Stinkende GF 200

[Ronkel]

Goedemorgen!

Ik heb twee dipoolsatellieten met GF 200 (zoals de zwarte van Dioot die vorig jaar in Breda waren). Ik filter ze LR4 akoestisch op 120 Hz. Nu hebben ze door de kleine baffle nogal wat correctie nodig en is eerder het vermogen dan xmax de beperking. Als ik muziek hard zet, wil het nog wel eens een klein beetje gaan stinken; ik ben dus ook vrij voorzichtig met de volumeknop. Desondanks is het stinken wel enkele tientallen keren voorgekomen, omdat het blijkbaar bij sommige muziek sneller gebeurt.

Nu heb ik gisteren een sinussweep opgezet en ik merkte dat het maximumvolume op de versterker daarbij een stuk lager is dan bij muziek; zelfs bij zo'n 7 dB lager dan wat normaal veilig is, begon het al te stinken . Ik merkte dat dat bij één van de twee woofers een stuk erger was en nu geeft die ook bij lage volumes een eigenaardig geurtje af (als ik m'n neus er boven houd )... de spoel ziet er op het oog normaal uit, maar het is niet zo'n prettig idee. Heeft iemand een idee wat hier aan de hand zou kunnen zijn?

[bertor]

Enig idee hoeveel vermogen je er dan indrukt?

[Ronkel]

Nou ja, als het vol open staat vermoedelijk +- 200 watt piek. Dat er dan net teveel in gaat wil ik wel geloven en dat het bij een sinus een graadje erger is vind ik niet gek. Ik vraag me vooral af waarom de ene het zoveel erger heeft dan de andere. Misschien dat ik 'm met die sinus toch wat teveel gepest heb?

(de versterker is overigens een Denon AVR-2802)

[markbakk]

Nu heb ik gisteren een sinussweep opgezet en ik merkte dat het maximumvolume op de versterker daarbij een stuk lager is dan bij muziek; zelfs bij zo'n 7 dB lager dan wat normaal veilig is, begon het al te stinken

Dat lijkt me nogal logisch. Een sinus is tenslotte een fraai continusignaal. En met 200W piek -7dB(U) zit je gewoon aan de grenzen van normale huiskamerluidsprekerunits als een GF200 (gespecificeerd tot 120W RMS...). Die gaan dan eerst stinken en daarna overlijden ze.
Het verschil zou kunnen liggen aan een mogelijke kortsluiting in een van de spoelen. Door de hitte zal de laklaag om het koper bezwijken. Meet de Rdc eens door!

[Ronkel]

Nu heb ik gisteren een sinussweep opgezet en ik merkte dat het maximumvolume op de versterker daarbij een stuk lager is dan bij muziek; zelfs bij zo'n 7 dB lager dan wat normaal veilig is, begon het al te stinken

Dat lijkt me nogal logisch. Een sinus is tenslotte een fraai continusignaal. En met 200W piek -7dB(U) zit je gewoon aan de grenzen van normale huiskamerluidsprekerunits als een GF200 (gespecificeerd tot 120W RMS...). Die gaan dan eerst stinken en daarna overlijden ze.
Het verschil zou kunnen liggen aan een mogelijke kortsluiting in een van de spoelen. Door de hitte zal de laklaag om het koper bezwijken. Meet de Rdc eens door!

Jep, het is ook heel logisch... ik had de boel bij die sweep gewoon kortstondig te ver open staan, niet beseffende dat zo'n sinus wat zwaarder is dan muziek. Ik zal de Rdc eens meten. Zou het zichtbaar kunnen zijn aan de spoel als de laklaag bezwijkt? Je ziet maar een deel van de spoel natuurlijk, maar goed.

[b_force]

Ik zou zeggen, meet eens impedantie en vervorming.
Echt gezond is dit natuurlijk niet. (voor je luidsprekers dan)


Zo zie je maar weer dat een RMS signaal (sinus) dus best een vrij aardige maatstaaf is, waar je in veel gevallen al een (ruime) overschatting maakt van de situatie.
Muziek is zelden zo heftig als een sinus (gemiddeld gezien)

[Ronkel]

De Rdc is voor beide spoelen 3.4 ohm. Is 0.5 ohm hoger dan de Visaton spec...

Een impedantiemeter heb ik trouwens niet. Toch maar eens zo'n Limp boxje bouwen.

[Pjotr]

Ja, dat heb je met dipolen, daarvan wordt de spreekspoel stoffig Stook je ze lekker heet dan gaat dat stinken....


B.t.w. Ik heb in het verleden aardig wat GF200 mishandeld met LT's en die bleken toch behoorlijk onverwoestbaar.

[bertor]

Heb je de box wel eens opengemaakt dan?

[Pjotr]

Heb je de box wel eens opengemaakt dan?

Meerdere keren, was zelfbouw hoor, wat denk je wel

[Ronkel]

Mja, ik weet niet of het stof is. De geur doet denken aan creperende elektrische componenten...

[markbakk]

Heb je soms bipolaire elco's in je filter zitten met een te lage werkspanning? Of komt de lucht echt van de chassis?
Als de Rdc nog binnen de specs is, zit er vast geen kortsluiting in de spreekspoelen. Alhoewel... bij een beetje heftige stromen kan zo'n spoel best vervormen... Per saldo denk ik dat je gewoon te veel de grenzen van de belastbaarheid opzoekt. Wat ik van gecorrigeerde dipoolspeakers begrijp, is dat dat sowieso wel een issue is. En verder vemoed ik dat je behoorlijk wat thermische compressie zult kunnen waarnemen, dus of jouw incarnatie van de dipool in jouw situatie de meest optimale is...

[Ronkel]

Heb je soms bipolaire elco's in je filter zitten met een te lage werkspanning? Of komt de lucht echt van de chassis?
Als de Rdc nog binnen de specs is, zit er vast geen kortsluiting in de spreekspoelen. Alhoewel... bij een beetje heftige stromen kan zo'n spoel best vervormen... Per saldo denk ik dat je gewoon te veel de grenzen van de belastbaarheid opzoekt. Wat ik van gecorrigeerde dipoolspeakers begrijp, is dat dat sowieso wel een issue is. En verder vemoed ik dat je behoorlijk wat thermische compressie zult kunnen waarnemen, dus of jouw incarnatie van de dipool in jouw situatie de meest optimale is...

Ik heb geen filter, behalve een PC . En ja, de lucht komt door de spiderventing van de unit.

Het is thermisch nogal onderbemeten, dat klopt, maar dat had ik niet door toen ik ze gebouwd heb (was ook een eerste poging een dipool te bouwen). Toen was ik nog in de waan dat xmax de beperking zou zijn. Ik zou ook wel een 3-weg willen bouwen die ik niet over z'n nek krijg, maar dat gaat voorlopig niet gebeuren.

[Tom Magchielse]

Nou ja, als het vol open staat vermoedelijk +- 200 watt piek. Dat er dan net teveel in gaat wil ik wel geloven en dat het bij een sinus een graadje erger is vind ik niet gek. Ik vraag me vooral af waarom de ene het zoveel erger heeft dan de andere. Misschien dat ik 'm met die sinus toch wat teveel gepest heb?

(de versterker is overigens een Denon AVR-2802)

Je gelooft je ogen niet als je zoiets leest, (met excuses). 200 Watt op een spoel van 10 meter dun koperdraad. Hoe heet denk je dat dat wordt? Vrijwel geen koeling, want binnen in een magneet, geen warmtecapaciteit, want weegt maar 10 g of zo... Vergelijk dat in gedachten eens met een draadgewonden weerstand. De exemplaren waar je 200 Watt op mag zetten hebben een massief keramisch frame, wegen een ons, bevatten geen lak of lijm.
Een spreekspoel mag een temperatuur van zo'n 200 graden bereiken, de meeste wooferspoelen halen dat al bij 20 - 40 Watt. Die vermogens die in de catalogus staan zijn ofwel muziekvermogens, waarbij het effectieve vermogen daar hooguit 20% van is, of het vermogen dat de versterker mag hebben bij uitsturing met muziek, met een vlak spectrum en niet in clipping. Dit is een geval van zwaar overbelasten van de speaker, om over je oren maar te zwijgen..
groet, Tom

[Ronkel]

Nou ja, 200 W piek is echt het maximale wat die versterker zou kunnen leveren en die GF200 heeft een opgegeven piekvermogen van 180 W. Het is zeker niet zo dat ik voor de lol dat ding flink op z'n staart geeft totdat het stinkt. Ik draai de boel ook zeker niet in de clipping. Daarnaast is het rendement op 120 Hz dusdanig laag dat het een whopping 96 dB zou produceren (meegenomen dat ie daar op -6 dB zit door de crossover!).

Nou ophouden met die klaagverhalen, want ik heb al langer door dat dat stinken niet goed is. Niet dat er rook uit komt, maar een licht luchtje. Zoals ik zei, ik ben altijd voorzichtig geweest met de volumeknop, alleen bij sommige signalen wordt het iets erger dan bij andere en ik heb altijd als het ook maar licht begon te stinken een nieuw maximumvolume gesteld, en vervolgens daar dus ook niet meer boven gespeeld. Zoals gezegd besefte me ik even niet dat zo'n sinussweep andere koek is dan muziek. Hij heeft die sinus ook maar heel even voor z'n kiezen gehad.

Vergeet niet dat ie dat maximum alleen rond 120 Hz haalt vanwege de dipoolcorrectie, daarboven en onder wordt het rap minder. Onder normale omstandigheden (breedbandig spectrum) kun je 'm daardoor een stuk hoger zetten dan wanneer er ineens een sinus precies dat gebiedje komt infiltreren. En ja, ik weet dat het elektrisch zwaar onderbemeten is (of eigenlijk het rendement te laag is). Daar doen we allemaal niks aan, vraag was vooral hoe ik kan controleren of dat ding nog goed werkt. Ik zal eens kijken of ik aan een impedantiemeter kan komen en ook de frequentiekarakteristiek nog eens meten.

[Pjotr]

Geeft niet Ronkel (je doet je nick wel eer aan ), al doende leert men. Maar wilde je nou met één GF200 een dipool maken? Arme speaker Dit zijn erg fraaie speakers maar die zou ik toch niet kiezen voor een dipool, of je zou er 4 van op een plankje moeten schroeven en dat wordt toch wel begrotelijk dan.

[Ronkel]

Geeft niet Ronkel (je doet je nick wel eer aan ), al doende leert men. Maar wilde je nou met één GF200 een dipool maken? Arme speaker Dit zijn erg fraaie speakers maar die zou ik toch niet kiezen voor een dipool, of je zou er 4 van op een plankje moeten schroeven en dat wordt toch wel begrotelijk dan.

Nou ja, ik had er een paar jaar geleden één op de plank liggen. Toen ik een setje Neo3PDR's had gekocht om eens een dipool te proberen, had ik alleen die GF200 als geschikt maatje. Het werkte wel leuk, dus heb ik er een paartje van gebouwd en een sub toegevoegd. Zoals gezegd wil ik eigenlijk iets groters (alhoewel ik slechts 14 m2 heb).

[markbakk]

Kun je dan niet beter die dipool akoestisch rechttrekken door 'm op een grotere plank te schroeven!
Als Rdc nog in orde is en je hoort geen schrapende spreekspoelen als je de conus beweegt heb je een redelijke kans dat een en ander nog werkt. Maar evengoed liggen wat wikkelingen inmiddels los te rammelen en dan heb je helaas grof vuil in handen.

[Ronkel]

Kun je dan niet beter die dipool akoestisch rechttrekken door 'm op een grotere plank te schroeven!

Ja, maar daar gaat het afstraalgedrag van naar de knoppen. De plank loopt al door tot de grond namelijk. Enige oplossing is iets groters (2x 10" of zo)

[markbakk]

Help me even, waarom gaat het afstraalgedrag van een dipool naar de knoppen als je 'm groter maakt?

[Ronkel]

Help me even, waarom gaat het afstraalgedrag van een dipool naar de knoppen als je 'm groter maakt?

Zie dit artikeltje, figuur 4. Hoe groter de dipoolafstand, hoe lager in frequentie het systeem zal gaan rondstralen. De directionaliteit van de driver werkt dan niet meer afdoende tegen.

By the way, hier een plaatje van het filter:

GF200 filter

Het smalbandige maximum bij 120 Hz zorgt er m.i. voor dat het systeem een sinus op die frequentie veel minder goed aankan dan een breedbandig muzieksignaal, los van het feit dat zo'n sinus continu volle amplitude is en muziek niet.

Rdc is dus in orde, en ik hoor ook geen bijgeluiden. Het is alleen dat minimale luchtje bij één van de twee, waarneembaar vlakbij de unit . Ik heb het nog niet weer boven die -7 dB (t.o.v. 'normaal' veilig maximum) gezet, en het lijkt nu erg mee te vallen (dwz het is nagenoeg afwezig).

Pietsje "verhit" topic dit

[bertor]

De GF200 heeft toch dezelfde motor als de AL130 en AL170?

[Ronkel]

Nee, hij heeft een 38 mm spoel ipv 25 mm.

[bertor]

Is er nog veel excursie bij 120 Hz? Men name bij lage frequenties krijg je natuurlijk veel convectieve koeling door de lucht die langs de spreekspoel wordt geblazen. Daarom zal ie als sub zeker wel goed presteren.

[Ronkel]

Bij het genoemde vermogen slaat ie wel ca. 5 tot 7 mm one-way uit... ik kan me voorstellen dat het opgegeven vermogen hier niet helemaal meer opgaat.