Line-array, Aurasound NS3-193-8A1 widerange (meerjarig pr.)

[happystation.nl]

In mijn zoektocht naar de ultieme luidspreker ga ik kijken hoe ver ik kan komen met het CBT-principe. Wordt een lange termijn project.

Aurasoundjes zijn binnen, 45 stuks hebben de grote overtocht overleefd, 5 helaas niet! (kijken hoe ik dat op ga lossen).

Hallo,

Mijn naam is Erik, en ik ben al tijdje lid, maar ik ben al een geruime tijd niet meer actief op het forum. Maar luidsprekerbouw blijft wel steeds kriebelen, en ik pak de draad dus weer op. Ik ben daarom achter de tekentafel gaan zitten en daar is het volgende uit gekomen. Ik wil heel graag nog een keer een line/array bouwen. Maar ik wil graag gebruik maken van betaalbare componenten, en daarom ga ik voor een opzet met de genoemde TB W3/871 die het grootste gedeelte moeten gaan weergeven. Omdat de TB´s vanaf +/- 3k een aardige impendatiebult ontwikkelen wil ik voor het sprankelende hoog toch tweeters inzetten. Daarvoor had ik de ND20FA-6 van Dayton in gedachten, die zijn ook lekker betaalbaar en volgens mij ook goed.

De kastjes zijn van 15mm mdf, zodat de tweeter geheel in de houtdikte wegvalt. De kastjes zijn smal genoeg zodat de TB's er precies inpassen en ik heb de vorm zo gemaakt dat je de 5 kastjes in een concafe-array kan zetten. Ze staan echter nu recht boven elkaar getekend, maar daar moet een curve in komen die de straal van de bol van je luistercirkel vormt. De klankkast zelf hoeft niet de vorm van de front te volgen omdat je geen last hebt van de tweeters, zie afbeelding 6.
Ik zet er per kant straks een sub onder die tot 100/120hz meeneemt.

Ik heb overigens niet de kennis zaken te berekenen. De kastjes hebben een volume van +/- 12liter. De filtering heb ik geen idee hoe deze te maken zodat het gaat kloppen. De tweeters en woofers middels serie/paralel schakeling op 4/6 of 8 ohm krijgen is ook nog een puzzel voor mij. Wat het kastje met deze bezetting gaan leveren heb ik ook geen idee van. Wel hoop ik een gevoeligheid te halen met 15 setjes in een array van +/- 97dB. Mijn doel is een live-sound creeren, welke ik ga benutten in een geheel geoptimaliseerde ruimte. (ik heb een audio-ruimte, geheel geisoleerd).

Ik blijf dus met een aantal vragen zitten:
- gaat dit werken?
- hoe ga ik filteren? (met mijn simpele verstand moet ik iets met de filtering van de ct209 als basis doen).
- hoe ga ik op de juiste impendantie komen.
- wat gaat een enkel kastje doen?

Ik hoop dat iemand mij kan ondersteunen in mijn plannetje, ik heb er erg veel zin in.

groetjes Erik

[Helmuth]

Hier een white paper over line array. Daarin staat hoe je snel kan rekenen met impedantie en efficiëntie. Ik mailde met een Scandinaviër die ook al van alles gebouwd (OB) had en nu erg enthousiast was over de line array. Hij had allemaal peerless midlaag drivers gebruikt en ribbon tweeters.

Je krijgt in ieder geval een erg lage vervorming met goede drivers bij gelijke efficiëntie gemeten. En gecontroleerde directivity.

http://audioroundtable.com/misc/nflawp.pdf

[Helmuth]

line array filmpje
http://www.youtube.com/watch?v=ycOVFQH_ ... re=related

[amanda]

line array 360graden
http://www.studioamanda.nl/ls/360/

[MartyF]

Naar mijn idee zitten de tweeters te ver uit elkaar om onderling te koppelen. De afstand tussen (het hart van) de bronnen moet kleiner zijn dan de halve golflengte over het hele frequentiebereik.

Zie: http://www.google.nl/url?sa=t&source=we ... iQ&cad=rja

[amanda]

Ik zou het lekker bij alleen breedbanders houden met een sub als ondersteuning.
Astreduc heeft een mooi nieuw line-array draadje http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=3&t=12507
Tevens staat ergens nog een draadje van de "twenty five" welke ik een tijdje geleden heb nagebouwd.
http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic ... wenty+five

En natuurlijk die van Geenius
http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic ... line+array

[Henkjan]

idd, alleen breedbanders en dan een DSP voor de correctie en overgang naar de subs. dan kan je het hoog gewoon daarmee op smaak brengen

[k.p.]

Don Keele is volgens mij toch wel de expert op dit gebied. Ik zou je willen aanraden wat artikelen van hem te lezen. Er zijn er genoeg gratis te vinden.

[MichaelB]

En natuurlijk deze niet vergeten

[happystation.nl]

Hallo ,

Ik ga dan toch idd. voor een ontwerp met breedbanders op jullie aanraden.

Maar ik wil toch een aantal zaken kwijt:

Ik loop al een tijdje met het idee van een concave-array, zie ook het artikel van de open-baffle array op: http://www.geocities.com/dmitrynizh/labaffles.htm

of het dan ook een open-baffle ontwerp moet zijn dat wil ik in twijvel trekken. Ik vindt het namelijk nogal lelijke dingen om te zien.

persoonlijk, maar dat is mijn ding een beetje, zou ik het leuk vinden de afzonderlijke doosjes aan een miniatuur-vliegconstructie te maken en deze dan ook op luisterhoogte te laten "vliegen". (een beetje een grap van mijzelf)

Ik wil een aantal dingen benoemen:
- geluidskwaliteit gaat altijd voor.
- bereik laten beginnen bij 100 Hz, of misschien iets lager nog zelfs (80Hz), zodat sub niet al te hoog hoeft mee te komen.
- volbereik in het hoog, ik wil een sprankelend open hoog dat goed tot in de 20k komt.
- kleinere breedbanders zijn goedkoper, indien grotere breedbanders toepassen dan natuurlijk wel het aantal beperken zodat het geheel te betalen blijft.

Verder weet ik echt niets van filtering, dus ik zou erachter moeten komen wat voor filtering gewenst is en hoe ik die verkrijg. Actief lijkt mij een optie, maar het is ook zo dat een instelling die je actief maakt over te halen moet zijn naar een passieve filtering-ontwerp. Ik beschik over een actieve set (professioneel spul) met RAM-Audio BUX versterkers en een DBx driverack-PA, en een vriend heeft meetsoftware. Dus tot een instelling komen lukt wel denk ik. Maar ik zou het omgezet willlen hebben naar een passieve filtering.

Hieronder heb ik een selectie van beschikbare breedbanders die denk ik betaalbaar zijn, de prijzen per stuk of meerdere erachter;

Dayton RS100-4 €31,19 - €30,44 (8).pdf

(431.47 KiB) 117 keer gedownload

hivi research M3N data €24,12 - €23,08 (12).doc

(43 KiB) 90 keer gedownload

Markaudio CHR70 €34,93 - €33,41 (12).pdf

(1.87 MiB) 735 keer gedownload

Monacor SPH-30X-8 - 4 €33,66 - €31,68 (12).pdf

(268.04 KiB) 145 keer gedownload

Omnes Audio bb301 €29,74 - €28,32 (12).pdf

(109.02 KiB) 79 keer gedownload

Peerless 830983 €19,06.pdf

(81.2 KiB) 73 keer gedownload

Peerless 830985 €20,41.pdf

(93.36 KiB) 73 keer gedownload

Peerless 830987 €24,23.pdf

(91.03 KiB) 67 keer gedownload

TB w3-871sc €19,01 - €18,43 (12).pdf

(41.78 KiB) 124 keer gedownload

TB W4-655C €28,94 - €28,05 (12).pdf

(40 KiB) 188 keer gedownload

Vifa TG9FD10-04 €22,58.pdf

(58.03 KiB) 110 keer gedownload

Visaton FRS8M €10,70 - €9,68.doc

(91 KiB) 139 keer gedownload

Groetjes,

Erik

[amanda]

De peerless drivers zijn zeker interessant!
De nieuwe Vifa NE85W ook, lijkt me?

Ik zou ieder geval niet die vorm aanhouden, waarbij alle drivers op 1 punt zijn gericht. Ik zou voor een vorm gaan zoals die van Don Keele. Bij de ontwerpen van Don Keele is het ideale luister gebied vele malen groter, lijkt me leuk om daar mee te experimenteren voor een klein pc/near field ontwerpje.

Wat betreft het laag zou ik 2 corner subs nemen en ergens rond de 150Hz crossen

[Ivo]

Mark Fenlon van Markaudio is een tijdje bezig geweest met een 2" breedbander, die zou heel interessant zijn geweest (denk ik), maar ging uiteindelijk niet door. Een kleine niche, niet zeker van een markt, dus een hoog risico. In de Klang und Ton staat nu een Visaton ontwerp, de Grand Orgue. Onderdeel daarvan is een line array met ovale breedbanders. Ik zie dat er daar relatief weinig van nodig zijn om tot een flinke line te komen en de afgebeelde grafiek toont een indrukwekkend vlakke responsie. Er zit wel een trucje in, de bovenste twee drivers fungeren als tweeter en de rest als midrange. Is dus niet helemaal fullrange en een line, maar hij krijgt wel een hele positieve beoordeling en de prijs per unit ligt denk ik laag.

[happystation.nl]

Het is inderdaad ook een intressante, die Vifa.

Ik ben mij net aan het inlezen op het Don-Keele verhaal, ik ga ook zeker die lezing van de "goodies-cd" bekijken. Maar ik denk dat zijn kennis wel wat verder gaat dan die van mij, ik moet het dus hebben van een idee dat zich al bewezen heeft. Alleen heb ik niets met een opstelling zoals die "twenty-five", ik vindt het niet echt mooi om te zien zo`n paal, hoewel je hem natuurlijk zo kan aanschaffen en het alleen nog in elkaar hoeft te zetten. Een open baffle vindt ik ook niet echt fraai om te zien.
Ik moet zeggen dat die Keele-prototypes er wel erg stijlvol uitzien.
Het valt mij op dat hij steeds 2 of 3 weg opstellingen maakt, volgens mij komt dat omdat je bereik in het hoog van alleen een breedbander niet helemaal compleet is. Daarom had ik in eerste instantie gedacht aan een ontwerp met een tweeter. Je ziet idd. ook wel een ontwerp met een supertweeter in het midden, maar dan zit je alsnog met een sweetspot. Mooi zou het zijn als het geen sweetspot heeft toch?

In ieder geval moet zo`n kast bouwen voor mij wel te doen zijn. Ik ben wel een houtman...

groetjes Erik

[happystation.nl]

Hij ziet er inderdaad veelbelovend uit dat orgel, maar Le-lijk!!! En het is geen echte Array. Ik wil toch wel iets stijlvollers watbetreft de looks. Nogmaals, die CBT van de foto Photo #11 - CBT36 ziet er echt wel mooi uit.

Is er iemand die zich al eens aan ietsdergelijks heeft gewaagd?

[Helmuth]

De drivers moeten binnen de golf lengte by elkaar zitten om koppeling te krijgen. Dat staat in de white paper die ik gepost heb.

[wouter]

Naar mijn idee zitten de tweeters te ver uit elkaar om onderling te koppelen. De afstand tussen (het hart van) de bronnen moet kleiner zijn dan de halve golflengte over het hele frequentiebereik.

Vance Dickason van het luidspreker kookboek had het ook over een halve golflengte als ik me het goed herinner. Als er nieuwe inzichten zijn... het maakt nog al wat uit; een octaaf namelijk Zou mooi zijn in ieder geval.

Edit: even snel de whitepaper doorgekeken:

1. Far Field (...)
Spacing less than one wavelength creates a constant phase front but comb lines
start to form beyond one wavelength separation. At two wavelengths separation
the first cancellation occurs. Directivity continues to decrease with more severe
comb line effects as the spacing increases beyond two wavelengths.
2. Near field. Urban, et al [1] derives a more restrictive criterion of no more than a
half wavelength separation between drivers at their highest operating frequency.

In het grafiekje later staat:

Recommended Spacing
is less than One Wavelength

For the tweeter line very close center-to-center spacing is difficult to attain (...)
Hence, with any mounting flange allowance at all, the one or half wavelength c-t-c criteria are very difficult—if not impossible--to satisfy at 20 kHz. But, if we relax the c-t-c criterion, more secondary lobes would appear in the 10 to 20 kHz frequency range.
Fortunately, in this octave the ear is less sensitive (per Fletcher-Munson curves) so any secondary lobes likely would be less audible to the listener.
Thus, if one wavelength spacing at 10 kHz is adopted as a compromise, then tweeter spacing would need to be 34.4 mm (1.35”) c-t-c apart.

Het is dus een klein compromis, echter dit gaat volgens mij over de center to center afstand vertikaal. De afstand van de tweeters naast de woofers, die wil je ook binnen het criterium hebben. Ik verwacht dat TS het daar ook over had, en dan is die 1/2 golflengte misschien wel belangrijk om een mooie horizontale afstraling te krijgen - of ligt dat genuanceerder?

[MartyF]

Afgaande op hetgeen L-Acoustics beschrijft (toch wel zo'n beetje de uitvinder van de Line (Source) Array) zou het toch om de halve golflengte als onderlinge afstand gaan. Een stukje citaat:

Briefly, the coupling conditions can be summarized as follows:
An assembly of individual sound sources arrayed following a regular step
distance on a planar or curved continuous surface is equivalent to a single sound
source having the same dimensions as the total assembly if one or both of the
following two conditions are fulfilled :
1) Frequency: The step distance (distance between the acoustic centers of
individual sources) is smaller than half the wavelength over the operating
bandwidth.
2) Shape: The wavefronts generated by individual sources are planar and
together fill at least 80 percent of the total radiating surface area.

Additional conditions were published in the Audio Engineering Society journal
paper ''Wavefront Sculpture Technology'', JAES Vol. 51, No. 10, October 2003.
The first two WST conditions were re-derived (based on an intuitive approach
using Fresnel analysis) and in addition it was shown that:
3) Deviation from the ideal, target wavefront (flat or curved) must be less than
a quarter wavelength at the highest operating frequency (this corresponds to
less than 5 mm curvature at 16 kHz)
4) For curved arrays, enclosure tilt angles should vary in inverse proportion
to the listener distance (geometrically this is equivalent to shaping variable
curvature arrays to provide equal spacing of individual enclosure impacts on
the audience listening plane)
5) Limits exist concerning the size of each enclosure, the minimum
allowed listener distance and the relative angles that are allowed between
enclosures.
L-ACOUSTICS defines the practical implications of these conditions as
Wavefront Sculpture Technology. The first WST condition dictates the
design constraints for achieving single sound source performance at lower
frequencies. By loading high-frequency compression drivers with the
L-ACOUSTICS "DOSC" waveguide it is possible to meet the second WST
condition at higher frequencies. Since WST conditions are satisfied over the
entire audio bandwidth, the sound engineer or designer is provided with a
"single" loudspeaker with well-defined coverage and wavefront shape, thus
allowing the geometrical distribution of energy to be precisely installed to
match the geometry of the audience seating area.

L-Acoustics lost het probleem van de niet haalbare afstand tussen het hart van de drivers bij hoge frequenties dus op door hun waveguide (die nogal speciaal is).

Volgens mij is de afstand tussen tweeters en woofers an sich niet echt belangrijk, omdat ze in verschillende frequentiegebieden opereren. Maar aangezien volgens regel 2 de wavefronts minimaal 80% van het afstralende oppervlak moeten vullen, zul je daarvoor (als ik het goed interpreteer) alle drivers zo dicht mogelijk bij elkaar moeten monteren met zo weinig mogelijk "loos" frontoppervlak.

[happystation.nl]

Zou het dan niet zo zijn, terugkijkend naar het ontwerpje dat ik gepost had, dat het wel eens zou kunnen gaan werken?
Want de TB-871`s zitten volgens mij tot een bepaalde frequentie wel dicht genoeg bij elkaar. Maar de TB`s die zakken bij het hogere hoog nogal in met hun rendement, daar zouden de tweeters het over moeten pakken. Maar om die het juiste afstraalgedrag te laten vertonen zitten ze inderdaad te ver uit elkaar.

Even terugkijkend naar het project van Ed met de 2" Peerless, hij heeft door middel van actieve filtering de drivertjes in het hoge middengebied moeten knijpen. Logisch, omdat die drivertjes het meest enrgiek zijn in het hogere mid. Maar echt voor kick geven ze niet. Vandaar ook denk ik de opmerking dat de hele array niet meer rendement heeft dan zijn F.A.S.T.-topje met een enkele breedbander. Ik wil nou juist wel de voordelen van de energie die een array voortbrengt in het lagere middengebied optimaal kunnen weergeven. Dus mijn voorkeur gaat uit naar een wat grotere driver. Het nadeel is dan dat ze niet mooi doorlopen in het sprankelende hoog. Maar een rij tweeters van boven tot onder is wel erg duur.

vandaar mijn overwegingen....

[Henkjan]

Het nadeel is dan dat ze niet mooi doorlopen in het sprankelende hoog.

kwestie van de juiste breedbander kiezen er zijn voldoende die wel op volle sterkte doorlopen in het hoog

[b_force]

Off-axis (directivity) storten er velen echter nogal in (3inch en groter wat mij betreft).

De keuze van een 2-inch lijkt mij dan ook beter.
Laag kun je opvangen met een woofer/subwoofer.

[Henkjan]

Off-axis (directivity) storten er velen echter nogal in (3inch en groter wat mij betreft).

instorten.... overdrijven is ook een kunst. in t algemeen bundelen grotere units meer dan kleinere, dat wel, maar t hangt ook af van t type, een wat vlakkere conus zal meestal minder bundelen, en zo zijn er wel meer ontwerpdetails die van invloed zijn. en als je optimaliseert onder 15° bv, is het al veel minder een probleem. ook met de opstelling valt wat te winnen

[wouter]

Hier heb je een mooi ontwerp:
http://www.humblehomemadehifi.com/Pipeline.html

http://www.europe-audio.nl/Product.asp?Product_ID=8403
scheelt veel freeswerk en met minder dan 17 euro per stuk niet erg kostbaar.

Ik zou anders ook eens kijken naar de fountek FR 88 EX of 89 EX, of de omnes audio BB3.01 AL

[happystation.nl]

Ik moet zeggen dat ik niet echt weet wat off-axis gedrag betekend. Misschien kan iemand mij bijpraten (schrijven)?

Je wilt graag ook de beschikking over voldoende wooferoppervlak om strak en zonder vervorming het middengebied weer te geven. Het prettig als je dan niet tegen het max hoeft te gaan van wat een woofer kan, en ze gewoon rustig hun werk kunnen doen. Ik denk dat als blijkt dat je een array van 2 inch in het hoge midden en hoge gebied moet knijpen, je dus meer gaat vragen van de capaciteit in het lage mid. Dan ga heb je toch weing speling meer.

Voor watbetreft het sublaag wil je ook niet te hoog crossen, dan wordt de plaatsing van de subwoofer merkbaar en dat vindt ik niet prettig. Ik wil overigens wel twee subjes maken in mijn setup, wat ik prettig vind werken.

groetjes Erik

[Marp]

Ik moet zeggen dat ik niet echt weet wat off-axis gedrag betekend.

Letterlijk: buiten de midden-as, of van de midden-as af.
Bij luidsprekers wordt daarmee bedoeld: elke positie die zich niet loodrecht tegenover de luidspreker bevindt. Je luistert bijv. off axis als de luidspreker niet loodrecht op je luisterplaats is gericht. En bij meetcurves met vermelding van het aantal graden zie je onder welke hoek(en) is gemeten.

[wouter]

Opzich klopt het dat je met 2" niet veel power in het laag kunt verwachten maar het middengebied knijpen gebeurd eigenlijk altijd. Ook in een 17 cm 2-weg luidspeker. Aangezien je bij een smalle kast (bafflestep) + line array (welke in het hoog bundeld) vooral middengebied versterkt krijgt zal dit getemperd moeten worden. Zie ook de link naar de pipeline die ik je gepost heb, daar wordt dat beschreven voor 16 3" units. Die hebben een stralend oppervlak gelijk aan een 12" (alleen minder uitslag capaciteit).