forum.zelfbouwaudio.nl

In Hobby Hifi & Klang + Ton worden er mooie grafieken getoond m.b.t. vervorming K2, K3 & K5.

Wie kan mij uitleggen wat hoorbaar c.q. wenselijk is ? Vanaf en tot welke frequentie is het belangrijk ?

Cordialement Andréas

Bonsoir Andreas ,

De algemene mening is, dat een even harmonische (K2, K4....) minder hinderlijk is, dan een oneven (K3, K5).
Dat is wat vereenvoudigd, maar best een aardig handvat om mee te beginnen. (ik vind bijb. K6 een leuke uitzondering ... )

Wat is hoorbaar : in een luidspreker, in principe eigenlijk bijna alle vervorming als je je best doet. Luidsprekers zijn daar nou eenmaal niet zo goed in .
Waar de grens hoorbaar/onhoorbaar ligt, is voor ieder mens anders. Minder = beter (of in ieder geval correcter), je zult niet snel tegen de beperkingen van je eigen gehoor aanlopen.


Maar of een kleine hoeveelheid vervorming dan ook echt vervelend klinkt, is een heel ander verhaal. Dat hoeft helemaal niet zo te zijn.
De kans is best aanwezig, dat je in een luistersessie kiest voor de iets meer vervormende speaker. Kan net een beetje levendigheid of frisheid geven, wat niet de 'werkelijkheid' is, maar wel 'lekker'.
Hangt ook met je eigen luisterervaring en voorkeuren samen. Volgens mij verkiezen de meeste (ongetrainde) mensen een 'beetje' vervorming. Hoeveel 'een beetje' is, weet ik niet.

Frequentie : ik ben het meest gevoelig in het mid-midhoog gebied. Geen idee of dat voor anderen ook zo is.

Houd wel in gedachten, dat die plotjes je maar een deel van het vervormingsverhaal vertellen.
Een belangrijk deel, maar zeker niet alles.

Mijn eigen mening : die plotjes zijn prima te gebruiken om het kaf van het koren te scheiden.
Dus, slechte drivers te herkennen. Een procent vervorming ? Weg ermee .
Een goede, of fijn klinkende driver herkennen, kan soms tegenvallen.

Beste Andreas,
Elke hoorbare vervorming moet je in principe vermijden. Je wilt immers niet, dat je luidspreker zelf iets toevoegt aan het signaal.
Maar wat is hoorbaar? Daarvan zijn grafieken bekend die de maskering van een toon (in dit geval de gegenereerde vervorming) door een andere toon (in dit geval de basis, de gewilde toon) laten zien. Een K2 vervorming wordt dus sneller door de basistoon gemaskeerd, omdat die nu eenmaal in frequentie dichter bij ligt. Waarschijnlijk komt daar de uitdrukking vandaan, dat men even harmonischen prettiger vindt klinken dan oneven (K2 versus K3).
Daarnaast is het gehoor erg gevoelig rond 3-4 KHz (het alarm-en aandachtsgebied, daar waar je gehoor als een soort compressor-limiter werkt). Iets wat daar wordt gegenereerd als vervorming, klinkt al snel niet fijn. Het zorgt m.i. al snel voor een scherp randje in de muziek. Dat betekent, dat je erg uit moet kijken voor drivers die rond 1 KHz veel K3 vervorming hebben. Helaas is dat het geval bij veruit de meeste conus drivers. Maar zelfs mijn Visaton DSM50FFL heeft daar last van, en dat is zeker hoorbaar! Vooral als je met de speaker moet leven (dus niet een snelle a-b vergelijking tussen tonen), dan heb je bij bepaalde stukken muziek een "rauw randje" dat ets is dat door de driver wordt opgewekt (niet lineaire vervorming), want is niet bij elk volume aanwezig.
In het heel kort door de bocht: pas op voor hoge vervorming (>0,3%) rond 600-2KHz, zowel voor K2 maar vooral voor K3. K2 mag wat hoger zijn dan K3. Rare pieken in hogere vervormings-ordes (K4,5,6,7 etc.) moet je helemaal vermijden. Die zijn nog gemakkelijker hoorbaar. En hoorbaar = fout.