levensduur luidsprekerunits (harbeth LF5 en Dynaudio HF28)

[moerman]

Beste audiobouwers,

Net nieuw op dit forum aangekomen wil ik jullie graag een vraag stellen. Ik heb lang geleden de Harbeth Compact Monitor gebouwd wara ik jarenlang veel plezier van heb gehad. Tegenwoordig lijken ze echter wat futloos te klinken. Dat kan aan veranderde smaak van mijzelf liggen, maar ook aan de luidsprekers. Wet iemand hoelang luidsprekerunits mee gaan? Het gaat hierbij om Harbeth LF5 MK III woofers en Dynaudio HF28SQ tweeters. Bij de woofers heb ik al eens wat aan de rubber conusrand moeten doen, die lijkt te verouderen. Maar hoeveel invloed heeft dit op de klank? En van de tweeter weet ik al helemaal niet of die kan verouderen, maar het gaat inmiddels wel om zo'n 20 jaar.

Graag jullie ervaringen en meningen!

Wout Moerman
Nijmegen

[sjons]

Welkom Wout,

bij een veranderende klank denk ikzelf eerder aan het gebruikte filter (en componenten) dan aan de luidsprekers. Weet je ook nog wat voor componenten je gebruikt hebt, eventueel een foto? Er zijn hier genoeg voorbeelden te vinden van hele oude (>20jaar) luidsprekers die het nog perfect doen...

[markbakk]

De units kunnen overigens ook prima (en waarschijnlijk harder dan de filteronderdelen) verouderen. Ik vermoed dat de ophanging (rolrand of spider) van de Harbeth-units is verhard. Daar kom je wel achter met een impedantiemeting.

[moerman]

Ik heb in het filter luchtspoelen, MKP en MKT condensatoren zitten. Enkel voor het zobel-netwerkje voor de woofer zit er een elco in. Ik vermoed dat inderdaad in ieder geval de conusrand verouderd is, anders zou hier ook niet een (verouderings?)scheurtje in zijn ontstaan.

Bij controle via impedantiemeting, moet ik dan kijken wat nu de resonantiefrequentie in de vrije lucht is? Ik weet helaas niet wat de frs oorspronkelijk was, heeft iemand die voor mij?

Ik denk overigens dat ik weer eens wat nieuws wil gaan bouwen. Dan zou ik deze units mogelijk te koop kunnen zetten, maar dan is het wel netjes om te kunnen vermelden hoe het met ze is gesteld.

Wout

[Agent327]

Ik heb een stel 15 jaar oude Mission luidsprekers met ferrofluid in de tweeters waar de laatste jaren veel te weinig hoog uit komt. Dat spul schijnt hard te kunnen worden.
Ook heb ik een stel Vifa woofers waarvan de rubber rolrand erg hard geworden was, totaal geen bas meer.
Ziehier het verslag van de vervanging van de rolranden.
http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=4&t=11800

Mijn oren worden trouwens helaas ook wat ouder.

[moerman]

De tweeters hebben geen ferrofluid dus dat is weer een bron van problemen minder.

[markbakk]

Tadaa!

En BTW, ik heb hier nog een stelletje D28SQ's liggen. Doen het nog prima (inclusief vervelende breakup op 17kHz ).

[moerman]

Mark, dank je!

Ik zal binnenkort mijn units eens uitbouwen en doormeten.

Inmiddels heb ik definitief besloten andere boxen te gaan bouwen. Als die beter klingen dan de Harbeth komen die vooraan te staan, als ze minder klinken komen ze als achterspeakers van pas. Momenteel speel ik met 2.1 en ik wil toch uitbreiden naar 4.1. f ik de Harbeth als rear speakers wil gebruiken is nog de vraag, ze zijn me daarvoor wat te groot.

Voor de zoektocht naar nieuwe boxen start ik zo een nieuw draadje.

Wout

[SARK]

Ik heb samen met mijn zwager de Harbeth monitoren ongeveer 20 jaar geleden gebouwd en hij heeft ze nog steeds in de huiskamer staan, ik heb hem even gebeld en gevraagd wat hij van het klankbeeld vindt en of er iets is veranderd .... een volmondig neen was het antwoord.
Nu zou je kunnen zeggen "ja maar dat is misschien ook een kwestie van wennen en als de boel traag maar gestaag minder wordt, dan groei je hierin mee" maar hij heeft met zeer grote regelmaat andere luidsprekers in huis en is dan altijd blij als hij zijn Harbethjes weer hoort.
Kun je eens wat foto's plaatsen van jouw kasten Ben wel nieuwsgierig nar de afwerking

[moerman]

Dank je Sark,

Het zou ook best kunnen dat de verandering tussen de oren zit. Vooral dan dat ik inmiddels een andere smaak heb, of een andere klank zoek. En ze staan tegenwoordig ook dichter bij de muur, dat zal ook uitmaken. Heeft met de WAF te maken...

Ik zal zorgen voor een fotootje, even geduld a.u.b.

Wout

[SARK]

Ik zal zorgen voor een fotootje, even geduld a.u.b.

Wout

[moerman]

Belofte maakt schuld.. .
Hier is een frontale foto. HxBxD is 50*20*33. Dat is ongeveer het originele volume maar nu in een gesloten kast en zonder met zand gevulde voet. De rechter box staat op de subwoofer, de linker staat op een MDF voetstuk met zwart essen plakplastic.

[moerman]

En nog een. De kasten zijn in dezelfde kleur als de muren. Voor de tweeter zit een theezeefje om de levensduur te verlengen. Tegenwoordig zijn mijn kinderen in een wat veiligere leeftijd, maar ongelukjes kunnen altijd gebeuren.

[moerman]

Ik ben vandaag eens begonnen met BoxSim. Ik heb deze boxen gesimuleerd met Visaton drivers waarvan ik de TS en elektrische parameters heb aangepast om met die van mijn luidsprekers overeen te komen. De respons ziet er heel aardig uit, maar bij 1500 en 3000 gaat het behoorlijk mis. Dat wil niet zeggen dat dit ook in werkelijkheid met mijn boxen zo is, maar dat kan ik ook niet even nagaan. Als ik speel met de diepte van de tweeter in de baffle kan ik het beter gelijk krijgen, ik moet de tweeter dan verder verzinken (in BoxSim dus, he). Ook het afronden van de kast geeft een verbetering. Waarom deze exercitie? Wel, ik denk er over om deze boxen om te bouwen tot kleinere exemplaren met een enkele woofer en dan als rear speaker in te zetten. En nu kan ik eens spelen met deze simulatie om te zien wat er dan gebeurt. Twee van de woofers hebben een kleine beschadiging in de surround en die hoef ik dan niet te gebruiken.

[moerman]

De tweeter wat naar voren plaatsen en ompolen levert de mooiste curve op. misschien moet ik eens gaan spelen met de fase van de tweeter. De boxen zijn gebiwired, dus dat gaat heel eenvoudig.

Heeft iemand tips om simpel metingen te kunnen doen aan het middengebied?

In boxSim krijg ik dit wanneer ik de tweeter van -8 naar +10 mm verschuif t.o.v. de woofer, hem ompool en 2 dB demp. Let wel, nog steeds met de aangepaste Visaton drivers. Maar dit is wel meer het plaatje wat ik mij herinner van het Elektuur artikel waarvan ik de boxen heb gebouwd. Behalve dan het deel onder de 100 Hz wat daarbij doorliep tot 50 Hz en dan sterker afviel.

[markbakk]

Had nog wat simpele metingen liggen van de D28 in een 14 cm breed zuiltje. Garantie tot aan de deur...
Ik mat op 1m afstand, het niveau is niet gecalibreerd en moet je met de hand aanpassen. Dat is vrij simpel in boxsim.

[moerman]

Mark,

Dank je voor deze bestanden. Ik gebruik BoxSim vandaag voor het allereerst, en het is nog wat hoog gegrepen voor mij om hier mee bezig te gaan. Ik heb het opgeslagen om op een later moment hier wat mee te doen.

Wout

[SARK]

Hallo Wout,
Ik heb je een PB gestuurd heb je die al gezien Hij staat namelijk nog in mijn out box

[moerman]

Slecht nieuws.... Ik ben met mijn zoon aan het meten geweest. Wat roze ruis op de versterker gezet en met de app RTA Analyzer op mijn mobiel eens gekeken hoe dat meet. Duidelijk een rechtere frequentiecurve dan mijn laptop, maar daar houdt het goede nieuws op. Bij beide boxen bleek de bovenste unit niets te doen, behalve al passief membraam meetrillen. Zojuist de kasten opengemaakt en bij de eerste blijkt de dunne draad van de spreekspoel bij de montage aan de conus te zijn gebroken. Niet iets wat ik kan repareren. Bij de andere kast is het iets gunstiger, daar was simpelweg de interne bekabeling losgekomen van een van de polen. Van mij d'appolito systeem is dus gewoon echt iets mis, geen wonder dat we er niet meer tevreden mee waren. Of eigenlijk nog een wonder dat we er niet nog minder tevreden mee waren

Wat nu? Uiteindelijk andere boxen bouwen, maar eerst de situatie acceptabel oplossen: ik ga de kasten verkleinen zodat ze de juiste afstemming hebben voor 1 basunit per kast, en zodat ze makkelijk in de boekenkast passen. Vervolgens het wisselfilter wat aanpassen.

Maar van de units die er uitkwamen is er dus maar 1 nog bruikbaar en ik denk dat ik die voorlopig maar als reserve hou.

[moerman]

Zo, klus geklaard! We luisteren nu weer lekker naar Sting en het geluid is weer helemaal terug. Niet dat er geen ruimte voor verbetering is, maar het laag is terug en de definitie in het midden ook weer. Het geluid heeft weer leven!
Wat heb ik gedaan? Een van de boxen een kopje kleiner gemaakt.... Ik heb de hoogte van 50 cm terug gebracht tot 31 cm, en de dipte van 42 naar 35. Eén woofer is daarmee vervallen en het kastje past prachtig in de boekenkast. De andere kast heb ik hersteld tot zijn originele configuratie, enkel heb ik nu deel van een action kussenvulling uitgeplozen en in de kast gestopt. Er zat enkel pritex in.
De verkleinde kast is nog niet voorzien van vulling, wel van pritex. En het wisselfilter heb ik nog niet aangepast, dus de tweeter speelt te hard en de woofer wisselt op een verkeerde frequentie. Maar dat zijn kleinigheden, toch?

Wat ik niet kan verbeteren is dat de rechter box in en boekenkast staat en de linkerbox vrijstaand. Wat dat betreft is de dubbele mid/woofer aan de linkerkant en de enkele unit aan de rechterkant misschien nog niet eens zo slecht!

[moerman]

Ik schaam mij overigens diep want het blijkt dat de subwoofer geen netsnoer had! Ik weet niet hoe dit kan en wie dit heeft weggehaald, maar ik weet wel dat de sub dus al een flinke tijd niet werkend was. Ik weet wel dat de sub wel aangesloten was toen ik de Denon AVR had gekocht en de boel met Audessey heb afgeregeld. Maar we hadden nooit gehoord dat de sub niet meer werkte.