forum.zelfbouwaudio.nl

Buizenversterkers zijn niet bepaald eco, want je bent zomaar 100W of (veel) meer kwijt, voor een paar Watt-uit bij normaal gebruik.
Maar als je toch wilt genieten van de pure buizenklank, is dit een verantwoord alternatief: Zoals je ziet is ie gebaseerd op de ESS, maar dan vereenvoudigd en met één dubbele ingangstriode voor de buizenklank.
De ECC82 is een populair en goed verkrijgbaar buisje.
Ik heb eerst m'n laagspanningsmodel van de ECC82 gecontroleerd: We werken met een voeding van 12 tot 24Vc en een Ia van ca. 0m5A, dus zitten we in de groene ovaal en het klopt aardig met de summiere gegevens, die je uit het datasheet kunt halen.
Dit is een simulatie van de ingangstrap: V(o)dc zit op de helft van de voedingsspanning Vc en de versterking is ca. 6x, bij 12Vc krijgt ie het benauwd, maar is wel leuk om te proberen/horen, want in de praktijk heb je nog geen 1V(o)ac nodig!
De triode V1 zorgt voor een hoge ingangsimpedantie en versterkt -1,2x (Va/Vgk), de schakeling rond T1 versterkt -20x (Vo/Va), totaal dus 24x (Vo/Vgk).
Met R6 en R3 zorgen we voor een tegenkoppeling (CFB!) van 9,3x, dus de totale versterking wordt 1/(1/24+1/9,3)=6,7x, maar ik heb hierbij de tegenkoppeling van Ia in R3 (terecht) verwaarloosd en komen we in de praktijk op ca. 6x.
Je kan ook JFET's gebruiken als 'second-best', vandaar F1/2 en de instelpots P5/6 om de instelling aan te passen.
Als je een fout(je) ziet of als het beter kan, dan hoor/zie ik dat graag, voordat ik aan de lay-out begin.

Is allemaal wel leuk uitgeplozen maar om een buis in te zetten om moedwillig te vervormen.
Net zoiets als een buizenbuffer in een CDspeler inbouwen.Ieder z'n (wan)smaak daar niet van, voor mij hoeft 't niet.
Er zijn trouwens buizen bedoeld voor lage voedingsspanning, was voor autoradio's.
En de ECC84 of PCC84 (ook de 88, is veeel duurder) doen 't beter (meer stroom) dan de 82 zo laag.
Anne

Bedankt Anne, maar zonder vervorming geen buizenklank!
Met de PCC88/E88CC ben ik bezig, want die is bij Conrad goedkoper dan de ECC82.
Ook de PCC84 voor maar €1,50 is het proberen waard.

Een licht vervormt denkpatroon.?

De vervorming valt reuze mee, ca. 0,1% (-60dB) bij 1V(o)eff, de LM1875's leveren dan ca. 7W5 @4 in BTL, met de bassboost Bx op nul. De goedkope PCC84 valt helaas af vanwege de afwijkende aansluitingen, dat zou een een andere printlayout betekenen en dan kunnen de populaire buisjes er niet meer in.
De PCC88/E88CC is wel een goed alternatief: Zo'n beetje hetzelfde als de ECC82 maar dan rond 1m5A Ia en -0,5Vg en dan hoor je meer buis, maar hij doet het ook goed bij 0m5A.

De PCC88/E88CC op ca. 0m5A Ia vervormt zelfs 10dB minder dan de ECC82: ca. 0,03% (-70dB) bij 1V(o)eff en de versterking is 8,5x: Bij normaal huiskamergeluid (ca. 100mW voor 80dBspl) blijft de vervorming met beide buisjes onder de 0,01% (-80dB) en dat is minder dan de LM1875's: Maar de schakeling is ook geschikt voor externe (klasse-D) eindversterkers, zonder de LM1875's.
Het is overigens tegenwoordig wel de 'trend' om buisjes aan de ingang te zetten: Voor maar €199, zie: https://www.hifi.nl/artikel/27313/Dynav ... n-usb.html.
Of de Amerikaanse uitvoering van $182, zie https://www.hifi.nl/artikel/27495/Dayto ... dtrap.html.
En de eerder besproken McIntosh MA252.
Ze hebben er nu zelfs een met platenspeler voor €8k2!, zie https://www.hifi.nl/artikel/27523/McInt ... uizen.html.
Maar het kan natuurlijk altijd nog meer Hi-end/price, zie https://www.hifi.nl/artikel/27508/Patho ... erker.html.
Dan is mijn ontwerp een goed(koop) en zelf (in) te bouwen alternatief!

mtb schreef:

De PCC88/E88CC op ca. 0m5A Ia vervormt zelfs 10dB minder dan de ECC82: ca. 0,03% (-70dB) bij 1V(o)eff en de versterking is 8,5x:
Bij normaal huiskamergeluid (ca. 100mW voor 80dBspl) blijft de vervorming met beide buisjes onder de 0,01% (-80dB) en dat is minder dan de LM1875's.

Vervorming volgens simulatie-model ? Nu nog in 't echt

Ze hebben er nu zelfs een met platenspeler voor €8k2!
Maar het kan natuurlijk altijd nog meer Hi-end/price.

Als het er raar uitziet en duur is is het kunst, moet duur zijn

Dan is mijn ontwerp een goed(koop) en zelf (in) te bouwen alternatief!

Veel te goedkoop, gelooft niemand
Anne

Ik ben met de print-layout van ca. 10x10cm begonnen en moest het diagnose-deel met de LM324 weglaten, maar dat kan op een apart printje via J2: Het past goed zo, maar als iemand nog iets raars ziet, hoor dat ik graag voordat ik de PCB afmaak en laat maken.

Het zit er allemaal wel netjes op zo: Hij moet onderste boven in de bovenkant van een (bas)kast(je), dus dan zit rechts goed en de potmeters zoals gebruikelijk.
Het buisje zit dan bovenop en steekt als een paal(tje) boven water, zodat iedereen kan zien en voelen, dat je een echte buisversterker hebt!

Mogen de j-fets F1 en F2 er niet in.Anders val je door de mand, speelt ie gewoon door als je de buis eruit trekt
Nooit geweten dat de j-fet ook in een LockFit jasje gemaakt zijn
Anne

Ik ben begonnen met een uitgeklede JFET-uitvoering dus zonder buis, SMPS-gloei en MOSFET-stroombron: De BF245A komt het best overeen met de triode's: Ze hebben een grote spreiding: Idss kan variëren van 2m tot 6m5A, maar dat valt in de praktijk wel mee en zitten ze rond de 4mA, wel zeldzaam tegenwoordig, maar de J113 is wellicht ook geschikt?
Want daar zijn er nog genoeg van, zie:
https://www.reichelt.de/n-kanaals-jfet- ... l_11&nbc=1
https://www.conrad.nl/p/transistor-jfet ... 92-2228155
De source zit bij beiden in het midden maar de gate en drain zijn verwisseld, dus op de print andersom monteren!
Bij twijfel kan je de gate vinden door op de diode-stand van je multi-meter ca. 0V8 te meten tussen gate en source.
Ik heb ze gemeten, met deze eenvoudige schakeling: Je meet de drain-stroom met en zonder Rs en ook de spanning Vs over Rs en de stroom die erbij hoort noemen we Ir.
Voor een JFET geldt: Id=β.(Vo-Vgs)², Vo=Vto=Vgsoff=Vp en β=Io/Vo², met Io=Idss(at).
Io hebben we meteen zonder Rs, maar dan Vo nog, er zit een tegenkoppeling in met Rs en komen op de volgende vergelijking:
Ir=Io((Vo+Vs)/Vo)² dus Vo=-Vs/(1-√(Ir/Io)).
In het voorbeeld is Ir 1m57A en Vs=0V738 dus Vo=-0,738/(1-√(1m57/4m))=-1V98 en β=4m/1.98²=1m02 A/V² en dat klopt.
Hier de metingen in een spreadsheet: Voor de J113 heb ik Rd moeten vervangen voor 100Ω vanwege de hoge Io!
Ro is gewoon gemeten met een multi-meter op de 2kΩ-stand en dat geeft een aardige indicatie van de parameters, Ro' is de berekende, want de JFET is bij een lage Vds lineair met een weerstand van Ro'=-Vo/2Io bij Vgs=0, zoals je ziet: Ik heb de hele BF245ABC-familie gesimuleerd met een Io van 2 tot 25mA en als je Ro meet bij 1mA, zie je duidelijk dat Ro loopt van 500 tot 100Ω.
De J113 heeft wel ongeveer dezelfde Vo rond de -2V, maar is veel steiler: Dus heb ik de de ingangstrap aangepast: Rd is met 180Ω veel lager voor de J113 dan de 820Ω voor de BF245A, voor een versterking van ca. 7x.
Met een instelbare Rs van 47 tot 300Ω, kan je de spreiding van de JFET's opvangen door Vu af te regelen op ca. 6Vdc.

Leuk onderwerp. Ik heb nog wel even tijd nodig om het helemaal te doorgronden, maar het lijkt me wel de moeite waard. Ik ga het volgen.

mtb schreef:

De source zit bij beiden in het midden maar de gate en drain zijn verwisseld, dus op de print andersom monteren!
Bij twijfel kan je de gate vinden door op de diode-stand van je multi-meter ca. 0V8 te meten tussen gate en source.
Ik heb ze gemeten, met deze eenvoudige schakeling:

Maar ik lees in het datablad dat de source en de drain uitwisselbaar zijn, of bedoelen ze iets anders.
Douwe

http://milas.spb.ru/~kmg/jcm800fetLnd150_en.html

Een beetje hetzelfde idee.