Mag het een onsje meer zijn meneer?
Geplaatst: do 20 apr 2006, 13:51
Bij gebrek aan een naam voor m'n nieuwe 4-weg dipoolspeakers... codenaam 'MAHOMEZ' 
De speaker ligt al lange tijd op de tekentafel en heeft inmiddels in verschillende prototypen het licht gezien wat betreft de WMTMW baffle.
Driverbezetting per kant en het werkgebied bij benadering.
3x Peerless XXLS-12 DVC (830847) 40-80Hz
2x Seas L26 (H2109) 80-350Hz
2x Seas Excel M15CH001 (E0016) 350Hz-2KHz
1x Scanspeak D3004/660000 >2KHz
Layout van de complete speaker: SSSWMTMW. De subs komen in een dipool W-behuizing a la Linkwitz, maar dan op z'n kantje: de drie drivers zijn boven op elkaar gestapeld, met de benodigde tussenschotten uiteraard en alle drie met de conus naar boven gericht. Ik heb diep gepiekerd (I think, therefore I'm puzzled, HL 2006) over de manier waarop Linkwitz z'n XLS10" positioneert in de Orion. De gespiegelde ophanging zou de even harmonische vervorming verminderen... Dat zou best kunnen (ik heb hier nog geen realworld metingen van gezien), maar het is naar mijn mening een slecht idee: door specifieke harm vervorming te verwijderen, is de verwachting zeer aannemelijk dat de overgebleven harm vervorming juist prominenter wordt voor het gehoor. Er bestaat namelijk zoiets als 'masking', in dit geval dus tussen de vervormingsprodukten: nabijgelegen tonen kunnen andere tonen maskeren, ofwel 'psycho akoestisch opheffen'. Het idee om specifieke vervorming te verminderen en andere intact te laten is dus in mijn ogen water naar de zee dragen. Een redelijk sterk verband tussen harmonische vervorming en geluidskwaliteit ligt naar mijn idee in een snelle maar constante afname van de vervorming gezien vanuit lage naar hogere orde, waarbij de hogere orde vervorming vanzelfsprekend relatief zeer laag is. Daarin scoren vrijwel alle topunits van Peerless erg goed.
De 'behuizing' van het WMTMW deel is in feite niet meer dan een baffle. Ik heb wat testen gedaan met verschillende vormen en afmetingen. Uiteindelijk heb ik voor gekozen om de grootte van de baffle minimaal te laten zijn om een optimale dipoolwerking te verkrijgen: hoe groter de baffle, hoe minder optimaal de dipool uitdoving op 90 graden van de speaker. Voordeel in het geval van een grotere baffle is uiteraard dat de dipooluitdoving op een lagere freq begint waardoor de conusuitslag lager komt te liggen in het onderste werkgebied. Daarnaast is een minimale oppervlakte van de baffle bevorderlijk voor evt. resonanties die zo een (nog!) kleinere kans krijgen om het geluid te kleuren. De hard gekoppelde ophanging van de drivers aan de motor ipv de baffle moet hier ook aan bijdragen.
Ik heb al enkele subbehuizingen liggen die als een atoombunker gebouwd zijn, maar de hoogte is niet voldoende voor de nieuwe drivers. Wellicht is een verbouwing mogelijk, maar anders wordt het weer zagen... De huidige sub behuizingen hebben ovale zijkanten bekleed met 1mm geborsteld staal. Ziet er niet alleen erg mooi uit (over smaak valt niet te twisten), maar het staal helpt ook voor een uitermate stijve constructie. Al met al +/- 8cm dikke wanden uit MDF en multiplex, zandgevuld met een laag bitumen aan de binnenzijde voor het killen van de laatste resonanties op hogere freq (een stijve constructie duwt de trillingen naar hogere freq met een hogere Q, waar ze door demping aangepakt kunnen worden). Boven en onderwanden zijn ook zandgevulde MDF sandwiches met intern alu U-profielen ter versteviging. De meerwaarde van de alu profielen viel me wat tegen, dus dat idee zal wellicht in een nieuwe subkast komen te vervallen. De tussenschotten worden niet zo overkill. De huidige zijn van 3cm MDF gemaakt, meer dan genoeg gezien de grootte en de bevestiging aan de kast. In deze kast zijn de 15" woofers van voren gezien diagonaal gemonteerd met de conussen naar elkaar toegericht voor een relatief zeer compact geheel. Waarschijnlijk wordt dit hetzelfde voor de drie Peerless woofers, om de breedte van de subkast ietjes in te korten.
Voor HT gebruik komen er nog een viertal relatief compacte, gesloten subs, actief gecorrigeerd, verspreid over de kamer. Deze worden voorzien van 15" TCSound woofers die een tijd terug bij gelegenheid gefabriceerd zijn uit een kleine voorraad onderdelen die over waren na het failliet gaan van een oem customer van TCSound. De motor is een variatie op de kleinste uit het programma: TC2 en TC2+. Deze wordt in het standaard programma alleen in 8" en 12" uitvoering geleverd. 'Kleinste' is relatief: TC2 in 12" (om een idee te geven wat betreft mijn modeltype: Bl=17.4 N/A, Vd=802cm3 en Xmax=16mm. Dat wordt dus 'uit je stoel vallen van de bas FX'
)
Waarom niet de TCSound als dipoolsubs, maar de Peerless? De TCSound mist wat definitie en (of 'omdat') de vervorming ligt niet spectaculair laag in de huidige dipool subs proto's (2x15" per kant), ondanks een Vd van 1283cm3 per stuk. Op het gebied van de zuiverheid van de basweergave verwacht ik veel van de Peerless woofer. Deze haalt 'slechts' een Vd van 583cm3 per stuk dus komt met drie stuks aanzienlijk minder hoog uit dan de twee TCSound's samen (1.8 liter vs 2.5liter). Echter, de benodigde luchtverplaatsing neem exponentieel toe in het laag: 18dB/octaaf afval bij gelijke SPL levert een constante uitslag op. Zet je dit om in bandbreedte binnen de Xmax, dan moeten de Peerless afzwaaien bij 43Hz waar de TCSounds nog doorgaan tot... 39Hz. Exponentieel zoals ik al zei... Ik heb me inmiddels neergelegd bij deze concessie van de bandbreedte.
Een van de ontwerpeisen is om een kleine 105dB max SPL te halen op 1m in 4pi binnen de Xmax van alle drivers. Dat is een beetje een natte vinger waarde, maar het doel is duidelijk: minimale conusuitslag bij normale luistervolumes en meer dan voldoende reserve voor dynamische pieken. Wie bij andere posts van mijn hand opgelet heeft, weet dat Xmax meestal opgegeven wordt in de 'rekenkundige' waarde. De 'echte' Xmax is in feite gelegen in de vervormingsmetingen. Inmiddels al vele metingen gedaan om de optimale filterovergangen te vinden wat betreft dit punt. Belangrijker nog dan vervorming is het afstraalgedrag van de verschillende drivers in de behuizing. Bovendien, omdat het al dan niet open zijn van de M15's nog ter discussie staat (hoewel ze oorspronkelijk gekozen zijn vanuit het oogpunt van een ideale constructie voor open baffle gebruik: zie pdf), kan de 105dB eis iets onder druk komen te staan. Afwegingen...
De Peerless subs en SS tweeter zijn een recente keuze en de drivers zijn in bestelling... kan nog wel eventjes duren vrees ik, maar ik kan niet zeggen dat ik haast heb, aangezien de allereerste plannen er al een paar jaar liggen
Update zullen voorlopig denk ik mondjesmaat volgen. Eerst alle driver compleet krijgen.
Wie kan rekenen, komt al snel tot de conclusie dat de speaker tamelijk hoog wordt. Ongeveer 180-195cm... Nu ben ik zelf niet zo lang en m'n stoelen zijn ook 'standaard', dus...?? De speakers komen naast een verhoogde vloer van ongeveer 55cm te staan, waar zich uiteraard de luisterplaats bevindt. De TCSound woofers komen waarschijnlijk onder de vloer te liggen, maar wellicht dat er twee stuks een plek vinden in de tegengestelde hoeken van de kamer waar ze ook uit het zicht weggestopt kunnen worden. Het doel van deze spreiding is het optimaal distributeren van de sublaagweergave waardoor staande golven tegengegaan kunnen worden. Aan de andere kant, een diepe staande golf tijdens het Pearl Harbor bombardement kan ook z'n charme hebben, dus in dit geval kan praktisch gemak het veld ruimen voor geluidskwaliteit. Hoewel ik een absolute filmliefhebber ben, het is maar HT
In de tussentijd werk ik aan het vervolmaken van de UcD (180 en 180AD) amps die het hele zaakje actief zullen aansturen. De overgang van mid naar tweeter wordt echter passief. Als filter wordt een gemodificeerde Behringer DCX2496 ingezet. Bronnen zijn een Teac VRDS10 via de dig out (ook gemodificeerd, de Tent clockjes zijn vanochtend binnengekomen
) en een zwaar gemodificeerde Onkyo allesvreter via de analoog out. Een 6-kanaals volume regeling voor de DCX2496 is ook in bestelling.
De speaker ligt al lange tijd op de tekentafel en heeft inmiddels in verschillende prototypen het licht gezien wat betreft de WMTMW baffle.
Driverbezetting per kant en het werkgebied bij benadering.
3x Peerless XXLS-12 DVC (830847) 40-80Hz
2x Seas L26 (H2109) 80-350Hz
2x Seas Excel M15CH001 (E0016) 350Hz-2KHz
1x Scanspeak D3004/660000 >2KHz
Layout van de complete speaker: SSSWMTMW. De subs komen in een dipool W-behuizing a la Linkwitz, maar dan op z'n kantje: de drie drivers zijn boven op elkaar gestapeld, met de benodigde tussenschotten uiteraard en alle drie met de conus naar boven gericht. Ik heb diep gepiekerd (I think, therefore I'm puzzled, HL 2006) over de manier waarop Linkwitz z'n XLS10" positioneert in de Orion. De gespiegelde ophanging zou de even harmonische vervorming verminderen... Dat zou best kunnen (ik heb hier nog geen realworld metingen van gezien), maar het is naar mijn mening een slecht idee: door specifieke harm vervorming te verwijderen, is de verwachting zeer aannemelijk dat de overgebleven harm vervorming juist prominenter wordt voor het gehoor. Er bestaat namelijk zoiets als 'masking', in dit geval dus tussen de vervormingsprodukten: nabijgelegen tonen kunnen andere tonen maskeren, ofwel 'psycho akoestisch opheffen'. Het idee om specifieke vervorming te verminderen en andere intact te laten is dus in mijn ogen water naar de zee dragen. Een redelijk sterk verband tussen harmonische vervorming en geluidskwaliteit ligt naar mijn idee in een snelle maar constante afname van de vervorming gezien vanuit lage naar hogere orde, waarbij de hogere orde vervorming vanzelfsprekend relatief zeer laag is. Daarin scoren vrijwel alle topunits van Peerless erg goed.
De 'behuizing' van het WMTMW deel is in feite niet meer dan een baffle. Ik heb wat testen gedaan met verschillende vormen en afmetingen. Uiteindelijk heb ik voor gekozen om de grootte van de baffle minimaal te laten zijn om een optimale dipoolwerking te verkrijgen: hoe groter de baffle, hoe minder optimaal de dipool uitdoving op 90 graden van de speaker. Voordeel in het geval van een grotere baffle is uiteraard dat de dipooluitdoving op een lagere freq begint waardoor de conusuitslag lager komt te liggen in het onderste werkgebied. Daarnaast is een minimale oppervlakte van de baffle bevorderlijk voor evt. resonanties die zo een (nog!) kleinere kans krijgen om het geluid te kleuren. De hard gekoppelde ophanging van de drivers aan de motor ipv de baffle moet hier ook aan bijdragen.
Ik heb al enkele subbehuizingen liggen die als een atoombunker gebouwd zijn, maar de hoogte is niet voldoende voor de nieuwe drivers. Wellicht is een verbouwing mogelijk, maar anders wordt het weer zagen... De huidige sub behuizingen hebben ovale zijkanten bekleed met 1mm geborsteld staal. Ziet er niet alleen erg mooi uit (over smaak valt niet te twisten
), maar het staal helpt ook voor een uitermate stijve constructie. Al met al +/- 8cm dikke wanden uit MDF en multiplex, zandgevuld met een laag bitumen aan de binnenzijde voor het killen van de laatste resonanties op hogere freq (een stijve constructie duwt de trillingen naar hogere freq met een hogere Q, waar ze door demping aangepakt kunnen worden). Boven en onderwanden zijn ook zandgevulde MDF sandwiches met intern alu U-profielen ter versteviging. De meerwaarde van de alu profielen viel me wat tegen, dus dat idee zal wellicht in een nieuwe subkast komen te vervallen. De tussenschotten worden niet zo overkill. De huidige zijn van 3cm MDF gemaakt, meer dan genoeg gezien de grootte en de bevestiging aan de kast. In deze kast zijn de 15" woofers van voren gezien diagonaal gemonteerd met de conussen naar elkaar toegericht voor een relatief zeer compact geheel. Waarschijnlijk wordt dit hetzelfde voor de drie Peerless woofers, om de breedte van de subkast ietjes in te korten.Voor HT gebruik komen er nog een viertal relatief compacte, gesloten subs, actief gecorrigeerd, verspreid over de kamer. Deze worden voorzien van 15" TCSound woofers die een tijd terug bij gelegenheid gefabriceerd zijn uit een kleine voorraad onderdelen die over waren na het failliet gaan van een oem customer van TCSound. De motor is een variatie op de kleinste uit het programma: TC2 en TC2+. Deze wordt in het standaard programma alleen in 8" en 12" uitvoering geleverd. 'Kleinste' is relatief: TC2 in 12" (om een idee te geven wat betreft mijn modeltype: Bl=17.4 N/A, Vd=802cm3 en Xmax=16mm. Dat wordt dus 'uit je stoel vallen van de bas FX'
)Waarom niet de TCSound als dipoolsubs, maar de Peerless? De TCSound mist wat definitie en (of 'omdat') de vervorming ligt niet spectaculair laag in de huidige dipool subs proto's (2x15" per kant), ondanks een Vd van 1283cm3 per stuk. Op het gebied van de zuiverheid van de basweergave verwacht ik veel van de Peerless woofer. Deze haalt 'slechts' een Vd van 583cm3 per stuk dus komt met drie stuks aanzienlijk minder hoog uit dan de twee TCSound's samen (1.8 liter vs 2.5liter). Echter, de benodigde luchtverplaatsing neem exponentieel toe in het laag: 18dB/octaaf afval bij gelijke SPL levert een constante uitslag op. Zet je dit om in bandbreedte binnen de Xmax, dan moeten de Peerless afzwaaien bij 43Hz waar de TCSounds nog doorgaan tot... 39Hz. Exponentieel zoals ik al zei... Ik heb me inmiddels neergelegd bij deze concessie van de bandbreedte.
Een van de ontwerpeisen is om een kleine 105dB max SPL te halen op 1m in 4pi binnen de Xmax van alle drivers. Dat is een beetje een natte vinger waarde, maar het doel is duidelijk: minimale conusuitslag bij normale luistervolumes en meer dan voldoende reserve voor dynamische pieken. Wie bij andere posts van mijn hand opgelet heeft, weet dat Xmax meestal opgegeven wordt in de 'rekenkundige' waarde. De 'echte' Xmax is in feite gelegen in de vervormingsmetingen. Inmiddels al vele metingen gedaan om de optimale filterovergangen te vinden wat betreft dit punt. Belangrijker nog dan vervorming is het afstraalgedrag van de verschillende drivers in de behuizing. Bovendien, omdat het al dan niet open zijn van de M15's nog ter discussie staat (hoewel ze oorspronkelijk gekozen zijn vanuit het oogpunt van een ideale constructie voor open baffle gebruik: zie pdf), kan de 105dB eis iets onder druk komen te staan. Afwegingen...
De Peerless subs en SS tweeter zijn een recente keuze en de drivers zijn in bestelling... kan nog wel eventjes duren vrees ik, maar ik kan niet zeggen dat ik haast heb, aangezien de allereerste plannen er al een paar jaar liggen
Update zullen voorlopig denk ik mondjesmaat volgen. Eerst alle driver compleet krijgen.Wie kan rekenen, komt al snel tot de conclusie dat de speaker tamelijk hoog wordt. Ongeveer 180-195cm... Nu ben ik zelf niet zo lang en m'n stoelen zijn ook 'standaard', dus...?? De speakers komen naast een verhoogde vloer van ongeveer 55cm te staan, waar zich uiteraard de luisterplaats bevindt.
De TCSound woofers komen waarschijnlijk onder de vloer te liggen, maar wellicht dat er twee stuks een plek vinden in de tegengestelde hoeken van de kamer waar ze ook uit het zicht weggestopt kunnen worden. Het doel van deze spreiding is het optimaal distributeren van de sublaagweergave waardoor staande golven tegengegaan kunnen worden. Aan de andere kant, een diepe staande golf tijdens het Pearl Harbor bombardement kan ook z'n charme hebben, dus in dit geval kan praktisch gemak het veld ruimen voor geluidskwaliteit. Hoewel ik een absolute filmliefhebber ben, het is maar HT In de tussentijd werk ik aan het vervolmaken van de UcD (180 en 180AD) amps die het hele zaakje actief zullen aansturen. De overgang van mid naar tweeter wordt echter passief. Als filter wordt een gemodificeerde Behringer DCX2496 ingezet. Bronnen zijn een Teac VRDS10 via de dig out (ook gemodificeerd, de Tent clockjes zijn vanochtend binnengekomen
) en een zwaar gemodificeerde Onkyo allesvreter via de analoog out. Een 6-kanaals volume regeling voor de DCX2496 is ook in bestelling.
