Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

voor alle audio die moet kunnen rijden

Moderator: Beheerdersteam

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

In ons caraudio-project-topic kun je zien dat we gebruik zullen maken van 2 Dayton Audio IB385-8 subwoofers voor het laag.
Deze komen echter niet zo maar in de hoedenplank te hangen, met de conussen rechtstreeks in de cabine spelend, maar zullen hun geluid de cabine in blazen via "kistjes" met bovenaan een gat in dat aansluit tegen de hoedenplank, waar eveneens een gat in komt...

Nu zitten we op die manier eigenlijk met een onberekende 4de orde bandpass:
- Gesloten gedeelte: de inhoud van de kofferbak zonder deze 2 kistjes (circa 400 liter)
- Gepoort gedeelte: de kistjes (2x circa 25 liter)
- Poort: de gaten in de kistjes en hoedenplank --> 2 rechthoekige poorten van 9cm bij 25cm en een lengte van 3cm

Ik heb dat even in WinISD gegooid om te bekijken hoe dit eigenlijk presteert tegenover de ideale opstelling met de subwoofers gewoon los in de hoedenplank en ik verbaas me toch over de invloed van deze "kistjes": (Op beide simulaties is een 3de orde Butterworth laagdoorlaat op 31,5Hz toegepast, wat we ook in de praktijk wensen toe te passen)
Ideaal vs praktijk volgens planning
Ideaal vs praktijk volgens planning
Dat piekje op 153Hz bevalt me niet en ik vrees dat dit toch flink hoorbaar zal zijn en zich zal mengen met het slaglaag dat enkel vanuit de deurwoofers dient te komen, met desastreuze gevolgen voor de klank, strakheid en focus...

------------------------------------------

Nu dacht ik: Als het dan toch een 4de orde bandpass is, waarom er dan geen berekende van maken, zodat de negatieve gevolgen zo veel mogelijk kunnen worden beperkt, en er eventueel nog wat winst valt te behalen?
In plaats van gewoon 2 rechthoekige gaten in de hoedenplank te zagen, zou ik er dan ronde poorten in kunnen hangen van een bepaalde diameter en met een bepaalde lengte, zodat die "front-kamertjes" getuned worden op een lagere, minder storende frequentie.
Zo kwam ik uit op 2 poorten (1 per "kistje" dus) met een doorsnee van 10cm en een lengte van 30cm:
- 30cm lengte om niet te hoeven knoeien met bochten e.d., de kist is namelijk een 40 à 45cm hoog,
- 10cm doorsnee omdat dit m.i. het mooie compromis tussen poortruis en afstemming vormt: ca. 50Hz bij een luchtsnelheid in de poort van 16,5ms. (Een poort van 7cm doorsnee brengt deze luchtsnelheid al gauw richting 30+ms, een poort van 15cm van maximaal 30cm lang jaagt de poortfrequentie op tot 70+Hz)
Dit levert dan volgende respons op:
Berekende 4de orde BP vs gesloten, beiden LPF 18dB/oct 31,5Hz
Berekende 4de orde BP vs gesloten, beiden LPF 18dB/oct 31,5Hz
Je ziet hier flink wat verlies "bovenin", maar wel winst onder de 25Hz, en als je het mij vraagt nog geen klein beetje ook!

Als ik daar ter vergelijking dan de ideale gesloten curve met een laagdoorlaag op 25Hz ipv 31,5Hz bij zet, dan zie je dat deze bandpass-situatie:
- tot pakweg 50Hz quasi even goed (boven 30Hz) of zelfs beter (onder 30Hz) presteert,
- dat de harde piek op 150+Hz nu eerder een flauwe bult is geworden rond de 80Hz, en
- dat de subwoofer zich voorbij de 100Hz zich niet meer harder (vermoedelijk zelfs minder!) laat horen dan de "ideale" opstelling...
BP4 31,5Hz 18dB/oct LPF -vs- IB 25Hz 18dB/oct LPF
BP4 31,5Hz 18dB/oct LPF -vs- IB 25Hz 18dB/oct LPF
Wat denken jullie hierover?

Isabelle
Gebruikersavatar
Bertje
Ook commercieel actief
Berichten: 1311
Lid geworden op: zo 03 okt 2004, 23:05
Locatie: Lunteren
Contacteer:

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Bertje »

Ik vrees dat je dit met winISD maar bij benadering kan gaan simuleren eigenlijk. En je zet er ook nog een lp filter op ca. 60hz, dus dan ziet het er alweer anders uit. (zie winISD) Daarnaast zou ik 'm niet zo heel laag gaan afstemmen, maar liever wat meer systeemrendement geven tussen 40-55Hz.
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

Waarom zou ik dat doen?
De subwoofers krijgen een laagdoorlaat op 31,5Hz, 2de of 3de orde, afhankelijk van wat het beste uitpakt in de praktijk.
De kickwoofers krijgen namelijk een 40Hz 1ste orde hoogdoorlaat, dus het rendement van de subwoofers in het 40-55Hz gebied boeit me uitermate weinig...

Ik zou het laagdoorlaat op de versterker er bij kunnen schakelen, afgestemd op 50 à 60Hz om die piek bij 150+Hz te onderdrukken, maar ik hou de versterkers liever puur als versterkers en laat alle processing over aan de headunit.
De versterkers hebben trouwens ook direct-inputs, waardoor het hele filter- en gain-gedeelte wordt overgeslagen, en deze wil ik dus ook gaan gebruiken...

Isabelle
Gebruikersavatar
Bertje
Ook commercieel actief
Berichten: 1311
Lid geworden op: zo 03 okt 2004, 23:05
Locatie: Lunteren
Contacteer:

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Bertje »

:) Je hoeft het ook niet met me eens te zijn, je vroeg om meningen en die gaf ik. Ik vind (...) dat de cabingain genoeg doet rond 30Hz en de subs wat beter aansluiten op de frontset als je ze afstemt op wat ik aangaf. Een frontset die voldoende druk geeft op 40Hz ken ik eerlijk gezegd nog niet. Maar je kan het natuurlijk wel eerst inbouwen en eens kijken (meten, luisteren) wat het in werkelijkheid doet.
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

De frontset zal natuurlijk niet op zichzelf plat tot 40Hz doorspelen...
We zouden dat in principe wel kunnen door onze CSS Trio8's te gebruiken, maar het lijkt ons nogal dubbelop om zo een laag doorspelende frontset te bouwen én dan nog eens 2x 15" in de koffer te monteren.
We kiezen dan ook voor wat meer efficiëntie in ruil voor wat minder druk in het laag door de HiVi M8a's te gebruiken...

Ik denk dat ik jou niet moet vertellen dat een crossover het bereik van een driver niet exact afbakent, volgens mij staat dat zelfs op jouw website goed uitgelegd.
Het is dan ook de bedoeling om wat te spelen met de crossover-frequenties en flanksteilheden zodat er een zo vloeiend mogelijke overgang gemaakt wordt van puur sub naar puur kickbass, zonder bult, maar ook zonder noemenswaardig dal en natuurlijk ook zonder de kickwoofers over hun nek te jagen...
Met het vermogen dat ze van ons krijgen (amper een 40-tal Watt per kant) is een hoogdoorlaat op 40Hz in ieder geval geen probleem.
De geluidsdruk zal natuurlijk niet erg hoog liggen hierdoor, maar dat is ook niet de bedoeling van deze installatie...

Isabelle
Gebruikersavatar
b_force
Ook commercieel actief
Berichten: 12445
Lid geworden op: di 18 apr 2006, 13:27
Locatie: West Friesland
Contacteer:

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door b_force »

Mag ik vragen waarom jullie kiezen voor een bandpass systeem?
Is dat zo gekozen, of omdat het niet anders kan?
Dat is me namelijk niet helemaal duidelijk...
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

Wel, het is geen keuze op zich, maar een gevolg van de keuze van constructie...
Ik verklaar me even nader: we hebben er eigenlijn voor gekozen om de bijna volledige kofferbak als "gesloten kist" te gebruiken, en 2 kleine kistjes te gebruiken de subs in te monteren en de klank de cabine in te geleiden...
Waar ik geen rekening mee heb gehouden is dat de minste vernauwing tussen die kistjes en de cabine zal werken als poort en dat dit een negatieve invloed kan hebben op de respons...

Nu blijkt dat die "poorten" er voor zorgen dat er een lelijke piek ontstaat rond 152Hz, zie eerste simulatie. Nu is het idee om dit controleerbaar te maken door gebruik te maken van échte poorten.

De gele curve is wat we oorspronkelijk voor ogen hadden, de blauwe curve in de eerste simulatie is hoe het zou worden als we geen rekening houden met de bandpass-werking, de blauwe curve in de tweede en derde simulatie is hoe het uiteindelijk zou uitdraaien mét de poorten...
Gebruikersavatar
b_force
Ook commercieel actief
Berichten: 12445
Lid geworden op: di 18 apr 2006, 13:27
Locatie: West Friesland
Contacteer:

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door b_force »

OK, dus het is iets wat gewoon een vast gegeven is (helaas) en weinig meer aan te veranderen.
(overigens vind ik dat "geleiden van de klank" enigszins dubieus, maar ok).
Voorkeur blijft gewoon gesloten gaan natuurlijk.

Ik zou me eigenlijk helemaal niet zo druk maken op dat piekje.
Hij ligt sowieso al 23dB onder referentie niveau.
Daarnaast is het ook nog in een auto, dus veel omgevingsruis/lawaai.

Wat je zou kunnen doen is anders een simpel 1e orde filtertje plaatsen (of hogere orde).
Of zelfs een notch (dan zou zelfs passief kunnen).
Dan kun je hem nog wel nog lager krijgen. Op -30/-40dB ofzo.
Gebruikersavatar
Olaf Analogue
ZBA-megadonateur
Berichten: 4778
Lid geworden op: za 12 feb 2005, 18:41

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Olaf Analogue »

Voor het beste resultaat met dit type woofer: beide in de hoedenplank, de kofferbak zo luchtdicht mogelijk maken en actief aansturen tot een 80 hz.
Het scheelt je veel bouw werk en je behoudt je koffer ruimte en het geeft een beter resultaat dan elke andere oplossing, nogmaals, in het geval van dit type woofer.

Mede ook omdat de deurluidsprekers de 40 hz gewoon niet gaan weergeven op het gewenste niveau.
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

b_force: In veel caraudio-installaties zit de subwoofer in een relatief klein gesloten of gepoort kistje in de kofferbak, en wordt het geluid er van langs de spleten rondom de hoedenplank, of in het beste geval via een paar roosters in de hoedenplank "geleid" naar de cabine. Eigenlijk zijn al die setups 4de of 6de orde bandpass-kisten, maar door de relatief grote resterende ruimte krijg je een vrij lage front-kamer afstemming...

Wij maken gebruik van een vergelijkbare methode, met dat verschil dat de verhoudingen totaal anders liggen: de subs zitten in een zeer grote kist en spelen via zeer kleine ruimtes, via roosters in de hoedenplank de cabine in. Het probleem hierbij is dat die front-kamer afstemming blijkbaar flink de hoogte in gaat doordat de front-kamers erg klein uitvallen, met een lelijke piek rond 150+Hz als gevolg.
Om terug op de "ideale" curve uit te komen van een gesloten kist, zou die piek een 13-tal dB onderdrukt moeten worden.

Ik zie 3 manieren om dit zo proper mogelijk te doen door middel van actieve correctie:
- Een 4de orde laagdoorlaat afgestemd op ongeveer 105Hz toepassen bovenop de normale laagdoorlaat --> hiervoor zou er een extern actief crossover moeten gebruikt worden, wat dus ook weer ergens gemonteerd moet worden --> liever niet dus
- Het laagdoorlaatfilter in de versterker gebruiken, maar ik kan nergens terugvinden welk type dit is en bij welke flanksteilheid deze filtert en verder zorgt dit er ook voor dat we geen gebruik kunnen maken van de direct-inputs van die versterker --> liever niet dus
- Een band van de parametrische equalizer in de headunit opofferen: Deze kan +-12dB corrigeren op elke frequentie tussen 50Hz en 20kHz bij elke gewenste Q-waarde tussen .5 en 12, dus daarmee moet het wel quasi perfect te krijgen zijn... ware het niet dat die parametrische equalizer per volledige kant werkt en niet per kanaal --> Als ik die piek naar beneden trek om de sub te corrigeren, trek ik automatisch ook een dal in de curve van de deurwoofers --> dit zal het dus ook niet worden...

Er blijven dus nog 2 andere mogelijkheden over:
- De front-kamertjes bewust en berekend afstemmen dmv poorten te gebruiken, zoals hoger gesimuleerd
- een passief notch-filter gebruiken om de piek er uit te zuigen --> zal dit niet duur uitvallen, aangezien het toch op een best lage frequentie moet werken én pieken van bijna 150W (er komt 150W op de subwoofers en die notch zal daarvan het leeuwendeel moeten opslorpen bij 155Hz) te verduren zal krijgen?
Een paar poorten kost 2 keer niets...

-----

Olaf Markus: Dat het beste is om deze subwoofers gewoon in de hoedenplank te hangen en verder de nodige verstevigingen en kierdichtingen uit te voeren, volledig akkoord, maar laten doorspelen tot 80Hz... :shock:
Ik vraag me toch af waar je die informatie vandaan hebt(?). Alle bronnen (behalve Dayton Audio zelf, die beweren dat het ding tot 500Hz te gebruiken is) die wij al hebben gezien spreken dit toch flink tegen hoor: 35 à 40Hz maximaal, misschien 50Hz met flink wat DSP werk en een erg steile (48dB/oct of meer) laagdoorlaat.
Deze subs zijn stomweg niet gemaakt om erg muzikaal te klinken en hoog door te spelen, maar om aan te vullen waar een flink stel zuilen het niet meer trekt en de laagste effecten in films weer te geven in home-theater omgevingen.

Over hoe laag de deurwoofers al dan niet kunnen doorspelen op welk niveau valt weinig te zeggen: wij maken gebruik van goeie 8" zelfbouw-woofers, niet van overpriced car-audio-materiaal* waar de fabrikanten veelal de specificaties niet eens (durven?) bij zetten...
Wij zijn er 99% van overtuigd dat de geplande frontset laag zat zal gaan om een zeer laag crossoverpunt naar de subwoofers toe te laten. Mocht dit met de HiVi M8a's toch tegen vallen, schroeven we gewoon onze CSS Trio8'en in de deuren met wat meer sap er op: probleem gegarandeerd opgelost, mocht het zich al voor doen...

*Hiermee kraak ik niet zo maar car-audio speakers af, en er zijn zeker en vast uitzonderingen, maar ik spreek uit ervaring: Ik heb allerlei car-audio kickwoofers gehad, getest en/of gehoord, van Helix en Audio-System tot Dynaudio Esotar² en Focal Utopia...
Sorry, maar uit de 5,25" Peerless HDS Exclusives die ik daarachter gekocht had als pure mids, kwam er een strakkere, vollere en krachtigere kickbas dan uit menig 6,5" caraudio kickwoofer van €200+/stuk!
Ik ben blij dat ik destijds de zelfbouw-wereld heb ontdekt, anders had ik me misschien intussen een zeer dure volledige Dynaudio Esotar² set laten aansmeren, waarvan we een tijdje geleden nog met onze eigen oren hebben mogen ervaren dat het alsnog niet presteert naar onze smaak...
Gebruikersavatar
Henkjan
Beheerder / Site Admin
Berichten: 33820
Lid geworden op: do 01 jan 1970, 1:00
Locatie: Berkel en Rodenrijs
Contacteer:

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Henkjan »

jullie hebben het sheet van Tom gezien?
http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic ... 32&t=14027
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

Ik er van op de hoogte dat er regeltjes zijn om een optimale bandpass-kast te bouwen, maar in dit geval hebben we niet de luxe om dit perfect uit te voeren...
We zitten vast aan:
- een gesloten gedeelte dat we zo groot mogelijk willen houden, want dat is namelijk de resterende bruikbare kofferruimte en er moeten tenslotte nog minstens een volle winkelkar aan boodschappen mee kunnen, en...
- een maximaal totaalvolume van ca. 450liter: de grootte van de kofferbak onder de hoedenplank.

Om zoveel mogelijk nuttige kofferruimte over te houden, hebben we er voor gekozen om de kistjes die in contact staan met de cabine zo klein mogelijk te houden: net groot genoeg om de subwoofers er in te kunnen monteren met voldoende ruimte achter de magneet voor de pool-ventilatie.
Na aftrek van de ruimte die de subwoofer zelf en een eventuele poort inneemt, blijft er ca. 25liter netto over in die kistjes en zo zijn er dus 2, 1 per sub, dus 50liter tesamen. Logischerwijs is het resterende gesloten gedeelte dan een 400-tal liter indien de kofferbak leeg is.

Ik heb dit dus in WinISD gegooid en aanvankelijk als "vents" 2 rechthoeken ingevuld met de afmetingen van de gaten die ik in de hoedenplank wou maken en als "lengte" de dikte van de totale hoedenplank-constructie op die plekken (18mm multiplex + wat tochtstrip + 8mm MDF = 3cm).
Dit gaf dus tegen mijn verwachtingen in een nare piek op 150-155Hz die een 13-tal dB boven de "perfecte" gele lijn uitsteekt en die probeer ik nu dus te corrigeren door die "onberekende bandpasskist" te veranderen in een "berekende bandpasskist" door er 2 echte poorten in te stoppen ipv gewoon 2 gaten te maken...

Isabelle
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9198
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door wouter »

Candisa schreef:
b_force: In veel caraudio-installaties zit de subwoofer in een relatief klein gesloten of gepoort kistje in de kofferbak, en wordt het geluid er van langs de spleten rondom de hoedenplank, of in het beste geval via een paar roosters in de hoedenplank "geleid" naar de cabine. Eigenlijk zijn al die setups 4de of 6de orde bandpass-kisten, maar door de relatief grote resterende ruimte krijg je een vrij lage front-kamer afstemming...

Wij maken gebruik van een vergelijkbare methode, met dat verschil dat de verhoudingen totaal anders liggen: de subs zitten in een zeer grote kist en spelen via zeer kleine ruimtes, via roosters in de hoedenplank de cabine in.
eh, wat zou er dan gebeuren als je langs een hoedenplank die spleten dicht zou maken? Denk je dat het ook maar 1 dB verschil maakt in de geluidsdruk in het sublaag? Het verbaast me echt dat je dit zo beschrijft. Evenals het feit dat 15" luidsprekers bij zo'n beetje iedere ervaringsdeskundige een onuitwisbare positieve ervaring achterlaat over de laagweergave. En filteren voor 40 Hz en dan naar een paar 8" deurspeakers gaan lijkt me echt compleet de potentie omzeep helpen. Denk even aan cornerwoofers, mits goed afgesteld is een overlap tot een paar honderd Hz zelfs een verbetering voor het hele systeem. Het hele systeem, dus ook wanneer je met leuke scanspeak (mid)bas units in optimale kasten speelt. Dat dit nooit minder is dan een HiVi in een auto deur lijkt me niet moeilijk voor te stellen.

Je aanpak kan dus wat vragen opleveren. Ik ben vooral benieuwd naar het resultaat, want jullie hebben een uitzonderlijk muzikale wagen voor ogen. Echt een leuke aanvulling op alle home audio projecten hier. Succes!
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

Ik ben er vrij zeker van dat een gesloten kist in de kofferbak van een auto met een perfect passende en afdichtende hoedenplank voor flink wat verlies zorgt.
In een vorig caraudio project (al weer 7 jaar geleden) had ik namelijk gewoon een 12" subwoofer in een gesloten kist in de kofferbak staan. Zonder hoedenplank presteerde dat best goed in dat kleine koekblik (Renault Clio), maar met de volledige kofferruimte dichtgewerkt schoot er amper wat gedreun en gewauwel over...

De ovale luidsprekers die ik ooit, zonder gehinderd te zijn door enige kennis, in de hoedenplank had gemonteerd waren al een tijdje niet meer aangesloten, dus heb ik die er toen maar uit gehaald en enkel de roosters er van laten zitten --> de prestaties lagen direct weer een pak dichter bij het resultaat zonder hoedenplank, al had ik het idee dat er een hard randje aan zat dat de boel zowel klankmatig als qua plaatsing wat verstoorde (misschien had ik toen ook wel ergens een piekje zwaar buiten het effectieve bereik?)...
Toen heb ik iets gedaan waar velen, inclusief IASCA-juryleden verbaasd over waren: een donsdeken in de kofferbak gegooid.
Vermoedelijk zal dit de ongewenste piek afkomstig van de "onberekende bandpass" wat gedempt hebben, want het klonk wel lekker zo!

Ik twijfel er niet aan dat er met grote subwoofers flink wat muzikaliteit kan bereikt worden tot ver in het slaglaag en zelfs laag-mid gebied. Ik heb hier zelf nog een paar 12" Peerless XXLS subwoofers liggen die zelfs tot 400+Hz nog steeds prima klinken...
Maar met de Dayton IB subs in de kofferbak van een auto ligt dit volgens ons toch net iets anders: verschillende bronnen melden dat deze subs eigenlijk al wat werk nodig hebben om op een nette manier tot pakweg 50Hz te geraken, en wij gebruiken ze dan ook nog eens achterin de kofferbak van de auto, ver verwijderd van de rest van de weergevers en bovendien nog eens achter de luisterposities.

We boeten inderdaad flink in op vlak van maximale geluidsdruk door de frontset zo laag te trekken, maar we gebruiken sowieso te weinig vermogen om het maximum uit de M8a's te kunnen halen: amper 40W per stuk (de versterker levert 75W per kanaal bij een 4ohm belasting, de HiVi's zijn 8ohm). De maximale geluidsdruk kunnen we er dus sowieso niet uithalen, dus waarom niet gaan voor een maximale diepgang bij de geluidsdruk die we wél kunnen behalen?
Desnoods vervangen we de M8a's later door de CSS Trio8'en die eveneens op de plank liggen, die kunnen nog flink wat lager en harder met hun hoge x-max, maar dan hebben we ook wel wat meer vermogen nodig...

Het is inderdaad de bedoeling om hier een zeer muzikale installatie van te maken...
Maar zo ver is het nog lang niet: eerst de huidige set-up zo goed mogelijk proberen te krijgen, dus ook het sublaag :wink:
Gebruikersavatar
morca
LET OP: deze gebruiker heeft geen werkend emailadres, dus ontvangt ook geen notificaties.
Berichten: 299
Lid geworden op: za 25 jun 2011, 23:34

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door morca »

Ik zou dit toch even lezen,en als het iets van meepakken.Tom heeft voor mij voor in huis een filmsub berekend.
Moet er toch niet aan denken 2 van zulke ontwerpen in je auto,dan heb je echt druk,maar ook 2 hele grote kisten bedenk ik me.
wouter
Ook commercieel actief
Berichten: 9198
Lid geworden op: vr 10 aug 2007, 16:39
Locatie: Lelystad

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door wouter »

Candisa schreef:
Maar met de Dayton IB subs in de kofferbak van een auto ligt dit volgens ons toch net iets anders: verschillende bronnen melden dat deze subs eigenlijk al wat werk nodig hebben om op een nette manier tot pakweg 50Hz te geraken, en wij gebruiken ze dan ook nog eens achterin de kofferbak van de auto, ver verwijderd van de rest van de weergevers en bovendien nog eens achter de luisterposities.

(...)

Het is inderdaad de bedoeling om hier een zeer muzikale installatie van te maken...
Maar zo ver is het nog lang niet: eerst de huidige set-up zo goed mogelijk proberen te krijgen, dus ook het sublaag :wink:
De golflengte van de subbas frequenties zijn zo lang, zeker in verhouding tot de afmetingen van het interieur/cabine, dat van 'ver' geen sprake is, echterlijk niet eens van voor of achter. Je oren zitten met ca. 20 cm afstand zo ver uit elkaar dat je een weglengteverschil vanaf pakweg 80 Hz kunt waarnemen, ofwel: voor, achter, links of rechts. Sublaag in een muzieksignaal kunnen je hersenen in een muzieksignaal daarom niet localiseren. Bewegingen met je hoofd naar voor of achter levert wel een andere SPL waarneming op, dat is de akoestiek. Meestal klinkt het voorin bij het raam erg goed met de bas, het rijdt alleen wat gevaarlijk :rofl:
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

Ik denk dat er enige onduidelijkheid is, dus ik haal er even een foto bij uit het project topic:
Het linkse kistje is waar je nu even naar moet kijken (het rechtse is nog niet helemaal af op deze foto)...
HPIM0105.JPG
De subs die hier gebruikt zullen worden zijn IB subs, dus deze moeten een gesloten kist krijgen van zo veel mogelijk liters en natuurlijk moet het geluid dat komt van de achterkant van de conussen idealiter volledig gescheiden worden van het geluid afkomstig van de voorkant van de conussen, om akoestische kortsluiting en dus uitdoving te voorkomen.

De makkelijkste en vaakst gebruikte oplossing hiervoor is de subwoofer(s) in een flink verstevigde hoedenplank monteren (de hele koffer + lekkage naar buiten toe werkt als gesloten kist) en vervolgens alle lekkage van kofferbak naar cabine zo veel mogelijk af te dichten (om akoestische kortsluiting tegen te gaan).
Nadeel van deze oplossing is dat je dan 2 38cm korven onder de hoedenplank hebben hangen, met daaronder wat ruimte waar er weinig mee valt aan te vangen vanwege de beperkte hoogte tussen kofferbodem en subwoofer-motor. Verder hangen de subwoofers op die manier vrij ten prooi aan allerlei klein grut dat in de poolkernboring of tussen de spaken van de korf terecht kan komen...

Om die problemen op te lossen, hebben wij er voor gekozen om de subs te monteren in kistjes, met de korf+motor naar binnen en die kistjes aan de bovenkant open te maken. Die kistjes worden vervolgens zo luchtdicht mogelijk bevestigd aan de hoedenplank waar er tevens 2 gaten in komen.
Op die manier krijgen de subwoofers nog steeds bijna de volledige kofferbak als gesloten kist, kunnen we de conussen van die subwoofers beschermen dmv simpele grilles en kan het geluid via de gaten in de bovenkanten van de kistjes en in de hoedenplank de cabine in komen.
Het in de cabine hoorbare geluid komt dus van de achterkant van de subwoofers af (reden te meer om deze niet al te hoog te laten doorspelen).

Nu is het probleem dat deze constructie blijkbaar niet werkt als een quasi-gesloten kist, maar als een 4de orde bandpass kist: De 2 kleine kistjes werken als front-kamers en de openingen in de bovenkanten er van en doorheen de hoedenplank, werken als poorten!
Het gevolg hiervan is te zien op de eerste simulatie: een lelijk piekje rond 150+Hz. De "ideale" curve staat in deze zelfde grafiek er bij ter referentie.

Ik wil echter niet de hele boel weg gooien, maar een oplossing voor dit probleem bedenken. De oplossing die ik zie is de ongewenste, veel te hoog afgestemde poort te vervangen door een doordacht gekozen exemplaar. (De hoedenplank is al gemaakt, maar de gaten er in gelukkig nog niet)
Door een kleiner poort-oppervlak te kiezen (een rond gat van 10cm doorsnee ipv een rechthoek van pakweg 10 bij 25) en de poortlengte te verhogen (een 30-tal centimeter ipv hooguit 3 centimeter) kan de afstem-frequentie van de voorkamertjes een stuk verlaagd worden, met als gevolg dat die piek kan verschoven worden naar een lagere, minder storende frequentie.

Dit is dus exact hetgene wat ik gedaan heb in de tweede en derde simulatie. Ik begrijp maar al te goed dat dit zeker geen optimale situatie is, en dat is ook goed te zien in de tweede grafiek: naast de piek weg te werken, is ook de output in de rechter helft van de passband een stuk gezakt.
In de derde grafiek valt te zien dat de bekomen curve, inclusief een 3de orde laagdoorlaat-filter afgestemd op 31,5Hz, zeer dicht bij het resultaat ligt wat we zouden krijgen met een quasi-gesloten opstelling die reeds bij 25Hz afgefilterd wordt.
De frontset zal dus nog wat harder moeten werken dan gepland, maar zoals reeds eerder gezegd: we hebben een noodoplossing achter de hand mochten de HiVi M8a's weigeren deze lastige taak netjes uit te voeren.

Isabelle
Gebruikersavatar
Candisa
Berichten: 740
Lid geworden op: za 04 apr 2009, 8:36
Locatie: Ieper, België

Re: Onberekende vs berekende 4de orde bandpass...

Bericht door Candisa »

Even enkele verschillende simulaties bij elkaar gegooid:
Dunne gele lijntjes: "perfecte" IB situatie, 1x met een 18dB/oct laagdoorlaat op 31,5Hz, 1x op 25Hz
Dikke roze lijn: De reeds eerder gemaakte simulatie met poorten van 10cm doorsnee en 30cm lang
Dikke lichtblauwe lijn: Poorten wat groter gemaakt, 14cm ipv 10cm doorsnee, lengte van 30cm behouden --> iets hogere afstemming en minder poortruis
Dikke witte lijn: deurwoofers er bij gezet en op dezelfde SPL gebracht, hier zit een 12dB/oct hoogdoorlaat op bij 40Hz.

SPL:
Berekende4deOrdeBandpassV1vsV2.gif
Zoals je ziet speelt de boel met een iets hogere afstemming toch net wat beter door: Overnamepunt verschuift van 40Hz @-8.5dB naar 43Hz @-7dB, wat toch wat dichter zit bij het ideale -6dB.
De bult is hierdoor wel weer wat sterker aanwezig en verhoogd in frequentie, maar lijkt in de verste verte nog niet op die nare, op zichzelf staande piek bij 155Hz die helemaal bovenaan dit draadje te zien is...

Group Delay:
Berekende4deOrdeBandpassV1vsV2GroupDelay.gif
Rond het overnamepunt naar de midbasswoofers toe gedragen beide bandpass-simulaties en beide IB-simulaties zich quasi gelijk...

Door poorten te gebruiken met een doorsnee van 14cm is de luchtsnelheid in de poort tevens verlaagd van 16m/s naar slechts 8.5m/s, wat alleen maar positief kan zijn...

Isabelle
Plaats reactie