Arcturus Blue buizen voorversterker revisited

[AatV]

Een paar jaar terug heb ik een voorversterker gemaakt met blauwe buizen van het merk Arcturus, maar dit gaf geen bevredigend resultaat. Heb ondertussen het een en ander bijgeleerd en het moment is gekomen om een nieuwe voorversterker te ontwerpen met deze fraaie buizen.
Voor de versterking ga ik gebruik maken van 'type 27' buizen, volgens mijn weten de eerste triode met indirecte voeding.
Heb hier drie soorten in (van links naar rechts op het plaatje):
1. de tipped versie waarbij het vacuüm werd getrokken aan de bovenzijde. Dit is m.i. het oudste type
2. de normale versie
3. met een geperforeerde plaat.

Voor de gelijkrichting ga ik ook gebruik maken van buizen. Per kanaal zal ik een dubbelzijdige gelijkrichter toepassen. Het gaat hier om een type 80 gelijkrichter, eveneens van Arcturus. Hier heb ik een aantal exemplaren van, maar deze buizen zijn nauwelijks meer te krijgen of je moet er grof geld voor betalen. Daarom heb ik als back-up een voormalig Oostduitse gelijkrichter uitgekozen, de Z2b met messing voet. Ook hier weer een plaatje van:

De schakeling op zich wordt betrekkelijk simpel. Ik zal er echter nogal wat toeters en bellen aan hangen qua voedingsstabilisatie en het uitbundige gebruik van stroombronnen. Heb hier goede ervaringen mee met mijn vorige projectje, de ELL80 versterker.

groet,
Aat

[nl3prc]

Vraagje waarom kies je voor een buizen gelijkrichter en niet voor een diode deze kunnen in de regel meer aan kapaciteit hebben.
Met een buis houd het al snel op bij 50µF en sommige zelfs bij 22µF.

Ook heb je bij buizen meestal een twee wikkellingen nodig van ongeveer 250 Volt met diode is één wikkelling van 250 Volt voldoende.

[TheoK]

Exotische buizen Aat. Ziet er schitterend uit.
Blijf dit zeker volgen.
Buizen gelijkrichting of diodes?
Ik ben nogal fan van de buizenversie.
Maar idd met diodes kun je er grotere elco's achter zetten.

[AatV]

Vraagje waarom kies je voor een buizen gelijkrichter en niet voor een diode deze kunnen in de regel meer aan kapaciteit hebben.
Met een buis houd het al snel op bij 50µF en sommige zelfs bij 22µF.

Ook heb je bij buizen meestal een twee wikkellingen nodig van ongeveer 250 Volt met diode is één wikkelling van 250 Volt voldoende.

1. Ik heb er plaats voor en ik vind een buizengelijkrichter gewoon mooier.
2. Na de gelijkrichter en condensator zal ik nog een eenvoudige stabilisatie gebruiken, dus een rimpeltje is geen probleem. (sommige buizengelijkrichters zoals een 274B mogen slechts 4µF hebben!)
3. Een beetje extra gloeistroom en voedingsspanning is geen probleem.

groet,
Aat

[BertDB]

ik meende het ook net te zeggen, lekkere aparte buisjes !
Kijk, zo'n topics volg ik met plezier !
De 27 en 37 buizen zijn wat mij betreft, in al hun versies, echt juweeltjes !

Een buizengelijkrichter past vind ik wel beter in het plaatje. De charme is 'compleet'.
Bovendien komt je hoogspanning ook traag op, dat scheelt je weer een inschakelvertraging

Waarom gaf je eerder gebouwde VV geen bevredigend resultaat ?
Klankmatig of eerder ruis/brom ?
In welk type schakeling stonden je buizen ?

[AatV]

Waarom gaf je eerder gebouwde VV geen bevredigend resultaat ?
Klankmatig of eerder ruis/brom ?
In welk type schakeling stonden je buizen ?

- Klank prima, ofwel geen tot weinig klank...
- Ruis en brom. (sommige componenten te dicht naast elkaar)
- de schakeling was een µ-follower beta-follower.

groet,
Aat

vergissing: had eerst µ-follower vermeld, moest beta follower zijn

[AatV]

Het principe schema is als volgt :
De eerste buis is geschakeld als een normale Gemeenschappelijke Kathode Schakeling (GKS) waarbij de anodeweerstand vervangen is door een stroombron. De kathodeweerstand wordt vervangen door een aantal in serie geschakelde LED's.
De tweede buis is een kathodevolger (Gemeenschappelijke Anode Schakeling ;GAS) met een stroombron onder de kathode een mosfet boven de anode.
Het plaatje maakt veel duidelijk.

Omdat er nogal wat halfgeleiders toegepast worden zal ik voor het grootste gedeelte van de schakeling printplaten maken. Met de ELL80 eindversterker heb ik hier goede ervaringen mee.

groet,
Aat

[ray5150]

Ik weet nu al dat dit weer een prachtig projekt gaat worden.
Hoop dat je meer (direct) succes ermee hebt dan de vorige.

Maarrre, hoe ga je nu gaatjes boren, zo zonder standaard ?

[AatV]

Maarrre, hoe ga je nu gaatjes boren, zo zonder standaard ?

Ik heb een eenvoudige, doch doeltreffende boorkolom...

groet,
Aat

[ray5150]

Het hoeft toch niet altijd ingewikkeld te zijn, om er iets moois mee te kunnen maken, Aat ?
Het gaat toch om de kunde van de persoon die er achter staat, en daar heb ik bij jou alle vertrouwen in...

[BertDB]

Ik meen mij te herinneren dat Kees ook met deze buisjes gewerkt heeft voor z'n magnifieke versterker.
Heb even op z'n site gezocht (en gevonden !) :

http://members.ziggo.nl/techgraphix/Amplifier.html

Bij de 'Drawings' vind je ook schema's enzo..
Eventueel handig om wat inspiratie op te doen ?

[TubeHead]

Tof Aat ! Was toen der tijd beetje teleur gesteld dat het toen niks geworden was .. Top dat je het weer op pakt !

[Barry2001]

Het zijn spectaculaire buisjes om te zien, heb ze nooit gehoord. Zal het topic zeker gaan volgen, alvast veel succes!

[ray5150]

Zeg, Aat. Als ik eens een bescheiden suggestie mag doen...
Zou het niet een idee zijn om een proefopstelling te maken op een plankje ? desnoods voeding en pre-amp op twee aparte...
Dan kun je lekker meten en experimenteren met verschillende waarden of types, voordat je printen gaat maken en een kast bouwen.

[audiomanics]

Ja, dat ding staat nog steeds werkend in mij huiskamer..
Ik heb ook een enorme verzameling van die Arcturus liggen (ik denk een stuk of 40). Persoonlijk vind ik de buisjes met gaatjes anode het beste klinken.. Die heb ik er dus al jaren in zitten dus..
Ik vind ze zelfs fijner klinken dan de alom geprezen Majestic's
Maar dat is mijn mening..
Kees

[Ah!buis]

Grappige bezigheid,zo heel ouwe lampen en dan halfgeleiders erbij.Zoiets als een gladiator met een revolver .
Zal nog wel wat voeten in de aarde hebben om dat tot een goed einde te brengen.
Om te beginnen,bij oud spul kun je aan de rand zwarte vlek zien of de buis nog goed luchtledig is.Met die blauwe kleur zie je er niet veel van,valt 't maar af te wachten hoe de staat is.
Zo'n Z2a kan niet in de plaats van een 80,behalve ander voetje ook andere gloeispanning en,minder belangrijk,verschil in opwarmtijd (Z2a is indirect verhit).
Leds in de kathode van de voorversterker ,zou dat niet nogal wat ruis geven .
De toegelaten spanning tussen gloei en kathode wordt voor de 27 niet opgegeven.Denk niet dat het veel mag zijn.Dus vermoedelijk heeft de kathodevolger een eigen gloeibron nodig die aan de kathode zit verbonden.
Om maar 's wat te noemen .
Anne

[AatV]

Zeg, Aat. Als ik eens een bescheiden suggestie mag doen...
Zou het niet een idee zijn om een proefopstelling te maken op een plankje ? desnoods voeding en pre-amp op twee aparte...
Dan kun je lekker meten en experimenteren met verschillende waarden of types, voordat je printen gaat maken en een kast bouwen.

Je zult "hem" inderdaad op een gegeven moment wel zien in het topic "toon je plankjesversterker". Ik ga deze keer niet over 1 nacht ijs!

Ik heb ook een enorme verzameling van die Arcturus liggen (ik denk een stuk of 40). Persoonlijk vind ik de buisjes met gaatjes anode het beste klinken.. Die heb ik er dus al jaren in zitten dus..
Ik vind ze zelfs fijner klinken dan de alom geprezen Majestic's

Ik zal de buizen met de "perforated plate" gebruiken, maar eigenlijk alleen omdat ik daar de meeste van heb... Doe je trouwens nog iets in versterkers of ben je aan het rentenieren , ik zie niet zoveel meer op het forum.

Grappige bezigheid,zo heel ouwe lampen en dan halfgeleiders erbij.Zoiets als een gladiator met een revolver .
Zal nog wel wat voeten in de aarde hebben om dat tot een goed einde te brengen.
Om te beginnen,bij oud spul kun je aan de rand zwarte vlek zien of de buis nog goed luchtledig is.Met die blauwe kleur zie je er niet veel van,valt 't maar af te wachten hoe de staat is.
Zo'n Z2a kan niet in de plaats van een 80,behalve ander voetje ook andere gloeispanning en,minder belangrijk,verschil in opwarmtijd (Z2a is indirect verhit).
Leds in de kathode van de voorversterker ,zou dat niet nogal wat ruis geven .
De toegelaten spanning tussen gloei en kathode wordt voor de 27 niet opgegeven.Denk niet dat het veel mag zijn.Dus vermoedelijk heeft de kathodevolger een eigen gloeibron nodig die aan de kathode zit verbonden.
Om maar 's wat te noemen.

Zoals ik in mijn beginpost al ongeveer zei, gebruik ik de buizen in heel gewone schakelingen maar zoveel mogelijk afgeschermd van de grote boze (laagohmige) buitenwereld door halfgeleiders.
Ik zal een trafo moeten laten maken met flink wat verschillende spanningen om alles aan te kunnen; verschillende gelijkrichters, opgetilde gloeispanningen etc. Opwarmtijd : maak ik me geen zorgen over met een buizengelijkrichter in een voorversterker. Wat de staat van de blauwe buizen betreft : heb van de meeste de karakteristieken gemeten en deze zijn in orde. Bovendien heb ik een aardige voorraad van de blauwe zevenentwintigers. (niet zoveel als Kees, maar toch..)
En tenslotte de ruis van led's. Die valt ontzettend mee, ik zou ze zonder probleem in een phono voorversterker kunnen gebruiken. (ik denk binnen een maand of twee forumrijp )

Anne, ik heb nog even zitten denken over Russell Crow en een Magnum 45. Zou best een heel effectieve combinatie kunnen zijn!

groet,
Aat

[AatV]

Het principeschema van de voeding ziet er als volgt uit :

In woorden :
- Eerst de direct verhitte gelijkrichter.
- Dan de afvlakking door een kleine C, een weerstand en vervolgens een elco.
- Vervolgens een shunt-stabilisator bestaande uit een cascode van twee mosfets als stroombron en een flink aantal zeners in serie. Dit is de HT voor de kathodevolger.
- Tenslotte een eenvoudige stabilisator met als referentie een drietal zeners en als regelelement een mosfet. Deze HT is voor de GKS-schakeling. Deze laatste schakeling heb ik met succes toegepast in de ELL80 eindversterker.

groet,
Aat

[audiomanics]

[Doe je trouwens nog iets in versterkers of ben je aan het rentenieren , ik zie niet zoveel meer op het forum.

Ach, ik heb het druk genoeg met mijn andere speeltjes.. maar na het verschijnen van een nieuw lid met zijn opmerkingen, hier op het forum, had ik er ineens niet zoveel zin meer in..
Zal ook nog wel een tijdje zo blijven..

Kees

[AatV]

[Ach, ik heb het druk genoeg met mijn andere speeltjes.. maar na het verschijnen van een nieuw lid met zijn opmerkingen, hier op het forum, had ik er ineens niet zoveel zin meer in..
Zal ook nog wel een tijdje zo blijven..
Kees

Ik geloof dat ik me dat herinner, ging het niet over stroombronnen voor de gloei..? Als dit het is, ik heb ook aan dat lid moeten wennen, maar hij is zo kwaad nog niet, echt!

groet,
Aat

[AatV]

Ik had het bij mijn openingspost eigenlijk eerst moeten hebben over doel, randvoorwaarden en dat soort zaken. Heb hiervoor niet gekozen en direct het uiteindelijk ontwerp geplaatst.
Dat wil niet zeggen, dat er niet meerdere ontwerpen de revue hebben gepasseerd! Een daarvan wil ik toch wel laten zien:

Het ging hierbij oorspronkelijk om een soort dubbele SRPP/kathodevolger, op internet ook wel bekend als Bel Canto. Ook Anne heeft iets soortgelijks op het forum gezet. Op zich een heel fraaie schakeling, maar ik vond het eigenlijk net een buis teveel.

groet,
Aat

[AatV]

Ik ben bezig de onderdelen bij elkaar te krijgen om de versterker te gaan bouwen. Het aardige is dat ik nog flink wat onderdelen heb van een vorig project die ik nu goed kan gebruiken en waarvoor ik hier en daar wat aanpassingen maak.
Heb een picje gemaakt van de potentiometer voor de volume regeling en de smoorspoelen, die ik in de voeding ga gebruiken. Het betreft hier smoorspoelen van AE uit Schagen met een waarde van 15H en een weerstand van 90Ω.
Berekening leert dat bij een secundaire trafospanning van 280 Volt een minimum stroom nodig is van ca. 18mA. Ik verwacht per kanaal uit te komen op 40 mA. dus geen probleem!
De potentiometer is van een behoorlijke kwaliteit, een TKD van 50kΩ.

groet,
Aat

N.B. de opschriften op het plaatje zijn 10H, heb dus de verkeerde in beeld genomen, maar die van 15H zijn qua uiterlijk identiek.

[ray5150]

De potentiometer is van een behoorlijke kwaliteit, een TKD van 50kΩ.

Ik begrijp hieruit dat jij inmiddels ook de weg naar de Aletta Jacobsstraat hebt gevonden ?

[AatV]

De potentiometer is van een behoorlijke kwaliteit, een TKD van 50kΩ.

Ik begrijp hieruit dat jij inmiddels ook de weg naar de Aletta Jacobsstraat hebt gevonden ?

Dat is al weer evenjes terug, was bijna vergeten waar ik het gehaald had..

groet,
Aat

[AatV]

Heb gekeken in de voorraad welke Elco's ik in de voeding zal gebruiken, Heb er twee gevonden die ik goed zou kunnen toepassen:

Ik zal de blauwe BC's gaan gebruiken, want na een snelle zoektocht op internet bleek dat de Black Gate's worden aangeboden in Engeland en op Ebay voor prijzen variërend van £26 (echt de allerlaagste, die ik kon vinden), tot een maximum van $180 per stuk.
Ik denk dat ik die 4 Black Gate's nog even in hun laatje laat zitten, zolang de prijzen stijgen. Kan ik er later altijd nog stil van gaan leven.

groet,
Aat