Cappuccino 'Pré Amplissimo' - Voorversterker

[Olaffel]

Hallo,

In het topic van de Cappuccino Amplissimo ( viewtopic.php?t=9022 ) had ik het over een schakeling om stereo signaal om te zetten naar mono. Als tip kreeg ik een link van de site van Rod Elliot waar een Input Mixer beschreven staat.

Omdat ik ook nog iets zocht om kanalen te switchen en een hoofdvolumeregeling heb ik besloten om een voorversterker te maken.

Het idee is om te switchen tussen 3 ingangskanalen middels relais en het inputsignaal naar 2 stereoversterkers te sturen (front en rear) en een mono signaal naar een mono versterker. De ene stereo versterker betreft mn Kenwood KR7600 en de andere stereo versterker er mono versterker zitten in de Cappuccino Amplissimo.

Omdat ik het signaal verdeel over meerdere versterkers had ik het idee om ook een buffer in te bouwen op basis van de LM 4562. Ik vond een schema waar een enkele variant beschreven staat, deze heb ik omgebouwd tot een stereo variant.

Schema's staan hieronder beschreven, evenals de proefopstelling.

Probleem dat ik heb is dat ik een oscillerend geluid hoor wat ik herken van toen ik de LM 4562 in mij HK Dac had geplaatst. Echter wanneer ik de TL072 van de Input Mixer in de buffer gebruik is dit oscilleren weg. Zal een OPA2134 beter werken? Deze moet ik namelijk toch voor mijn DAC bestellen.

Verder hoor ik een hele zachte 50Hz brom als het volume volledig gedempt staat, kan er misschien aan liggen dat het geheel nog niet geaard is?

De testopstelling staat nu te spelen, zal eens kijken hoe het zich houdt voordat ik een mooi kastje ga bouwen in de stijl van de Cappuccino Amplissimo.

Suggesties zijn welkom, dit is namelijk mn eerste voorversterker.

EDIT plaatje van buffer klopt niet.C1 en C4 hebben dezelfde waarden evenals C2 en C3!
gr Olav

[Nijn]

Probeer eens over de voeding van je IC-tjes een condensatortje van ~100 nF te zetten. Zo dicht mogelijk bij de pootjes (bijvoorbeeld aan de onderkant van het bordje of onder het voetje, dat past ook vaak) van pootje 4 naar 8. En dat voor beide opamps.

Verder kun je eventueel een highpassfiltertje aan de ingang gooien, of een klein C-tje parallel aan de 10k weerstand van je buffertje (R1 en R2 in het schema) gooien, dat kun je er zelfs ff met de hand overheen houden om te kijken of het wat doet

Mocht dat niet werken, is het wellicht het handigst om er een keer een oscilloscoop aan te hangen.

Groetjes,
Martin

[Olaffel]

Hallo,

Ik ga deze suggesties proberen. Verder zit er een foutje in het schema, de weerstanden R3 en R4 van 1K moeten ook 10K zijn. Schema is aangepast en geupload.

Gr Olav

[mischa72]

Leuke opzet, lekker simpel. Zo weinig mogelijk componenten die je signaal kunnen verstoren. Zo zou je voor de componenten die je overhoudt kunnen kiezen voor hoogwaardige varianten.

Kijk ook even dat je de componenten meteen rond de opamps een beetje gematched hebt, anders heb je straks last van verschil in volume doordat beide buffers een andere versterking hebben.

Groeten,
Mischa

[Olaffel]

Hallo Mischa,

Het lijkt erop dat er 2 losse buffers zijn gebruikt, alleen de een is de buffer en de ander is de imput mixer. De gebruikte componenten lijken op elkaar dus nu lijkt het erop dat er 2 buffers zijn.

Welke componenten zou ik nog kunnen vervangen? De blauwe 0,1uF condensatoren zijn namelijk al MKT's alleen 100V varianten. Echter zijn de weerstanden goedkope 5% weerstanden.

@Nijn Heb de 100pF condensatoren geplaatst en gemeten of er een spanning staat tussen de ground aan de aarde. Deze is een enkele mV dus deze mag ik aan elkaar koppelen. De 50Hz brom is dan zo goed als weg.

Groeten,

Olav

[mischa72]

H
Welke componenten zou ik nog kunnen vervangen? De blauwe 0,1uF condensatoren zijn namelijk al MKT's alleen 100V varianten. Echter zijn de weerstanden goedkope 5% weerstanden.

Helaas ben ik zelf niet zover dat ik je een onderbouwd advies zou kunnen geven mbt de condensatoren. Wat betreft de weerstanden: zelfs al zijn ze 10%, dan nog kun je ze matchen. Neem gewoon 20 van elke waarde en kijk welke het dichtst bij elkaar liggen. Al is 5% ook weer niet heel erg onnauwkeurig natuurlijk.

Groeten,
Mischa

[Olaffel]

Hallo,

Ik heb zojuist de ground gekoppeld aan de aarde van een eurostekker. Geen verschil.

Wanneer ik de ground van de voorversterker koppel aan het ground schroefje achterop de front versterker dan wordt de brom veel minder. Echter begint het gebrom pas wanneer ik nu de eurostekker wat schuin erin steek zodat enkel de aarde contact maakt.

Dus er is iets van een lus denk ik dan. Wanneer ik de voor en eindversterker beide in het stopcontact steek zonder verlengsnoer is het gebrom weg. Alle versterkers samen in een verlengdoos: probleem opgelost. Gelukkig een simpel probleem

Ander probleem is dan nog dat wanneer ik de volumepotmeter vol open draai, ik een brommetje hoor. Is hier nog iets op te vinden?

@Mischa De weerstanden had ik nagemeten en bv 100K was 99.5K Da's <1% verschil en dat vind ik meer dan goed, vooral op 100K. wel bedacht ik mij net dat ik er wel een betere potmeter in wil. Ik merk dat op zeer lage volumes (zegmaar de eerste paar graden draaien) links en rechts niet gelijk zijn. Ik las laatst dat die van ALPS wel een aanrader zijn?



Gr Olav

[Nijn]

Gelukkig dat je brom-probleem bijna opgelost is, heb je nu nog last van oscillatie? Zowel je brom als oscillatie kunnen ook komen door de layout van de schakeling. Ik zie dat je je voedingsdraden netjes hebt getwist, maar heb je ook een steraarde gemaakt?

Verder moet je natuurlijk de aarde van een eurostekker aan je behuizing vastmaken. Daarna verbind ik de behuizing dan via een weerstand met daaraan parallel een condensatortje met de 'ground'/steraardepunt (10 Ohm parallel aan 100nF) van je circuit. Je kunt even kijken of dat uitmaakt.

Kleine brommetjes kunnen natuurlijk ook altijd nog worden veroorzaakt door instraling van je transformator op de bedrading, dus signaaldraden goed bij je transformator vandaan houden.

Wat betreft de ongelijkheid van je potmeter, kun je een logpot faken. Dan heb je vaak een betere gelijkloop.

Succes!

Groetjes,
Martin

[Olaffel]

Hoi Martin,

De oscillaties zijn opgelost. Ik heb de TL072 geplaatst in de buffer en de LM in de input mixer. Dan is het gehele probleem weg, net als toen ik de LM in m'n HK Dac weer had vervangen voor de originele opamp.

Ik ga morgen beginnen aan de behuizing, ik ga hierbij de trafo's afschermen met aluminium. Verder zal ik de ground van de voeding met een 10 Ohm weerstand en 100nF condensator verbinden aan de behuizing. Ik ga dit dan ook doen bij m'n versterker.

Ik kwam al eerder de term 'steraarde' tegen. Ik zal eens kijken wat dit precies is en of ik het kan implementeren. De logpot is ook zeer gemakkelijk te maken, zal hier ook even naar kijken. In ieder geval bedankt voor de tips.

Groeten, Olav

[mischa72]

Ik kwam al eerder de term 'steraarde' tegen. Ik zal eens kijken wat dit precies is en of ik het kan implementeren.

Heel simpel, je zorgt dat al je massa-leidingen op slechts 1 plek bij elkaar komen. Hierdoor kunnen er geen aardlussen via de kast of zo lopen.

Groeten,
Mischa

[Olaffel]

Hallo,

Heel simpel, je zorgt dat al je massa-leidingen op slechts 1 plek bij elkaar komen. Hierdoor kunnen er geen aardlussen via de kast of zo lopen.

Ik had het al gevonden maar het staat hier eindelijk lekker duidelijk.

Ik heb de print met de opamps netter gemaakt. In plaats van draden kriskras onder de prins te plaatsen heb ik nu netjes gewerkt met jumpers en nette draden bovenop. Ook worden signaaldraden niet meer gesneden door voedingsdraden op de print.

Ook heb ik een steraarde gemaakt en de doorvoer naar de aarde van de eurostekker gaat middels een 10R weerstand en 100nF MKT condensator.

Resultaat van een nette print en de draden netjes trekken is: Geen 50Hz brom Net de amp aangesloten en het werkte meteen zonder enige brom. Ook niet wanneer ik de volumepotmeter voluit zet maar geen signaal aanbiedt.

Next is het bouwen van een kast, op de plank waar alles op zit is al enigzins een opbouw aangegeven.

Bedankt voor alle adviezen, heb nu een goed werkende preamp

gr Olav

[Nijn]

Resultaat van een nette print en de draden netjes trekken is: Geen 50Hz brom Net de amp aangesloten en het werkte meteen zonder enige brom. Ook niet wanneer ik de volumepotmeter voluit zet maar geen signaal aanbiedt.

Kijk, dat is altijd goed om te horen! Wat je eventueel ook nog toe kunt voegen - tenminste dat vind ik handig - is een 'mute-knop' zoals je die op oudere voorversterkers nog weleens ziet. Bij mij zit er dan een schakelaarbaar 20dB verzwakkingsnetwerkje = weerstandsdeler voor de volumepotmeter. Voordeel hiervan is dat als je het regelbereik van je potmeter voor lage volumes groter maakt. Vind ik persoonlijk wel fijn als je bijvoorbeeld 's avonds laat ook relaxt muziek wilt luisteren.

Groetjes,
Martin

[b_force]

Ik snap je buffer niet helemaal.

Deze is nmlk niet-geïnverteerd, maar heeft wel weerstanden.

De gain van een niet-geïnverteerde schakeling is:

G=1 + (Rf/R)

Wat dus neerkomt dat je buffer 2 keer versterkt.
Ik weet niet of dat ook is wat je wil, maar je moet je er wel bewust van zijn.
Verschil tussen 1k en 10k is er eigenlijk niet. Ik zou eerder 10k gebruiken, dat ik gebruikelijker, ook ivm stroom die de opamp eventueel moet leveren.
Maargoed verschil daar is verwaarloosbaar klein.

Het feit dat de LM4562 oscilleerde is raar. Dit is namelijk een prima opamp en zou ook prima moeten werken. Als er echt een probleem waarneembaar was ligt het probleem ergens anders.

edit:
Schema van de input mixer kan ik ook niet helemaal volgen. Allereerst is het verstandig om na de input caps (C5,C6) een weerstand naar ground te maken. Die bepaald wat het -3dB punt is. Op deze manier hangt het eigenlijk af van de gebruikte opamps.
Tevens vind ik het raar dat links en rects op deze manier worden samengevoegd. Zeker met de opamps er na.

Ik heb je andere topic niet helemaal gelezen hoor, maar ik begrijp uit je korte verhaal dat je dus een subwoofer-amp maakt en deze dus wilt aansluiten op een stereo uitgang (laten we het maar even noemen). Eventueel met een actief filter?

[Marp]

Het feit dat de LM4562 oscilleerde is raar.

Opmerkelijker nog is het dat hij daar met zijn HK DAC ook al last van had. Temeer als je bedenkt dat bij andere bezitters van diezelfde DAC de LM4562 feilloos functioneert. Zouden de LM's van Olav toch niet van een "verkeerde" partij afkomstig zijn?

[Olaffel]

Hallo ,

Schema van de input mixer kan ik ook niet helemaal volgen. Allereerst is het verstandig om na de input caps (C5,C6) een weerstand naar ground te maken. Die bepaald wat het -3dB punt is. Op deze manier hangt het eigenlijk af van de gebruikte opamps.
Tevens vind ik het raar dat links en rects op deze manier worden samengevoegd. Zeker met de opamps er na.

Ik heb je andere topic niet helemaal gelezen hoor, maar ik begrijp uit je korte verhaal dat je dus een subwoofer-amp maakt en deze dus wilt aansluiten op een stereo uitgang (laten we het maar even noemen). Eventueel met een actief filter?

Allereerst zal ik de bedoeling uitleggen van de imput mixer. Ik heb 2 front speakers op een stereo versterker (geen zelfbouw). Verder heb ik een center speaker en twee rear speakers. Voor deze laatste 3 heb ik de eerder genoemde versterker gemaakt. Hier zitten 3 maal LM 3886 versterkers in.
Om alles met een 'stereo signaal' aan te sturen split ik dit signaal 3x. Namelijk een naar de front versterker,een naar de rear versterker en de laatste gaat de imput mixer in om vervolgens een mono signaal naar de LM3886 voor de center speaker te sturen. Zo gaan er simpel gezegd 2 cinch stekkers in en 5 uit.

Omdat bij het splitten van het signaal deze 'zachter' wordt laat ik dit signaal eerst versterker door de buffer. Deze buffer komt van dit topic:
viewtopic.php?t=4676

Bij dit schema staat geen pinout gegeven van de opamp, maar aangezien de LM 4562 een dual opamp is, heb ik dit schema dus 2x toegepast op de LM. Verder wordt hier in dit topic gesproken over 2x gain, dus jouw redenatie klopt. Ik heb het schema uit dit topic bijgevoegd.

Verder is de imput mixer afkomstig van de site van elliot sound. Ik ga ervan uit dat dit goede schema's zijn? Punt dat er geen terugkoppeling is zie ik nu ook. Dit kan uiteraard nog wel worden toegevoegd, die terugkoppeling gaat ook middels een 10K weerstand? Ik zal vanmiddag eens kijken of de LM niet oscilleerd in de imput mixer als ik een terugkoppeling erin maak.

Verschil tussen 1k en 10k is er eigenlijk niet. Ik zou eerder 10k gebruiken, dat ik gebruikelijker, ook ivm stroom die de opamp eventueel moet leveren.

Ik gebruik voor R3 en R4 in de buffer een 10K weestand, had dat plaatje opnieuw geupload, misschien zie jij nog de oude versie?

Het feit dat de LM4562 oscilleerde is raar.

De TL072 werkt zonder enige oscillatie in beide circuits. Ook heb ik 2 LM4562's en beide oscilleren ze, ook in de HK dac. Vandaar dat ik in de dac ook de OPA2134 ga gebruiken.

Hopelijk is deze post verduidelijkend. Ik heb geen ervaring met het bouwen van versterkers, ik kan enkel schema's lezen maar niet bedenken. Tips en verbeteringen zijn dus van harte welkom, dit project is ook meteen een leermoment. Sowieso bedankt dat er kritisch naar wordt gekeken.


Gr Olav

[b_force]

dus als ik het goed begrijp wil je eigenlijk uit je fronts, rears en center exact hetzelfde signaal hebben?

Beetje typisch, is namelijk niet bepaald surround sound. Je kunt dan beter een Dolby Digital voorversterker nemen. Persoonlijk vraag ik me überhaupt af of het wel fijn klinkt. Maargoed dit is wat ik er van begrijp.

Je had het ergens over dat je R3 en R4 1k wilde gaan nemen, vandaar dat ik er over begon. Qua versterking maakt het niets uit, daar blijft dezelfde formule gelden.

De reden dat ik begin over de input mixer, is ook dat ik niet helemaal begrijp wat er nu VOOR dat stukje circuit zit en wat überhaupt de meerdere waarde van het circuitje is.
Normaliter neem je enkel twee buffers en knop je de uitgangen NA de buffers aan elkaar om een mono signaal te creëren. Voor de center ben je dan eigenlijk klaar. Wil je desnoods nog 180graden uit fase kunnen draaien, dan zou ik zelf NA deze twee buffers een opampje maken die je kunt schakelen op de negatieve ingang of positieve ingang.

Je zou ook de buffers zelfs kunnen schakelen, maar dan moet je dat dus twee keer doen, beetje omslachtig.

De reden dat ik over de LM4562 begin, is dat het nu net lijkt alsof jij het geen goede opamp vind en dus een andere gaat proberen. Wat ik wil zeggen is dat de LM4562 een prima opamp is en er dus iets vreemd aan de hand is. Dat probleem zou ik eerst oplossen (wie weet andere LM's nemen) voordat je daar mee verder gaat. Pin-out van een dual opamp is overigens altijd hetzelfde in een DIP8/SOIC behuizing.

[Olaffel]

Hallo,

Wat betreft de front en rear speakers, mn dac is stereo en een dolby surround voorversterker zal mijn dac overbodig maken. Verder ben ik tevreden met het geluid zo, alleen de mooie 'helicopter van achter effecten' in een film heb ik dan niet.

De imput mixer is dus om 'stereo to mono' te creeren voor de center. Aan elkaar knopen van 2 buffers is inderdaad ook een oplossing, maar eerder in mn andere topic werd dit mij als tip gegeven, vandaar deze minder gebruikelijke oplossing.

Verder is de volgorde van schakelen(van boven naar beneden) :

INPUT
|
BUFFER
|
--->Imputmixer-->Centerversterker
|
|-->Frontversterker
|
|-->Rear versterker

Verder vind ik helemaal niks mis met de LM4562 opamp. Het liefst zou ik deze juist gebruiken in mijn DAC en in deze voorversterker. Op een een of andere manier werken mijn LM's niet goed in mijn DAC, evenals de DAC van mijn broer. Gobla heeft daarentegen dezelfde DAC die wel goed werkt met de LM. Ook wanneer ik de print van de DAC van mijn broer test in mijn DAC heb ik hetelfde oscillerende geluid. Echter bij grotere volumes. Wanneer ik m'n DAC goed werkend heb met de LM, dan ben ik juist blij. Ik baal er juist van dat bij mij de LM niet goed functioneerd, ben ook nog steeds op zoek naar een oplossing.

Wederom bedankt voor jouw kritische blik, dat zet mij zelf ook weer aan het denken.

Groeten, Olav

[Nijn]

Ik kan me voorstellen dat een LM4562 eerder oscilleert dan een TL072, hij heeft namelijk een iets grotere gain-bandwidth. Het is dus zeker niet zo dat je zomaar in alle toepassingen lukraak opamps kunt vervangen door andere types en dan verwachten dat ze meteen werken.

Het is belangrijk om er op te letten dat je aarding en layout van je schakeling goed is, maar dat heb je volgens mij al aangepakt. Daarnaast is het ook handig om de bandbreedte van je schakeling te beperken tot wat je nodig hebt voor het audiobereik. Verder kan het ook zijn dat je de laatste opamp capacitief belast met je bekabeling, dat kun je eventueel voorkomen door een weerstandje van ~200 Ohm tussen de uitgang van je opamp en de uiteindelijke cinch-connector te plaatsen.

Groetjes,
Martin

[Olaffel]

Ik zal vanavond de genoemde tips/oplossingen proberen en de bevindingen hier posten.

Dit zullen zijn:

Highpass filter op de ingang (afhankelijk of ik hier zo onderdelen heb liggen, welke waarde voor de C moet ik dan aan denken?)

~200 Ohm aan de uitgang van de opamp

Terugkoppeling op de ingang van de Imputmixer


Bedankt,

Olav

[b_force]

@ Nijn
Klopt dat je niet zomaar elke opamp overal in kunt proppen, maar als je gewoon een goed ontworpen schema hebt met waardes in de juiste orde van grootte, zijn de meeste opamps gewoon zo te vervangen. Op een paar exotische varianten na, maar dat is duidelijk te zien uit de datasheets.
De LM4562 is helemaal niet bijzonder exotisch.

@ Olaffel
Ik neem aan dat die DAC vooral voor muziek is?
Bij een film krijg je nmlk op deze manier nog niet echt dat een helikopter van achteren komt, daar heb je toch echt het Dolby Digital etc gebeuren voor nodig.

Met andere woorden. Ik zou het zo maken dat je muziek (stereo) via je DAC gaat, zodat je daar optimaal van kun genieten, en dat je voor films een surround voorversterker oid neemt. Daar tussen kun je dan schakelen en kun je ook nog perfect je LM3886's gerbuiken.
Op die manier haal je echt veel meer uit je surround gebeuren dan alles quasi stereo/surround neer te zetten.

[Olaffel]

Hallo b_force,

Ik zat net aan iets dergelijks te denken. Opzich moet het mogelijk zijn om een front,rear,center ingang te maken zodat ik bij het aansluiten van een DVD speler echt surround sound heb.

Zo is bij gebruik van de DAC en TV een soort "hybride" surround, en met de DVD wel 5.1 surround.

Enige dat ik dan nog zoek is een volumepotmeter waarmee ik alle 5 de kanalen kan regelen. Of had jij een ander idee?

Edit: heb nog een ALPS potmeter met zo'n motortje eraan. Moet alleen nog meten hoe de pinout is, er zitten 8 pootjes naast elkaar, en nog 2 voor de led los en twee voor het motortje los. Dus 8 voor de potmeter zelf.

Edit 2: Heb gevonden welke het is: http://jimmyauw.com/2007/03/13/on-stock ... -with-led/

Heeft 2 dummy's dus is niet geschikt om meer dan 2 kanalen mee te regelen.



gr Olav

[b_force]

Die 5 kanalen kun je dan toch met die surround voorversterker regelen?

Het enige waar je tussen hoeft te schakelen is je fronts (na je voorversterker en voor de versterk dus), dus daar heb je dan een volume pot voor nodig en een schakelaar.

aangezien jou DAC enkel stereo kan zou ik het zo laten, kun je optimaal genieten van je cd's en af en toe toch een film in echt surround kijken. Muziek van de TV kun je dan via die surround voorversterker doen, die kan dat over die 5 kanalen verdelen.
Of wil je je cd's ook in een soort quasi surround luisteren?

[Nijn]

@ Nijn
Klopt dat je niet zomaar elke opamp overal in kunt proppen, maar als je gewoon een goed ontworpen schema hebt met waardes in de juiste orde van grootte, zijn de meeste opamps gewoon zo te vervangen. Op een paar exotische varianten na, maar dat is duidelijk te zien uit de datasheets.
De LM4562 is helemaal niet bijzonder exotisch.

Je hebt helemaal gelijk als je stelt dat je een opamp kunt gebruiken in een schema met de juiste waardes, maar als je de TL072 vergelijkt met een LM4562 zijn er toch wel een aantal verschillen:

- GBW 3Mhz vs 55Mhz (de LM4562 heeft een full power bandwidth van 10Mhz)
- De input bias current van de LM4562 is hoger
- Beide opamps houden niet van capacitieve belastingen, maar in de datasheet van de LM4562 staat duidelijk dat meer dan 100pF niet aan wordt geraden
- De TL072 heeft een common mode ingangsspanning die tot aan de positieve voedingsspanning loopt, de LM4562 niet.

Al met al zijn er toch wel wat verschillen, waarvan ik in deze toepassing en met deze layout voor zover ik dat van de foto's kan zien (no offense olaffel, ziet er goed uit hoor!) me voor kan stellen dat een LM4562 wel oscilleert en een TL072 niet. Ik denk dat in deze situatie vooral het 1e en het 3e punt enige aandacht verdienen. Bij snellere opamps is het nu eenmaal meer van belang om aandacht te besteden aan voedingsontkoppeling en plaatsing van de terugkoppellussen.

Groetjes,
Martin

[Olaffel]

Die 5 kanalen kun je dan toch met die surround voorversterker regelen?

Ja dat kan, maar het idee was juist om een voorversterker te bouwen. Als ik er een koop hoef ik net zo goed niks te bouwen. Dan gaat het analoge signaal van mn dac namelijk ook gewoon die surroundvoorversterker in, die er dan wel 5 kanalen van brouwt.

Ik wil de lol hebben van zelf iets bouwen, en het geld om een voorversterker te kopen in de zak houden omdat ik altijd films vanaf de pc kijk en nooit dvd's kijk.

Wel bedacht ik mij dat een dvdspeler 5 analoge uitgangen heeft en dat ik hier wel wat mee kan doen. Mijn gebouwde versterker heeft een eigen volumeregeling dus hier is ook geen voorversterker voor nodig.

Ik ga het allemaal nog even op een rijtje zetten, ik speel met een idee alleen ik moet dat nog uitwerken.

@nijn, dan ga ik kijken hoe de LM4562 en de OPA2134 verschillen qua specs in vergelijking tot de NE5532 die nu in de DAC zit. Niet dat ik er veel van weet (eigenlijk 1% ) maar het kan mij een indicatie geven of de OPA een goed resulaat zal geven.

gr Olav

[b_force]

Dat begrijp ik, maar helaas kun is het niet mogelijk om echte surround voorversterker te bouwen. Op die diverse chips zit nmlk een bepaalde licentie (althans, dat was wel altijd zo). Zonder die dingen kun je simpelweg gewoon niet surround sound krijgen.

Daarom zou ik een soort compromis maken waar je dus toch nog je DAC gebruikt voor stereo en de rest via een voorversterker.