Kasten, terminologie ontrafeld

[StijnSpijker]

Met dit topic wil ik eigenlijk voor mijzelf (en hopelijk ook toekomstige lezers) duidelijk krijgen wat nu de verschillende voor- en nadelen van behuizingen zijn. Zelf heb ik 1 subwoofer gebouwd (die zit inmiddels in de 3e kast), en ben al een tijdje aan het kijken naar zelfbouw fronts (veel uitleg gehad @ Speakerland, Oss).
De tweede reden dat ik dit topic heb gestart, is omdat ik mijn (15" closed) subwoofer inmiddels heb verkocht, omdat ik een 18" open baffle heb gehoord waar ik me verbaasde over de directheid en lack-of-boxiness.. Ik was daarom aan het rondkijken naar open baffle subwoofers, hier vond ik er echter niet zoveel van. Dipool subwoofers des te meer, maar wat zijn daar de voor/nadelen aan ? Afijn..

Ik zal beginnen met een lijstje van kastvormen die ik al ken, en wat daar de praktische voor- en nadelen van zijn. Graag jullie suggesties / aanvullingen.
Meer informatie over de specifieke behuizingen op wikipedia.

Closed
Voordelen:

• Makkelijk te maken/berekenen
• Relatief snel

Nadelen:

• Minder rendement in het laag

Bass Reflex (Ported)
Voordelen:

• Nogsteeds redelijk makkelijk te maken/berekenen
• Goed rendement in laag
• De frequentiekarakteristiek is te tunen door middel van aanpassen poort

Nadelen:

• Oppassen voor hoge groupdelay
• Oppassen voor poortruis
• Poort laat hogere frequenties rechtstreeks door

Bandpass
Voordelen:

• Goed te tunen op een frequentieband
• Hoog rendement haalbaar op beperkte frequentieband

Nadelen:

• Beperkte (efficiente) frequentieband
• Moeilijker te ontwerpen/berekenen

Passive Radiator (ten opzichte van de poort in een BR of Bandpass kast)
Voordelen:

• Geen poortruis mogelijk
• Aanpasbaar/tunable door gewicht op het membraan van de Slave/Passive Radiator te plaatsen
• Makkelijker in een compacte kast

Nadelen:

• Duurder ten opzichte van BR

Open Baffle
Voordelen:

• Direct
• Verwaarloosbare groupdelay

Nadelen:

• Slecht rendement in het laag
• Grote woofer vereist (driver oppervlak bepaald efficiency) bij lage tonen
• Snel aan Xmax
• Specifieke afstraling (figuur 8 )

Dipool
Voordelen:

• ??

Nadelen:

• ??

Transmissielijn
Voordelen:

• Redelijk direct
• Lage groupdelay

Nadelen:

• Moeilijk te ontwerpen
• Onpraktisch groot bij lagere frequenties

Hoorn
Voordelen:

• Direct
• Hoge efficientie

Nadelen:

• Onpraktisch groot bij lagere frequenties
• ?Harmonische resonantie?
• Gevoelig voor de ruimte

Het is niet de bedoeling een flamewar tussen 'betere' behuizingen te starten. Alles wat in dit lijstje staat moet feitelijk/objectief zijn.
Het is wel de bedoeling om een handige start-up guide te maken, waar we nieuwe leden (zoals mij!) heen kunnen verwijzen omtrent behuizingen.

Specifieke dingen die ik nog zou willen weten:

• Verschil tussen een 'normale' open baffle, en een U- of H-baffle. Hier wat info

Dit topic is dus gestart voor kennis rondom subwoofers, echter kan ik me ook voorstellen dat bepaalde behuizingen (bij fullrange speakers) meer geschikt zijn in bepaalde vormen (een d'appolito hoorn wil bijvoorbeeld niet zo makkelijk). Mochten er dus nog suggesties zijn rondom de invloed van een bepaald type behuizing op een normale speaker, dan hoor ik het graag, en zet ik het erbij.
Als het een success word kunnen we er misschien een klein FAQ'je van maken

[b_force]

Mmm ik vind een hoop voor- en nadelen een beetje discutabel eigenlijk. Ze kunnen veel beter gedefinieerd worden.
Zo kun je prima een gesloten kist maken die nog genoeg spl heeft beneden de 35Hz.
Het "nadeel" wat je hebt, is dat je rendement veel lager is dan een BR-systeem.
Met andere woorden, je kunt in een BR-box met dezelfde Watt veel lager (en harder) gaan dan een gesloten kist.
Nadeel bij een BR is dan inderdaad dat de groupdelay omhoog gaat. Dat is het directe gevolg van het extra orde-systeem (massa-veer systeem) wat je in feite in serie zet. Of iets "boemerig" wordt hangt geheel af van de afstelling. Met een gesloten kast kan dat namelijk net zo goed.

De opmerking:"Kan evt. bobbels in de frequentiekarakteristiek van je woofer rechttrekken" begrijp ik echt niet.

Ook bij open-baffle snap ik de opmerking "Lichte versterker" niet.
Bedoel je daarmee dat je weinig vermogen nodig hebt?
Dat is dan absoluut niet waar. Een openbaffle heeft wat dat betreft een zeer lage gevoeligheid (zeker voor het laag) en vraagt een hoop meer vermogen.
En dat een "goedkoop" nadeel is????? (sowieso is het ook niet goedkoop)

Dat er geen groupdelay zou zijn bij een transmissielijn is ook niet helemaal waar.
Het extra laag wordt nmlk niet uit het niets getoverd.

Zo kan ik heel eerlijk gezegd nog wel meer punten noemen.
Maar het initiatief vind ik goed hoor!
Probeer het alleen veel strakker te definiëren.

[StijnSpijker]

Mmm ik vind een hoop voor- en nadelen een beetje discutabel eigenlijk. Ze kunnen veel beter gedefinieerd worden.
Zo kun je prima een gesloten kist maken die nog genoeg spl heeft beneden de 35Hz.
Het "nadeel" wat je hebt, is dat je rendement veel lager is dan een BR-systeem.
Met andere woorden, je kunt in een BR-box met dezelfde Watt veel lager (en harder) gaan dan een gesloten kist.
Nadeel bij een BR is dan inderdaad dat de groupdelay omhoog gaat. Dat is het directe gevolg van het extra orde-systeem (massa-veer systeem) wat je in feite in serie zet. Of iets "boemerig" wordt hangt geheel af van de afstelling. Met een gesloten kast kan dat namelijk net zo goed.

Volstrekt eens, allemaal gecorrigeerd, het betrof hier natuurlijk rendement.
Boemerig is inderdaad een subjectieve term.

De opmerking:"Kan evt. bobbels in de frequentiekarakteristiek van je woofer rechttrekken" begrijp ik echt niet.

Hiermee bedoelde ik dat als je een driver hebt met een dip op 40Hz dan zou je met BR een kleine bobbel daar kunnen tunen? Of is dat nut echt verwaarloosbaar?

Ook bij open-baffle snap ik de opmerking "Lichte versterker" niet.
Bedoel je daarmee dat je weinig vermogen nodig hebt? Dat is dan absoluut niet waar. Een openbaffle heeft wat dat betreft een zeer lage gevoeligheid (zeker voor het laag) en vraagt een hoop meer vermogen.

Hmm, ja, ik doelde op dat je een lichte versterker nodig hebt omdat je snel aan je Xmax zit, als je naar SPL gaat kijken dan heb je juist meer vermogen nodig inderdaad.
Ik denk dat ik jouw redenering logischer vind.. Dus ik haal hem dan weg, en laat 'Slecht rendement' staan

En dat een "goedkoop" nadeel is????? (sowieso is het ook niet goedkoop)

Het was inderdaad als voordeel bedoelt.
De kast maken is makkelijker/goedkoper (vergeleken bv een BR), dat wil niet zeggen dat de uiteindelijke speaker goedkoper is
Maar het is een beetje een non-argument denk ik. Ik haal hem weg.

Dat er geen groupdelay zou zijn bij een transmissielijn is ook niet helemaal waar.
Het extra laag wordt nmlk niet uit het niets getoverd.

Check, ik weet niet zoveel van TL af

Zo kan ik heel eerlijk gezegd nog wel meer punten noemen.
Maar het initiatief vind ik goed hoor!
Probeer het alleen veel strakker te definiëren.

Thnx!
Meer commentaar welkom natuurlijk
Iemand suggesties voor Dipool? (daar ben ik zelf geïnteresseerd in, maar kan niet echt concrete dingen vinden op het interweb.. behalve dat het '2nd order distortions' zou annuleren etc?

[Martijn M]

Goed initiatief.
Bij de nadelen van de principes die zijn gebaseerd op resonantie ontbreekt het feit dat het systeem werkt als bedoeld bij kleine signalen. Bij grote signalen krijg je gauw te maken met misafstemming.

Overigens zou ik voor het sublaag niet voor open baffle gaan. Het is ontzettend oneconomisch en ik heb mijn twijfels bij de voordelen. De mooiste oplossing is naar mijn mening nog altijd de combinatie van een aantal gesloten kasten. Ook niet heel economisch (je hebt veel wooferoppervlak nodig t.o.v. bijvoorbeeld een BR of BP), maar wel heel goed.

[Candisa]

Nog een voordeel aan PR: Je kan makkelijk erg laag tunen in een toch compact ontwerp. Bij BR vergt dit een gigantisch lange poort, een gigantisch kleine poort, of een gigantisch grote kist!

groetjes,
Isabelle

[b_force]

Nadeel van een PR is weer dat je sneller bij je xmax zit (je powerdip is kleiner).
Een subjectief nadeel zou kunnen zijn dat deze subs "traag" zijn.
In hoeverre dat waar is tov BR-subwoofer is natuurlijk weer dubieus.
Een ander (groot) nadeel is dat een PR ook een xmax heeft.
Soms zit je eerder aan de xmax van je PR dan aan die van je woofer.
Ook heb je bij een PR parameters nodig om hem echt goed te kunnen tunen.
Deze zijn helaas niet altijd aanwezig en zul je het moeten doen met tabellen die niet helemaal mooi overeenkomen.
Een BR is denk ik makkelijker af te stemmen wat dat betreft.

Het argument dat iets makkelijk te maken/berekenen is, vind ik ook een beetje vaagjes.
In feite kun je het zo moeilijk maken als je zelf wil natuurlijk (helemaal met slimme actieve correcties).

Overigens heeft een open-baffle OOK een groupdelay. Elk systeem heeft namelijk een groupdelay.
Wil je het algemeen houden, zou je desnoods kunnen gaan voor een lage groupdelay.

Gaat het hier trouwens enkel over subwoofers? Want aan sommige systemen zitten nog andere nadelen namelijk.

[Pjotr]

Tja, een PR blijft nou eenmaal een conus die heen en weer wappert en daarmee ook zijn beperkingen heeft. Daarbij valt een PR steiler af dan een BR met een flinke dip onder de afstemfrequentie. Qua group delay niet het meest aantrekkelijke.

Het is meer een nood oplossing als je een sub klein wilt maken.

[b_force]

Voor veel bombarie (film etc) dus handig

[StijnSpijker]

Gaat het hier trouwens enkel over subwoofers? Want aan sommige systemen zitten nog andere nadelen namelijk.

Tja, ik weet niet wat een goed idee is. Als je het specifiek voor subwoofers doet is het wat beknopter te houden.. Het ligt er echter aan hoeveel er bij komt voor 'normale' systemen.. Opzich kunnen we het er wel bij zetten..

Iemand een voorschotje voor dipool ?

[b_force]

De reden dat ik het vraag is omdat er bij een bas-midwoofer namelijk nog wat dingen bij komen kijken.
Zo heb je bij TL ALTIJD last van de staande golven in de buis en heb je bij BR ook last van dat er geluid door de buis komt.
Bij een subwoofer filter je dat toch (nagenoeg) weg.

[StijnSpijker]

De reden dat ik het vraag is omdat er bij een bas-midwoofer namelijk nog wat dingen bij komen kijken.
Zo heb je bij TL ALTIJD last van de staande golven in de buis en heb je bij BR ook last van dat er geluid door de buis komt.
Bij een subwoofer filter je dat toch (nagenoeg) weg.

Ik zal er bij BR neerzetten dat het ongeschikt is voor >500Hz vanwege geluid door de poort?

En wat zal ik er bij TL neerzetten ?

[b_force]

Nouja ongeschikt, ongeschikt......
Ik denk dat 95% van de speakers die gemaakt worden EN te koop zijn BR is.
Ongeschikt is het niet, maar het is wel weer een "nadeel".

[hannesie]

Helmholz resonator ???
Hoort dat er niet bij, de Elipson 1303 had dat naar ik meen ook.

Hans

[SARK]

Helmholz resonator ???
Hoort dat er niet bij, de Elipson 1303 had dat naar ik meen ook.

Hans

Bedoel je een BR

[StijnSpijker]

Helmholz resonator ???
Hoort dat er niet bij, de Elipson 1303 had dat naar ik meen ook.

Hans

Bedoel je een BR

Hij bedoelt een Helmholz resonator
Als iemand me kan zeggen of dit ooit is geimplementeerd in een speaker, en wat er voor- en nadelen van zijn zet ik hem erbij

[Candisa]

Dat is toch gewoon het principe van een gepoorte kist? Waarbij je de diameter en poortlengte afstemt tegenover de kist om op een bepaalde frequentie te gaan resoneren...?

Isabelle

[hannesie]

Helmholz resonator ???
Hoort dat er niet bij, de Elipson 1303 had dat naar ik meen ook.

Hans

Bij deze de oude informatie met op punt 2 een niet aangeduide maar wel aanwezige ruimte die met behulp van een berekende poort een soort van acoutische veer word om resonanties te elimineren.
Het word ook wel gebruikt om ruimtes van een demper te geven voor staande golven en resonantie pieken.

[b_force]

Een BR IS een helmholtz resonator (HR).
Wat je wel kunt doen is een extra HR in een kast plaatsen.
OF dat nu gesloten, BR, PR TL etc is, maakt niks uit.

[SARK]

Wordt dan een IHA bedoeld (Interne Helmholtz Absorber)

[Wowly]

idd, een interne Helmholtz resonator is zeker geen BR. Meer een middel om te tunen zoals ik het begrijp

[b_force]

edit:
Ow we hebben het over intern, zit ik even niet helemaal goed te lezen

Een HR absorber hoort sowieso niet in het rijtje thuis (tenzij je een BR zo wilt noemen).

[Candisa]

Ik ben wel benieuwd naar wat zo een interne Helmholtz resonator dan wel is, hoe het precies werkt en wat het in praktijk doet.

Isabelle

[StijnSpijker]

Kan iemand me al vertellen waarom ik een dipool sub moet bouwen ipv een open baffle sub? (weet nog niet erg veel over dipolen).

[b_force]

Iedereen kent toch wel een Helmholtz resonator (absorber) ?

@ StijnSpijker
Een dipool kun je ook in feite maken met box speaker (BR, gesloten, whatever).
Een openbaffle is echter ALTIJD (min of meer) een dipool.

[SARK]

Ik ben wel benieuwd naar wat zo een interne Helmholtz resonator dan wel is, hoe het precies werkt en wat het in praktijk doet.

Isabelle

pre-line chamber en helmholz resonator bij TL vragen, vragen