forum.zelfbouwaudio.nl

Wat is jullie ervaring bij het gebruik van een kleine bypass condensator (type film) parallel aan een grote (elco) condensator bij de output van een voorversterker?

Tegenwoordig wordt vaak 'direct coupling' gebruikt maar in 'vroegere'/'oudere' ontwerpen (nog) niet.

Ik vond o.a. dit filmpje:

(rond 2 minuten)

En welke waarde is dan aan te raden voor de bypass?

Vaak wordt 0,1 uF genoemd, maar wat als je bv. 0,01 uF zou gebruiken (in combinatie met 100 uF elco's)?

Zo,n bypass C'tje is al door diverse lui aan de audio analyzer gehangen, en rapporten die ik heb gelezen waren niet gunstig.

Serieschakeling van twee onbekende high pass filters wordt beter vermeden, het resulteert is een filter met onbekende overdrachtsfunctie. En potentieel gevolgen voor F3, step response en Q. In dergelijk geval behaal je vaak kwaliteitswinst met overbruggen van het high pass filter aan de uitgang van de pre.

Wil je dit niet of kan het om een of ander reden niet en wil je de elektrolytische condensator upgraden, dan kan je deze vervangen door een foliecondensator, of als ook dat niet mogelijk is een Nichicon ES Muse. Geen Ali rommel, maar via officiële distributeur.

Een paar jaar geleden heb ik een OTL buizen-versterker voor een hoofdtelefoon gebouwd. De laatste condensator in de signaalweg van ieder kanaal is een Mundrorf Evo Aluminium Olie van 100uF. Deze condensator geeft een mooi open en ruimtelijk geluid, maar mistte wat laag. Ik heb eerst geprobeerd wat meer laag te krijgen door andere buizen te gebruiken. Dat gaf een verbetering, maar niet voldoende. Toen ben ik gaan experimenteren met bypass (film)condensatoren. Ik had een paar verschillende merken en types liggen. Variërend in grootte van 0,47uF tot 1.0uF. O.a. Mundorf Supreme Classic, Auri Cap, Audyn Copper Max en Russische Papier in Olie. Deze heb allemaal als bypass condensator over de 100uF aangesloten.

Iedere condensator gaf een duidelijk andere toevoeging aan het geluid. Soms vooral in het middengebied, soms in het hoog, de ander gaf meer dynamiek. Met de Russische PIO kreeg ik wat ik zocht: meer laag en ook nog eens meer dynamiek. Het werd helemaal leuk toen ik verschillende combinaties van buizen (zelfde type, maar andere merken) met verschillende bypass condensatoren ging proberen. Was de ene buis met een bypass condensator een fantastisch klinkende match, met een andere buis en dezelfde bypass condensator klonk het weer voor geen meter. Terwijl diezelfde buis met een andere bypass condensator ook weer fantastisch kon klinken. Ik vond het leuk om daarmee te experimenteren. Maar het vraagt wel veel tijd. Want mijn ervaring is dat zelfs een nieuwe kleine bypass condensator over een grote, reeds ingespeelde condensator, nog inspeeltijd nodig heeft.

Je leest wel eens dat een (relatief) kleine bypass condensator vooral meer hoog geeft, maar dat is dus niet mijn ervaring. Je zult waarschijnlijk wel wat verschillende types moeten proberen voordat je vindt wat je zoekt. Ik hoop dat je hier wat aan hebt. Waarin wil je de bypass-condensator toepassen?

Driekwartgeleider schreef: ↑vr 02 mei 2025, 22:05

Wil je dit niet of kan het om een of ander reden niet en wil je de elektrolytische condensator upgraden, dan kan je deze vervangen door een foliecondensator….

Hier ben ik het helemaal mee eens! In de buizenversterker waarover ik het hierboven heb had ik eerst elco’s van 100uF toegepast. De grootste winst behaalde ik door deze elco’s te vervangen door foliecondensatoren. Daarna ben ik pas gaan experimenteren met bypass condensatoren.

Otto S schreef: ↑vr 02 mei 2025, 22:33

Een paar jaar geleden heb ik een OTL buizen-versterker voor een hoofdtelefoon gebouwd. De laatste condensator in de signaalweg van ieder kanaal is een Mundrorf Evo Aluminium Olie van 100uF. Deze condensator geeft een mooi open en ruimtelijk geluid, maar mistte wat laag. Ik heb eerst geprobeerd wat meer laag te krijgen door andere buizen te gebruiken. Dat gaf een verbetering, maar niet voldoende. Toen ben ik gaan experimenteren met bypass (film)condensatoren. Ik had een paar verschillende merken en types liggen. Variërend in grootte van 0,47uF tot 1.0uF. O.a. Mundorf Supreme Classic, Auri Cap, Audyn Copper Max en Russische Papier in Olie. Deze heb allemaal als bypass condensator over de 100uF aangesloten.

Iedere condensator gaf een duidelijk andere toevoeging aan het geluid. Soms vooral in het middengebied, soms in het hoog, de ander gaf meer dynamiek. Maar het vraagt wel veel tijd. Want mijn ervaring is dat zelfs een nieuwe kleine bypass condensator over een grote, reeds ingespeelde condensator, nog inspeeltijd nodig heeft.

Je leest wel eens dat een (relatief) kleine bypass condensator vooral meer hoog geeft, maar dat is dus niet mijn ervaring. Je zult waarschijnlijk wel wat verschillende types moeten proberen voordat je vindt wat je zoekt. Ik hoop dat je hier wat aan hebt. Waarin wil je de bypass-condensator toepassen?

Het is voor een Bryston BP25 (solid state dus ; ) voorversterker:
Daar zitten elco's in de output stage (als koppel en highpass filter): 100 μF 40 V Axiaal Bipolair

Driekwartgeleider schreef: ↑vr 02 mei 2025, 22:05

Zo,n bypass C'tje is al door diverse lui aan de audio analyzer gehangen, en rapporten die ik heb gelezen waren niet gunstig.

Serieschakeling van twee onbekende high pass filters wordt beter vermeden, het resulteert is een filter met onbekende overdrachtsfunctie. En potentieel gevolgen voor F3, step response en Q. In dergelijk geval behaal je vaak kwaliteitswinst met overbruggen van het high pass filter aan de uitgang van de pre.

Wil je dit niet of kan het om een of ander reden niet en wil je de elektrolytische condensator upgraden, dan kan je deze vervangen door een foliecondensator, of als ook dat niet mogelijk is een Nichicon ES Muse. Geen Ali rommel, maar via officiële distributeur.

Als ik eea in filmcondensator zou willen uitvoeren wordt het een stuk prijziger (vandaar de 'oplossing' van goedkopere elco met kleine film bypass)
Maar is zelfs 0,01 uF als bypass een no-go?

Lees toch best regelmatig dat zoiets gedaan wordt.

Wat is de ingangsimpedantie van de eindversterker? Tenzij die echt bezopen laag is, is 100uf helemaal niet nodig en is een paar uF waarschijnlijk meer dan genoeg. Dat biedt heel andere perspectieven.

En als je bij "audio condensatoren" wegblijft is het ook goed te doen.

Klopt wel 9veelnullen6, gewoon lekker laten proberen. Een 10nF en 100nF PP C'je kost ook de kop niet. En een 100uF bip elco zit ook niet in de weg. Elco's vervormen alleen als er flink stroom door loopt zoals in een LS filter. Maar bij dat minieme stroompje op lijn niveau....?

90000006 schreef: ↑za 03 mei 2025, 9:38

Wat is de ingangsimpedantie van de eindversterker? Tenzij die echt bezopen laag is, is 100uf helemaal niet nodig en is een paar uF waarschijnlijk meer dan genoeg. Dat biedt heel andere perspectieven.

100kΩ

Dan zit je met 1uF al op een laag kantelpunt van 1,6Hz. Meer is nergens voor nodig.

Nee, volgens het rekenboekje niet. Maar het zit er nu eenmaal in en het zit ook niet in de weg. Een beetje VV moet wel vanaf 1 Kohm probleemloos aan kunnen sturen. Zeker een Bryston!

Maar voorzien jullie problemen net zoals @Driekwartgeleider bij zo'n constructie?

Waarom lees je er dan toch af en toe over (en zelfs als een commercieel bedrijf als PSaudio het zegt te hebben toegepast)?? De uitkomst zal een gok zijn qua geluid, maar technisch?

Nee, technisch is er geen enkel bezwaar om parallel aan de huidige 100uF een bypass cap van 10nF of 100nF of een 10nF + 100nF polypropyleen condensator te zetten. Dat kan geen kwaad, mits je dat netjes doet Het resultaat kun je dan zelf beoordelen. De een vindt het geweldig, de ander merkt geen enkele verandering. Dat is nogal persoonlijk.

Ja, resultaat conform de verwachting. Maar dat is meer psychologie dan elektronica.

Handel/marketing is sowieso grotendeels psychologie. Zeker die technobabbel van PS Audio wordt nogal als dubieus gezien.

Het is niet alleen PSaudio die het doet (dat was puur als voorbeeld).
JBL deed het standaard in bepaalde speakers (https://www.lansingheritage.org/images/ ... page03.jpg)

Maar sommigen zien technisch geen verschil in wat er gemeten wordt:
Anderen hebben het over verschil in tijdsdomein gedrag van frequenties (vooral in het hoog) bij gebruik van kleine waarde bypass condensator met als gevolg smearing (niet fase correct gedrag).
Eea levert in ieder geval veel discussie op (zo ook hier), vandaar mijn vraag over ervaringen.

Het is ook een beetje de makke in audioland dat er vaak appels met peren vergeleken wordt: Je kunt koppelcondensatoren op lijn niveau zoals hier, niet vergelijken met filtercondensatoren in een LS filter. Ze functioneren op een heel verschillende manier. Verder ervaart een ander op een andere manier dan jij en wordt er veel nagepraat. Je hebt dus niet heel veel aan andermans ervaring als het om dit soort zaken gaat.

Ik begrijp goed dat een luidsprekerfiltercondensator totaal anders is dan een condensator in het signaalpad van een versterker, maar wat me opvalt is dat de meningen heel erg verschillen over de voors en tegens om al dan niet een bypass condensator te gebruiken.

Ik ben in deze dan ook alleen geïnteresseerd in gebruikerservaringen van mensen die een bypass hebben gebruikt in een versterkerontwerp.

had de Elektuur daar niet eens aan gemeten?

Geen idee.

Vaak wordt de 100:1 regel aangehouden en zou ik dan eigenlijk een 1 uF bypass moeten gebruiken itt een 0,1 of zelfs 0,01 uF.

Doe een test! Bouw een bypass met een schakelaar in en laat iemand dobbelen welk stand die krijgt als de Bryston weer van de standby gaat: dezelfde of de andere. Valt de verbetering op? Inbouwen. Denk je iets te horen? Laat hem voor de lol zitten, of gebruik die condensator voor iets nuttigs. Zet zelf niet de schakelaar bewust om want je verbeeldingskracht in het horen van een verschil kan wonderen verrichten. Dit levert geen wetenschappelijk bewijs, maar enkel waar je wat aan hebt: verschil dat je duidelijk hoorde.

Zo had een forumlid ooit een toevalsgenerator in z'n dac zitten met verschillende filters, hij drukte op de knop, ding ging in een stand en hij kon achteraf pas zien welk filter er gespeeld had. Weet niet meer wie het was....

Henkjan schreef: ↑zo 04 mei 2025, 18:37

had de Elektuur daar niet eens aan gemeten?

In Elektor Electronics USA 02-1992 staat een artikel over condensatorvervorming, dat besluit met een alinea over samenstellingen. Komt er op neer dat als het MKT aandeel toeneemt het zich meer als MKT gedraagt, en vice versa.

Recenter is het Elektor artikel, Electrolytic capacitors in audio circuits, van oktober 2010. maar dit nummer heb ik niet.

Overigens Douglas Self meet en beschrijft in meerdere van zijn boeken condensatorvervorming en bemerkt dat het zich vooral bij lage frequenties voordoet in elco's waar een hoge signaalspanning over staat. Zijn oplossing voor koppelcondensatoren is om voor een hogere capaciteit te kiezen zodat er minder signaal over blijft hangen.

En dat is ook waarom ik liever niet een uitgang C van een pre amp in serie zie staan met de ingang C van de power amp, de dalende capaciteit. Het alternatief C-R-C is nog erger, immers 2e orde hp.

Des te bedroevender is het dus dat 99% van de audio op LP, tape en CD door professionele mengtafels is gegaan stikvol met van die koppel elco's. En dan nota bene ook nog zonder bypass-C!