FAST met Feastrex D9NF en Fertin 38EX

[rdv300b833]

Goedemorgen zelfbouwers,

mijn laatste (luidspreker) project....

Tot klein jaar geleden draaide ik met Tony's SOUP (met Accuton units; door verschillende zelfbouwers al gemaakt). Zeer strakke weergave, maar ik miste een stukje natuurlijkheid. Echt de noodzaak tot veranderen was er niet totdat een audiocollega mijn SOUPs over wilde nemen. De perfecte aanleiding om een nieuw project op te starten !

Via veel ondersteuning, suggesties en luisteren kwam ik uit bij een Open Baffle opzet (OB). En om de boel eenvoudig te houden slechts 2 units:
- een fullrange unit die bijna het gehele spectrum voor zijn rekening neemt;
- een woofer die zorg draagt voor de laagste regionen.
Het is voor een enkele unit vrijwel onmogelijk om gelijktijdig serieus (bas)lucht te verplaatsen en ook nog eens zuiver hoog weer te geven; het is gewoon teveel gevraagd. Ik heb trouwens wel echte single-driver ontwerpen gehoord, maar daar zat meestal een enorme kastconstructie aan vast....en die ruimte heb ik niet.
Kortom een FAST (Fullrange And Subwoofer Technology).

Voor de breedbander heb ik een Feastrex D9NF gekozen. Een echte nette unit met een gezonde klomp Alnico als aandrijving. Als breedbander klinkt die al prima, maar als de basenergie door een andere unit wordt overgenomen komt deze D9NF helemaal tot zijn recht. Van midlaag to hoog; heel fraai.
De woofer is een Fertin 38EX. Da's een 15" gebeuren met een electromagneet. Die electromagneet maakt het mogelijk met extra variabelen te "spelen" die gewoonlijks vastliggen. Dor wat rendement op te offeren (instelbaar tussen de 90 en 99 dB) krijg je spontaan een gezond hogere Qts. En da's een plezierige gedachte bij een OB-ontwerp. Eigenlijk pas je dus deze unit aan aan je kastkeuze !

De kast zelf is opgetrokken uit een materialenmix van 30 mm multiplex + 18 mm spaanplaat + 25 mm MDF. Dit vooral op advies van Helmuth (nogmaals dank) die veel met OB-ontwerpen heeft gewerkt. Hij raadde af om te kiezen voor een massieve plaat en juist te gaan voor een meerlaagsconstructie. Nu de kasten af zijn en de boel draait kan ik niet anders concluderen dat dit een gezond advies was ! Lang leve internet en audiofora; zonder dit soort adviezen kom je mogelijk wel tot een goed resultaat....maar nooit tot een groots resultaat.
Aan de achterzijde is deze materialenmix wel gezond uitgefreesd om de units vrij te kunnen laten "ademen".

Als proefopstelling heb ik een paar simpele schragen bij de Gamma gehaald en enkele 18 mm multiplex-platen. Met deze opstelling heb ik goed geluisterd om de crossover(frequentie) te kunnen bepalen. Uiteindelijk ben ik net boven de 200 Hz uitgekomen. Da's hoog genoeg om de energierijke basenergie bij de Feastrex vandaan te houden (en de Feastrex is echt maar een 15 watt unit....). En het is laag genoeg om nog steeds de Feastrex behoorlijk breedbandig in te zetten. Eigenlijk wordt de basenergie gewoon in de Fertin gedumpt; die weet er wel raad mee....
Het is een simpel 2e orde systeem geworden. Voor de basspoel een bizarro formaatje Mundorf-spoel. Voor de Feastrex een stel mooie West-Caps. Het enige echte bijzondere wisselfilter onderdeel is de autoformer. Normaal worden rendementsverschillen tussen units weggepoetst met weerstanden. En ondanks gebruik van mooie exemplaren verloor ik wat klankkwaliteit. Met een Silvercore autoformer heb ik de mogelijkheid een paar dB af te snoepen zonder dat dit ten koste gaat van de weergave.

De boel is net af en de eerste luisterindrukken zijn heel goed:
- heel natuurlijk mid/laag tot hoog;
- meer dan voldoende bas (en droog....geen zompige zooi !).
Er wordt heel gemakkelijk een natuurlijk beeld neegezet !

Nu de laatste puntjes wegwerken:
- beschermplaten voor de OBs ....anders komt Alex van 1 1/2 vast met zijn onderzoekende peutervingertjes eens lekker aan de units voelen......AAAAARRRGHHHHH
- afdekking voor de wisselfilters; stofnesten.

Met muzikale groet,
Reinout
(als iemand nog interesse heeft om de schragen op te halen; ze staan nu alleen maar in de weg en zijn een prima mogelijkheid om eenvoudig te testen met een OB en diverse units).

[Walt]

WOW, wat een systeem! Zeer bijzondere units heb je daar toegepast zeg!

Wat is dat grijze ding op het filter waar al die draden uitkomen? Is dat die Silvercore? Welke type en waarde Mundorf spoel is dat?

Die stopkappen op de 15" woofers lijken al ingedrukt trouwens Maar dat zal wel zo horen neem ik aan.

Omdat je zo laag filtert met de grote spoel, heb je mogelijk last van opslingering in het laag? Heb je een RCL correctie gebruikt of is dat niet nodig? Heb je toevallig nog ergens een filter schema liggen, ik ben wel benieuwd...

Groetjes Walter

[rdv300b833]

Goedemiddag Walter,

inderdaad is die grijze cilinder de Silvercore autoformer. Je hebt ze in verschillende uitvoeringen; ik maak gebruik van een amorphe kern met -2 dB / -4 dB / -6 dB / -8 dB aftakkingen....vandaar dat er ook meerdere draden uitkomen.
Op de bijgevoegde fotot (toen nog in de "schraag-opstelling") zie je nogmaals die autoformer.

De Mundorf is een zero-ohm spoel maatje VN390; waarde 12 mH.

Inderdaad is de woofer een groot gebeuren (wederom...zie foto waarbij ik een cdtje op de magneet heb gelegd). Ik heb een impendantiecorrectie toegepast. De Feastrex is helemaal niet "gecorrigeerd"; gewoon lekker laten spelen.
Die "ingedeukte" stofkappen horen zo. Je ziet het vaker bijvoorbeeld bij Altec-units.

Opslingering van het laag ? Geen last van.
Het schema ben ik nu netjes aan het uittekenen. Maar het is echt geen rocketscience:
- 2e orde Linkwitz-Riley op 230 Hz.
- woofer met 12 mH in serie en 45 uF parallel.
- fullranger met 22 uf in serie en 22 mH parallel.
De capaciteit bij de woofer is iets hoger dan berekend; klonk beter.
Een R/C-combinatie (6,3 ohm en 20 uF) parallel aan de woofer dient als de impendantiecorrectie.

Groetsels,
Reinout

[BertDB]

Zeer speciale units inderdaad, maar van jou verwachten we niet anders
Kan je een frequentieverloop meten met je pc van de volledige opzet v beide drivers?

We hebben je dit jaar gemist op de zba-luisterdag in Breda Reinout !
Hopelijk ben je'r in 2013 bij en wel met deze OB's.
Ik heb één van de vorige jaren eens (ik meen Jeroen's) OB's gehoord en kon dat best wel smaken!
Blijven lekkere versterkers ook .. damn !

[Walt]

Ga je de open baffle kasten nog verder afwerken bijv. fineren of lakken of blijven ze 'naturel'?

Heb je trouwens nog geexperimenteerd met noppenschuim aan de achterzijde of iets dergelijks?

Groetjes Walter

[bas focal m180]

Zeer goede keuze die autoformer , sommigen vinden het niets uitmaken om bv 90% van het vermogen met weerstanden te verstoken om 10db af te zwakken maar gevoelsmatig geef ik de voorkeur dan aan autoformer , heel vroeger deden ze niet anders .

En toch heb ik een punt van kritiek op de kasten , waarom geen plexieglas want zo een magneet wil ik ook nee moet ik kunnen zien als ik luister , klinkt dan gelijk ook mooier als je er naar kan kijken .

Autoformer

[BertDB]

komt vast nog wel een venstertje plexiglas in, en zoniet doen we wel even on-the-fly modden bij de volgende zba-luisterdag

[rdv300b833]

Hallo allemaal,

dank voor het commentaar. Hierbij wat antwoorden....

Bert: ik heb geen meting meer met de units gedaan. Van enkele Feastrex gebruikers hoorde ik dat eigenlijk iedere poging tot correctie/zuigkring/etc direct afbreuk doet aan het zo spontane karakter van deze unit. Daar kwam ik al achter bij de proefopstelling met schragen. Gewoon lekker "au naturel" laten spelen.
Deze ZBA was ik er niet bij. We hebben hier nu een kleine rondstuiteren en dat vraagt inzet van beide ouders......Volgens mij was de kleine ziek die dag; dan kan ik mijn echtgenote gewoon niet alleen in de shit laten zitten (letterlijk....).
Over de kleine gesproken. Alex heeft uiterst onderzoekende vingertjes dus ik heb zojuist de speaker-afdekkingen gereed zodat Alex effe mooi niet de conussen gaat bekwijlen / testen / vul maar in.....

Walt: de kasten zijn aan de buitenzijde berkenmultiplex. Dat verkleuren naar een geelbruin dat ik persoonlijk niet mooi vind. Vandaar dat ik ze al direct in een whitewash lak had gezet. Net genoeg om nog hout te zien; wit genoeg om wit te blijven. Dat het op de foto als normaal hout overkomt heeft slechts te maken met mijn foto-onkunde.
Ik ben nog helemaal niet bezig met de binnenzijde van de OB. Eerst maar eens een gezonde tijd spelen. Da's al een uitdaging met de al eerder genoemde Alex die in de kamer onder mijn "luisterhok" ligt. Van huis uit is de Baffle al heerlijk dood; en dramatisch veel ellende vanuit de achterzijde heb ik niet in mijn kamer. Maar eerst goed inspelen/luisteren en de goede opstelling vinden voordat ik met "additieven" aan de slag ga !

Bas: tja.....plexiglas. Da's natuurlijk een smaak-aangelegenheid.... eerlijk gezegd heb ik geen idee hoe dood 73 mm plexiglas is. De huidige combinatie van plaatmaterialen is 73 mm dik en zo dood als wat.
De achterzijde is helemaal open: dan zie je alles. Je hebt gelijk; da's nu in deze hout-uitvoering niet zichtbaar vanaf de luisterplek.
En ondanks Bert's gulle aanbod om dit ter plaatse bij de volgende ZBA even recht te trekken....denk ik dat ik het hier even bij laat.......(je gebruikte smilie was heel terecht !).

Groetsels uit Overbetuwe,
Reinout

[Ivo]

Erg fraaie units!

[serum]

Zeker bijzondere units! bijzonder project.

Om het vergelen van het hout tegen te gaan, moet je voor de aardigheid eens zoeken op 'zepen hout' op google. Whitewash verkleurd toch altijd nog wel iets. (en het wordt nooit witter

[markbakk]

Heel bijzonder! Had eerlijk gezegd van beide merken nog nooit gehoord. En die breedbanders zien er inderdaad fraai uit. Mooi ook dat je daar gewoon in stapt en ermee aan de slag gaat.

[richard]

Dat zijn beide merken met meer exclusieve luidsprekerunits.

Fertin heeft ook een bijzondere breedbander de 21 model 7; volgens mij spelend in dezelfde leage als de Feastrex.

[rdv300b833]

Hallo furummers,

de plexiglas kappen zijn binnen gekomen. Dat scheelt een boel stof !

Groetsels uit de Betuwe,
Reinout

[Walt]

Waar heb je die kappen laten maken en wat kost zoiets ongeveer?

Groetjes Walter

[rdv300b833]

Goedenavond Walter,

in Duitsland bij Sora ( http://www.sora-shop.de/Massanfertigungen ).

De prijzen zijn direct op de site uit te rekenen; verzendkosten zijn heel netjes.
Het materiaal is 4 mm helder plastic. Met boutjes/moertjes zit de boel keurig vast. De kappen worden als bouwpakket verstuurd en na 3 verschillende bestellingen (ook voor de overmaatse draaitafel....74 x 58 x 27 cm) heb ik steeds binnen een week de spullen thuis.

In dit geval 2 stuks kasten (maatje 31 x 30 x 25 cm): € 87 incl verzending.

Fotootje kappen over de draaitafel/toonarm. Die zijn net genomen met flitslicht...dus zeker met reflectie
Tot op heden heb ik geen Nederlands alternatief gevonden ?

Groetsels,
Reinout

[Walt]

Hallo Reinout,

Dat zijn hele nette prijzen, zoiets ben ik nu sterk aan het overwegen om voor mijn filters toe te gaan passen, bedankt voor de tip!

Groetjes Walter

[MechanicalAnimal]

Nou dat belooft wel weer een speciaaltje te worden zo Dat open-baffle gedoe neemt de laatste tijd steeds meer en meer zijn (allicht welverdiende) plek in hier op het forum

Ik heb zoiets nog nooit gehoord

de plexiglas kappen zijn binnen gekomen. Dat scheelt een boel stof !

Briljant! Gaaf! fantastisch!

Dan weet ik nu dus zeker dat ik externe filters ga maken