klassieke 3-weg

[bertor]

Je crossoverfrequentie tussen de mid en tweet is 4 a 5 kHz, hoe ziet het verticale afstraalgedrag er dan uit?

[jeroen_d]

Het is opnieuw een bewijs dat diffractie niet hoorbaar is, iets wat Linkwitz al jaren geleden heeft beweerd. Nou ja, bewijs, mijn subjectieve indruk...

Wel een boude bewering Jeroen. Zou het toch meer een bewijs willen noemen dat diffractie niet hinderlijk/opvallend hoeft te zijn.

Dat is denk ik een betere manier om het te verwoorden.

[jeroen_d]

Je crossoverfrequentie tussen de mid en tweet is 4 a 5 kHz, hoe ziet het verticale afstraalgedrag er dan uit?

Dat is toch niet moeilijk?

Plaatje geeft theoretisch aan wat er gebeurt bij puntbronnen. Aangezien de mid wat meer bundelt dan de tweeter zullen de nulpunten in dit plaatje niet zo sterk zijn. Ik heb een meting waarin ik boven de speaker heb gemeten toegevoegd van de middentoner en tweeter. Dat geeft ook weer wat er buiten die 4500Hz gebeurt. De blauwe lijn is de normale respons op 15 graden horizontaal. De zwarte is dus die op 90 graden verticaal. Bij 1500Hz zou er ook een nulpunt moeten zijn op 90 graden, maar omdat dat ver buiten het overnamepunt is van de crossover is dat nulpunt lang zo sterk niet.

Als je het overnamepunt op 1500Hz legt, heb je daar een sterk nulpunt 90 graden verticaal. Wat is erger denk je, een nulpunt op 1500Hz of op 4500Hz? Het voordeel van 1500Hz is dat er alleen een hoofdlob is, niet drie loben zoals crossen bij 4500Hz. Maar eerlijk gezegd denk ik dat dit allemaal zeer betrekkelijk is. Qua afstraalgedrag horizontaal heeft 4500Hz in ieder geval mijn voorkeur. Geen last van een rondstralende tweeter op 3-4kHz.

[jeroen_d]

Heb je ook verder off-axis gemeten? Ik ben benieuwd hoe de combi van een kleine mid en een 1" tweeter met een filter op een relatief hoge frequentie, maar met slappe helling nou meet.

Deze had je nog van me tegoed. Je ziet dat het mooi uitmiddelt, maar dat het wel onrustig is tussen 1 en 5kHz. Tja, we zijn niet meer zo gewend aan dit soort meetresultaten na al dat bouwen met heel smalle baffles.

[Pjotr]

Al betwijfel ik of het veel doet in dat gebied, zou je eens kunnen kijken of je het met een laag dun pritex op het front rustiger kunt krijgen.

[jeroen_d]

Zeker.

Misschien wel aardig om te vergelijken, hierbij het afstraalgedrag als ik de tweeter uitschakel en de bovenkant van de 10F niet filter. Het resoneert wat meer aan de bovenkant te beginnen bij 10kHz en het bundelt duidelijk meer, maar het is geen drama meettechnisch. Op het gehoor mis je toch wat in het hoog.

[SSassen]

Zo, ben even een weekje op vakantie en Jeroen maakt even z'n project af in recordtijd. Ziet er prima uit Jeroen, m'n complimenten. Misschien iets voor de Audio Special 2011?

Met vriendelijke groet,

Sander Sassen - MDF virtuoos

[jeroen_d]

Goed idee Sander! Hoef ik alleen een artikel te schrijven en heb ik niet een deadline te halen om een heel systeem te bouwen en luisterklaar te maken.

[jeroen_d]

Het filter is klaar om ingebouwd te worden. Hierbij een fotootje.

[jeroen_d]

Hierbij het filterschema, nog een keer netjes getekend op de computer met internet verbinding. Er zijn nog wat laatste tweaks gedaan vanmiddag, alles bij elkaar is het filteren naar een optimaal eindresultaat bijzonder snel gegaan. Je kan nog verder tweaken, maar dat zal het alleen anders laten klinken en niet per se beter.

Als het front met doek niet wordt gebruikt en bijvoorbeeld facetten aan de baffle worden gemaakt, dan zal het tophoog wat getemd moeten worden. Dit kan eenvoudig door de weerstand van 0,82 ohm te vergroten naar smaak.

Het hele project heeft nu € 740,- gekost. Daar komen dan nog bij de kosten voor spuiten of fineren.

[Henkjan]

waar koop jij die 0.043mH spoelen?

die RC bij de woofer is zeker om een resonantie te onderdrukken?

[jeroen_d]

waar koop jij die 0.043mH spoelen?

die RC bij de woofer is zeker om een resonantie te onderdrukken?

Wat ik doe is een klein spoeltje nemen en hem in eerste instantie parallel zetten aan de condensator van 33uF. Dan impedantie meten van deze combi van grote condensator en kleine spoel (sperkring), spoeltje afwikkelen totdat de impedantiepiek gelijk ligt met de resonantiepiek van de L26. Dan heeft hij automatisch de goede waarde. Dan verbreek ik de sperkring en bouw ik het filter op met deze componenten, waarbij ik ze in serie zet in plaats van parallel (zuigkring). Het voordeel van de zuigkring is dat de 5,6mH spoel gewoon zijn werk blijft doen bij hoge frequenties boven de resonantiepiek. Een kleine condensator parallel aan de 5,6mH spoel (sperkring) onderdrukt ook de resonantie, maar de filterwerking is dan boven de resonantiepiek 'naar de knoppen'. En dat kan je met de L26 niet hebben, die gedraagt zich ook erg slecht boven die piek. Een heel vies geluid als je hem niet filtert. Na filteren is hier totaal niets van te horen, ook niet als je alleen de woofer laat spelen.

[b_force]

mini notch eventueel voor die piek?
Gewoon klein capje parallel aan die 5,6mH
Kost bijna niets en erg doeltreffend

[dre]

zo`n simpel filter zou ik ook wel willen

maandag ga ik ze beluisteren en zal m`n eerlijke mening posten

[jeroen_d]

mini notch eventueel voor die piek?
Gewoon klein capje parallel aan die 5,6mH
Kost bijna niets en erg doeltreffend

Ik leg uit waarom ik dat niet doe en vervolgens raad jij me dat aan?

[Pjotr]

Het is een spannend experiment dat eerste orde filteren, zelf zou ik een speaker die zo wild doet toch wel 2e orde filteren en waarschijnlijk ontkom je dan ook niet aan zo'n zuigkring.

[b_force]

Ehm mjah....... kennelijk overheen gelezen ofzo...
Ik had in mijn hoofd zitten dat je 2e orde had (met nog een extra condensator dus).
Geen idee waarom ik dat in mijn hoofd had zitten.

Dan kan zoiets wel, met 1e orde natuurlijk niet.

@Peter,
Mijn voorkeur heeft meestal ook 2e orde.
Met 1e orde wordt het toch vaak geduw en getrek.

[Pjotr]

@Peter,
Mijn voorkeur heeft meestal ook 2e orde.
Met 1e orde wordt het toch vaak geduw en getrek.

Je zou het naast elkaar moeten horen en vergelijken. Geduw en getrek hoeft niet, zou dat eerder optimalisatie noemen. Kan best dat Jeroen op deze manier heel mooi uit komt en 2e orde niet echt beter wordt, wel complexer.

[jeroen_d]

Ehm mjah....... kennelijk overheen gelezen ofzo...
Ik had in mijn hoofd zitten dat je 2e orde had (met nog een extra condensator dus).
Geen idee waarom ik dat in mijn hoofd had zitten.

Dan kan zoiets wel, met 1e orde natuurlijk niet.

Ik moet mezelf corrigeren.

Ik heb het nog even nagekeken, het maakt niet uit of je een capje parallel aan de 5,6mH zet of een spoeltje in serie met de 33uF. Als je de verliezen in beide configuraties even groot maakt krijg je exact dezelfde respons.

[b_force]

Dat vermoeden had ik trouwens al een beetje.
Maar goed, ik maar denken dat Jeroen dat allemaal al had uitgeplozen

Mijn idee zal sowieso zijn om die L26 2e orde te doen.
Met zo'n piek ontkom je daar volgens bijna niet aan.


@ Peter
Uiteraard is het optimalisatie.
Het is altijd even gepuzzel wat goed werkt.
Ik heb weleens gehad dat ik na een week puzzelen voor de grap eens een serie filter probeerde.
Problemen waren ineens allemaal opgelost
Aan de andere kant heb ik ook weleens voor iemand iets moeten maken die perse een serie filter wilde.
In dat geval werkte dat dan juist absoluut niet en was een parallel filter handiger.

[Pjotr]

Zou kunnen Jeroen. Maar de impedantie van de woofer gaat oplopen en dan kom je met 2e orde (C parallel aan de speaker) effectiever uit op hoge frequenties. 2e orde lijkt mij voor de power handling (en vervorming) van de 10F ook gunstiger.

Maar goed, dat blijft een beetje eindeloos zo. Dit 1e orde filteren is wel een uitdaging en is het toch het gehoor wat de doorslag geeft.

[jeroen_d]

Och, ga gerust eindeloos door hoor.

De hellingen zijn overigens nog steeds bij benadering 2de orde akoestisch, zoals ik al eerder aangaf. Ik heb hier een plaatje met groot bereik op de verticale as, dan kun je beter zien wat er gebeurt.

[Pjotr]

Nee hoor, ga jij maar lekker verder

Als ik het zo bekijk is het in de x_over zone 2e orde LWR maar verderop hogere orde. Precies wat je idealiter wilt. Volgens mij heb je met de combo 5,6mH/33uF stiekem toch een 2e orde filter gebrouwen. Het 43uH spoeltje doet dan nauwelijks wat in dat gebied.

[Henkjan]

Wat ik doe is een klein spoeltje nemen en hem in eerste instantie parallel zetten aan de condensator van 33uF. Dan impedantie meten van deze combi van grote condensator en kleine spoel (sperkring), spoeltje afwikkelen totdat de impedantiepiek gelijk ligt met de resonantiepiek van de L26. Dan heeft hij automatisch de goede waarde. Dan verbreek ik de sperkring en bouw ik het filter op met deze componenten, waarbij ik ze in serie zet in plaats van parallel (zuigkring).

bedankt voor deze how-to. hoe kies je de waarde van de C overigens? want 33µF is vrij groot natuurlijk, waarom geen 10µF om maar wat te noemen?

en wat betreft deze LC vs kleine cap op de spoel: voordeel van separate zuigkring is dat je deze kan laten zitten als je een andere spoel waarde wil proberen.

overigens blijft de filterhelling van de LP van de woof mooi omlaag doorlopen met hogere frequenties, heeft die L26 zo'n vlakke impedantiecurve?

[jeroen_d]

Het is zoals pjotr aangeeft, feitelijk heb ik voor de woofer nog steeds een 2de orde filter. Daarmee is de waarde van de 33uF bepaald. Dan is het verder een kwestie van op het gehoor dimensioneren van de grote spoel, 5,6mH bevalt beter dan 4,7mH. En ja, de zuigkring kun je laten staan terwijl deze onafhankelijk van de waarde van de grote spoel zijn werk blijft doen. Is inderdaad een voordeel.

De filterhelling blijft slechts schijnbaar doorlopen, je ziet namelijk ook het eigen afvallende verloop van de woofer.