de Fostex/Peerless Dipool van GeertM2

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » do 06 dec 2007, 23:17

Hallo mede zelfbouwers,

Bij deze wil ik toch eens wat van mijn creaties laten zien op dit forum.
Ben al lang een redelijk passief lid van dit forum. Ik lees veel en volg de projecten die hier voorbijkomen met belangstelling. Dat zie je waarschijnlijk wel in mijn ontwerp terug komen.

Geheel volgens de trend is het een openbaffle. Inspiraties waren o.a.; Bert Doppenberg z'n Quasar, JeroenD z'n dipoolbas en Hilbren zijn "think outside the box" concept.

Ik wou met deze speaker twee dingen verenigen waarvan ik erachter gekomen was dat ze me aanspraken:
breedbanders en dipolen, waarbij de breedbander het liefst zoveelmogelijk octaven afdekte.

De bezetting per kant is als volgt:
Vifa HT-275/2 25mm dome rear-firing tweeter
Fostex FE204
2x Peerless SLS12

De 54mm dikke, lichtelijk achteroverhellende, baffle is gemaakt van een sandwich van 18mm geplastificeerd MDF - 18mm Spaanplaat - 18mm geplastificeerd MDF. De gaten voor de units worden naar achter toe steeds groter om resonanties te voorkomen. De poot aan de achterkant is van twee keer 18mm MDF gemaakt. Voordat deze aan elkaar gelijmd waren heb ik hier sleuven in gefreesd voor de bekabeling. Ik wou een brede ondiepe baffle hebben, om de Fostex lekker laag te kunnen crossen. Eerdere experimenten met een prototype U-baffle waren minder bevredigend.

Om het geheel niet te saai te laten worden heb ik een wat felle kleur gekozen.
Kleur: JB311 van Jan des Bouvrie

Crossen en Eq-en doe ik met een berhinger DCX2496. Momenteel cross ik van de Peerless naar de Fostex bij 100Hz. Dit verandert nog wel eens, maar nu bevalt het me het best om de Fostex zoveel mogelijk voor zijn kiezen te geven. De rear-firing tweeter is zo afgesteld dat de boel aan de achterkant tonaal wat in balans is, momenteel passief gefilterd. Dat zou emt deze setup ook nog actief kunnen.

Om alles aan te sturen gebruik ik een NAD 916 6 kanaals versterker.

Porcino · Bericht door **Porcino** » do 06 dec 2007, 23:24

Dit vind ik wel een heel erg fraaie oplossing!

Ook de kleur en de gekozen units staan me erg aan. Ben wel erg benieuwd hoe dit klinkt. Zien we ze een keer in Breda?

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » do 06 dec 2007, 23:29

Thanks!

Hier volgen nog wat plaatjes van het bouwproces:

Bericht door **b_force** » do 06 dec 2007, 23:36

Wat ene ongelooflijk mooi en origineel ontwerp (met een breedbander voor en tweeter achter.

TOP!!!

Ik ben blij dat je niet meer passief bent op het forum

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » do 06 dec 2007, 23:50

Thanks!

Ik vind ze zelf echt super klinken. De plaatsing is super, rete strakke dipool basjes, tot +/- 40Hz, en plenty dynamiek. Ietwat beperke sweetspot, maar met de rearfiring tweeter aan trekt de off axis respons wat bij, en is erg luisterbaar.

Het goed meten, equalizen en filteren van het geheel heeft met wel veel tijd gekost. Ben al twee jaar bezig met dit soort dipool achtige dingen, en heb inmiddels 50+ aan filter varianten in mijn berhinger zitten.

Dat vind ook wel weer een beetje het nadeel van de berhinger, het is zo'n krachtig en flexibel tool dat het voor een zelfbouwer moeilijk is om rustig te blijven zitten. Voor je het weet heb je weer een idee en zit je weer aan de knoppen te draaien.

Zo'n actief systeem is natuurlijk een hoop gesleep, maar als de belangstelling er is en het iets toevoegd op zo'n bijeenkomst ben ik wellicht te overtuigen.

Groeten, Geert

Bericht door **Wowly** » vr 07 dec 2007, 0:00

Mooi project hoor! ik vind de kleur wel heel erg geslaagd.

Aangezien ik nog niet de ballen verstand heb van luidsprekers ontwerpen ben je verder dan mij. Goed dat je een actief lid bent geworden!

Wowly

SARK · Bericht door **SARK** » vr 07 dec 2007, 7:18

Zeker een mooi project maareehhh ... vertel hier eens wat over

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » vr 07 dec 2007, 10:44

SARK,

Dat is een rondstraler met een Tangband W4-655. Ik heb ze gebouwd omdat ik benieuwd was hoe een rondstralend speaker zouden klinken.

Wat ik nooit helemaal begrepen heb aan Linkwitz z'n pluto, is dat ie allen beneden de 1kHz een rondstraler heeft gemaakt. Daarboven is het gewoon een "conventionele" luidspreker. Maar beneden de 1kHz gedraagt volgens mij zo'n beetje iedere speaker zich al een rondstraler...? Wat maakt de pluto dan zo bijzonder?

Het leek mij i.i.g. leuk oom een luidspreker te maken die 360 graden rondstraald over het gehele spectrum. Door een breedbandertje op een kegel te richten krijg je zoiets. Je hebt wel wat verticale bundeling natuurlijk, maar als je met je hoofd op de juiste hoogte blijft kun je je door de hele kamer verplaatsen zonder dat de boel tonaal echt veranderd. Dat is een erg grappige ervaring. Ideaal voor als je veel buiten de sweetspot naar muziek luisterd, b.v. bij achtergrond muziek tijdens het knutselen.

Het is een TL, met een 45 graden kegel erboven. De TL is een 125mm PVc buis, met daarin een PUR conus, die de oppervlakte doet verlopen van 1.5sd naar 1sd o.i.d. De lengte is getuned op de Fs van de tangband. De reflector is gemaakt van twee lagen rond karton, ingeknipt, en tot een kegel gevouwen. Vervolgens een bierfiltje in gelijmd en vol gepurd om de constructie wat stevig en dood te maken. Ik heb redelijk wat hoog moeten bij equalizen om de boel wat neutraal te laten klinken, maar dat is ook wel logisch.

Luisteren naar deze jongens is een redelijk grappige ervaring. Het geluid kinkt belachelijk ruimtelijk. Behalve het geluid wat rechtstreeks naar je toe komt, komt er natuurlijk ook geluid via de muur en de achterwand. Dit geeft een gigantische ruimtelijkheid. De soundstage wodt echter wel wat difuus en blurry..

Zelfs als je naar 1 speaker luisterd, klinkt nog ruimtelijk! Dat klopt ook, want die ruimte is er ook, alleen is het je eigen kamer en zit het niet in de opname. Maar het is wel een bijzonder "effect".

En dat is het wat mij betrefd dan ook. Ze zijn met name leuk om films op te kijken, maar voor het serieuze luisterwerk zijn mijn fostex dipolen veel beter geschikt. Bij muziek is die "extra" ruimtelijkheid op den duur wat vermoeiend.

Ik vergelijk het wel eens met een soort surround-efftec. Leuk voor films maar niet echt leuk voor muziek.

Groeten, Geert

Bericht door **Martijn M** » vr 07 dec 2007, 12:01

Hey Geert,

Dit project is een leuke binnenkomer! Wel een gewaagd kleurtje, maar ik moet zeggen dat het niet misstaat.

Waarom heb je alleen een tweeter aan de achterzijde toegepast? Veel dipoolbouwers richten zich op een min of meer symmetrisch afstraalgedrag voor en achter. Persoonlijk zou ik dan opteren voor óf geen extra tweeter, danwel twee tweeters.

Hoe gaat dat zo met de DCX? Waarom wil je deze misschien niet blijven gebruiken?

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » vr 07 dec 2007, 13:20

Martijn,

Ik heb de tweeter ook aan de achterkant toegevoegd voor een symmetrisch afstraal gedrag. Aan de voorkant gebruik ik de Fostex voor alles boven de 100Hz, maar aan de achterkant komt ie niet zo hoog (vanwege de magneet contructie etc.). Slechts tot een kHz of 4. Om voor en achter wat in balans te brengen pas ik boven de 4kHz de tweeter toe. Bijkomend voordeel is het "acceptabeler" off axis response, soort van Haas effect denk ik.

De bedoeling is dat als je ze achterstevoren zet dat ze tonaal ongeveer hetzelfde klinken.

Het is natuurlijkt een compromis, maar i.m.h.o. wel een erg lekker compromis.

Eigenlijk gaat het best lekker met de DCX, ben er erg tevreden mee, zeker voor het geld. Ik denk ook dat ik hem wil blijven gebruiken.

Ik zou alleen mezelf wat beter moeten leren beheersen wat betrefd impulsief aan knoppen draaien. Dat is alllen best lastig als de DCX continu met knipperende VU ledjes en z'n display aandacht loopt te vragen. Daarom heb ik hem sinds kort "verstopt" achter een plankje. Dan is in ider geval de impuls een stuk minder. Het luisterd een stuk prettiger, ik kan me nu beter concentreren op de muziek.

Groeten, Geert

Bericht door **Digidoo** » vr 07 dec 2007, 13:50

Ik vind het geweldig! Ik heb die fostexjes laatst gehoord bij een vriend en daar stonden ze nog in het karton. Dat klonk al zeer overtuigend. Met die twee woofers erbij en dat tweetertje in een dipool, nou ik sta het kwijl hier op te deppen van mijn toetsenbord...

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » zo 09 dec 2007, 21:52

Hier nog wat plaatjes van de rondstraler en de PUR conus die zorgt voor het juiste opppervlakte verloop van de TL.

De conus is gemaakt door een op maat gerolde papieren conus vol te purren en uit te laten harden. De speakerkabel had ik van te voren in conus gelegd zodat die rammelvrij in de PUR zit.

Groeten, Geert

Nils_vn · Bericht door **Nils_vn** » ma 10 dec 2007, 8:09

Nu wil ik toch eventjes doorbomen over die rondstraler.

Als je de kegel ip conisch nu eens hyperbolisch maakte, dus de wanden bol of hol, kan je zo dan niet het vertikale straal gedrag breder maken? Als een bolle spiegel als het ware?

Lnsadnoh · Bericht door **Lnsadnoh** » ma 10 dec 2007, 12:18

Nils_vn schreef:
Nu wil ik toch eventjes doorbomen over die rondstraler.

Als je de kegel ip conisch nu eens hyperbolisch maakte, dus de wanden bol of hol, kan je zo dan niet het vertikale straal gedrag breder maken? Als een bolle spiegel als het ware?

Nils_vn,

Bedoel je er zo eentje?

Nils_vn · Bericht door **Nils_vn** » ma 10 dec 2007, 13:17

Hondasnl schreef:
Nils_vn schreef:
Nu wil ik toch eventjes doorbomen over die rondstraler.

Als je de kegel ip conisch nu eens hyperbolisch maakte, dus de wanden bol of hol, kan je zo dan niet het vertikale straal gedrag breder maken? Als een bolle spiegel als het ware?
Nils_vn,

Bedoel je er zo eentje?

idd! zou dat de verticale bundeling niet kunnen opheffen/verminderen ?

nlmb · Bericht door **nlmb** » ma 10 dec 2007, 19:15

Erg toffe projecten! Heb je niet een probleem om het rendement van de breedbander te matchen met "maar" 2x 12" SLS? Of regel je dit actief bij?

Bericht door **Wowly** » ma 10 dec 2007, 19:57

Im zou denken dat een rechte konus toch minder storende reflectie's maakt. Ik weet niet zo goed wat je met bundeling bedoelt.

Wowly

Lnsadnoh · Bericht door **Lnsadnoh** » ma 10 dec 2007, 19:59

Nils_vn,

Lijkt mij ook.
Een conus (onder 45 graden) die recht is, straalt volgens mij exact in het horizontale vlak zijn golven af.
Als je een parabolische vorm inzet, straalt ze in een veel groter gebied af.

Maar dat gaf GeertM2 al aan:

Door een breedbandertje op een kegel te richten krijg je zoiets. Je hebt wel wat verticale bundeling natuurlijk, maar als je met je hoofd op de juiste hoogte blijft kun je je door de hele kamer verplaatsen zonder dat de boel tonaal echt veranderd. Dat is een erg grappige ervaring. Ideaal voor als je veel buiten de sweetspot naar muziek luisterd, b.v. bij achtergrond muziek tijdens het knutselen.

Maar des al niet te min, een leuk project, GeertM2.
Je moet ook eens kijken naar de BS/3DMAX van I.T.

Helaas niet meer leverbaar.
MAAR IK HEB NOG WEL DE TEKENINGEN!

http://www.intertechnik.de/index.html/J ... &suchwort=

Bericht door **Marp** » ma 10 dec 2007, 20:37

Met verticale bundeling wordt waarschijnlijk het tegenovergestelde bedoeld van verticale spreiding, oftewel het verticale offaxis-gedrag. Bij reflectie onder een zuivere hoek van 45 graden wordt de klank sterk bepaald door de oorhoogte t.o.v. de positie van de luidspreker. Uiteraard kan dat een nadeel zijn als je niet altijd op dezelfde hoogte luistert. Een parabolische kegel resulteert in een veel betere verticale spreiding, wat de tekening van hondasnl overigens mooi illustreert.

Persoonlijk zou ik ook de rand rond de luidspreker een zelfde hoek of ronding als de kegel geven en de kegel geen grotere diameter geven dan de pijp.

Ps: ik had mijn aandacht er niet bij, want voordat hondasnl zijn tekening toevoegde, meende ik dat ook hij een hoek van 45 graden beter vond. Slecht gelezen

, dus eigenlijk is mijn post een beetje overbodig.

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » ma 10 dec 2007, 21:18

nlmb schreef:
Heb je niet een probleem om het rendement van de breedbander te matchen met "maar" 2x 12" SLS? Of regel je dit actief bij?

Het rendement van de Fostex komt in mijn baffle ongeveer overeen met 2x de SLS12 paralellel.

Bijgevoegd een plaatjes van de totale output correct in de beringen (EQ+filter). Een crossover van 18db/octaaf bij 100Hz en nog een highpass van 24db/octaaf bij 38Hz op de peerlessen om ze te beschremen tegen subsonisch laag (wel handig bij het draaien van vinyl).

Je kunt zien dat het rendement elkaar niet veel ontloopt.

Groeten, Geert

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » ma 10 dec 2007, 21:29

@ Nils_vn en de rest

Ik denk ook dat als je een holle of bolle conus maakt dat je de verticale bundeling minder maakt. Ik denk wel dat je nog weer veel meer hoog bij moet equalizen, je verdeel immers de zelfde hoeveelheid hoge tonen over een groter gebied. Het mooie is dan dat je weer een stapje dichterbij komt aan een ideale"puntbron".

Die reflector die Hondasnl laat zien ziet er wel gaaf uit. Jammer dat die niet meer verkrijgbaar is.

Ik zit nu te denken hoe je zoiets makkelijk zou kunnen maken voo reen experiment.

Hoe zou een bol het doen als reflector???

Groeten, Geert

P.s.: ik heb de verticale bundeling totaal niet als storend ondervonden. De zitplekken in mijn kamer komen kwa luisterhoogte ogeveneer overeen.

Bericht door **Marp** » ma 10 dec 2007, 21:37

GeertM2 schreef:
Hoe zou een bol het doen als reflector???

Enigzins vergelijkbaar, maar met als groot verschil dat daarbij een deel van het geluid rechtstreeks terug wordt gereflecteerd naar de conus. Dat levert je dus meer interferentie op.

GeertM2 · Bericht door **GeertM2** » ma 10 dec 2007, 22:09

Marp schreef:

Persoonlijk zou ik ook de rand rond de luidspreker een zelfde hoek of ronding als de kegel geven en de kegel geen grotere diameter geven dan de pijp.

Dit snap ik niet helemaal. Wat bedoel je precies? De rand van het chassis ofzo?

Nils_vn · Bericht door **Nils_vn** » ma 10 dec 2007, 22:14

[quote="GeertM2"]
Ik zit nu te denken hoe je zoiets makkelijk zou kunnen maken voo reen experiment.
[quote]

wat rondjes MDF (het soort dat je uit je baffle zaagt) op elkaar lijmen, en dan schuren maar

Bericht door **Marp** » ma 10 dec 2007, 22:25

Inderdaad Geert, ik bedoel de rand rond het chassis afschuinen om een mooier symmetrisch verloop te krijgen t.o.v. de kegel. Nu is in jouw geval die rand wel erg smal, dus daar valt eigenlijk niet veel vorm aan te geven.