Vraagje over spoelen

[r.ladage]

Hallo allemaal,

Allereerst beginnen bij het begin. Ik ben Remco Ladage en woon in Den Haag. Door een kistradio projectje ben ik erg enhousiast geworden in het bouwen van speakers. Ik maakte met minimale middelen (TA2024 versterkertje + wat Pioneer speakers in de aanbieding bij de Halfords) een kistje die beter performde dan menig duurdere "audiodocks".

Dit zette mij aan het denken. Stel nou dat ik eens echt ga nadenken en zelf mijn eigen speakers ga maken!
Eerst nog heel naïef, denkend dat je gewoon wat speakertjes zoekt die bij elkaar passen en deze in een doosje proppen. Uit deze droom word je heel snel gehaald

Als je gaat zoeken naar DIY speakers dan gaat er even een hele nieuwe wereld voor je open zeg! Dat is echt heel erg overweldigend als leek. Dus je begint te lezen en te lezen. Na vele dagen te hebben gelezen zakte de moed in mijn schoenen en heb ik het links laten liggen.
Maar ja .... het gaat toch kriebelen he dus na een paar maanden ga je weer lezen, lezen en nog meer lezen. Het mooie is dat ik door mijn eerste "mislukte" leessessie toch wat basiskennis heb meegenomen. Hierdoor was het nu iets minder intimiderend.

Het begon me allemaal duidelijk te worden. Weerstanden om de geluidsdruk te dempen, hoe hoger de weerstand hoe meer je dempt. condensatoren om de lage tonen te knijpen. Afhankelijk van het aantal uF verleg je de grens vanaf waar je begint met knijpen.
En dan de spoel! Doet blokt juist de hoge tonen. Deze kan je dus op dezelfde manier gebruiken als een condensator maar dan juist tegenovergesteld! ..... MIS!!!
Potverdorie wat een tegenvaller! In boxsim zit ik lekker te spelen met verschillende spoelen en i.p.v. dat een spoel met meer mH op een andere frequentie begint te knijpen zoals een condensator dat doet, is het enige dat veranderde de intensiteit waarmee geknepen word.

Dan word het ineens weer moeilijk om een goeie cross-over te fabriceren. Kan iemand mij simpel uitleggen hoe je kan sturen vanaf welke frequentie een spoel begint te knijpen? Dit is het enige wat ik niet helmaal helder krijg.
Ik hoop dat jullie mij hier wat opheldering kunnen geven.

Het is trouwens een pracht forum met een schat aan informatie, ik heb hier al enorm veel geleerd!

[Ronkel]

Dan word het ineens weer moeilijk om een goeie cross-over te fabriceren. Kan iemand mij simpel uitleggen hoe je kan sturen vanaf welke frequentie een spoel begint te knijpen? Dit is het enige wat ik niet helmaal helder krijg.
Ik hoop dat jullie mij hier wat opheldering kunnen geven.

Het is trouwens een pracht forum met een schat aan informatie, ik heb hier al enorm veel geleerd!

Kijk in Boxsim eens in het menu'tje Extras -> Auslegung Standardweichen. Daar kun je voor verschillende filter-ordes componentwaarden berekenen. Het kantelpunt van een filter hangt af van de belasting die eraan hangt, die moet je naast het gewenste kantelpunt dan ook invullen.

Let wel, die componentwaarden zijn gebaseerd op een zuivere weerstand als belasting. Een luidspreker is dit natuurlijk niet. Daarvoor kun je eventueel weer impedantiecorrecties toevoegen, ook daarvoor zit in Boxsim een rekentooltje. Vaak probeer ik met een beetje spelen met componentwaarden dat dan nog net iets beter maken. Je moet dan even één enkele driver in je filter simuleren met alleen de impedantiecorrectie (dus andere delen van je filter even onderbreken, zodat ze niet meer meedoen ).

Kijk er eens naar en meld je bij vragen gewoon weer hier

[r.ladage]

Ik simuleer inderdaad gewoon met 1 speaker, gewoon om de basis door te krijgen. Ook creeer ik voor het gemak een eerste order filter. Dat een filter is gemaakt voor een bepaalde weerstand/impedantie had ik inderdaad begrepen en dat deze impedantie bij een speaker niet strak is had ik al opgemaakt uit de frequency response charts.

Dit artikel geeft aan dat mijn eerste bevindingen niet zo horen te zijn en dat je daadwerkelijk wel kan sturen vanaf welke frequentie de low-pass effectief is.

Ik wil je hartelijk danken voor je aanvullingen! Ik ga jou tips even na in boxsim, ik word weer wat vrolijker

we zijn weer een stapje dichterbij het creeeren van een goed filtertje (amateur filtertje wel te verstaan).

Nogmaals dank!

[r.ladage]

Ok, perfect dat geeft weer een hoop duidelijkheid.
Nu nog wat vraagjes.

1. begrijp ik het goed dat je bij het ontwerpen van een filter rekening houd met de impedantie waar je hem gaat cutten? Dus ondanks dat je een 8 Ohm speaker hebt, als je hem cut op 5kHz en de impedantie op 5kHz is 10 Ohm, moet je rekenen met 10 Ohm?

2. ik heb nog een beetje moeite met het berekenen van de weerstand van meerdere speakers.

Stel (alle puntjes zijn spaties, maar spaties worden verwijderd) :

+ ----------------
..........|.....................| spk 1 8 Ohm
- ----------------
....|.....|------------
....|...........................| spk 2 8 Ohm
....|---------------

Moet ik dit hetzelfde berekenen als parallelle speakers? Moet ik deze dus zien als 4 Ohm?

3. Moet ik in bovenstaand schema de filters die ik maak per speaker dan voor 8 Ohm of voor 4 Ohm ontwerpen?


Sorry voor de lastige vragen, maar wil graag even de basis in ieder geval goed voor ogen hebben.

Alvast weer enorm bedankt!

[Ronkel]

1. begrijp ik het goed dat je bij het ontwerpen van een filter rekening houd met de impedantie waar je hem gaat cutten? Dus ondanks dat je een 8 Ohm speaker hebt, als je hem cut op 5kHz en de impedantie op 5kHz is 10 Ohm, moet je rekenen met 10 Ohm?

Waarschijnlijk is dat een betere benadering, maar vergeet niet dat je filter niet "op één punt" werkt maar over een heel breed gebied. Als de speaker bijv. een flinke inductie heeft zul je ook niet je theoretische filterhelling halen.

Bij een low-pass filter heb je nog het extra nadeel dat je spoel een serieweerstand heeft die meestal eigenlijk vrij groot is. Dat kan bijv. problemen geven met de impedantiepiek van je woofer op z'n resonantiefrequentie. Ook bijv. een condensator voor een tweeter kan problemen geven. Ik vind het toepassen van impedantiecorrecties zelf eigenlijk een must.

2. ik heb nog een beetje moeite met het berekenen van de weerstand van meerdere speakers.

Stel (alle puntjes zijn spaties, maar spaties worden verwijderd) :

+ ----------------
..........|.....................| spk 1 8 Ohm
- ----------------
....|.....|------------
....|...........................| spk 2 8 Ohm
....|---------------

Moet ik dit hetzelfde berekenen als parallelle speakers? Moet ik deze dus zien als 4 Ohm?

3. Moet ik in bovenstaand schema de filters die ik maak per speaker dan voor 8 Ohm of voor 4 Ohm ontwerpen?

Je zet units met filter parallel (sommigen passen seriefilters toe maar dat is een heel ander verhaal en m.i. alleen maar lastig), dus reken je per filter met de impedantie van de speakerunit.

De impedantie van filter + speakerunit wordt buiten het doorlaatgebied steeds hoger. Als je een 8-ohm woofer en 8-ohm tweeter met filter parallel zet levert dit gewoon een 8-ohms totaal op. Laat je het filter weg dan wordt het een ander verhaal. Zet je een weerstand voor je tweeter dan is de impedantie voor hogere frequenties wat hoger, maar spreekt men nog steeds van een "8 ohms" speaker. Bij combineren van een 4-ohms woofer en 8-ohms tweeter wordt de totale impedantie vaak ook op 4 ohm gesteld. De laagste impedantie is het meest relevant.

Ik kan je aanraden om gewoon lekker met Boxsim verder te pielen en je verder te verdiepen in systematisch ontwerp van filters (dus met impedantiecorrecties e.d.). Al doende kom je er vanzelf achter hoe het allemaal werkt (ik heb het zelf ook niet uit een boekje namelijk )

[r.ladage]

Ik ga zeker nog even verder pielen met BoxSim. Wederom bedankt voor je antwoorden.
Je hebt weer het een en ander duidelijker gemaakt.

Als ik denk alles onder de knie te hebben en ik geen vragen meer ga bedenken, dan ga ik over op de praktijk. Ikzelf groei ook exponentieel via praktijk. Gek genoeg moet ik m'n kop stoten om iets echt goed te leren

Ik ga dalijk ook tegen alle adviezen in meteen een drieweg systeem bouwen. Daar kom ik gegarandeerd een heleboel valkuilen tegen en die heb ik nodig. Ik ga echter alsnog klein beginnen en dan doel ik op het budget.
Ik heb de volgende drie speakers uitgezocht:

Tweeter:
Monacor DT-109 € 25

Mid-Range:
Monacor MSH-115 € 40

Bas:
Monacor SP-202E € 22

Als ik de freq. resp. kaarten van die dingen moet geloven dan liggen ze echt super strak in hun gebied, iets wat ik zelfs bij veel duurdere jongens niet tegenkom? Word je opgelicht? Anyway ik wil die gok wel nemen. Ik ga de filters zo proberen te maken dat ze crossen op 500 Hz en op 3000 Hz.

Eerst nog even droog pielen

Wederom bedankt voor de hulp.

[Vuurkat]

Monacor gebruikt erg veel smoothing in zijn grafieken, in werkelijkheid zijn ze veel minder vlak. Het is wel aan te raden de T/S-parameters nog zelf te meten (of te laten meten), die kloppen niet altijd bij dit merk.

[r.ladage]

Het kon ook al bijna niet anders. Wat ik wel raar vind is dat dit zomaar mag?
Dat is toch gewoon liegen?

Maar goed, naast het afvlakken, lopen ze wel heel recht. Buiten hun gebied neem de kwaliteit snel af, maar binnen hun gebied zijn ze wel steady en dan doel ik dus niet op de kleine fluctuaties. Leg er eens een mid-range van Visaton naast. Alle Visatons "kruipen" naar een bepaalde range toe en blijven relatief kort steady.
Neem nou deze TI100 van € 160!!

Het ligt misschien aan mij, maar ik vind die freq. resp. kaart niet echt denderend en zeker niet voor dat geld.

Leg dat eens naast deze MSH-115 van € 40 (dus een kwart! van de Visaton), dan lijkt dit zelfs met een afgevlakte freq. resp. kaart alsnog een betere keus?

Kan iemand mij uit deze droom helpen?

P.S. ik zie natuurlijk wel dat de Monacor in de hogere frequentie een buitensporige impedantie vertoont, maar aangezien ik alleen de 500 - 3000 Hz ga gebruiken valt dit ook wel weer mee.

[r.ladage]

Oke, daar gaan we weer, nog een vraagje. Ditmaal over de fase verschuiving.

Klopt het dat 2nd order filters zelf neutraal zijn? Ik bedoel in 2nd order heb je altijd een condensator (-90 graden) en een spoel (+90 graden) dit maakt het filter weer nul. Het enige wat er daarna nog komt is een speaker die uiteraard vanwege de spoel ook nog eens +90 graden is.

Indien dit zo is, klopt het dan ook dat bij een drieweg systeem met allemaal 2nd order filters, er twee speakers normaal aangesloten worden en 1 speaker inverted? Immers is na twee speakers de fase omgekeerd (180 graden gedraaid).

Maakt het nog uit welke speaker je eerst filtert in je ontwerp? Gaan woofers bijvoorbeeld altijd voor tweeters. Of gaat bijvoorbeeld 4 Ohms speakers voor 8 Ohms, of maakt dit allemaal niet uit?

Wederom alvast bedankt!!

jullie en

[Ronkel]

Het kon ook al bijna niet anders. Wat ik wel raar vind is dat dit zomaar mag?
Dat is toch gewoon liegen?

Tja, smoothing... aan de andere kant is het normaal dat er variatie is in T/S parameters en bij de slechtere merken als Monacor zijn die variaties vaak hoger.

Maar goed, naast het afvlakken, lopen ze wel heel recht. Buiten hun gebied neem de kwaliteit snel af, maar binnen hun gebied zijn ze wel steady en dan doel ik dus niet op de kleine fluctuaties. Leg er eens een mid-range van Visaton naast. Alle Visatons "kruipen" naar een bepaalde range toe en blijven relatief kort steady.
Neem nou deze TI100 van € 160!!

Het ligt misschien aan mij, maar ik vind die freq. resp. kaart niet echt denderend en zeker niet voor dat geld.

Leg dat eens naast deze MSH-115 van € 40 (dus een kwart! van de Visaton), dan lijkt dit zelfs met een afgevlakte freq. resp. kaart alsnog een betere keus?

Kan iemand mij uit deze droom helpen?

Zo'n TI 100 gebruik je niet boven 2,5 kHz. Elke luidspreker gaat vanaf een bepaalde frequentie bundelen, dwz het geluid steeds sterker richten, doordat het membraan groot is t.o.v. de golflengte. Die TI 100 heeft wel een extreem lineaire aandrijving (zie deze metingen) en die resonanties (pieken) liggen ruim buiten het gebied waarin je 'm inzet. Bovendien kun je ze prima met een filtertje dempen. In het gebied waarin je zo'n unit inzet is het membraan van de Visaton veel stijver dan zo'n Monacor en is de frequentierespons in dat gebied veel netter.

T/S parameters zeggen niet zoveel over de kwaliteit van een driver. Resonanties zie je soms als pieken in de frequentierespons en ook altijd als een hobbel in de impedantiecurve. Goede drivers hebben meestal een lage spreekspoelinductie, geen hobbels in de impedantiecurve, een goed geventileerde aandrijving en binnen het gebied waarin je ze inzet een nette curve. Pieken op hele hoge frequenties zie je juist vaak bij de betere speakers met stijve membranen.

[Ronkel]

Oke, daar gaan we weer, nog een vraagje. Ditmaal over de fase verschuiving.

Klopt het dat 2nd order filters zelf neutraal zijn? Ik bedoel in 2nd order heb je altijd een condensator (-90 graden) en een spoel (+90 graden) dit maakt het filter weer nul. Het enige wat er daarna nog komt is een speaker die uiteraard vanwege de spoel ook nog eens +90 graden is.

Indien dit zo is, klopt het dan ook dat bij een drieweg systeem met allemaal 2nd order filters, er twee speakers normaal aangesloten worden en 1 speaker inverted? Immers is na twee speakers de fase omgekeerd (180 graden gedraaid).

Maakt het nog uit welke speaker je eerst filtert in je ontwerp? Gaan woofers bijvoorbeeld altijd voor tweeters. Of gaat bijvoorbeeld 4 Ohms speakers voor 8 Ohms, of maakt dit allemaal niet uit?

Wederom alvast bedankt!!

jullie en

Alle even orde filters zijn in fase op het kantelpunt en de beide drivers tellen 6 dB op op het kantelpunt. Oneven orde filters zijn op het kantelpunt 90 graden uit fase en tellen 3 dB op. Beide hebben voor- en nadelen, maar faseverschuiving op zich hoor je niet of zo.

Dit geldt allemaal wel voor een perfecte akoestische filterkarakteristiek, dus inclusief gedrag van de driver. Als je een tweeter die onder 1,5 kHz afvalt met ca. 12 dB/octaaf een 2e orde electrisch filter geeft op 2 kHz (12 dB/octaaf electrisch) heeft geen 2e orde akoestische karakteristiek en dus ook een ander fasegedrag rond de crossover. In principe kun je zeggen dat fase en frequentiekarakteristiek direct met elkaar samenhangen (dit heet minimumfasegedrag).

[r.ladage]

Het kon ook al bijna niet anders. Wat ik wel raar vind is dat dit zomaar mag?
Dat is toch gewoon liegen?

Tja, smoothing... aan de andere kant is het normaal dat er variatie is in T/S parameters en bij de slechtere merken als Monacor zijn die variaties vaak hoger.

Maar goed, naast het afvlakken, lopen ze wel heel recht. Buiten hun gebied neem de kwaliteit snel af, maar binnen hun gebied zijn ze wel steady en dan doel ik dus niet op de kleine fluctuaties. Leg er eens een mid-range van Visaton naast. Alle Visatons "kruipen" naar een bepaalde range toe en blijven relatief kort steady.
Neem nou deze TI100 van € 160!!

Het ligt misschien aan mij, maar ik vind die freq. resp. kaart niet echt denderend en zeker niet voor dat geld.

Leg dat eens naast deze MSH-115 van € 40 (dus een kwart! van de Visaton), dan lijkt dit zelfs met een afgevlakte freq. resp. kaart alsnog een betere keus?

Kan iemand mij uit deze droom helpen?

Zo'n TI 100 gebruik je niet boven 2,5 kHz. Elke luidspreker gaat vanaf een bepaalde frequentie bundelen, dwz het geluid steeds sterker richten, doordat het membraan groot is t.o.v. de golflengte. Die TI 100 heeft wel een extreem lineaire aandrijving (zie deze metingen) en die resonanties (pieken) liggen ruim buiten het gebied waarin je 'm inzet. Bovendien kun je ze prima met een filtertje dempen. In het gebied waarin je zo'n unit inzet is het membraan van de Visaton veel stijver dan zo'n Monacor en is de frequentierespons in dat gebied veel netter.

T/S parameters zeggen niet zoveel over de kwaliteit van een driver. Resonanties zie je soms als pieken in de frequentierespons en ook altijd als een hobbel in de impedantiecurve. Goede drivers hebben meestal een lage spreekspoelinductie, geen hobbels in de impedantiecurve, een goed geventileerde aandrijving en binnen het gebied waarin je ze inzet een nette curve. Pieken op hele hoge frequenties zie je juist vaak bij de betere speakers met stijve membranen.

Ik doelde niet op die resonanties aangezien ik besef dat je een mid-range niet het werk van een tweeter moet laten doen en ook niet het werk van een woofer. Ik doelde meer op het feit dat hij over zijn gehele bruikbare bereik 300/400 - 2300/2600 Hz een verschil hebt van 5 dB en dat deze nergens echt blijft hangen rond hetzelfde aantal dB.

Begrijp ik je goed als je zecht dat ook het bundelen op bepaalde frequentes er weer voor zorgt dat de speaker alsnog in balans is? Dus dat alle frequentes even hard klinken afhankelijk hoe deze gebundeld/gespreid word? En doel je met dit bundelen op de polar plots binnen BoxSim?

Ik ben je niet aan het bekritiseren, ik wil gewoon een helder beeld want ik ben echt een leek haha.

Oww en ik ga je tweede post morgen nog eens lezen ... hij komt nu niet helemaal binnen

Anyway ... bedankt voor je geduld.

[Ronkel]

Begrijp ik je goed als je zecht dat ook het bundelen op bepaalde frequentes er weer voor zorgt dat de speaker alsnog in balans is? Dus dat alle frequentes even hard klinken afhankelijk hoe deze gebundeld/gespreid word? En doel je met dit bundelen op de polar plots binnen BoxSim?

Met bundelen bedoel ik de polarplots inderdaad. Dat wil zeggen, vanaf een bepaalde frequentie wordt het geluid buiten de nul graden-as steeds zwakker.

Trouwens, de metingen bij Visaton worden in een box gedaan en niet op een oneindig groot klankbord (zoals bij de meeste fabrikanten). Je ziet dus dat zo'n TI 100 in zo'n meting daarom in het laag vrij snel afvalt door de baffle step. De meting op Zaph Audio is wel op een oneindig klankbord gedaan en daar zie je dat ie best wel netjes is!

[r.ladage]

Zo, Inderdaad. De test bij Zaph audio laat inderdaad zien wat je verwacht van een speaker met die prijs
Hij is binnen zijn gebied netjes stabiel.

Nu blijkt dus alleen dat je helemaal niets kan aflezen aan die freq. resp. kaarten zolang je niets weet over de testmethodiek.
Ik dacht echt dat alle testen volgens een bepaalde standaard werden gedaan. Ik ben weer een illusie armer

Nou blijft de vraag: Zijn de Monacors goede speakertjes om mee te beginnen. Ze zijn lekker goedkoop dus je kan eens wat verkloten, maar kan je er redelijk geluid uitkrijgen of gaan deze speakertjes mij demotiveren. Ik ben absoluut geen audiofiel, maar ik weet wel waar ik wil komen en dat is gewoon een goede balans tussen hoog midden en laag. Ik wil dus een belletje kunnen horen terwijl de bas word aangeslagen.

Zijn mijn verwachtingen dan al te hoog?

[Ronkel]

Nou blijft de vraag: Zijn de Monacors goede speakertjes om mee te beginnen. Ze zijn lekker goedkoop dus je kan eens wat verkloten, maar kan je er redelijk geluid uitkrijgen of gaan deze speakertjes mij demotiveren. Ik ben absoluut geen audiofiel, maar ik weet wel waar ik wil komen en dat is gewoon een goede balans tussen hoog midden en laag. Ik wil dus een belletje kunnen horen terwijl de bas word aangeslagen.

Zijn mijn verwachtingen dan al te hoog?

Tja, ik heb er geen ervaring mee. Het goede nieuws is wel dat je met goedkope drivers een prima klinkende speaker kan maken, als de frequentierespons een beetje recht is en vrij van hobbeltjes. Er zijn nog wel wat meer dingen waar je op kunt letten maar daar kan ik later wel commentaar op geven.

De grote vraag is: hoe ga je een filter voor die Monacor's ontwikkelen? Een standaard-filter erop loslaten gaat niet zomaar zoals je al weet en bovendien zit je misschien nog met productievariatie tussen de units. Meten = weten, hoewel een goede simulatie kan je een heel eind op weg helpen, zeker als het geen super-audiofiele box hoeft te zijn.

Wat dat betreft zou je eventueel ook kunnen kijken naar leuke Visaton drivertjes, dan kun je Boxsim gebruiken. Of eventueel een bestaande kit bouwen van Visaton of een andere DIY-website. Dan kun je echt wel een goede speaker bouwen!

[r.ladage]

Oke, daar gaan we weer...

Alle even orde filters zijn in fase op het kantelpunt en de beide drivers tellen 6 dB op op het kantelpunt. Oneven orde filters zijn op het kantelpunt 90 graden uit fase en tellen 3 dB op. Beide hebben voor- en nadelen, maar faseverschuiving op zich hoor je niet of zo.

Dit geldt allemaal wel voor een perfecte akoestische filterkarakteristiek, dus inclusief gedrag van de driver. Als je een tweeter die onder 1,5 kHz afvalt met ca. 12 dB/octaaf een 2e orde electrisch filter geeft op 2 kHz (12 dB/octaaf electrisch) heeft geen 2e orde akoestische karakteristiek en dus ook een ander fasegedrag rond de crossover. In principe kun je zeggen dat fase en frequentiekarakteristiek direct met elkaar samenhangen (dit heet minimumfasegedrag).

Oke, dit is even moeilijk maar dit is wat ik eruit opmaak.

Het kantelpunt voor even orde filters is het punt waar de geluidsdruk 6dB is gezakt ten opzichte van de normale geluidsdruk.
Met een cross-over komen twee signalen samen en zorgen dus voor een toename van de geluidsdruk. Wederom is dit bij de even orde dus 6dB toename op het kantelpunt. de totale geluidsdruk loopt hierdoor dus gewoon door als het ware.

Als jij het hebt over: een 2e orde electrisch filter geeft op 2 kHz (12 dB/octaaf electrisch) heeft geen 2e orde akoestische karakteristiek en dus ook een ander fasegedrag rond de crossover

Het elektrisch en akoustisch is een beetje verwarrend. Filters en ook speakers zijn altijd alektrisch, het geluid dat geproduceerd word is altijd acoustisch. Zeg je dat afhankelijk van de fase, elektrisch en akoustisch niet met elkaar overeenkomen? Dus je ziet elektrisch netjes een 6 dB toename op het kantelpunt, maar afhankelijk van de fase kan dit bijvoorbeeld akoustisch maar 3dB zijn?

[Ronkel]

Plaatje erbij, dit is de respons van de Visaton G25FFL tweeter:



Je ziet aan de impedantie dat z'n resonantiefrequentie ca. 1700 Hz is. Daaronder valt de respons met ca. 12 dB/octaaf af. Dit gaat ook gepaard met faseverschuiving.

Zet je hier een 2e orde filter op 2 kHz voor (12 dB/oct) dan wordt de tweeter elektisch dus met 12 dB/oct gedempt onder 2 kHz. De totale afval wordt dan ongeveer 4e orde, 24 dB/octaaf. Er zijn alleen twee kantelpunten, namelijk die van het filter en de resonantiefrequentie van de tweeter. De karakteristiek en dus ook de faseverschuiving rond het crossoverpunt zijn dan anders dan bij een zuivere 2e of 4e orde. Dat kan soms wat problemen geven met de optelling met de andere speaker.

Trouwens, erg interessant om even te lezen is dit topic waarin Jeroen zijn aanpak laat zien.

[r.ladage]

Nou blijft de vraag: ....

Tja, ik heb er geen ervaring mee. Het goede nieuws is wel dat je met goedkope drivers een prima klinkende speaker kan maken, als de frequentierespons een beetje recht is en vrij van hobbeltjes. Er zijn nog wel wat meer dingen waar je op kunt letten maar daar kan ik later wel commentaar op geven.

De grote vraag is: hoe ga je een filter voor die Monacor's ontwikkelen? Een standaard-filter erop loslaten gaat niet zomaar zoals je al weet en bovendien zit je misschien nog met productievariatie tussen de units. Meten = weten, hoewel een goede simulatie kan je een heel eind op weg helpen, zeker als het geen super-audiofiele box hoeft te zijn.

Wat dat betreft zou je eventueel ook kunnen kijken naar leuke Visaton drivertjes, dan kun je Boxsim gebruiken. Of eventueel een bestaande kit bouwen van Visaton of een andere DIY-website. Dan kun je echt wel een goede speaker bouwen!

hehehe we lopen lekker out of sync, jij beantwoord een vraag op het moment dat ik er weer een stel

Dat filter is dus inderdaad een probleem. Ik heb een filter gemaakt maar deze is dus gebaseerd op een oneindig klankboord en komt dus niet overeen met de speaker die ik ga maken
Dus het filter heeft niet zo'n zin. Mijn filter is op dit moment niets anders dan een low pass @ 500 Hz voor de woofer, een band-pass @ 500 Hz High en @ 3000 Hz low voor de mid-range en een high-pass @ 3000 Hz voor de tweeter. Daarbij heb ik overigens geen amplitude correcties toegepast aangezien dit niet nodig is in de ranges die ik wil horen. Alleen de tweeter heeft een piek rond de 20 kHz maar ondanks mijn goede gehoor heb ik niet de ilusie dat ik de 20 kHz nog kan waarnemen.

Meten is inderdaad weten. Maar net zoals ik eerst werd afgeschrikt door filters etc zo word ik nu afgeschrikt door al wat er komt kijken bij het maken van een goede meetopstelling.

Ik denk dat ik het op de volgende manier ga doen:
Ik ga met boxsim de effecten van een speakerbox bekijken. In grote lijnen zijn deze namelijk gelijk.
Deze ga ik toepassen op mijn Monacors en ga voor dat resultaat een filter ontwerpen. Daarnaast ga ik van de condensatoren en spoelen gewoon wat aangrenzende waardes meenemen zodat ik het filter kan bijstellen.

Dit alles zal op gehoor gaan, aan het einde van de rit als ik tevreden ben, ga ik heeeeeel lief op dit forum vragen of iemand mijn speakertjes wil testen. Afhankelijk daarvan kan ik nog wat improvements doorvoeren.

Heeft dit uberhaupt een kans van slagen of kunnen de variabelen dusdanig afwijken dat het net zoveel zin heeft om lukraak componenten in je filter te stoppen?

Het is natuurlijk veel beter om Visatons te gebruiken want daarvan weet je zeker dat de waardes binnen boxsim accuraat zijn. Echter zijn de goedkope Visatons al weer twee maal zo duur als de Monacors en daar mee verdwijnt een beetje het "bang for the buck" effect.

[Ronkel]

Heeft dit uberhaupt een kans van slagen of kunnen de variabelen dusdanig afwijken dat het net zoveel zin heeft om lukraak componenten in je filter te stoppen?

Het is natuurlijk veel beter om Visatons te gebruiken want daarvan weet je zeker dat de waardes binnen boxsim accuraat zijn. Echter zijn de goedkope Visatons al weer twee maal zo duur als de Monacors en daar mee verdwijnt een beetje het "bang for the buck" effect.

Oei, lukraak en op het gehoor is erg lastig hoor! Ik zou er zelf niet aan beginnen, het is ontzettend moeilijk om te horen waar er iets nog niet goed zit. Bovendien moet je dus de impedantie van je units meenemen (naast het effect van de behuizing). Die impedantie verandert ook nog wat als je er een kast omheen zet (de resonantiepiek gaat omhoog). Er is trouwens ook een goedkope serie Visaton units te koop, die staan alleen bij Conrad op de site.

[r.ladage]

Plaatje erbij, dit is de respons van de Visaton G25FFL tweeter:



Je ziet aan de impedantie dat z'n resonantiefrequentie ca. 1700 Hz is. Daaronder valt de respons met ca. 12 dB/octaaf af. Dit gaat ook gepaard met faseverschuiving.

Zet je hier een 2e orde filter op 2 kHz voor (12 dB/oct) dan wordt de tweeter elektisch dus met 12 dB/oct gedempt onder 2 kHz. De totale afval wordt dan ongeveer 4e orde, 24 dB/octaaf. Er zijn alleen twee kantelpunten, namelijk die van het filter en de resonantiefrequentie van de tweeter. De karakteristiek en dus ook de faseverschuiving rond het crossoverpunt zijn dan anders dan bij een zuivere 2e of 4e orde. Dat kan soms wat problemen geven met de optelling met de andere speaker.

Trouwens, erg interessant om even te lezen is dit topic waarin Jeroen zijn aanpak laat zien.

Zeer goede uitleg!!! Dit is helder en uiteraard ook logisch. Dank!

[r.ladage]

Heeft dit...

Oei, lukraak en op het gehoor is erg lastig hoor! Ik zou er zelf niet aan beginnen, het is ontzettend moeilijk om te horen waar er iets nog niet goed zit. Bovendien moet je dus de impedantie van je units meenemen (naast het effect van de behuizing). Die impedantie verandert ook nog wat als je er een kast omheen zet (de resonantiepiek gaat omhoog). Er is trouwens ook een goedkope serie Visaton units te koop, die staan alleen bij Conrad op de site.

Als jij er zelfs niet aan gaat beginnen, dan ben ik klaar. Ik ga alternatieven zoeken. Hetzij Visatons en BoxSim ... of toch door de meten is weten zure appel bijten

Weer lekker stof tot nadenken, dank!

[markbakk]

De test bij Zaph audio laat inderdaad zien wat je verwacht van een speaker met die prijs

Als je toch op die site rondzwerft, heb je vast de ZA14 al ontdekt. John Krutke heeft daarmee iets op de markt gezet dat m.i. meer dan concurrerend is met Ti100's of AL130's (for that matter). 'Helaas' kun je ze alleen bij Madisound bestellen...

[r.ladage]

Ik kwam hem niet tegen in het lijstje, maar heb er even op gegoogled .... ziet er goed uit!!

Maar ben nu dus teruggekomen op het zelf ontwerpen. Als je BoxSim gebruikt zijn alle andere speakers waardeloos omdat je gewoon niet over de exacte data beschikt, dus kan je gewoon geen goed filter ontwerpen.
Als je Visaton's erin gaat gooien voor het budget dat ik wil, vallen de speakers teveeel tegen.

Het was wel leuk om een low budget Visaton dusdanig te "temperen" dat deze wel bruikbaar zou zijn. Impedantie gelijtrekken, piek eruit filteren etc etc.
Heel mooi om te zien hoe je theoretische berekeningen ook echt in de praktijd werkt.

Tijdens mijn eerste drang om zelf een speaker te bouwen, kwam ik uit op de site van Edo. Hier was ik erg gecharmeerd van de low budget speaker.
Ik begreep toen nog niks van filters en wilde hem eigenlijk zonder maken

Nu kwam ik weer bij die speaker uit, wel met een omweg via dit forum.

Ik had toen heel veel respect voor Edo, ik weet nog dat ik dacht, je zal dat maar kunnen! Dan kom je op dit forum en dan zit het vol met mensen die dat dus kunnen.
Respect voor een ieder van jullie!
Ik hoop me ooit met jullie te mogen meten. Het eerste stapje is gezet, ik begrijp nu de basis van filters en dat maakt me echt happy!

Ik ga dus nu de low budget boxen bouwen en daar lekker ervaring mee op doen. Daarna ga ik me eens storten in de wereld van de meetapparatuur want het lijkt me zo kikke om een zelf een filter te maken bij een willekeurige speaker.

Owwww BTW Edo. Jij hebt me ook de fineer wereld ingelokt en door jou heb ik ook een bovenfrees aangeschaft

[Ronkel]

Goed bezig