Tweaken filter voor Seas idunn

[satefan]

Vanavond stond volledig in het teken van de basreflexpijp hier. Een collega van me woont bij S&C in haarlem om de hoek en toonde zich bereid om even wat br-50'jes op de kop te tikken. Ik heb er maar gelijk 6 gekocht, gezien de prijs a 1 euro t stuk een giller en genoeg materiaal in huis om even te experimenteren. Ik moet het zonder meetapparatuur stellen en alles op gehoor en gevoel doen dus.

Ik heb eerst maar eens de pijpjes 'as is' geplaatst. Het effectieve volume is door de aflsuiting van t bovenste compartiment middels een schot nu 14 liter en de pijp is naar ontwerp van Seas 50mm (20cm2) en 160mm lang. Na wat luisteren had ik het gevoel dat ik wat laag tekort kwam, met name in volume en diepte. Net of de onderkant van t geluid er af gezaagd is.

Ik heb nu de oude schotten met de 9 gaten erin weer teruggeplaatst waardoor we nu weer over bijna 20 liter volume beschikken. Ik heb wat dempmateriaal direct achter de woofer verwijderd. Ik heb t gevoel dat plaatsing van dempingsmateriaal direct achter de woofer de hoeveelheid laag negatief beinvloed. Als de 200gram aan vulling plaatst (volgens ontwerk) blijft er niet veel laag over. Ik heb nu in t bovenste compartiment achter de tweeter vulling zitten en in de ruimte achter de woofer helemaal niets. Daar dempt nu alleen t loodbituum aan de wandern en de achterzijde.

De boel weer aangesloten en de dieptje in t laag was weer terug en er lijkt wat meer body in t geluid te zitten. Ik kan nu niet echt meer op volume draaien gezien er boven twee kleine aapjes liggen te pitten, morgen weer even verder luisteren. Mischien nog wat experimenteren met een korter reflexpijpje.

Het filter bestaat heeft nu nog twee verschillende typen caps voor t laag en hoog (Clarity cap PX voor laag en ESA voor t hoog). Ik heb van verschillende mensen begrepen dat hier geen verschil in hoog/laag rendement in kan zitten. (hoewel t zuiver gevoelsmatig niet klopt ) Een maat van me is nu ook de idunn's aan t maken en heeft voor de clarity cap SA gekozen voor hoog en laag. Eens horen of daar nog iets aan op te merken valt. We kunnen straks een direct vergelijk doen.

Ik heb nog wat op t forum zitten lezen over de invloed van de ruimte op t laag. De idunn's staan bij mij tegen een lange muur (6.5 meter en de breedte van de kamer is 6 meter, niet heel erg klein maar ook niet overdreven. Wellicht dat de idunn's de ruimte niet echt kunnen vullen met laag.

Satefan

[hannesie]

Ik denk dat ik morgen mijn 1e kastje met 14 liter heb draaien, 2e volgt snel.

Normaal is de condensator voor het laag niet van een zo groot belang voor de sound maar de spoel, daar zit bij mij ook dan een vette in, met een lage weerstand.

Bij het hoog is het juist dat het signaal door de condensatoren loopt en dan is een goede kwaliteit van de condensator van belang.

Maar goed, dat heb ik dan onthouden van vroeger, maar ik neem aan dat dat in principe niet gewijzigd is.

BR poort is bij mij bijna 17 cm BR 70 als ik het goed heb.

[satefan]

Vandaag weer even op redelijk volume zitten luisteren en dit klinkt zeker als een stap in de goede richting! Ik heb INXS' Kick even gedraaid om te horen of er inderdaad meer 'kick' in t laag zit en dat lijkt wel degelijk t geval. Ook bij Calling Elvis van de Dire Straits hoorde ik duidelijk meer energie in t laag. Ik denk niet dat er zoveel kick in zit als de L18 monitoren van Wouter, die hebben een prima 'drive'

Nu dus iets minder dan 20 liter en 16cm aan baspijp (20cm2, doorsnee 50mm). Ik ben een leek op dit vlak en vraag me regelmatig af hoe kritisch precies t afstemmen van de poort is. Kortom, heb je t goed of heb je t niet goed? Word een minder goed afgestemde pijp genadeloos afgestraft, of valt dat wel mee? Met t experimenteren tot nu toe hoor ik wel degelijk verschillen tussen een te korte poort en zoals nu volgens t ontwerp. Maar maakt .5 cm verschil in poortlengte uit?

Satefan

[wouter]

Goed bezig!

Een verschil van 0,5 cm is zeker geen probleem. Eigenlijk zou per luidspreker voor een exact gelijke afstemming een poortlengte verschil van 5mm verschil volkomen verklaarbaar zijn aangezien er een redelijke marge zit op de Thiele/Small parameters. Dus de ene unit zal voor fb (afstemfrequentie) 45Hz in 15,5 liter moeten, met een fractie langere pijp en de andere in 16 liter met een wat kortere baspijp. Tenminste, dat denk ik wel.

De kamer en opstelling doet meer dan 5 mm poortlengte. De box links zal bij jou ook meer laag produceren dan de rechter, aangezien de linker dichter bij de zijwand staat. Zo kun je bezig blijven

De zoektocht naar contouren in de bas is volkomen terecht en met stapjes van minder dan een 1cm is het moeilijk verschillen te vinden. Ik ga zelf altijd eerst met grote stappen te werk, dan weet je wat korte en lange pijpen doen en vervolgens kun je finetunen als je weet waar tussen het moet zitten (en wellicht met de keuze voor een tikje meer diepgang of juist meer 'slam').

In principe stem ik een box liever af zo dat ie fysiek klopt en stel hem daarna goed in de kamer op maar in jouw geval kun je gewoon gaan voor wat bij deze opstelling het mooiste klinkt.

Hoe het kan dat de alu cone meer drive heeft weet ik niet, maar het klopt wel met de omschrijvingen van Tony Gee en John Krutke (zaphaudio.com).

Veel plezier met het finetunen!

[satefan]

Vandaag na twee weken zakenreis weer even wat tijd om even te 'pielen'. De laatste stand van zaken betrof n passende baspijp. Ik heb nu nog wat vulling achter de woofer geplaatst, ik had daar nu niets behalve loodbituum. Dit klinkt toch weer iets aangenamer, iets voller. Mischien dat ik nog met wat minder vulling, iets van de helft of zo.

Op mn trip heb ik n ipad gekocht, daar kan ik de mediaspeler mee bedienen zonder dat de tv aan hoeft. Werkt best heel aardig!

[satefan]

"Bumped back plate in the magnet system, together with the very long and light weight copper clad aluminium voice coil, allow extreme coil excursion with low distortion."

Bovenstaande komt van de seas site en gaat over de woofer in de idunn. Extreme coil excursion zou moeten betekenen dat de woofer behoorlijk uit kan/moet slaan? Ik vind de uitslag namelijk nogal meevallen. Iemand een idee/mening?

Satefan

[hannesie]

Je moet dan je versterker dan maar eens een beetje (stevig) openzetten en wat orgelmuziek met stevig laag er op, dan zie je hem wel bewegen

Tenminste bij mij wel, alhoewel dat nog niet zo hard wappert als de Scanspeak's die Rick Paap gebruikt in zijn luidsprekers.

Dan zie je de Xmax echt wel.

[JvS]

Het is geen subwoofer he? Maar met 12mm p-p en een 'uitloop' naar 22mm, is dit voor een 7" woofer toch wel respectabel.

[Marp]

Extreme coil excursion zou moeten betekenen dat de woofer behoorlijk uit kan/moet slaan?

Het moet niet. Zolang je hem niet zwaarder belast dan wat een vergelijkbaar midwoofertje met minder X-max aankan, zal hij ook niet verder uitslaan.

[wouter]

"Bumped back plate in the magnet system, together with the very long and light weight copper clad aluminium voice coil, allow extreme coil excursion with low distortion."

Bovenstaande komt van de seas site en gaat over de woofer in de idunn. Extreme coil excursion zou moeten betekenen dat de woofer behoorlijk uit kan/moet slaan? Ik vind de uitslag namelijk nogal meevallen. Iemand een idee/mening?

Satefan

De diepliggende bodem geeft extra bewegingsruimte. Heftige uitslagen schieten Xmax voorbij en indien de achterste poolplaat niet verdiept was rondom de spoel diameter dan zou de spoel tegen de 'back plate' kunnen slaan. Vandaar, bumped - extra ruimte. Heb woofertjes wel heel hard tegen de backplate horen klappen, kan echt eenmalig zijn als het hard gaat aangezien het de spreekspoel kan vervormen en de woofer daarna aanloopt.

Verder is 6 mm Xmax heel netjes, maar ze willen ook een uitslag van het bijna dubbele wel overleven denk ik. Het ging volgens seas om enorme uitslag met lage vervorming. En dat is redelijk voor elkaar, niet heel bijzonder. Inmiddels zijn er drivers die dat veel mooier doen, denk aan wavecor met Balanced Drive. Maar ja, dat kun je niet op je site zetten natuurlijk

[Marp]

En ook niet vergeten dat de opgesomde eigenschappen ten tijde van introductie zwaarder wogen dan een jaar of zes later. CSS kende toen nog geen XBL² technology, Wavecor was nog niet in beeld, enz.

[wouter]

klopt voor het chassis, maar die carbon woofer is toch net nieuw...?!

[hannesie]

New Curv cone, a woven polypropylene with excellent internal damping together
with perfectly matched moving parts gives a smooth, extended frequency response.

Toch een beetje anders als carbon

[Marp]

Daar haalde ik volgens mij de L18 en U18RNX door elkaar.

[wouter]

New Curv cone, a woven polypropylene with excellent internal damping together
with perfectly matched moving parts gives a smooth, extended frequency response.

Toch een beetje anders als carbon

Je hebt gelijk, wist niet precies wat het was maar herinnerde me geweven zwart conusmateriaal.

Het lijkt me hetzelfde frame als de L18 dus is het gedachten goed van Marp volkomen terecht, en de introductie taal een beetje achterhaald...

[hannesie]

Ik heb de elektrische gegevens vergeleken en die zijn gelijk, naar ik meen.

De motor dus, de conus is dus een duidelijk andere, met dan dus ook een ander karakter in de weergave

[wouter]

Volgens mij wordt met de motor het geheel van magneten en spreekspoel e.d. bedoeld, de aandrijving...

[hannesie]

Ik vond de motor wel een mooie kreet, of het een diesel is of een hoogtoerig nerveus race dingetje kan denk ik wel verschillen .

[wouter]

ah, sorry ik had het verkeerd gelezen:

ik meende

De motor, dus de conus, is dus duidelijk een andere.

Je had het natuurlijk over de overeenkomst tussen beide drivers, de electrische gegevens - de motor.
De conus is duidelijk anders... My bad!

[satefan]

Gisteren heb ik mn filters opnieuw opgebouwd, nu dus met identieke types CAPS. De SA uitvoering van ClarityCap. Met name in het hoog is de scherpte iets minder en lijkt t beeld van de woofer en de tweeter wat meer op elkaar aan te sluiten. Meer coherent.

Ik heb echter nog n vraag over het laag. Ik ben nog steeds niet helemaal tevreden met de 'drive' die uit t laag komt. Nu snap ik nog niet helemaal hoe filters exact werken op component-nivo. Het laag filter bestaat uit een spoel en condensator. Ik heb inmiddels wat meer spullenboel in huis om mee te experimenteren, wat ik ook wil gaan doen. Kan iemand me wellicht de basisprincipes uitleggen wat de functie van deze twee componenten en wat ik kan verwachten als ik de waarden van de twee componenten ga aanpassen?

Logischerwijs verwacht ik, omdat er geen weerstanden in t laagfilter zitten, de cap en de coil alleen invloed hebben op scheidingfrequenties en hoe deze afloopt. Klopt dit?

Satefan

[Walt]

Welk type/merk 2.2mH spoel gebruik je nu? Wellicht valt er iets te winnen door een spoel met een lagere inwendige weerstand te gebruiken?

Groetjes Walter

[satefan]

Ik gebruik deze:

1.40 mm Wire Coil 2.20 mH (Jantzen)
Rdc 0.49 Ohm Aircoil baked perfect layer Power handling 500 Watts RMS Tolerance: +/- 3% H*D (mm): H -- * D -- Ø Lead Length (mm) min. 55.0

[Walt]

Die 1.4mm luchtspoel is netjes, maar het kan 'beter' en dan doel ik met name op een lagere weerstand van de spoel. Hoe lager deze weerstand, des te beter is de versterker in staat de woofer nauwkeurig aan te sturen (dempingsfactor verhaal).

Nadeel van een 2.2mH spoel is dat de betere types ook gelijk flink aan de prijs zijn, maar wellicht kun je eens rondkijken naar een dikke tritec, folie of trafokern spoel van die waarde.

Groeten Walter

[jeroen_d]

Dit is een wijdverbreid misverstand. De spoel doet het laag vooral opslingeren vanwege zijn inductie en niet door een hoge Rdc. Dit opslingeren gebeurt vooral in het frequentiegedeelte net boven de resonantiepiek van de impedantie van de woofer. Een spoel met een lagere Rdc geeft je wel méér laag, maar dit is niet per definitie béter laag. Het wordt pas echt substantieel beter als je een woofer actief aanstuurt, gewoon zonder een spoel ertussen. Wanneer je passief werkt, dan zorgt de serieweerstand van de spoel er juist voor dat er minder opslingering plaatsvindt.

Een mooi voorbeeld hiervan is de Milestone speaker van Marc Heijligers. Deze speaker heeft van zichzelf al ruim voldoende laag. Om het laag beter onder controle te krijgen heeft hij daarom een extra weerstand in serie met de spoel gezet.

Ook heb ik het hier wel eens over gehad met Bert Postma van pls audio. Hij kon beamen dat hij per speaker gewoon gehoormatig uitprobeert welke spoel beter klinkt. Die met hogere of lagere serieweerstand. Het is niet per definitie de spoel met lagere Rdc die beter klinkt.

@satefan: een grotere waarde spoel zal meteen een duidelijke verandering geven. Meer laag en minder midden. Afhankelijk van hoe het uitpakt moet dan ook het hoog wat verzwakt of versterkt worden. Echter, een spoel van 2.2mH is wel zo'n beetje het maximum van wat je normaal gesproken tegenkomt in een 2-weg. Het klinkt misschien lullig, maar meestal is het zo dat als je uit een tweeweg meer drive wil, dat je een andere woofer nodig hebt...

[hannesie]

Kan het ook aan de kastafstemming liggen??

Ik heb hier de indruk dat dat ook wel meespeelt, de kast is nog wat aan de ruime kant, naar ik weet.