Ik was op zich wel gecharmeerd van een unipivot ontwerp arm door zijn simpliciteit. Een unipivot heeft echter 1 nadeel: hij voorkomt niet dat een element kan kantelen rond de as in lengterichting van de arm, dit noemen we even Rx. Deze kanteling van het element is erg onwenselijk, aangezien het overspraak kan veroorzaken tussen de kanalen, en nog wat andere vervelende zaken.
Bij normale unipivot ligt het zwaartpunt onder het draaipunt, om dit kantelen tegen te gaan. Dit is echter maar een "slappe" stijfheid, ik wou hier iets beters voor verzinnen.
Wat ik bedacht heb is een unipivot waarbij de Rx redelijk stijf wordt vastgelegd. Een draadje op een balkje precies in het draaipunt houd de arm rechtop. Om te zorgen dat de arm nog vrij kan draaien komen de draadjes onderin samen. Hier zorgt de torsiestijfheid van het laatste stukje draad, dat op lengte afgesteld kan worden, en de voorspanning op het lager maakt, meteen voor een anit skatingskracht. Deze is regelbaar door het draadje wat op te winden.
Omdat dit ontwerp alle juiste vrijheidsgraden van de arm vastlegt kon ik het zwaartepunt exact in het draaipunt leggen. Dit heeft als voordeel dat de arm dynamisch gebalanceerd is. Het draaipunt ligt vervolgens weer in het vlak van de lp. Een versnelling in dwarsrichting van het element zal nu niet resulteren in een kantelend koppel om Rx.
Voor de draadjes heb ik verschillende diktes koperdraad gebruik. Het draadje is van koper omdat ik dat in allerlij diktes voor hande had. Uiteindlijk bleek een koperdraadje van 0.2mm een mooi compromis tussen "voldoende slap" in Ry en Rz, voldoende stijf in Rx en robuustheid.
De tonarm is 29 cm lang (12"). Dit om de hoekfout t.o.v. groef zo klein mogelijk te houden. Hij is op het uiteinde zo licht mogelijk gemaakt om de inertia om Ry zo klein mogelijk te houden. Als materiaal heb ik een licht stukje hout gekozen, net als Altmann. Dit vanwege zijn hoge specifike stijfheid, fijne akoestische eigenschappen en de goede verkrijgbaarheid.
Het element is een DL110.
Ik heb de arm getest om mijn Thorens TD160. Helaas is dit niet perfect, omdat te Thorens een geveerd chassis heeft, en de tonearm om de caste wereld staat. Ideaal zou een plateau zonder vering zijn, of een platenspeler met een groot genoeg tonearm board.
Over de werking van de tonearm ben ik heel tevereden. Afstellen is goed te doen en het geheel gedraagd zich stabiel. Met het handlen van de tonearm moet je wel wat voorzichtig zijn, hij is neit foolprrof, maar hij luisterd prima naar de baas!
Gehoormatig doet hij niet onder voor de Thorens arm. Hij klinkt prima. Het is natuurlijk altijd lastig om daar uitspraken over te doen, aangezien ik maar 1 element heb, en dus niet snel kan schakelen tussen beide, en zeker aangezien ik hem zelf heb gebouwd!
Uiteindelijk wil ik ooit nog een draaitafel met aandrijving bouwen, waarom deze tonearm dan een plaats krijgt.
Ik hoop dat mijn verhaal wat duidelijk was. Mocht dat niet het geval, hier een hoop plaatjes:
