forum.zelfbouwaudio.nl

Hallo allen,

Al enige tijd lees ik mee op het forum en ik vind het echt heel erg bruikbaar en leerzaam. Ik hoop in de toekomst ook mijn kennis en mijn ervaringen met jullie te delen. Voor nu heb ik een vraag over mijn dual platenspeler.
Ik ben iemand van balans. Dat wil zeggen; mijn set moet zo veel mogelijk in balans zijn. Qua niveau bedoel ik dan. Ik zal dus niet zo snel kiezen voor een extreem (lees prijzig) component of accesoire als de rest van de set daar ook niet op aangepast wordt. Dat maakt het soms lastig om verbeteringen aan te brengen aan de configuratie maar tot op heden gaat het redelijk. Sinds kort ben ik weer aan het "rommelen" en ik heb nu een leuke Dual Cs-505-III gekocht met het standaard ortofon element en naald (om10).

Ik vermoed dat de naald enigzins versleten is, en ben ook niet heel erg enthousiast over het geluid. Het klinkt goed hoor, maar volgens mij kan deze speler veel beter klinken. Voor ik ga tweaken wilde ik eerst wat investeren in een beter element en naald.

Kunnen jullie me helpen bij welke aanschaf ik het beste kan doen. Ga ik voor alleen een nieuwe naald? Of toch voor een ander element..?

Ik ben heel benieuwd naar jullie reacties..na dagen speuren op het net en bijna 100 sites verder zie ik door de bomen het bos niet meer..

Jullie wel?

Gr. Mark

Ha die Mark.. gefeli met je 1e post

ik heb ook een 505, nix mis mee.. kan meekomen met duurdere jongens. wat voor arm heeft die mkIII? is dat die met de ULM arm?

ik zou idd eens beginnen met een nw naald, een OM10 is een prima element, en dan ook alles goed afstellen, connecties schoon, etc. mocht je dan nog vinden dat je beter wil, dan zou je eens kunnen kijken naar andere elementen en/of een betere preamp (hoeft de wereld niet te kosten, ik he een Dynavox van 3 tientjes, en die was straatlengtes beter dan wat er in m'n oude Onkyo amp zat)

Rotel krijgt wel goeie recenties op de phono-stages in hun vv, dus daar zit je denk ik wel betrekkelijk goed.

Als je toch wil upgraden zou je de P06 van ESP kunnen proberen. Die heb ik ook ooit gebouwd. Hij ligt hier nog ergens. Die was naar mijn mening prima en simpel te bouwen.

Persoonlijk denk ik dat een nieuwe naald als eerste investering wel de moeite is.

Ik heb ooit een CS 704 gehad en ik was daar ook wel tevreden over. Dual spelers bieden tegenwoordig aardig wat waar voor hun geld op de 2de-hands markt.

Hey HenkJan en Rho,

Thanks voor jullie replies..

Al twee stemmen voor een nieuwe naald.. Ik was wel abuis over het element in mijn eerste post. Het element is de LM20 en de naald de DN166E.. Is dat de naald die ooit met de speler is geleverd?

De arm is inderdaad die ULM. Dat maakt de keuze voor elementen niet eenvoudiger in de toekomst maar het schijnt wel een aardige arm te zijn.

Ik ben alleen wel een beetje ontsteld over de kunststof/plastic onderkant die aan de Plinth is geniet.. Enfin..da's voor later...

Ik had bij mijn 704 die plint gewoon met 4mm bitumen bekleed. Echt een verschil heb ik niet opgemerkt daarbij.
Je zou zelf een plint kunnen bouwen. Is een leuke bezigheid. Heb ik ooit voor een Thorens TD125 gedaan.

In die ULM moet best een redelijk zwaar element met niet te straf opgehangen naald meen ik he. (ben al even niet meer zoveel met vinyl bezig) Ik had er tot grote tevredenheid een Shure M97xe onder gemonteerd.

Die dingen zijn nog te koop en presteren naar mijn mening zo goed of beter dan vele elementen die 2x zoveel kosten.
Met Ortophon heb ik geen ervaring.
Als je van een iets feller hoog houdt (of je RIAA het hoog wat afzwakt) kan je misschien een AT 120 E proberen van Audio Technica. Die beviel me ook wel.

rho schreef:

In die ULM moet best een redelijk zwaar element met niet te straf opgehangen naald meen ik he. (ben al even niet meer zoveel met vinyl bezig) Ik had er tot grote tevredenheid een Shure M97xe onder gemonteerd.

ULM staat voor Ultra Low Mass. Het element moet ook licht zijn, met een hoge compliantie. Dan is de combinatie het best. Dat het element op een Ortofon OM lijkt is niet gek, het is volgens mij ook een element dat door Ortofon voor Dual werd gemaakt. De serie waar de OM-10 uit komt is ook een serie met lichtgewicht elementen met hoge compliantie, dus dat is een goede plek om te beginnen met zoeken. Shure is ook legendarisch voor wat betreft MM elementen met een hoge compliantie, maar ik weet niet of die elementen per sé lichtgewicht zijn. Uiteindelijk draait het om de resultante resonantiefrequentie van de compliantie van het element, de massa van het element en de massa van de arm. Daar is een formule voor, maar die ben ik even kwijt. Zolang dat in een bepaalde range valt zit je goed, val je daar buiten, zit je fout.

Ik vind Dual erg goed. Maar ik heb dan ook de Dual van mijn opa geërfd, dus ik heb er iets emotioneels mee.

De LM20 IS gewoon een Ortofon element en een variant op de OM20. LM staat voor Lo Mass. Daar is nog prima een nieuwe naald voor te krijgen.

Daar zou ik eerst eens mee beginnen want op zich is het best een fraai element wat prima matcht in de Dual. Wel ziet dit element graag een behoorlijke afsluitcapaciteit: 400 pF in totaal, net als de meeste MM's van Ortofon. Dus als je het wat te helder vindt klinken probeer dan eens wat condensatortjes van 100 pF parallel te zetten.

Hello Rho, Pjoter en Ivo,

Thanks voor de info! Ik leer steeds meer alhoewel het begrip Compliantie nog niet helemaal verwerkt is.. Straks eens googelen..

De AT-120 kom ik vaker tegen in combi met de Dual.. Daar zal ik ook nog even in verdiepen. Wat de naald voor de LM20 betreft...Hoe lang gaan elementen eigenlijk mee? Kunnen die ook verouderen?

nu ga ik effe googelen op compliantie..

MarkS schreef:

Wat de naald voor de LM20 betreft...Hoe lang gaan elementen eigenlijk mee? Kunnen die ook verouderen?

Jah, het rubber van de naaldophanging verdroogt en is na een jaar of 10 niet echt goed meer. De naald in deze categorie elementen is van synthetische diamant en die gaat ongeveer zo'n 400 - 500 speeluren mee als je er zorgvuldig mee om gaat.

Wat ik ook wel fraaie elementen vind zijn die van Grado. Zouden ook goed in je Dual moeten kunnen maar weet niet of ze ook qua afmetingen goed passen. Een Grado Gold is b.v. echt wel een verbetering t.o.v. de LM20. Maar die verdient dan ook weer een goede phono versterker.

Ivo schreef:

rho schreef:

In die ULM moet best een redelijk zwaar element met niet te straf opgehangen naald meen ik he. (ben al even niet meer zoveel met vinyl bezig) Ik had er tot grote tevredenheid een Shure M97xe onder gemonteerd.

ULM staat voor Ultra Low Mass. Het element moet ook licht zijn, met een hoge compliantie. Dan is de combinatie het best. Dat het element op een Ortofon OM lijkt is niet gek, het is volgens mij ook een element dat door Ortofon voor Dual werd gemaakt. De serie waar de OM-10 uit komt is ook een serie met lichtgewicht elementen met hoge compliantie, dus dat is een goede plek om te beginnen met zoeken. Shure is ook legendarisch voor wat betreft MM elementen met een hoge compliantie, maar ik weet niet of die elementen per sé lichtgewicht zijn. Uiteindelijk draait het om de resultante resonantiefrequentie van de compliantie van het element, de massa van het element en de massa van de arm. Daar is een formule voor, maar die ben ik even kwijt. Zolang dat in een bepaalde range valt zit je goed, val je daar buiten, zit je fout.

Ik vind Dual erg goed. Maar ik heb dan ook de Dual van mijn opa geërfd, dus ik heb er iets emotioneels mee.

Je kan gelijk hebben hoor, maar ik dacht dat je compliantie wel heel erg hoog gekozen moet worden bij een lichte arm EN een licht element. Moderne elementen hebben meestal een lagere compliantie dacht ik, zodat de keuze daar zwaar beperkt wordt. De resonantie valt anders wat hoog uit bij een licht element en een iets lagere compliantie. Die resonantie ligt best in de buurt van de 8Hz geloof ik.

Maar zoals gezegd, ik ben er al even uit. Best even verifiëren of mijn verhaal klopt.

Grado maakt inderdaad redelijk mooie spullen voor het geld. Ze zijn alleen iets duurder geworden meen ik.
Ik heb ooit een reference platinum wood gekocht voor €250 en ik zie nu dat die bij PhonoPhono toch wel erg veel duurder geworden is.
De Prestige reeks presteert ook prima hoor. Die is veel betaalbaarder.

Ik ben eigenlijk een klein beetje verbaasd dat jullie een OM20 een goed element vinden. De 505 was mijn eerste draaitafel (ik heb 'm nog steeds trouwens, is alleen al 12 jaar bezig 'gemaakt te worden'). Maar dat elementje heeft het niet lang uitgehouden op mijn platen. Dat was wel de eerste upgrade. En met wat een succes. Ik heb er een Yamaha HO-MC ingezet (of laten zetten). Dat is nu niet echt een aanbeveling meer natuurlijk. Maar het maakte wel een heel erg groot verschil in openheid, bas, levendigheid enz. Nu had ik echte muziek ipv dat nasale geknepen geluid.

Waar ik toen ook naar gekeken heb, maar die had mijn vaste dealer niet, zijn de Denon DL-110 of DL-160 high output MC's. Die zijn ook nog te koop en gewoon op MM aan te sluiten. Het voordeel van een Moving Coil is dat de bewegende massa veel lager is dan met een moving magnet en dus transienten veel sneller gaan en ook een groter frequentiebereik hebben. Nadeel is dat ze een veel lagere uitgangsspanning hebben. Maar met de high outputmodellen zit je op een compromis met 80% voordelen.

De 505 kan echt een veel beter element aan dan dat standaard Ortofon dingetje. En je kunt het plateau heel simpel verbeteren door er lood of bitumen onder te plakken (meer massa, betere gelijkloop en minder stoorgeruis) en het geveerde plateau had ik ook nog helemaal dichtgeplakt met lood op siliconenkit. En ik heb een andere MDF sokkel op spikes gemaakt waarmee je de klep gewoon dicht kon laten vallen zonder dat de plaat overslaat.

Als je naar een ander element wilt wordt er meestal wel bij verteld of hij voor ultra lichte armen is, lichte, middelzware of zware. De compliantie is de beweegegelijkheid van de naalddrager ophanging (rubbertje om t staafje waar t diamantje op zit).

Het gaat erom dat de arm door de naald heen en weer bewogen wordt. Dit gaat met een bepaalde frequentie, liefst tussen de 3 en de 20Hz. Dus zodat de arm niet gaat meeresoneren/wiebelen met de plaatonvlakheden door de plaatomwenteling en ook niet door de muziek.
Voor een lichte arm met een hoogcompliante naald moet je dus ook een licht element hebben. Heb je een zwaar element gaat je totale armmassa omhoog en dus je resonantiefrequentie omlaag en kom je in het gevaarlijke gebied van de 33 rpm.
Heb je een lichte arm met een vrij licht element met een hele lage compliantie gaat de resonantiefrequentie omhoog en kom je in de buurt van de 20Hz.
Meestal hangt de compliantie van een element dus samen met zijn gewicht vanwege de praktische bruikbaarheid.

Een mooi element is dus de Denon DL-160, een stapje hoger de Benz MC-20.
Ik heb hier een mooi pdfje voor je met een overzicht van een heel stel elementen met compliantie en gewicht. Gewicht moet je kijken naar tot een gram of 6 en compliantie 10 tot hoog.

Nog iets over de naaldkracht: laag is niet perse beter. 1.5-2g is prima. Het belangrijkste is dat de naald goed contact blijft maken met de groef met zo weinig mogelijk druk/opp. Je hebt dan meer aan een betere naaldvorm dan een ronde spijker met weinig druk die daardoor steeds uit de bocht schiet en de groef beschadigt. Daar krijg je eerder grijze platen van (o in een V groef heeft klein contactoppervlak) dan een super elliptische naald met 2,5 gr die van onder tot boven in de groef goed contact maakt (v in een V-groef geeft veel minder oplegspanning en dus minder slijtage).

Ik hoop dat je wat wijzer bent en dat ik je niet teveel overstelpt heb.

Ik zie net dat een vervangende OM-20 naald $99 kost. Nou, dan is de stap naar een Denon DL-110 wel heel klein zeg. Je kunt alleen wel op de OM-20 body de 10, 20, 30 of 40 zetten. Je kunt dus upgraden door alleen de naald te vervangen. Maar dit is IMHO alleen maar "upgraden".

Die Denon MC-elementen die je op een MM-ingang aansluit worden wel vaker aangeraden. Ik heb nog maar 1 keer zo'n DL-160 gehoord en dat viel inderdaad reuze mee. Je moet wel wat meer met de volumeknop spelen. De output is toch ietsje minder dan bij een MM. Maar het blijft een goeie tip.

Is het niet zo dat bij hogere naalddruk de temperatuur aan het raakoppervlak veel hoger wordt? Die kan aardig oplopen en zo ook je groef beschadigen. Een groot raakoppervlak en veel druk levert veel wrijving op.

Best Jeep,

Mooi verhaal maar die Denons kun je vergeten in deze Dual, die vragen echt een zwaardere arm. Nog afgezien van de lage output wat toch eigenlijk wel om een MC geschikte phono versterker vraagt.

Het zijn mooie elementen en ik speel zelf met een DL160, maar niet in deze Dual. Bovendien gaat het om een LM20 element en geen OM20. Dus ik zou daar geen OM20 naald in gaan zetten.

Deze arm vraagt toch echt om elementen met een hoge compliantie van >20. Wil je echt naar een beter element is het eigenlijk niet eenvoudig. Voor zover ik weet is deze arm niet in hoogte verstelbaar en dat maakt het goed afregelen ook niet makkelijk. Dan is denk een Grado Gold het meest voor de hand liggend. Kijk ook even hier waar iemand er een Goldring 1042 in heeft gezet.

Een Denon is qua compliantie niet ideaal nee, maar het kan nog wel volgens mij. Het ligt niet zo zwart/wit dat als 20 wel goed is dat 15 ineens niet meer kan hoor. En zoals ik al aangaf kun je niet zomaar stellen dat de compliantie>20 moet zijn; het gewicht telt ook mee! Door een iets zwaarder element mag de compliantie ook iets lager zijn omdat de totale armmassa omhoog gaat.

Met 1,5 mV uitgangsspanning heb je helemaal geen bijzondere MC ingang nodig. Met een high-output MC kun je gewoon op de MM aansluiten. Misschien mis je iets output (-2dB), maar 5mV zoals van sommige MM's is wel heel erg veel (+3dB). Dan gaat je lp harder dan je cd. Als je versterker niet heel erg ruist of erg weinig vermogen heeft maakt het niks uit.

Bovendien; HO-MC's zijn gemaakt om op de MM aan te sluiten, dus waarom zou dat ineens niet kunnen? Dat sommige fabrikanten phonoversterkers maken met een aparte stand voor HO-MC is meer een verkoopargument dan noodzaak.

Thanks boys,

voor weer nieuwe kennis en inzichten! Ik ben inmiddels een hele hoop wijzer geworden. Ga me nu gereed maken voor een weekje Zuid-Frankrijk ... Zouden ze in het huis daar ook een platenspeler hebben

Fijne dagen allen, en tot volgend jaar!!!

Mark