Aangien er elders in het forum gevraagt werd over wat meer informatie het onstaan van filters wil ik er hier wat meer aandacht aan besteden (met name ook omdat dat in dit geval nogal belangrijk is). Let wel op dat alle info specifiek te maken heeft met dit ontwerp, en dus niet zomaal toepasbaar op ieder ander ontwerp (anders zou het ook niet meer leuk zijn). Het geeft echter wel aan wat er allemaal bij komt kijken om een filter te maken.
Nog even een woordje vooraf: Schrik niet van de eerste foto's. Het gaat allemaal goedkomen
------------------------------------------------------------------------
Laten we dan maar beginnen:
Allereerst over de eisen:
- center speaker
- magnetisch afgescherm (in ieder geval deels)
- nice looks
- iets nieuws
- redelijk full range bruikbaar
Ontwerp:
Een center speaker heb je natuurlijk in veele soorten en maten. Meestal is het echter een liggende speaker met twee woofers en een tweeter. Meestal zijn de woofer ook nog parallel geschakelt. Hoewel dit intussen mode is, is dit voor een center enkel en alleen uit practisch oog een slim ontwerp. Zo'n ding past namelijk makkelijk op of onder een TV. Helaas is er een groot probleem aan het ontwerp: De horizontale afstraling (in de breedte) is gewoon niet goed, waardoor de sweetspot heen klein wordt. Er zijn ontwerpen die een 2.5-weg filter gebruiken om dat tegen te gaan, maar persoonlijk wilde ik in zijn geheel van het platte concept afstappen. Vandaar een staande MTM.
De keuze voor BR is simpel: je komt gewoon wat dieper
Om wat nieuws te doen heb ik besloten om een actief filter te gebruiken. Later meer daarover...
looks:
Looks are important, dus eerst even een plaatje van het ontwerp:
units:
De units die ik heb gebruikt:
- Aurum Cantus G2si (ofwel Celeritas RB60) ribbon tweeter
- Monacor 135KEP
Reden: ik wilde eens een ribbon uitproberen en de G2si is redelijk betaalbaar en zeker zijn geld waard. De Monacor woofer omdat deze een mooie maat heeft, ver doorspeelt, en een mooie curve heeft. Nadeel van de woofer: heeft geen afscherming. Daarvoor zorgt echter contramagneet. Helemaal perfect is het niet, maar voor mijn 21" CRT is het prima. Indien nodig kan ik altijd nog eens kijken voor een metalen kap ofzo.
De bouw:
Genoeg geklets! Plaatjes van het bouwprocess:

[ lekker scheef hè! Tja, dit was voordat ik had uitgevonden dat ik een copieerfrees had

[ nog een keer een ander standpunt. Zie ook dat er wat bracing is toegepast ]

[ nog een keer een ander standpunt. de achterkant en voorkant bestaan uit een plaat MDF (voorkant dubbel) ]

[ Binnenkant beplakt met "dakpannen" van het tuinhuisje, aka loobbitumen

[ ondertussen even een plaatje van de 135KEP ...]

[ ... en de ribbon ]

[ De achterkant met de mooi verwerkt BR en de terminal. Let er ook even op dat aan een kant een laag multiplex is geplakt ]

[ Hier wat beter te zien (again, schrik niet) ]

[ hier is het wonder dat glasvezelplamuur heet

[ voorkant ]

[ Again, niet schrikken! Hier is de speaker met een laag polyester ]

[ De achterkant ]

[ Vele uren plamuren later ]

[ in de grondverf ]

[ En het eindresultaat met blaue metallic lak ]

[ En het eindresultaat met blaue metallic lak ]

[ ziet er toch wel lekker strak uit
Het filter
Hoe nu tot een filter komen? Aangezien ik een ribbon tweeter gebruik die redelijk klein is, is de laagst bruikbare frequentie redelijk hoog: minimaal 2.5 Khz wordt opgegeven op 3e orde. De HobbyHifi gebruikt het ding echter zelfs tot op 1.8 Khz 2e orde. Wat is nu wijsheid? Tja, daar komt nog bij dat je voor een echte D'Appolito MTM (die ik het lieft zou maken, aangezien deze het minste lobbing heeft (off axis verschuiving)), je een Xover frequentie moet nemen, die 2/3 van de golflengte is van de afstand tussen tweeter en mid (vanuit het midden gezien).
Als dus de afstand tussen tweeter en mid 12,5 cm is (zoals bij mij het geval) dan zou de maximale ongeveer X-over frequentie 4.1 kHz zijn. Ik wil echter zeker zijn van de zaak, en neem liever wat minder, ik denk dat ik met 3 kHz wat zekerder zit, de ribbon heeft daar geen probleem mee
Blijft de filter orde nog over: Dit zou volgen D'Appolito een oneven orde moeten zijn voor een optimaale afstraling. Maar je ziet tegenwoodig ook vaak 2e or 4e orde Linkwitz Relay filters. Ik heb echter besloten om me aan de regel te houden. Het zal een 3e of 5e orde Butterworth filter worden.
Hier wat eerste metingen van de units in de behuizing. Tevens ook mijn allereerste metingen ooit gedaan, dus het kan best zijn dat ik het een en ander niet helemaal goed heb gedaan

[ Van de ribbon, ziet er erg netjes en valk uit (er is ter bescherming een 33 uF condensator in serie gezet) ]

[ De beide Monacor woofers gemeten vanuit ongeveer 30~40 cm vanaf de ribbon]
Het is duidelijk te zien dat er in het hoog flinke interferenties plaatsvinden. Ik heb helaas geen plaatjes meer van een enkele 135KEP, maar de curve is veel stakker en loopt door tot bijna 10 Khz (on-axis)! Ik zit nog wel met de inzakking van de bass, vermoedelijk is dat de baffle step. Ik wilde toch al een bass regelaar op het filter maken, dus dat gaat geen probleem vormen. Daarnaast is daar de curve van de BR nog niet bij geteld (die is op circa 50 Hz afgestemd (en dat klopt ook)).
Aangien in nog geen tijd heb gehad om een actief filter te maken, gebruik ik op dit moment, een verre van ideaal, maar wel werkbare oplossing: een 3,3 uF MKT in serie met de ribbon. De woofers zonder filter. Geeft deze curve:

Afstraalgedrag is natuurlijk heel slecht, maar op zich al best grappig for the time being
Ik moet eerst nog eens een keer de heleboel netjes opmeten en dan simuleren voodat ik het filter ook echt ga maken. En natuurlijk nog testen, Dat wil ik doen met het volgende proggie:
http://www.pvconsultants.com/audio/dsp/dplay.htm
De hoop is dat de unit's een dusdanige curve hebben dat verdere complexere filters niet nodig zijn. Waarschijnlijk is dat ook wel zo.
Actief:
Ik wil dus een actief filter gaan maken. Als basis zullen twee LM3886 gainclons gebruikt worden, die ieder zo'n 40 W zullen geven. Meer dan zat om zo'n 108dB aangeluid te produceren
todo:
- Nog een keer alles goed opmeten (en de meettechniek verbeteren, eventueel andere (liefst gratis)software)
- filters simuleren
- via de PC testen
- filers + amps maken
Helaas is mijn windows install weer een beetje wack aan het doen, en op dit moment heb ik even geen zin om daar naar te kijken, aangezien ik het alleen maar gebruik om te meten
En natuurlijk ben ik het belangrijkste vergeten: Hoe klinkt het? Nouja, dat kan ik natuurlijk nog niet precies zeggen, maar ik heb toch al eerste testen uitgevoerd met een stukje mono muzien, die ik in het eene kanaal HP en het ander kanaal LP gefilterd heb op 2.5~3 kHz. Ik moet zeggen: het klinkt helemaal niet onaardig
Nog wat vergeten: het gewicht: 12 KG schoon aan de haak

