voorlopig laat ik ze even zoals ze zijn, met uitstekende blokboutjes.
nadat jeroen langs is geweest voor metingen en filterbedenksels, en er een werkend filter is ga ik er nog es over nadenken...
tot die tijd vind ik het goed genoeg...
wellicht dat zijn gedachten over filteren als voorzetje gebruikt kunnen worden voor mijn speakers, alhoewel de kastvorm en het gebruikte materiaal natuurlijk volkomen anders is.
zodra jeroen terug is hoop ik dat hij tijd voor me vrij kan maken om ze eens grondig aan de tand te voelen. het goedkope tijdelijke filtertje is erg vlak en leeg in geluid, ook kan het niet echt lekker tegen een beetje volume. tijd voor iets definitiefs dus...
Gisteravond ben ik langs geweest voor de metingen. Ik ga even de drivers langs:
De woofer heeft nog een beetje last van de staande golf in de hoogterichting van de kast, ik heb aanbevolen in het midden van de kast nog wat extra demping aan te brengen. Het effect van deze staande golf is zichtbaar in de hobbel rond 170Hz. De woofer zelf heeft de eerste resonantie rond 500Hz, de maximale crossover frequentie is dan wat mij betreft 300Hz.
De mid presteert heel mooi, heeft wel een bult rond 1000Hz onder alle hoeken (0, 15, 30 en 45 graden). Ik zal kijken of dit eenvoudig te corrigeren valt.
De dichtbijmeting van de mid geeft een ideaal verloop tot 1000Hz, daarboven de bekende dip van een papieren konus.
De tweeter voldoet aan de verwachtingen volgens de data die SEAS opgeeft, het stijgende verloop richting 4000Hz zal gecorrigeerd moeten worden afhankelijk van de overnamefrequentie.
Vanwege het mooie gedrag van de middentoner ga ik voor optimale integratie van afstraalgedrag van de drivers. Dat resulteert in allemaal 2de orde akoestisch. Het filter is niet heel eenvoudig en schema + uitleg volgt later. Er zijn veel, heel veel verschillen met het Troels filter. Dit komt door het strikt vasthouden aan een overnamepunt niet hoger dan 300Hz en door de 2de orde akoestische hellingen.
ik wil allereerst jeroen hartelijk bedanken voor de genomen moeite en tijd, het was een bijzonder leerzame en informatieve avond! ik hoop dat de resultaten je genoeg inspiratie geven om een mooi filter in elkaar te bedenken!
het geluid is nu al lekker, het mist alleen van alles overal. detail, diepte, laag, het zit er met het huidige filter gewoon niet in. ik zal binnenkort nog wat twaron erbij bestellen, en dat halverwege in de kasten stoppen. moet ik alleen nog even wat bedenken om het op zijn plaats te houden... het komt gewoon bovenop de bracing te liggen.
het laag zal nog een leuke worden voor mijn buren...
ik heb de woofer eens gewoon los aangesloten (dus wel in de kast gemonteerd, maar het filter omzeild) en dan komt er een stuk meer laag uit. het huidige filter houdt dus een boel geluid tegen in die regionen.
Waarom cross je de mid en tweeter zo hoog (3500Hz) ?
Is het niet veel fijner om het tweeter meer werk te laten doen, om dat die waarschijnlijk een stuk minder vervorming heeft dan de mid etc ????
Die vervorming hoor je toch niet, is al van zeer laag niveau, afstraalgedrag is waar ik op optimaliseer. Om dezelfde reden kom ik bij mijn open baffle juist lager uit met het overnamepunt. Bij tweede orde akoestische hellingen kun je de tweeter niet al te laag crossen. Dat is hier geen probleem vanwege de mooie middentoner.
Hier is het laagdoorlaatfilter. Om een overnamepunt van 300Hz mogelijk te maken zonder dat er resonanties in het filter ontstaan, moest de impedantie van de woofer worden gecorrigeerd.
- Voor de 18mH spoel kan het beste een relatief goedkope correctiespoel met dunne draad en kern worden gebruikt. De Rdc heb ik afgeleid van een dergelijke spoel zoals Intertechnik die levert.
- Voor de 100uF kan je kiezen voor 3 maal 33uF parallel of een meer kosteneffectieve oplossing met 68uF bipolaire elco en 33uF MKT parallel.
- Voor de 6,8mH spoel lijkt een Intertechnik I-kern I150 het beste, deze heeft een Rdc van 0,25 ohm en lage vervorming. Wel behoorlijk aan de prijs, 50 euro. Alternatief is een goedkope Jantzen kernspoel van 20 euro. Persoonlijk zou ik daar geen probleem mee hebben, de vervorming die een kernspoel teweeg brengt in het laag is voornamelijk lagere harmonischen en dus niet kritisch.
Het filter voor de middentoner heeft een hoogdoorlaatsectie (68uF en 4,7mH) en een laagdoorlaatsectie (0,68mH en 8,2uF). Deze secties zijn gescheiden door een 3,3ohm weerstand die het rendement van de middentoner aanpast op de woofer. De 3,3ohm weerstand maakt het gemakkelijk om twee notchfilters aan te brengen op 1000Hz en 5560Hz.
- De 4,7mH spoel is een correctiespoel, de Intertechnik HQR32/4.7/50
- De 5,6mH spoel idem dito, de Intertechnik HQR32/5.6/50
- De 4,3uF condensator wordt samengesteld met 3,3uF en 1uF parallel.
- De 1,8mH spoel is een luchtspoel met draaddoorsnede 0,7mm
- De 0,68mH spoel is een luchtspoel met draaddoorsnede 1,4mm
- De '-' voor de M15CH002 betekent dat hij in tegenfase moet worden aangesloten.
Het hoogdoorlaatfilter is een standaard 2de orde filter met daaraan toegevoegd een allpass netwerk. Dit is nodig omdat de tweeter niet akoestisch is uitgelijnd met de middentoner.
- Alle spoelen zijn luchtspoelen met een draaddoorsnede van 0,7mm.
- Vanwege het allpass netwerk moet de tweeter in tegenfase worden aangesloten, zie de '-' voor de tweeter.
- N.B. voor het allpass netwerk: daar waar de lijnen van de 4,7uF condensators elkaar kruisen zijn ze niet met elkaar verbonden!
De perfecte uitlijning van de fase is getoond in de volgende grafiek, groen is die van de tweeter en rood die van de middentoner. In de laatste grafiek is te zien dat de tweeter in fase voorloopt op de middentoner als het allpass netwerk wordt weggelaten en de tweeter op normale wijze in fase is aangesloten.
Bijlagen
phase_without_allpass.jpg (37.94 KiB) 2242 keer bekeken
ik heb zo'n voorgevoel dat dit gewoon heel mooi gaat klinken.
ik heb roland gevraagd of hij een offerte wil maken, en zodra er iets binnenkomt dat me goed in de oren (en portemonee) klinkt gaan er dingen besteld worden!
Toch is het in principe een standaard 2de orde 3-weg filter. Daaraan toegevoegd zijn een aantal correctienetwerken:
- impedantiecorrectie voor de woofer
- 2 notchfilters voor de middentoner
- allpass netwerk voor fasecorrectie van de tweeter.
De componenten voor de impedantiecorrectie en notchfilters hoeven echt niet duur te zijn, dit heeft geen invloed op de geluidskwaliteit.
De impedantiecorrectie voor de woofer is zeer nuttig. Ter vergelijk: Troels heeft ondanks een vrij hoog overnamepunt net beneden 500Hz nog steeds 2dB opslingering in zijn filter bij 100Hz. Ik wilde dit niet, ik ben bang dat dit kleuring en gonzen veroorzaakt. Bovendien wordt het sublaag dan relatief 2dB zachter. Verder maakt de impedantiecorrectie een overnamepunt van 300Hz probleemloos mogelijk.
De drie condensators in het hoogdoorlaatfilter voor de tweeter moeten alledrie van dezelfde kwaliteit zijn.
Ik had voor de overgang tussen midden en hoog ook voor steilere hellingen kunnen kiezen, dan was het allpass netwerk niet nodig geweest. Ik vond dat zo zonde omdat je niet vaak een middentoner tegenkomt die compromisloos een lage 2de orde helling mogelijk maakt. De lage orde helling laat bij toenemende frequentie de rondstralende tweeter geleidelijk inkomen en compenseert daarmee het bundelen van de middentoner zo mooi.
Ik vond dat zo zonde omdat je niet vaak een middentoner tegenkomt die compromisloos een lage 2de orde helling mogelijk maakt. De lage orde helling laat bij toenemende frequentie de rondstralende tweeter geleidelijk inkomen en compenseert daarmee het bundelen van de middentoner zo mooi.
Voordat je de filters postte dacht ik al dat de vrij hoge xo hier mee te maken had. Je zit hem ook bijna nergens rondstralen nu..
Een all pass filter werkt alleen na de hp van de tweeter neem ik aan?
De gelegenheid deed zich gewoon voor met de eigenschappen van deze drivers in deze kast. Ik zag mijn metingen van de ongefilterde drivers, het mooie verloop van de middentoner en de diffractieproblemen van de tweeter en had prompt geen zin meer in een hogere orde filter op een lage overnamefrequentie. En ik weet niet of je je wel eens verdiept hebt in 2de orde akoestisch, maar dat lukt slechts met een allpass netwerk óf een baffle waarin de tweeter naar achteren ligt tov de middentoner (akoestisch uitgelijnd dus).