Kamfiltereffect
Het paper van James Griffin over line arrays geeft een aardig overzicht van de voor– en nadelen van het systeem. Een van de dingen die hierin vermeld worden is kamfiltering door interferentie tussen de drivers. Hierbij wordt aangeraden om een afstand van één golflengte bij 10 kHz aan te houden, oftewel bijna 35 mm (zie grafiekje hieronder). Dat gaat met 3" drivertjes niet lukken, aangezien die sowieso al iets van 8 cm (hart tot hart) uit elkaar zullen zitten. Wat ik me hierbij afvraag zijn de volgende dingen:
1. Hoe hoorbaar is kamfiltering in het algemeen? In metingen zie je altijd van alles gebeuren in hogere frequentiegebieden, maar of dat nu daadwerkelijk problematisch is voor het gehoor is een andere kwestie — dat is ook in grote lijnen wat hier betoogd wordt door John Murphy.
2. Mijns inziens gaat dit advies er vanuit dat de losse drivers zich als puntbronnen gedragen, maar het afstralend oppervlak is in werkelijkheid stukken groter en daardoor loopt het dus wellicht niet zo'n vaart. Ik kan me zo voorstellen dat de afstand tussen de conusranden van de drivers ook van belang is. Kan iemand mij hier iets over vertellen?
3. Indien dit inderdaad een onderwerp is dat serieus genomen moet worden, dan is het wellicht verstandiger om kleinere drivers te kiezen of een rij tweeters toe te voegen. Me dunkt dat de laatste optie problemen zal opleveren in het horizontale vlak — eigenlijk wissel je m.i. het ene kamfilter voor het andere in. Daar hoor je alleen nooit iemand over in het geval van line arrays. Is dat omdat het effect zich hierbij om een of andere reden niet in ernstige mate voordoet of omdat het simpelweg geaccepteerd wordt?
Delay-derived CBT array
De CBT-aanpak vind ik op zich interessant, maar ik weet niet zeker of het voor mij de moeite waard is. Vooropgesteld is dat ik geen gebogen speakers wil, simpelweg omdat ik die er verschrikkelijk uit vind zien. De optie om met demping en vertraging door middel van een DSP alsnog een CBT-opstelling te krijgen dient zich dan aan. De papers van Don Keele laten onder meer zien hoe je dat kunt doen. De verschillen tussen een gebogen en een rechte CBT worden bovendien haarfijn uitgelegd.
Maarrr... Ik heb een beetje moeite met het afwegen van de voor- en nadelen die een CBT heeft ten opzichte van een normale line array op volle kamerhoogte. Me dunkt dat de dynamische grenzen van een CBT eerder in zicht komen dan bij een normale line array, omdat de onderste drivers bij een CBT zwaarder belast zullen worden voor het bereiken van een bepaalde geluidsdruk. Bovendien heb je natuurlijk een hoop DSP-kanalen en eindversterkers nodig om het systeem te implementeren.
Zijn de voordelen van een CBT tegenover een kamerhoog "normaal" line array groot genoeg (en de nadelen klein genoeg) om dit de moeite waard te maken?
