forum.zelfbouwaudio.nl

Na 5 maanden orientatie en vele, vele vragen op de forum te hebben gesteld (met dank aan allen die hun kennis en ervaring hebben gedeeld), ben ik nu echt aan de slag.
Tijd voor een showcase.

Orientatie:
In augustus bleek dat een tweeter in mijn 20 jaar oude systeen het begeven had (door een defecte eindtrap). De Focal T120 bleek niet meer leverbaar en gaandeweg ontstond bij mij het idee dat het weer tijd was om iets nieuws te gaan bouwen.
In eerste instantie had ik het idee om mijn KEF B139 woofer te hergebruiken, daar met zijn ovale vorm een mooi smalle kast te maken is die in een CB niet al te veel liters nodig heeft om toch redelijk laag te gaan. Bij Remo (waar ik 20 jaar geleden mijn units had gekocht en bij mij om de hoek is) wist men mij er van te overtuigen dat de B139 kwalitatief toch in de loop der jaren wel is ingehaald. Ook zijn lineaire luchtverplaatsing van max. 99 cm3 is niet echt indrukwekkend (vergelijk met ScanSpeak 23W4557: 302 cm3) .

Dus de nodige LS gaan beluisteren bij Remo, S&C Rdam, S&C Haarlem, Speakerland in Oss en op de luisterdag in Breda (dank aan Wowly voor de organisatie). Ik (en mijn vriendin) hadden eigenlijk bij geen enkel systeem het yes-gevoel. Misschien ben ik wel te kritisch. Wel kwamen de Ultimo, Thor en Mini-reference wel erg in de buurt.....
Wat mij tijdens die luistersessies wel op viel, was dat een mooi ruimtelijk stereo-beeld voornamelijk uit kleinere/smallere kasten kwam. En dat de systemen, die mij wel aanspraken, overwegend ScanSpeak units bevatten.

Echter, op de luisterdag in Breda was daar ook Asterduc met zijn A4-monitor met ringtweeter R2904/7000. Dat klonk toch wel erg neutraal, ruimtelijk, en natuurgetrouw (naar mijn gehoor en ervaring).

Alleen...... van mij mocht er wel een beetje meer diep laag bij en was wat extra dynamiek ook wel welkom. Ik luister namelijk zeker niet uitsluitend naar audiofiele muziek; Golden Earring, Anouk of Chris Rea kan mij op zijn tijd zeker ook bekoren.

Zoeken dus naar een manier om een woofer aan de A4-ring toe te voegen. En ik wilde mijn woofer in een CB zetten, daar ik wel houd van het strakke laag dat i.h.a. daar uit komt. Om zeker te zijn dat ik de ruimtelijkheid van de A4 niet zou verliezen, wilde ik ook niet afwijken van zijn frontbreedte van 21 cm. En daar past niet zo'n grote woofer in....

Ondertussen was mijn oog al op de eVe gevallen, maar de laag-kast daarvan vond ik toch wel erg fors. Om een beetje beschaafde kast te krijgen, wilde ik nl. ook niet groter dan een liter of 40 gaan.
Maar zo'n dikke woofer-kast met een A4-achtige mid/hoog kast leek wel de weg te gaan. Tot dat....... ik op de site van Strassacker dit zag: http://www.lautsprechershop.de/hifi/ind ... bau_it.htm
Wat ontwerpen van Visaton, die een smalle kast met een fikse woofer combineren! En in HobbyHifi okt/nov2006 werd over 1 type volgens dat concept ook nog erg lovend geschreven. Zo'n concept moest het dan maar worden, alhoewel sommige "experts" niet zo voor side firing zijn...
Maar toen ik zag dat Tony Gee in zijn Progress ook side firing toepast, had ik wel het vertrouwen dat dit concept tot iets moois moet kunnen leiden.

wordt vervolgd.....

De woofer:

Voor de woofer had ik de eis/wens dat ie in ca. 35 l. toch een vrij lage Fc moest geven bij een nette Qtc (< 0,7, liefst 0,6), met een aardige Xmax en konusoppervlak (ik houd er van af toe met lekker fors volume te spelen...) en van een beetje kwaliteitsmerk. De woofer hoeft boven 200 Hz niet zo'n mooie karakteristiek te hebben, daar ik toch moet filteren onder 150 Hz. Door de side firing (plaatsing van woofer aan zijkant van de kast, is crossen op hogere freq. nl. uit den boze daar je dan zou gaan horen dat de woofer en mid-unit niet in 1 lijn zitten, zodat de kwaliteit te veel wordt aangetast.
Als je dan gaat rond kijken dan valt op dat er erg veel woofers bedoeld zijn voor BR (Q << 0,3). Wat overblijft (en wat ik ben tegengekomen) zijn:
Seas L26, ScanSpeak 23W4557, Vifa WA550/4 en Vifa MA26WR09/04 (voor zover ik heb kunnen nagaan zijn de laatste 2 identiek).

Hiervan springen de 23W en MA26 er positief uit kwa Fc in 35 L.:
23W4557: 31 Hz, Q=0,71.
MA26: 33 Hz, Q=0,67.
De L26 haalt wel 39 Hz, maar heeft daarvoor wel 65 L. nodig (Q=0,65); dus die maar niet.

Ander woofers, die in de buurt kwamen, waren:
Seas L22RN4, SS 21W8555 en 8857, Vifa PLW22-450 en PL22WR09 en Dayton RSS265.
Redenen dat ik ze minder aantrekkelijk vond:
L22: beetje kleine max. luchtverplaatsing Vd (Sd * Xmax).
21W8555: als L22 en nog iets hogere Fc.
8857: vrij duur en toch op veel punten wat minder dan MA26WR09.
PLW22-450: veel te kleine max. luchtverplaatsing (Xmax slechts 4mm)
PL22WR09: als PLW22.
RSS265: mmm, tja. mindere reputatie en iets lastiger te krijgen....
Peerless 10SLS/XLS/XXLS zijn duidelijk bedoeld voor BR; ik heb voor CB geen geschikte kunnen vinden die in 35 L. mooi laag gaat. De XXLS10/830846 komt met 46 Hz een beetje in de buurt. 12 inch vond ik te groot.

Aangezien aan de 23W toch wel een stevig prijskaartje hangt (ca. 120,- euro duurder dan de MA26WR09) en de MA26 zelfs nog iets grotere max. luchtverplaatsing heeft (386 versus 302 cm3), heb ik gekozen voor de VIFA MA26WR09/4.

O ja, op rendement heb ik niet zo gelet; ik wil mijn woofer nl. toch actief gaan filteren, maar daarover later meer. Wel valt op dat de woofers die ik heb overwogen vrijwel alle een laag rendement hebben. Ik moet in mijn woofer dus wat meer vermogen stoppen; so be it.
En til je wat minder aan luid volume, dan zou je iets anders kunnen kiezen, bijv. de SS 21W, alhoewel je daarmee in 35 L. CB dan al weer naar een Ftc van 44 Hz gaat.

Verder denk ik nog Linkwitz-correctie te gaan toepassen; om de Q optimaal te krijgen en om f3 nog iets verder te verlagen. Ook overweeg ik nog om een (uitschakelbare) loudness toe te passen; gewoon om bij lage volumes onze oor-karakteristiek beter te matchen.... Die is nl. niet bepaald bij ieder volume even onvlak.

NB. Mocht iemand overwegen ook de Vifa MA26WR09/4 te gaan toepassen, let dan op: Vifa heeft ook een M26WR09, maar die heeft duidelijk andere TS-parameters en is naar mijn mening minder geschikt in kleine CB (als het echt laag moet).

Voor geinteresseerden heb ik een lijstje waarin ik ca. 60 woofers op bovenstaande punten heb vergeleken. Op verzoek kan ik die mailen.

wordt vervolgd.....

Ben benieuwd hoe je de laag/mid xover gaat doen. Ideaal lijkt me een PLLXO (laag af) op de middentoner ergens rond de natuurlijke afvalfrequentie en een actieve xover op de bass (hoog af).

Een 1e orde filter rond de natuurlijke afval van een gesloten systeem, resulteert in een 3e orde afval (heb ik begrepen). Of natuurlijk een 2e orde PLLXO filter op de middentoner (lastiger denk ik) en een 4e orde actief filter op het laag.

Dit was trouwens een mooie kit om iets mee te doen (maar meen uitverkocht).
http://mysite.verizon.net/vze3xvxs/audio/id20.html
http://www.diyaudio.com/forums/showthre ... genumber=1

Filtertype heb ik mij nog niet zo erg in verdiept. Zal eerst eens goed artikelen van Linkwitz nalezen.
Mijn mid heeft (in ca. 5 L.) straks Fc= 81 Hz (q=0,96), dus wat te laag om "natuurlijk" mee te filteren. Om die op 120 Hz te krijgen, zou ik zijn kastje moeten verkleinen tot 2 L.. Maar dat raden "de experts" hier af, vanwege de kwaliteitsvermindering in het mid/hoog....
En dan zou er ook nog iets aan de Q moeten gebeuren (Linkwitz-correctie) om hem mooi in een 3e orde filter te krijgen. Maar of dat nu de weg is....?

De mid unit:

Na het luisteren van de A4 monitors en de ScanSpeak Ultimo stond voor mij wel vast dat ik het mid van een unit uit de ScanSpeak Revelator serie wel erg mooi vond. Even heb ik nog getwijfeld of ik ook niet de HDS mid van Peerless moest overwegen, maar door tijdgebrek ben ik daar niet toe gekomen.

Dus ik had in principe de keuze uit de 15W4531, de 18W4531 en de 12M4631.

Aspecten die ik heb laten meespelen, zijn:
- bundeling in het midhoog
- max. SPL
- benodigd kast volume (liefst niet te groot)
- unit diameter (niet te groot om smal kastfront mogelijk te maken)
- gedrag (afval/fasedraaiing bij de Xover freq. {ca, 120 Hz} )

Voor een minimale bundeling in het midhoog heeft de 12M als kleinste driver natuurlijk de voorkeur.

Om een smal kastfront (21 cm of minder) te kunnen krijgen, vond ik de 18W wat aan de grote kant . Met zowel de 15W als de 12M is volgens mij wel wat moois te maken, wat een mooi ruimtelijk klankbeeld geeft.

De SPL is natuurlijk van de 18W het grootst (ca. 104,5 dB); van de 15W 2dB lager en van de 12M nog weer 2 dB lager.
Daar flink wat dynamiek wens, ga ik de mid-unit met de woofer actief crossen. Rekening houdend met het muziek-vermogensspectrum denk ik dat de 15W bij een X-freq, van 120 Hz voldoende dynamiek zal geven.
Ik was bang dat de 12M bij crossen op 120 Hz bij luide volumes te snel tegen zijn Xmax zou aanlopen, dus te weinig dynamiek biedt in mijn geval. Onderbouwing met rekenwerk heb ik niet. Wegens tijdgebrek heb ik dit nog niet uitgewerkt; wie weet doe ik dit nog eens...

Voor een midkast van 5L. is de 18W eigenlijk toch wel erg groot. Dit zou een Fc=97 Hz en Q=1 geven. Alhoewel deze waarden lijken te duiden op een slecht impulsgedrag, wordt rechtgetrokken door de (actieve) high-pass filtering op ca. 120 Hz. Belangrijker is dat "de experts" op dit forum van mening waren dat de 18W toch wel 15 L. nodig heeft om mooi open te klinken. De 15W "doet" in 5L. een Fc= 78 Hz en Q=0,63. Op zich prima. De 12M zou (voor een nette Q) prima in 1 L. passen. Maar dan is de Fc=134 Hz, wat voor een X-freq. van 120 Hz eigenlijk te hoog is. En hoger crossen kan vanwege de sidefire-woofer niet.

De 18W valt in 5 L. bij 120 Hz slechts 0,3 dB af, wat wel netjes is.
De 15W valt in 5 L. bij 120 Hz wel al 1,3 dB af. Dit zou ergens in het actieve filter moeten worden gecompenseerd. In een groter kastje daalt wel de Fc, maar f3 neemt toe. E.e.a. betekent dat in bijv. 7 L. de afval bij 120 Hz zelfs 1,6 dB wordt.

Alles op een rij zettend vond ik de 15W4531 in mijn opzet (filteren bij 120 Hz en max. 5 L. midkastje) de beste unit.

De tweeter:
Eigenlijk was de keuze van de tweeter net zo moeilijk als de keuze van de mid en de woofer. Je probeert al luisterend een tweeter te beoordelen maar je impressie wordt niet alleen bepaald door het geluid van de tweeter, maar ook van de mid en woofer die in het systeem zit. En dan heb ik het nog niet eens over het filter (x-over freq., type filter en componenten). Is dus moeilijk om de tweeter op zich te beoordelen.

Wel heb ik tijdens verschillende luistersessies voor mijzelf bepaald dat de tweeter toch wel erg bepalend is voor het totale geluidsbeeld.
Het viel mij op dat er nogal wat LSjes zijn waarvan het hoog nogal wat ssssen produceert. Voor mij al snel nogal hinderlijk.

Het eerste hoog dat mij echt aanstond was de Scan Speak Ultimo, waar de R2904/7000 in speelt. Erg mooi neutraal en rustig hoog (geheel zonder ssssen), waarbij ik eigenlijk niet de tweeter als tweeter hoorde, maar gewoon muziek met mooie hoge tonen. "Zo moet een LS klinken" zei ik tegen mijn vriendin, die het direct met mij eens was. Maar...... bij Speaker&Co stond ook een Thor; een Seas ontwerp met een erg mooie T25-CF002. Later hoorde ik bij CarloPJB ook de T29-CF002 in zijn ontwerp, die mij ook zeeeer beviel.
Op de luisterdag in Breda kwam ik weer de ringtweeter R2904/7000 tegen, die daar in door Asterduc gemodificeerde A4-monitor zat. Weer viel mij de rust van het hoog op. Maar de prijs van die tweeter (330,-) vond ik toch wat al te gortig..... Volgens Ed/Asterduc zou de 7100 het net zo goed doen. Maar ik wist wel dat het filter dan moest worden aangepast en zelf simuleren en meten vond ik eigenlijk net een brug te ver. Ik was er ondertussen wel dubbel en dwars van overtuigd dat het filter een zeer bepalende factor in een LS-systeem is. Zomaar een ongesimuleerd filtert toepassen is volgens mij een garantie voor een matig resultaat. Ik wilde dus voor een bestaand ontwerp kiezen, waarbij ik het filter dus niet hoefde te ontwerpen.

Kort daarna beluisterde ik bij Speakerland in Oss de ScanSpeak Reference Monitor SE, waar de SS D3004/6600 (en 18W4531) in zat. Ook daarvan vond ik het hoog errrrrrrg mooi rustig en gedetailleerd klinken. (die nieuwe Ref.Monitor vind ik sowieso een aanrader...)
Echter, in mijn geval was de 18W4531 als mid iets minder geschikt (zie boven), zodat ik eigenlijk weer op de A4 van Asterduc uitkwam (met de prijzige 7000).
Tot dat....... ik van Tony een setje D2904/7100 tweeters kon overnemen incl. zijn aanbod van filterontwerp+meting. Een offer I couldn't refuse. Resultaat: de tweeters liggen nu op zolder al 3 maanden te wachten en gaan komend weekend (eindelijk!) in mijn kasten worden geschroefd.

Verdere overwogen alternatieven:
Op mijn speurtocht naar een mooi ontwerp stuitte ik nog op de volgende ontwerpen, waarbij ik nog wel even heb stilgestaan en die ik toch even wil noemen:

De eVeII van Edgar Beers, die ik heb mogen beluisteren bij Fireman (Robbert bedankt), maar die ik voor mij toch een beetje te groot vond.

De Minireference met 2x SS 15W4531 van Speaker&Co in Haarlem. Zeker ook mooi: met de SS 7100 tweeter, maar met 2x 15W8530 voor mij net niet voldoende SPL en net niet laag genoeg doorlopend.

De EKTA van http://www.troelsgravesen.dk/Ekta.htm
met mooie units. Maar die zou ik dan toch wel eerst hebben willen horen. En aangezien Nootdorp niet in Denemarken ligt....
Daarom viel ook zijn SP38 af, die mij in principe ook wel aanspraken.
FGroen heeft echter wel de gok gewaagd en schijnt erg tevreden te zijn met de W1500/9700 (A4-achtig)van Troels.

En natuurlijk enkele mooie ontwerpen van Tony Gee....http://www.humblehomemadehifi.com/

Dus de units zijn geworden:

- woofer = Vifa MA26WR09/4

- mid = Scan Speak 15W4531

- tweeter = Scan Speak D2904/7100


De filters:
Het filter tussen mid en hoog wordt een passief 2e orde parallel filter (met dank aan Tony).

Voor de condensator in het hoog neem ik een Mundorf Silver oil en voor de cap in het midden wordt het een Clarity cap SA. De laatste vind ik een zeer goede prijs/kwaliteit hebben, terwijl de Silver oil zijn prijs toch wel waard schijnt te zijn (48,-- )
Voor de keuze van de C's vertrouw ik op de testresultaten van Tony Gee
http://www.humblehomemadehifi.com/Cap.html

De testresultaten heb ik aangevuld met wat richtprijzen en heb ik zo een prijs/kwaliteit afweging gemaakt. Mijn overzichtje heb ik ook voor anderen op het forum gepost:
http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewtopic.php?t=3095 (reeds 14.000 x gelezen )

Ik vond het te ver gaan om van vele soorten 1 cap aan te schaffen en dan maar te gaan luisteren en de beste definitief te gebruiken. Beetje een gokje dus of mijn smaak dezelfde is als die van anderen...

Voor de spoelen heb ik voorlopig nog even gewone luchtspoelen genomen (0,7 mm in hoog/ 1 mm in mid). Als na luisteren en meten de definitieve waarden bekend zijn, ga ik koper-folie spoelen aanschaffen. Daarover heb ik nl. ook goede ervaringen gelezen.
De tweeter wordt met 2 weerstanden iets verzwakt: in serie Caddock thin film (2x 10 ohm parallel, op klein stukje aluminium om de belastbaarheid iets te vergroten) en parallel 8,6 ohm Mox (10W). (zie foto)

Op de foto is niet te zien dat er over zowel de Mundorf cap als over de Clarity cap een Vishay mkp 1837 zit. Maar die kleine blauwe rakkers zitten er wel degelijk!

Tussen laag en mid ga ik aktief filteren, maar dat moet ik nog gaan ontwerpen. De suggestie van enkelen op dit forum om de mid aan de onderzijde niet te gaan filteren volg ik niet op, daar ik dan de belastbaarheid van de middriver te laag vind worden. (is maar 15 cm unit)
Ik ben ook van plan eerst met een Behringer filter te gaan spelen om zo de best klinkende Xover frequentie te bepalen.

Belastbaarheid van de weerstanden voor de tweeters hoef je je weinig zorgen over te maken. Draai de volumeknop eens stevig open en voel dan eens aan de weerstanden na een half uur spelen. Normaal zouden die nog mooi koel moeten zijn. Ik krijg ze toch niet warm, als ik op nog verteerbare volumes draai en zo'n erg hoog rendement hebben m'n tweeters nu ook weer niet.
Wat die caps betreft denk ik weld at je tevreden gaat zijn. De spoelen zou ik persoonlijk ook wel voor CopperFoils wisselen in je finaal filter. Misschien gaat de klank wel ietsje veranderen dan, maar ik verwacht dat dat zeker niet negatief zal zijn. Let wel op de Rdc van de CF's t.o.v. de luchtspoelen die je voor de mid zet. Als daar een erg groot verschil in zit kan het zijn dat je de tweeter een half dBtje luider zal moeten zetten in je finaal design. Maar dat zijn al extreme verschillen denk ik.

Rho
Bedankt voor de tip.
Ik zal op de Rdc letten. Mijn voorlopige luchtspoel (1 mm) heeft Rdc=0,64 ohm. De CF spoel (AWG12 of AWG14) heeft 0,2 of 0,27 ohm. Scheelt 0,88 of 0,74 dB.
Is natuurlijk wel hoorbaar.

Ik twijfel nog of ik voor het mid een CF van AWG12 of AWG14 zal nemen. Verschil in Rdc is erg klein. Mij speakerkabel doet ook nog ca. 0,14 ohm. Dus Rs wordt totaal 0,34 of 0,41. En scheelt weer Euro 16,- per stuk.

De speakerkabel zit er ook tussen bij de luchtspoel. Die moet je dus niet meetellen in het verschil.
Voor de mid zou ik toch voor de grootste doorsnede gaan. Al was het maar voor de gemoedsrust die je er van hebt.

Hans Nootdorp schreef:

Scheelt 0,88 of 0,74 dB.
Is natuurlijk wel hoorbaar.

Niet alleen dat, maar je past ook de Q van je woofer aan. Echter aangezien het een mid is zal dat wel meevallen.

Btw, je bassunit staat in de laatste HobbyHifi. Zag er zeer netjes uit.

Ja ik weet het. Ik heb een progje waarmee je de Q kan berekenen als functie van Rdc.

Moet ik dus de laatste HH eens te pakken zien te krijgen. Bedankt voor de tip. In HH 2006/2 stond de woofer (26WA550/4) ook al. Hij wordt zo nog beroemd

Ik weet niet precies welke ze nu getest hebben... Heb de HH bij mijn vriendin vergeten helaas Er staan ook een aantal van de scanspeaks in, en ook de XXLS'en.

rho schreef:

De speakerkabel zit er ook tussen bij de luchtspoel. Die moet je dus niet meetellen in het verschil.

Uiteraard.

rho schreef:

Voor de mid zou ik toch voor de grootste doorsnede gaan. Al was het maar voor de gemoedsrust die je er van hebt.

Ik ben ook "bang" dat het daarop uitdraait. Ik heb voor die grote jongen al ruimte op mijn filter-plankje gereserveerd. Kijk maar.

Hans Nootdorp schreef:

rho schreef:

De speakerkabel zit er ook tussen bij de luchtspoel. Die moet je dus niet meetellen in het verschil.

Uiteraard.

rho schreef:

Voor de mid zou ik toch voor de grootste doorsnede gaan. Al was het maar voor de gemoedsrust die je er van hebt.

Ik ben ook "bang" dat het daarop uitdraait. Ik heb voor die grote jongen al ruimte op mijn filter-plankje gereserveerd. Kijk maar.

Ach, eens je die dingen in huis hebt ben je er erg blij mee en kan je die extra kost niets meer schelen.

Het kastontwerp:

Zoals ik eerder heb "geschreven" was het mij opgevallen dat van de LS-kasten die ik heb beluisterd diegene die een een mooi ruimtelijk klankbeeld gaven, allemaal een vrij smalle baffle (frontplaat) hadden.
Dat streefde ik in mijn ontwerp dus ook na.
Aangezien het hoog/mid filter-ontwerp niet bestaand was, maar gelukkig toch maatwerk kon worden (dank aan Tony), had ik dus de vrijheid om de bafflebreedte zelf te kiezen. De bafflestep-correctie in het filter wordt daar dan op aangepast.

Normaal is een smalle baffle niet te combineren met een 26 cm woofer. Door de woofer in een zijkant te plaatsen (sidefiring principe), is het echter wel mogelijk de baffle mooi smal te maken. Zoals bij bijv. deze 2 bestaande ontwerpen.




Enerzijds moest de baffle natuurlijk wel zo breed zijn dat de mid (15 cm) er nog op past. Met 1 cm speling aan weerszijden zou dus zelfs een baffle van 17 cm mogelijk zijn. Echter, ik wilde ook wel mooie "Avalon-facetten": niet alleen mooi voor het oog, maar ook goed ter voorkoming van abrupte diffractie aan de randen van de baffle, wat het stereo-geluidsbeeld ten goede komt.

Anderzijds heeft een erg smalle baffle natuurlijk als nadeel dat het kastvolume vrij klein wordt. Gezien de eigenschappen van mijn woofer (Vifa MA26WR09) wilde ik totaal toch wel netto ca. 38 liter hebben. Met een apart compartiment van 5 L. voor de mid (SS 15W4531) resteert dan ca. 33 L. voor de woofer, waarmee hij toch nog een vrij redelijk lage Q (en F-3dB) houdt.
Met een hoogte van 100 cm en diepte van 32 cm kwam ik uit op een bafflebreedte van 22 cm. Om te zien hoe het er dan ongeveer uit ging zien, heb ik even mijn huidige LS optisch wat "verhoogd" (en gekanteld)



Vervolgens maar een modelletje uit een blok hout gezaagd (schaal ca. 1:4):



Bij nader inzien vond ik een baffle van 22 cm toch nog wat veel en zocht dus naar een kastvorm met een smallere baffle en toch voldoende volume. De kast naar achteren iets breder maken, gaf wat meer volume waardoor de baffle wat smaller kon worden. Gelijk maar een modelletje van oase-spul gesneden. Geweldig idee van mijn vriendin; is inderdaad ideaal spul daarvoor, snijdt erg makkelijk. Is wel wat kwetsbaar, maar dat is geen punt daar het modelletje toch niet jaren hoeft mee te gaan.



Bij het maken van het laatste modelletje en wat rekenwerk bleek dat er naar achteren een flinke verbreding nodig was om met een smal front (20 cm) toch voldoende kastinhoud te houden. Dan zou het zoiets als de Hepta Expertise gaan worden, wat ik persoonlijk niet zo mooi vond.
(daar hoefde ik geen modelletje voor te maken)

Verder denkend kwam ik op een ontwerp met een bafflevorm die smal is bij de tweeter en naar beneden wat breder uitlopend (om toch voldoende kastvolume te krijgen). En ook van voren naar achteren iets breder uitlopend. Dat ontwerp-idee heb ik uitgewerkt door mijn 1e houtmodel met zaag, beitel en schaaf te bewerken.



Ergens kreeg ik bij het maken van de foto het gevoel dat de caps misschien toch wel wat "big" waren....

Ik kwam er ook achter als ik de zijfacetten te groot zou maken, de tweeter vrij laag zou moeten komen, wat ik niet al te fraai vond.


Ook viel dit ontwerp af omdat mijn vriendin dit te plomp vond overkomen. En tja, dan kon ik praten over mooie smalle baffle en gunstig voor diffractie en zo, maar dat was natuurlijk vanaf het begin al een verloren zaak.

En na wat peinzen ontstond zo model 4. Met een knik in de zijkant, zodat de kast een beetje een "bolle buik" kreeg. Nog beetje gespeeld met de hoogte van de kniklijn; verbazend om te zien hoeveel de "looks" veranderden als ik die kniklijn 5 cm omhoog schoof.



Daarna heb ik 2 tekeningen schaal 1:1 gemaakt en aan de muur en de deur gehangen om de maten, plaats van de drivers, facetgrootte en de kasthelling (4 graden naar achteren) definitief te kunnen bepalen.
De maten zijn nu geworden: 100 cm hoog, 32 cm diep, baffle boven 19 cm, onder 20 cm, in midden 26 cm.





Toen van dat alles ook de WAF-factor OK bleek te zijn, kon het MDF besteld gaan worden.

ps Ondertussen was er in het hele ontwerp geen paneel meer haaks..... maar aangezien de vader van mijn vriendin vroeger meubelmaker was geweest, zag mijn vriendin er totaal geen probleem in. In haar ogen was het allemaal wel maakbaar. Dat belooft veel hoofdbrekens ...

ps2 Anekdote: tijdens een etentje met vrienden vroeg de vrouw (na enkele wijntjes) of wij weer een kat hadden. Omdat we een kattenluik in woonkamerdeur hadden....... En ze wees naar de woofer op de tekening die aan die deur hing. Waar speakerbouw al niet toe leidt....

Er is ooit eens een luidspreker 'menhir' op de markt gezet maar deze mag die naam ook wel dragen.

Hans, als ik eerlijk mag zijn vind ik het model niet zo mooi. Met name de onderzijde. Deze loopt wat taps toe zodat er een ietwat vreemde, "gekunstelde" zuil onstaat. Te onrustig.

Ik zou proberen de balans terug te vinden als het lukt. Misschien door de onderzijde wat minder exotisch te laten worden?

jan

Wowly schreef:

Hans, als ik eerlijk mag zijn vind ik het model niet zo mooi. Met name de onderzijde. Deze loopt wat taps toe zodat er een ietwat vreemde, "gekunstelde" zuil onstaat. Te onrustig.

Ik zou proberen de balans terug te vinden als het lukt. Misschien door de onderzijde wat minder exotisch te laten worden?

jan

Ik deel Jan z'n mening.

Ik ook

O. Dan heb ik straks dus in ieder geval 3 fans minder.
Model2 is nl. ondertussen in werkelijkheid al een flink eind op streek.

Foto's volgen volgende week.

richard schreef:

Er is ooit eens een luidspreker 'menhir' op de markt gezet maar deze mag die naam ook wel dragen.

Hehe, ik kon maar niet op de naam komen Hepta Menhir ... thanx

Ja, de Menhir heeft er wel iets van weg. Maar toch ook wel heel anders. Verbazend vind ik trouwens in dat ontwerp dat de tweeter en de top-tweeter zo ver van elkaar af zijn geplaatst. Lijkt mij toch niet optimaal kwa homogene afstraling.

Kastmateriaal en kastdemping:

Ik heb de kast geheel van 25 mm MDF gemaakt.
De zijde waarin de woofer komt krijgt een extra laagje 18 mm MDF zodat ie een lekkere solide basis krijgt. De verdikking doe ik niet over de hele zijde van de kast daar dit weer een litertje schaars kastvolume zou kosten.
Om dezelfde reden verdik ik niet het front van de kast: alleen bovenin in de hoeken van de kast 2 extra stukken MDF om na het zagen van de facetten geen gaten in de kast te krijgen.
Het front is met 25 mm voor de ScanSpeak 15W4531 midunit al bijna te dik om hem een beetje "lucht" te geven. Vandaar het rondom afschuinen van baffle (met uitzondering van de plaatsen waar de schroeven gaan komen).



Om uiteindelijk alleen geluid van de luidspreker-drivers te horen en niet van de kast moet er hier en daar wat dempingsmateriaal worden aangebracht.
- In de gehele kast breng ik (tegen paneelresonanties) 4 mm dik Bitumen aan. Met een brandertje lekker ieder lapje even goed verwarmen (met tang in hand vasthouden gaat het beste); dan kleef je het zo tegen het MDF.
- In de middencompartiment breng ik op de wandjes (tegen reflecties) ook 5 mm dik vilt aan; op de "grote" vlakken in het midden een extra stuk (dus dubbeldik).
- In het middencompartiment doe ik in eerste instantie nog geen BAF, maar na luisteren en meten zal er wel nog een klein lapje in gaan komen (tegen de staande golven).
- In de wooferruimte plak ik (tegen eventuele staande golven) rondom (op het bitumen) 25 mm Pritex. Dit lijkt op het eerste gezicht niet noodzakelijk daar ik ga crossen op ca. 120 Hz. Met een max. inwendige kastlengte van 95 cm zou er pas bij 180 Hz de 1e staande golf kunnen optreden. In theorie lijkt er dus geen vuiltje aan de lucht, maar...... het LP-filter op 120 Hz geeft bij 180 Hz nog niet echt veel demping (ca. 7 dB bij 2e orde filter). 40 mm Pritex zou iets beter zijn, maar in de kast is met 25 mm Pritex al niet veel "ademruimte" voor de woofer over, zodat mij 25 mm een aardig compromis lijkt.