Olympus: Cardioïde met Waveguide

[Pjotr]

Ik maak nooit CSD's met ARTA. Welke instellingen kan ik het beste gebruiken?

Welke sample frequentie kan je kaart aan? Beste is om voor dat gebied zo hoog mogelijk te gaan zitten.

[Martijn M]

Hij kan tot 192k. Ik doel op instellingen in onderstaande:

[b_force]

Neem dan gelijk een CSD en BD.
Kunnen we in het laag (onder de 1kHz) ook nog wat zien

[Pjotr]

Hij kan tot 192k. Ik doel op instellingen in onderstaande:

Arta CSD venster.jpg

Ok, begin met je gating goed in te stellen: Het begin zo dicht mogelijk tegen de puls aan, zet je hem verder weg dan krijg je een "dode" richel aan het begin waar je niets aan hebt. De gate kun je op ong 5 - 6 ms houden, onder de 300 Hz is toch niet veel te beleven

Apodising, zet die zo kort mogelijk op 0,02 ms. Dan je FFT lengte, die hangt een beetje van je sample frequentie af, maar zet hem zo hoog mogelijk voor wat het kan. Zet je hem te lang krijg je vanzelf een foutmelding. 512 gaat goed met eerder genoemde waarden en een fs van 192 khz.

Dan de FFT block shift, die bepaalt de lengte van de Z as i.c.m. met fs en "number of FFT blocks". Ik zet zelf altijd het aantal FFT blocks op maximum, 200 dus en fiddel dan met de block shift voor een goede Z as waarde. Met een block shift van 1 heb je met 192 KHz en aantal shifts van 200 een Z as van 1 ms ongeveer, een aardige waarde voor metingen in het hoog. Heb je stevige resonanties dan kun je die block shift verhogen om de Z as langer te maken. Het bepaalt in feite ook de resolutie van de Z-as.

Afijn, als je er mee gaat experimenteren zie je vanzelf wel wat er gebeurt. Het dynamisch bereik kun je op default 25 dB laten staan. Je kunt het wel hoger zetten maar dan krijg je veel rommel te zien van omgevingsruis e.d.

Een BD heeft niet veel zin voor het hoog, alleen als je stevige resonanties hebt geeft dat zinvolle info. Zie ook het manual van ARTA.

Ter illustratie hier een voorbeeldje van het verschil in tijd resolutie tussen een sr van 48 KHz en 192 KHz van een behoorlijk schone ribbon tweeter, verwacht dit niet van jou Selenium http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... 3#p1533213

[b_force]

Ik vind het een beetje wazige uitleg Peter.
Met 48kHz kun je nog wel iets meer resolutie krijgen.
Kwestie van meer tussenstapjes aangeven (FFT lengte enzo)
Tenzij je natuurlijk nog veel meer moet of je window lengte vrij kort is.
Dan past het aantal FFT lengtes er niet meer in.
Dan moet je weer naar een hogere samplerate idd, dat klopt.

Het blijft sowieso altijd een compromis.
Met een hoge samplerate gaat de resolutie weer omlaag, tenzij je een hogere FFT lengte neemt. (resolutie = samplerate / FFT lengte)
Door het tijdvenster krijg je echter ook nog de nodige "versmering"/aliasing, waardoor het ook lijkt dat je resolutie weggooit.
(door andere type venter te kiezen kun je dat nog een klein beetje beperken)
Het is ook nooit goed
In het vervolg de metingen dan toch OOK nog eens doen met verschillende samplerates

Hoewel het voor voor 500Hz en hoger niet zo boeiend meer is.

Het grote voordeel van een BD is idd die resonanties.
Maar temeer nog dat je de periode meeneemt.
Zo is het in CSD onmogelijk om goed de resonanties etc van laag en hoog tegelijk te zien.
Nadeel aan een BD is weer dat je geen tijd heb, maar weer periodes
De verhouding kan daardoor soms lastig te schatten zijn.

Dus naast een aantal frequentie responsie grafieken, richtingsgevoeligheid, voor het laag juist weer extreme lage sample rate en dan krijg je dit er ook nog eens allemaal bij
Leuk joh, speakers meten

[Pjotr]

Ik vind het een beetje wazige uitleg Peter.''''''''''''''''''''
<snip>

Ja, die van jou hierboven is veel duidelijker, glashelder Wel een beetje chaotisch en van de hak op de tak, soort van vrij filosoferen

Ik ga er wel van uit dat Martijn zelf het manual daarop naleest. Daar staat het allemaal vrij gedegen beschreven, dat ga ik niet nog eens dunnetjes over doen.

Met 48kHz kun je nog wel iets meer resolutie krijgen.
Kwestie van meer tussenstapjes aangeven (FFT lengte enzo)

Hoe wil je dat gaan doen voor de Z-as? De kleinste FFT shift is 1 sample. Dat is op 192 KHz een stapje van ong. 5 uS en op 48 KHz ong. 20 uS (1/fs). Je kunt niet een sample in stukjes gaan hakken. Dat betekent dat je op 192 KHz 4 x zoveel lijnen kunt laten zien en daarmee een duidelijker verloop van de afval over de tijd. Dat zie je goed terug in dat voorbeeld wat ik gaf. Dat 48 KHz plaatje geeft de indruk van een vrijwel perfecte impuls responsie, dat dat niet zo is zie je beter in het plaatje op 192 KHz. Zelfde tweeter, zelfde meet omstandigheden. Uiteraard moet je bij een een 4x zo hoge sample frequentie een 4x zo lange FFT nemen voor een zelfde frequentie resolutie, maar dat is toch geen probleem? Bovendien "smooth" je die toch. Het gaat je om de responsie over de tijd met een CSD plot om de ernst van resonanties en reflecties boven water te krijgen. En juist bij hoorns is dat nuttig met die verdraaide HOM van Geddes (en misschien ook wel KUIT ).

Het is wel zo dat dat alleen relevant is bij tweeters om kleine nuance verschillen weer geven en dan moeten die nog erg goed zijn ook. Bij mids en woofers waar de Z-as sowieso langer moet zijn voor een realistisch plaatje is het niet erg van belang.

[Martijn M]

Zo langzaamaan krijg ik een beetje een idee hoe je de boel in moet stellen voor bruikbare plots van zowel de CSD als de BD. Ik ga er nog even mee bezig en zal dan een paar plaatjes posten. Het ziet er niet echt prachtig uit. Of dat van belang is, is echter een tweede.

Peter, hoe denk je dat ik HOM zou kunnen terugzien in de de CSD. Volgens Geddes zelf is het heel moeilijk te meten. Inmiddels ben ik een beetje een HOM-scepticus geworden. Ik geloof best dat HOM voortvloeit uit de theoretische beschrijving van hoorns. Ik plaats echter vraagtekens bij de invloed op de klank. Geddes blijft (waarschijnlijk doelbewust) heel vaag over waarom HOM nou zo schadelijk voor de klank zijn.

[Pjotr]

Ha Martijn,

Dat hele HOM gedoe van Geddes is m.i. niets anders dan een moeilijke naam geven aan reflecties en diffracties in een hoorn. Dat zie je terug in kleine resonantie sporen e.d. Volgens mij heeft Bertor in zijn El Cuerno draadje een aantal CSD metingen daarvan.

Wat je er aan kunt doen? Zou ik zelf eigenlijk ook niet zo goed weten. Komen die reflecties van de mond van de hoorn dan zou je kunnen experimenten met het plakken van een strook baffletex langs de rand (a la UREI). Geddes zelf schijnt goede resultaten te hebben met demping stoppen in de hals van de hoorn als ze daar vandaan komen. Over de aard van het dempingsmateriaal doet Geddes nogal geheimzinnig maar volgens mij is dat niet veel anders dan dat filter spul voor aquarium filters en lucht filters voor afzuigkappen en airco (bonded fibre).

Ben het wel met je eens dat als het goed klinkt en je geen last van kleuring hebt dat je er niet veel aan zou moeten doen. Neemt niet weg dat het wel leuk is om vergelijkenderwijs te zien wat jouw resultaat tot nu toe is in deze.

[b_force]

Ik gooi het volgende verhaal hier maar neer, omdat ik het een tijd geleden met Martijn het er over heb gehad.
Het gaat namelijk om het tijdvenster.
Of nog beter gezegd, de functie van het tijdvenster.
De meesten hier laten die staan op uniform.
Op zich prima als je 100% zeker weet dat rommel (reflectie etc) echt volkomen weg is.
Dat wil zeggen, laag genoeg is zodat deze niet meer zichtbaar is.

Wanneer je echter nog wat wilt bekijken aan de rand van je tijdvenster, dus relatief laag frequent bij 100-300Hz, (in ARTA de rode marker) kun je soms nog weleens in de problemen komen.
Je krijgt dan al snel van die gekke hobbels te zien.

Een manier om dat op te lossen is gebruik maken van een andere type functie (Hanning in ARTA)
Voor verdere uitleg kun je kijken op Wikipedia:
http://en.wikipedia.org/wiki/Window_function
(nb: We hebben hier overigens al te maken met de positieve kant, dus precies de helft van de vensters die je ziet.
Dit is bv ook duidelijk te zien in HOLMimpulse.)

Op die manier kan ik met mijn meetopstelling vanaf ongeveer 175-180Hz kijken.
Het hangt echter ook af van de hoeveelheid overlap.
Misschien kan iemand anders dat begrip uitleggen, want ik vind het erg lastig om dat te doen.

[bertor]

Zo langzaamaan krijg ik een beetje een idee hoe je de boel in moet stellen voor bruikbare plots van zowel de CSD als de BD. Ik ga er nog even mee bezig en zal dan een paar plaatjes posten. Het ziet er niet echt prachtig uit. Of dat van belang is, is echter een tweede.

Peter, hoe denk je dat ik HOM zou kunnen terugzien in de de CSD. Volgens Geddes zelf is het heel moeilijk te meten. Inmiddels ben ik een beetje een HOM-scepticus geworden. Ik geloof best dat HOM voortvloeit uit de theoretische beschrijving van hoorns. Ik plaats echter vraagtekens bij de invloed op de klank. Geddes blijft (waarschijnlijk doelbewust) heel vaag over waarom HOM nou zo schadelijk voor de klank zijn.

Ik ben heel benieuwd hoe het klinkt

Wat betreft die HOM, ik vermoed dat die pas een rol spelen bij echt hoge luisterniveaus, iets wat je thuis meestal niet doet. Maargoed, eigenlijk zouden we eens zo'n Geddes speaker moeten horen.

[Pjotr]

Dan zou het (compressie) vervorming zijn en Geddes noemt in zijn epistels zelf HOM juist niet afkomstig van vervorming. Ik hou het maar op diffractie artefacten als gevolg van onregelmatigheden in het geluidspad.

Het volstoppen met dempingswatten zou dan ook geen soelaas bieden. Ben op het moment zelf eens aan het experimenteren met waveguides en tot nu toe is het resultaat steeds slechter dan met een kale tweeter: Allerlei kleine diffractie resonanties die van plaats en grootte veranderen met de vorm van de WG en niet niveau afhankelijk zijn.

[bertor]

Dan zou het (compressie) vervorming zijn en Geddes noemt in zijn epistels zelf HOM juist niet afkomstig van vervorming. Ik hou het maar op diffractie artefacten als gevolg van onregelmatigheden in het geluidspad.

Nee, de essentie is dat HOM lineaire vervorming is dat door het oor/brein als niet-lineaire vervorming wordt waargenomen (het oor zelf is een sterk niet-lineair 'apparaat'). De HOM zijn inderdaad een soort van diffractie-artefacten.

Het volstoppen met dempingswatten zou dan ook geen soelaas bieden. Ben op het moment zelf eens aan het experimenteren met waveguides en tot nu toe is het resultaat steeds slechter dan met een kale tweeter: Allerlei kleine diffractie resonanties die van plaats en grootte veranderen met de vorm van de WG en niet niveau afhankelijk zijn.

Een diffractie-artefact zou een geluidsgolf kunnen creëren die een paar keer heen-en-weer stuitert door de waveguide. In dat geval is het indirecte pad veel langer dan het directe pad en zal deze geluidsgolf dus ook meer worden gedempt door het schuim.

Maar waar ben je momenteel mee aan het experimenteren?

[Pjotr]

Ha Bertor,

Ik bedoelde eigen dat die watten niets aan de vervorming doet, maar dat terzijde. Waar ik mee bezig ben is dit voortkabbelende projectje: http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... =3&t=13288 Enerzijds hou ik op zo'n smalle baffle behoorlijk diffractie effecten en anderzijds heb ik tussen de NeoCD1 tweeter en mid-woef een akoestische off set van 25 mm. Dat is te veel voor near-field luisteren waar je hoofdzakelijk direct geluid hebt en is dat niet meer met het filter goed te compenseren. Ben dus aan het kijken of dat met een wave guide op te lossen valt. Het hoofddoel is eigenlijk die off set en randdiffracties weg te werken en eigenlijk minder om de spreiding te controleren, al is dat wel mooi meegenomen als dat een beetje goed uitpakt. Een waveguide knutselen is best een lastig en tijdrovend werkje en als ik daar wat meer substantiële resultaten van heb post ik die daar wel. Zomaar een paar driehoekige latjes om de tweeter zetten en wat baffletex wordt niets.

[Martijn M]

Inderdaad: HOM is een lineair verschijnsel dat door het oor non-lineair wordt waargenomen. Voor zover ik het begrijp is HOM het verschijnsel dat geluid zich niet zuiver bolvormig door de hoorn voortplant, maar dat een deel (als gevolg van diffractie) in de hoorn weerkaatst en derhalve vertraagd aan de hoornmond verschijnt. Dit veroorzaakt group-delay. In de amplitude zou dit effect niet (goed) meetbaar zijn, omdat er een sterke mate van uitmiddeling plaatsvindt, doordat HOM niet enkel in- of uit fase is met het directe golffront.

Ik geloof best dat HOM ontstaan in een hoorn. Waar ik vraagtekens bij plaats is de hoorbaarheid van HOM. Als het aankomt op de hoorbaarheid van HOM, gooit Geddes het hoofdzakelijk op de group-delay. Waarom is de group-delay van HOM (laterale reflecties) meer hoorbaar dan bijvoorbeeld de group-delay van hoornmondreflecties (mediale reflectie)?

Uit onderzoek blijkt overigens dat group-delay doorgaans helemaal niet zo hoorbaar is. Group-delay door de hoornmondreflectie is goed meetbaar. Het lijkt mij aannemelijk dat deze meetbare effecten belangrijker zijn dan niet of moeilijk meetbare group-delay.

Verder vraag ik me af of de hoorncontour wel zo'n dominante rol kan spelen als het aankomt op HOM. Zouden diffractie in de compressiedriver zelf en de aansluiting van de compressiedriver op de hoorn niet een veel belangrijkere rol spelen dan de hoorncontour?



Iets anders bij de speakers van Geddes waar ik vraagtekens bij plaats is de noodzaak voor een grote radius aan de baffleranden. De radiussen die hij gebruikt, hoewel betrekkelijk groot als je het met radiussen op andere speakers vergelijkt, zijn dermate klein dat ze pas vanaf een paar khz gaan werken. Bij die hoge frequenties bundelt de speaker echter aanzienlijk. Hoeveel van het geluid komt dan nog langs de baffleranden en kan daar schade aanrichten? Bij een conventionele boxspeaker hebben dergelijke maatregelen zeker zin, maar bij mijn speaker kan ik diffractie-effecten niet duidelijk herkennen. Ik vraag me of die grote radiussen bij Geddes' speakers wel zin hebben.



PS. De watervals houden jullie nog even van me tegoed!

[Pjotr]

Tja, group delay ??? Dat is toch meer iets uit het domein van continue sinussen. Wat mij meer intrigeert is het effect van dispersie door verschillende looptijden. Muziek is geen verzameling continue sinussen maar meer een verzameling impulsieve sinus bursts. Door verschillende looptijden smeren zulke bursts zich uit in de tijd en is de het de omhullende die vervormt. Hier een voorbeeldje van wat ik bedoel:

Hier een burst gemeten op 0 cm afstand van een 5" metal cone mid-bas (vlak tegen de dustcap):

En hier op een 1m afstand:

Dit is een burst van 4 KHz, de rode trace is wat de versterker levert en de groene de responsie wat de microfoon oppikt.

Naar mijn idee heeft dit grote invloed op het oplossend vermogen, oftewel resolutie, van een speaker.

[jeroen_d]

Precies! Je weet vast dat Linkwitz daarom ook op deze manier het dynamisch gedrag meet en vanuit deze metingen zijn drivers selecteert. Hij vindt dat er veel te veel fouten zitten in een CSD-plot en legt uit op zijn site waarom hij dat vindt (http://www.linkwitzlab.com/frontiers_2.htm#M, zie punt 3). Vooral in het middengebied is het een probleem. MLSSA gebruikt hij alleen om de amplitude respons en het afstraalgedrag te meten.

[Pjotr]

Hmm, ja, Linkwitz heeft het daar over "stored energy" wat in zijn stukje m.i. meer met resonanties van de speaker zelf te maken heeft. Ik doel eigenlijk meer expliciet op direct geluid met eenzelfde oorsprong wat van verschillende (en indirecte) bronnen met verschillende looptijden samenkomt. Dat heeft op zich geen resonerende eigenschappen. Diffractie kan wel resonantie tot gevolg hebben als de golf tussen 2 diffractie of reflectie punten heen en weer "stuitert". Maar ook alleen een vertragend effect hebben als er maar 1 diffractie punt is. Die twee heb je bij een praktische speaker beide en lopen dan door elkaar.

Als het speaker resonanties zijn zou ik daarvan toch bij de dustcap er meer van terug moeten zien. Dit effect viel mij een tijdje terug op bij het opmeten van de off-set tussen mid en twiet. Daarbij was de responsie van de mid veel meer vervormd dan van de tweet. Toen ik dicht op de dustcap van de mid ging meten was die vervorming nagenoeg weg.

[bertor]

Dit is een burst van 4 KHz, de rode trace is wat de versterker levert en de groene de responsie wat de microfoon oppikt.

Naar mijn idee heeft dit grote invloed op het oplossend vermogen, oftewel resolutie, van een speaker.

En als je dan in het frequentiedomein kijkt, zie je dan een piek in de respons bij 4 kHz? En zie je deze piek dan weer verdwijnen als je off-axis gaat meten?

Hmm, ja, Linkwitz heeft het daar over "stored energy" wat in zijn stukje m.i. meer met resonanties van de speaker zelf te maken heeft. Ik doel eigenlijk meer expliciet op direct geluid met eenzelfde oorsprong wat van verschillende (en indirecte) bronnen met verschillende looptijden samenkomt. Dat heeft op zich geen resonerende eigenschappen. Diffractie kan wel resonantie tot gevolg hebben als de golf tussen 2 diffractie of reflectie punten heen en weer "stuitert". Maar ook alleen een vertragend effect hebben als er maar 1 diffractie punt is. Die twee heb je bij een praktische speaker beide en lopen dan door elkaar.

Als het speaker resonanties zijn zou ik daarvan toch bij de dustcap er meer van terug moeten zien. Dit effect viel mij een tijdje terug op bij het opmeten van de off-set tussen mid en twiet. Daarbij was de responsie van de mid veel meer vervormd dan van de tweet. Toen ik dicht op de dustcap van de mid ging meten was die vervorming nagenoeg weg.

Idd. Lijkt mij de aangewezen methode om onderscheid te maken tussen resonantie en diffractie/interferentie.

[Pjotr]

En als je dan in het frequentiedomein kijkt, zie je dan een piek in de respons bij 4 kHz? En zie je deze piek dan weer verdwijnen als je off-axis gaat meten?.

Goed punt. Daar heb ik toen niet verder naar gekeken, ik was er op uit om de off set tussen beide speakers op te meten. Wel iets om een volgende keer mee te nemen en nader te bekijken. I.i.g. loopt die mid (AL130) vlak door tot ca. 6 KHz om daarna knap rommelig te worden met break-up verschijnselen.

[Martijn M]

Leuke metingen en je krijgt er leuke plaatjes bij, maar hoe correleren de visuele afwijkingen met wat je hoort?

Peter, ik begrijp dat reflecties zorgen voor group-delay en ik zie dat het meetresultaat anders is op afstand dan dichtbij. Maar hoe herken je bij deze bursts group-delay? In jouw plotje zie ik het resoneren op de stimulusfrequentie. Dit zou je m.i. ook gewoon in een frequentieresponseplot moeten zien. Om diezelfde reden heb ik de zin van de 'stored energy'-metingen van Linkwitz ook nooit echt begrepen. Volgens mij kijkt hij gewoon naar resonanties; niets meer en niets minder.

Als je wilt uitmaken of een afwijking in de response het gevolg is van resonantie of diffractie, is het handig een spatial average te doen van een flink aantal metingen. Dan middelen diffracie-effecten uit, maar blijven resonanties zichtbaar.

Nu ga ik er even vanuit dat je in de door jou getoonde metingen inderdaad reflecties / group-delay kunt herkennen. Er is veel onderzoek gedaan naar de hoorbaarheid van group-delay. Waarom zou je group-delay die je op deze wijze meet anders moeten beschouwen dan group-delay zoals die bij gecontroleerde tests onder de meeste omstandigheden onhoorbaar bevonden is?

Je zegt dat group-delay meer te maken heeft met het domein van sinussen en je suggereert dat het daarom niet of minder relevant is. Dat begrijp ik niet. Muziek bestaat toch uit sinussen?

[jeroen_d]

Hmm, ja, Linkwitz heeft het daar over "stored energy" wat in zijn stukje m.i. meer met resonanties van de speaker zelf te maken heeft. Ik doel eigenlijk meer expliciet op direct geluid met eenzelfde oorsprong wat van verschillende (en indirecte) bronnen met verschillende looptijden samenkomt. Dat heeft op zich geen resonerende eigenschappen. Diffractie kan wel resonantie tot gevolg hebben als de golf tussen 2 diffractie of reflectie punten heen en weer "stuitert". Maar ook alleen een vertragend effect hebben als er maar 1 diffractie punt is. Die twee heb je bij een praktische speaker beide en lopen dan door elkaar.

Ja, Linkwitz gebruikt het voor stored energy, daarom is het voor hem een methode om drivers te selecteren. Maar waar ik op doel is dat deze methode beter is om te kijken hoe goed een systeem in het tijddomein presteert. Dan moet je dus niet met CSD meten. Burst decay is al beter, want dan zet je periodes op de tijd as. Met de sinus burst zoals jij het nu doet zie je het prima als er wat misgaat. Helaas kun je geen onderscheid maken tussen resonanties en reflecties. Daarvoor zou, in ieder geval voor de hogere frequenties, de burst decay plot van ARTA uitsluitsel kunnen geven.

Als het speaker resonanties zijn zou ik daarvan toch bij de dustcap er meer van terug moeten zien. Dit effect viel mij een tijdje terug op bij het opmeten van de off-set tussen mid en twiet. Daarbij was de responsie van de mid veel meer vervormd dan van de tweet. Toen ik dicht op de dustcap van de mid ging meten was die vervorming nagenoeg weg.

check, maar dat was dus niet wat ik bedoelde.

[Pjotr]

O, o, die Geddes ook met zijn group delay. Hij haalt het er wel bij maar mij wordt helemaal niet duidelijk wat ie er mee wil. M.i. is GD hier helemaal niet zo'n relevante grootheid. GD is niet hetzelfde al een delay in de tijd. GD is de afgeleide van de fase t.o.v. de hoekfrequentie: d(Phi)/d(ohmega) meer niet. Een vertraging in de tijd is wat anders. Een ideale transmissielijn kan wel een flinke delay in de tijd hebben maar heeft een GD van nul. Uit de definitie van GD volgt automatisch dat je die alleen kunt bepalen met een continue sinus signaal. Ok, met ruis in ARTA kan het ook maar uiteindelijk wordt het daar weer terug gerekend naar een sinus responsie t.o.v. de frequentie.

Over de correlatie van GD en hoorbare effecten kun je alle kanten op: Is die GD vlak of loopt die geleidelijk af dan zal daar weinig van te horen zijn. Zit daar een flinke piek in over de frequentie dan is dat zeker wel hoorbaar. Bij een filter met een flinke piek in de GD op zeg 1 KHz wordt die 1 KHz hoorbaar geaccentueerd. Maar goed dit terzijde. M.i. kom je niet ver met GD als je grip op feneomenen als diffractie wilt krijgen.

Leuke metingen en je krijgt er leuke plaatjes bij, maar hoe correleren de visuele afwijkingen met wat je hoort?

Ik zie dat als dat een responsie van zo'n burst meer uitsmeert dat je minder fijne details zult horen, die worden dan gemaskeerd, of gaan verloren, in de staart van een andere burst van andere muzikale oorsprong. Uiteraard is dit discutabel maar zo kijk ik er tegenaan. Bij popmuziek misschien niet zo spannend maar bij Jazz en klassiek wel van belang.

@Jeroen.

Op zich is dat stuk van Linkwitz relevant en belangrijk en iets om rekening mee te houden maar naar mijn idee een andere discussie dan de effecten van diffractie en het HOM fenomeen van Geddes. Of BD plotjes nou de aangewezen manier zijn? Die zijn leuk als je de verhouding van resonanties op grote frequentie afstand van elkaar wilt bekijken maar er gaat ook detail verloren t.o.v. een CSD. Het manual van ARTA noemt niet voor niets dat BD plots alleen zinvol zijn als de Q van de resonanties voldoende groot is. Bij diffractie hoef je niet noodzakelijkerwijs resonantie te hebben. Maar misschien heb je gelijk, zal in de toekomst die BD plotjes eens wat nader vergelijken met een CSD. M.i. heb je met tijd vertraagde fenomenen als diffractie en reflecties meer aan een Z-as met tijd dan aan een Z-as met perioden. Reflecties gaan er heel raar uit zien met een as met perioden en zijn fysieke afstanden moeilijker te correleren met wat je in de plotjes ziet

Hoe je nu resonanties en al dan niet resonante diffractie uit elkaar zou kunnen houden blijft een goeie vraag.

[bertor]

Hoe je nu resonanties en al dan niet resonante diffractie uit elkaar zou kunnen houden blijft een goeie vraag.

Daarvoor is het nodig om het afstraalgedrag te meten. Een resonantie in de driver of een 'resonante diffractie' die onder alle hoeken identiek blijft, door een piek of dip in de respons, kun je dan prima corrigeren. Wat je meestal zult zien bij een diffractie is dat een piek of dip verdwijnt of verschijnt, afhankelijk van de hoek.

[bertor]

Gisteravond heb ik ook naar Martijns waveguide-cardioide speaker kunnen luisteren. Eerst hebben we het laag opnieuw ingeregeld: er zat een probleem in de overgang van de subs naar de fronts, het geheel klonk te dik en ongecontroleerd. We hebben gekozen voor een overnamefrequentie van 200 Hz.

Qua klank is het vergelijkbaar met El Cuerno: Martijn het mid-hoog goed in balans gekregen, klinkt gedetailleerd, pinpoint imaging (wel erg afhankelijk van de opname) en het kan lekker hard De speakers stonden in een andere ruimte dan waar zijn dipolen eerst stonden. Misschien speelt dat mee, maar wat me opviel is dat het veel minder tijd kostte om te wennen en de imaging 'op te bouwen' dan bij de dipolen.

Wat betreft de resonanties in het hoog, zo op het eerste gehoor is daar niks van te horen. Ik heb het idee dat El Cuerno iets schoner klinkt, maar dat kan ook heel goed autosuggestie zijn omdat ik de respons van beide systemen ken Verder zou ik qua opstelling de afstand tussen de speakers iets groter willen hebben, maar misschien is dat ook persoonlijke smaak. In deze opstelling staan ze in elk geval wel vrij van de zijwanden.

Een geslaagd project!

[Martijn M]

Voor de meest recente ontwikkelingen verwijs ik even door naar dit topic: viewtopic.php?f=16&t=14611&p=1547037#p1547037