizing van oa. de LS3/5a deze vraag meegenomen. Wat ik me goed voor kan stellen is een behandeling van een paneel dat uitgezocht is oa. op z'n trillings-kenmerken deze kenmerken behoorlijk kan veranderen (bedenk je eens wat er gebeurd als je een flex paneel aan eenzijde minder elastisch maakt, en de andere volledig elastisch laat ! = soort buigtriplex idee). Als je de tijd neemt om eea. te proberen/vergelijken is het echter al snel duidelijk waarom alletwee kanten identiek te behandelen.

Om direct ook een antwoord op je andere vraag te geven: als je een lak gebruikt, heeft naar mijn ervaring het gebruik van steeds harder (of zachter) wordende lakken steeds duidelijker wordende uitwerkingen op het klankkarakter (ook al is niet iedere 'slag-harde' lak ook een 'laag-elestische' lak, en 'elastischiteit' is het kernbegrip als je het hebt over het beinvloeden van de kenmerken van een paneel). Tenzij in het ontwerp hier rekening mee is gehouden, en dat is in de Cello niet het geval: iedere bouwer doet z'n eigen ding.

Hoe ik een PDF'je hier attach weet ik niet, maar ik kan je als je wilt een doc 'Effects of lacquer on vibrational properties' mailen. Of BBC's 'Factors in the design of loudspeaker cabinets' , 'Comparison of Wood Density between Classical Cremonese and Modern Violins' , of iets in die richting.


W.

[Henkjan]

pdf-en kan je op de zelfde manier attatchen als foto's

[solitaire]

OK; ik ging er vanuit dat de bestanden te groot zouden zijn .


W.

[HoMeR]

Waar haalt iedereen toch die Saba's vandaan ????

[hemaworst]

dan moet je naar de echte houthandel en A kwaliteit multiplex kopen... kost wat, maar dan heb je ook wat

Bedoel je dat ik B/BB kwaliteit moet nemen? Ik heb namelijk een houthandel gevonden op internet, AF.nl.

Die zeggen het volgende:
B/BB
Dat is de mooist verhandelde kwaliteit in Berken construktiemultiplex. Deze kwaliteitsomschrijving houdt in dat één zijde van de plaat in ieder geval helemaal foutvrij is. De achterzijde mag een gebrekje vertonen maar dat zie je in de praktijk zelden. Ons Berken multiplex is doorgaans prima geschikt voor het maken van meubelen.
de prijs valt me mee, namelijk €23,50 per m2

[solitaire]

De Arnhemse Fijnhouthandel is een aanrader. Goede spullen, maar vooral ook goed advies. Daar betaal je ook voor, maar bij bv. de Hubo moest ik nog wel eens terug voor een betere kwaliteit paneeltje ...



W.

[Marp]

(en zorg dat je als je de buitenkant verft ook de binnenkant verft !).
Wolf

kan je me uitleggen waarom dat belangrijk is? Is dat tegen kromtrekken of zo iets?

Waarom binnen en buiten hetzelfde afwerken ... wetenschappelijk ? Al sla je me ... IIRC zijn in de onderzoeken naar de behuizing van oa. de LS3/5a deze vraag meegenomen.

Gewoonlijk (bij algemeen gebruik van vlak plaatmateriaal) is het raadzaam om beide zijden van hout eenzelfde behandeling te geven. Wordt dit niet gedaan, dan ademt de ene zijde meer dan de andere, waardoor die zijde bij hogere luchtvochtigheid sneller vocht opneemt met kromtrekken als mogelijk gevolg. Dit uit zich vooral sterk bij gebruik van plakplastic op panelen in vochtige ruimtes (bijv. keuken). Bij verf speelt het wat minder omdat dat nog enigzins ademt, maar bij dun materiaal zie je ook hier wel dat vlakke panelen hol/bol gaan staan.

De LS3/5a is opgebouwd uit vlakke panelen. Bij de gebogen wanden van een Saba geloof ik niet dat je hier iets van merkt. Wel kan ik me voorstellen dat beide zijden worden behandeld om tot een bepaald akoestisch resultaat te komen.

[solitaire]

Het zal idd. de combinatie van factoren zijn. Met dunne-wand bouw, en zeker als de panelen niet onder een structurele spanning staan, is mijn ervaring dat een enkelzijdige/dubbelzijdige behandeling al snel in de weergave te herkennen is.



Wolf

[hemaworst]

bedankt voor de verf tips!
Ik heb helaas nog geen tijd gevonden om naar de arnhemse fijnhout te gaan . Ze hebben helaas nogal vervelende openingstijden. Hopelijk a.s. zaterdag

[hemaworst]

Eindelijk weer wat voortgang! Ik heb de afgelopen weken het hout gehaald bij de Gamma. Ik wilde eerst nog wat oefenen op goedkoop hout voordat ik naar de Arnhemse Fijnhouthandel ga. Vooral de voorkant en achterkant aan de zijkanten afschuinen met 20 en 17 graden heeft mij veel moeite (en hout) gekost. Uiteindelijk is het me gelukt de Skill cirkelzaag te temmen . Als de speaker echt goed klinkt dan ga ik hem ooit eens met duurder hout maken.

Ik heb net de deksels op de voorkant vastgelijmd. De witte hoekjes(plankdragers?) heb ik tijdens het lijmen op de voorplaat geschroefd zodat ik de lijmklemmen houvast kon geven. Na het lijmen schroef ik ze er weer af en vul ik de gaatjes met kneedbaar hout.

Op de 2-na onderste foto heb ik hem even rechtop gezet om te kijken hoe groot de speaker wordt. Ai op de plaatjes van Mette ziet ie er een stuk kleiner uit.

Ik heb een deksel op de grond gelegd, zodat ik de achterkant kan uitlijnen, hij is dus niet vastgelijmd, de Saba cello is namelijk van onderen open.

Ik heb ook nog de speakeraansluitingen in de achterkant geboord en magneetjes uit china in de voorkant geboord. Op die manier kan ik dus een frontje monteren zonder dat er gaten aan de voorkant zichtbaar zijn. Zoals je ziet op de 2na onderste foto is er op de voorkant niks te zien.

volgend weekend maar weer verder.

[HoMeR]

Ik vind 't mooi !!

[hemaworst]

vraagje:
ik zie dat LeBong op zijn pagina niet verteld van welke materiaal de zijkant gemaakt is. Mette heeft op basis van Lebong zijn Cello gemaakt. Mette gebruikt populieren triplex voor de zijkanten.
Nu ben ik net naar de Gamma geweest en ze hebben alleen berkentriplex.

Ik wil dezelfde materiaal als dit plaatje:

Vraag 1: is dit berkentriplex of populier? is berken en populier dezelfde kleur? Helaas gaat mijn houtkennis niet verder dan wat ik weet van de Ko de boswachtershow.
Vraag 2: maakt het uit of ik berken of populieren triplex gebruik? wat zouden de invloeden zijn van berkentriplex ipv populier?

alvast bedankt

[bartsegers]

Ik begrijp dat deze speakers profiteren van de klinkende kastwand toch ?

Waar ik me dan druk om zou maken is de vezelrichting van het hout.
In de richting van de vezels is het een stuk stijver dan haaks erop.

Is er geen richtlijn in welke richting de nerven moeten lopen bij deze kast?