SS 950000 - ferrofluid = 970000?

[timpert]

Goedemorgen/middag/avond,

Mijn setje Scan Speak D2905/950000 tweeters is aangekomen. Gekocht via marktplaats. De tweeters zijn in redelijke staat, maar lijken ook al wat op leeftijd te zijn. In eerste instantie mat ik een resonantiefrequentie van 1 kHz (datasheet: 550 Hz), maar dat was toen ze net koud uit de bus van de postbode kwamen. Eenmaal op kamertemperatuur komt Fs rond de 770 Hz uit. Nog steeds wat aan de hoge kant, misschien is het ferrofluid door de jaren wat dikker geworden.

Geeft toch te denken... De 970000 tweeter lijkt wel heel sterk op deze tweeter. De kleine verandering in de specs is precies wat je verwacht als het enige verschil de afwezigheid van ferrofluid is. Als ik het spul er uit dweil, zou ik een tweeter over moeten houden die weer een mooi lage Fs heeft, en verder zich gedraagt als een 970000.

Heeft iemand al eens eerder een 950000/970000 open gehad en is toen iets speciaals opgevallen?

[toetertje]

Of voorzien van nieuwe ferrofluid, afhankelijk van de opbouw van de tweeter,
hoeft dat niet zo moeilijk te zijn.

[dre]

De specs af fabriek zijn altijd wel wat positief,dus 770HZ zou ik niet zorgwekkend vinden.
Laat ze anders eens een tijdje wapperen en meet dan nog eens.

Ik denk dat ze gewoon goed zijn eigenlijk.

[Pjotr]

De viscositeit van de olie is niet erg bepalend voor Fs, meer voor de demping. Voor Fs is de stijfheid van de ophanging (rolrand) bepalend en die kan i.d.d. sterk varieren. Niet alleen van unit tot unit maar ook met de temperatuur. Zou mij daar beslist geen zorgen over maken. X-over zit daar ver boven. Verdroogde olie kan wel de freq karakteristiek aantasten en voor scherpe s-en zorgen (vervorming). Zou ze eerder daar op gaan testen, met een leuke sopraan opname b.v. Ik heb hier een set SS 9300 (uit sloop) van zeker 20 jaar oud, die na een ruig leven nog uitstekend zijn.

[timpert]

Uiteraard heb ik ze even laten tetteren voordat ik ze heb doorgemeten. Inderdaad, zolang de olie zich nog als een vloeistof gedraagt zou de invloed op Fs heel beperkt moeten zijn, pas als het een beetje richting vaste stof gaat zal het uit gaan maken. Uit de antwoorden hier maak ik op dat dat nog (lang) niet het geval is. Overigens zie ik wel dat Qms flink lager is dan in de datasheet vermeld staat, ik zal ze nog eens een paar uur voorzichtig laten wapperen en dan nog eens meten.

Maar dan blijf ik nog steeds benieuwd naar het antwoord op de oorspronkelijke vraag: is de 950000 dezelfde tweeter als de 970000 maar dan met ferrofluid? En zo nee, wat is er dan nog meer anders?

[dre]

Als het goed is staat er wat over op de website van Troels.

Gevonden: http://www.troelsgravesen.dk/95009700.htm

[timpert]

Dank voor de link! Dit zou suggereren dat in de magneet van de 97k kortsluitringen zitten die niet in de 95k zitten. Ik ben benieuwd naar de details. Het kan zijn dat door het koper de luchtspleet van de 97k smaller is dan van de 95k, en samen met het ferrofluid zou dat het verschil in Le (0,01 mH voor de 97k; 0,07 mH voor de 95k) wel verklaren. Er is dus maar 1 ding wat mijn nieuwsgierigheid kan bevredigen, en dat is de tweeters op een baffle monteren, respons en impedantie meten, ferrofluid eruit halen en nog een keer meten. Misschien dat ik dat in een gekke bui een keer doe. Ooit...

Ik heb de meting van de parameters nog een keer herhaald na 6 uur inspelen, dat gaf geen verschil. Opvallend was dat de Qms veel lager was dan in de datasheet vermeld is (0,7 vs. 1,04), terwijl de resonantiefrequentie wel zo'n 40% hoger is. Als het alleen aan de ophanging ligt wordt vaak de Qms juist hoger, tenzij de mechanische weerstand ook veel hoger wordt. Deze verschuiving duidt grofweg op een halvering van de compliantie en een verdubbeling van de mechanische weerstand t.o.v de datasheet. Best wel stevige verandering dus...

[timpert]

Ik heb uit een tweeter het ferrofluid verwijderd. Althans, wat er van over was. Het spul dat uit de luchtspleet kwam deed nog het meest aan niet meer helemaal verse Nutella denken, ongeveer net zo dik en net zo plakkerig. Met strookjes van een koffiefilter en wat isopropanol kreeg ik de luchtspleet aardig schoon, de spreekspoel heb ik met wattenstaafjes en isopropanol schoongemaakt. Dan de meting van Fs. Waar die eerder ergens tussen de 700 Hz en 900 Hz uitkwam, afhankelijk van temperatuur en uitsturing, kom ik nu consistent rond de 480 Hz uit. Qt zit op 0,47 en Qms rond 2,6. Dat is een aardig verschil! Ik ga nu ook de andere tweeter schoonmaken, want ik heb het idee dat ze na verwijderen van het ferrofluid een stuk beter bruikbaar en een stuk stabieler zijn. Misschien dat ik er nieuw fluid in doe. Die heeft misschien niet helemaal de goede specificatie, maar dat had de meuk die ik er nu uit heb gehaald zeker ook niet meer.

Om mijn eigen vraag te beantwoorden: de 950000 heeft inderdaad geen koperen ringen om de poolkern. Het antwoord op de topictitel is dus "NEE!".

[dre]

Ehhhh......
Waar zijn de plaatjes?

[Pjotr]

Ik zou het FF er uit laten! Persoonlijk vind ik die 9000 serie een stuk frisser klinken zonder FF. Ook al is de belastbaarheid dan weer minder. Zou hem wel opnieuw opmeten, het hoog kan zonder FF wat meer gaan oplopen.

[timpert]

Tweede tweeter is nu ook "geholpen" met exact het zelfde resultaat. Ik heb de overdrachtskarakteristiek nog niet gemeten, maar de impedantiemeting suggereert al dat de situatie zonder FF beter is dan met. Ik denk dat het met de belastbaarheid wel losloopt. Als je in de datasheets kijkt, dan zie je dat de 970000 zwaarder belastbaar is dan de 950000, terwijl je precies het omgekeerde zou verwachten.

Aan het plaatje van de bovenste poolplaat/poolkern zie je nog wat bruine resten van de ferrofluid, die heb ik met isopropyl alcohol helemaal weg gekregen. Voordat ik de boel weer in elkaar schroefde heb ik uiteraard ook even gecheckt of de spreekspoel niet aanliep.

[timpert]

Afgelopen weekend de gerepareerde tweeter maar eens gemeten. De respons komt nog steeds aardig overeen met de gepubliceerde graph, alleen in het hele hoge hoog valt de tweeter iets eerder af. Geen idee waardoor dat komt. Afgelopen vakantie heb ik als "souvenir" een paartje 970000 tweeters meegenomen, en die heb ik ook opgemeten. Zie tweede plaatje. De microfoon stond op 30 cm van de baffle voor beide tweeters, vandaar de hoge gemeten gevoeligheid.

Het lijkt erop dat de respons van de 950000 niet wezenlijk verschilt tov de datasheet na verwijdering van het ferrofluid, buiten de lichte verhoging van Qts (datasheet: 0,38, mijn tweeters: 0,5, verschil van +2,4 dB rond Fs). Le lijkt ook niet verlaagd. Wat wel is veranderd, is het impedantieverloop: waar de datasheet een resonantiepiek van 15 Ohm geeft, geeft de tweeter zonder FF een piek van 26 Ohm. Na verwijdering van het FF moet het filter dus worden aangepast om de respons weer kloppend te krijgen.

Vergelijk met de 970000, dan zie je duidelijk de stijgende respons van de 970000, die de 950000 zonder FF niet heeft. In de magneet van de 950000 zit geen koper, bij de 970000 zie je het koper door de dome heen zitten als je goed kijkt. De stijgende respons wordt dus (vrijwel) helemaal veroorzaakt door de koperen ringen. Daarnaast is ook duidelijk te zien dat Le van de 970000 duidelijk lager is. Voor het geval iemand zich het nog afvroeg: de 950000 en de 970000 zijn echt andere tweeters, en door het verwijderen van het ferrofluid gaat de 950000 niet ineens op de 970000 lijken. Ik denk dat ik hiermee mijn eigen vraag wel aardig heb beantwoord...

[dre]

Er zijn maar weinig microfoons die echt goed hoog meten......
Het ziet er in ieder geval prima uit!

[timpert]

Ja, dat dacht ik ook. De 950000 zonder ferrofluid lijkt me een prima tweeter. Alleen anders.

[dre]

Ze zijn beide prima,alleen heeft de 9700 een mooiere motor.
Maar of hij nou zoveel beter klinkt......

[timpert]

Ga ik achter komen. Ik ben blij dat ik nog wat goeds van die (veel te duur gekochte) 950000 tweeters heb kunnen maken, met ferropasta erin doen ze het toch niet zo goed. Ik meende te lezen dat jij minder mazzel had met een soortgelijk probleempje.

[dre]

Tja,ook 2e-hands aangeschaft......
Wel lekker een speakerset klaar hebben staan zonder tweeter....