forum.zelfbouwaudio.nl

Inleiding

---

Een paar weken geleden ben ik begonnen met een nieuw project. Doel is om een minimonitor te bouwen voor het gebruik op een bureaublad of met ondersteuning van een subwoofer in de woonkamer (op niet te luid niveau).

Vereisten:
- compact formaat (maximaal een liter of 4)
- maximaal 50 euro aan drivers per speaker
- moet ook zonder subwoofer te gebruiken zijn

Met deze eisen zou een monitor met een 3" of 4" breedbander een logische keuze zijn, eventueel aangevuld met een compacte tweeter.

In de Hobby Hifi kwam ik de Dynavox FR88EX tegen, dit leek me een leuke en geschikte driver. Ik heb hiervan een setje aangeschaft en heb inmiddels twee luidsprekers gebouwd. In dit topic wil ik een verlag geven van de vorderingen tot nu toe

Drivers

---

Zoals gezegd heb ik als midwoofer/breedbander gekozen voor de Dynavox FR88EX, in het verleden ook geleverd door Fountek. Op mijn drivers staat ook nog Fountek op de sticker.
In Hobby Hifi 3/2011 werd deze driver goed getest met o.a. een lineaire frequentieresponse en een Xmax van 3 mm. Ook Zaph is positief over deze driver op zijn site.

Zowel Hobby Hifi als Zaph geven een Qts van ongeveer 0,65 op. Dit is eigenlijk een te hoge waarde voor een basreflexafstemming, maar wel bruikbaar voor een BR5-configuratie. Dit is een basreflexluidspreker met een hoogdoorlaat-condensator. Meer info over een BR5-afstemming staat o.a. in Hobby Hifi 5/2010.

Voor berekening van de BR5-configuratie gelden de volgende formules:

V = 3*Vas

Fb=0,6*Fs

Met Vas = 1,1 l en Fs = 112 Hz (meetdata Hobby Hifi) volgt hieruit een kast met 3,3 liter inhoud en een afstemfrequentie van 67 Hz.
Dynavox FR88EX bij Zaphaudio

Verder heb ik de Dayton ND16FA-6 gebruikt als tweeter. Reden hiervoor: ik had de tweeters nog op de plank liggen. Ook past deze kleine tweeter optisch goed bij de FR88EX. Link naar ND16FA-6 op Dayton-website
Dayton ND16FA-6 bij Zaphaudio

Behuizing

---

Ik heb een set "nette" proefkastjes gebouwd. Het zijn proefkastjes omdat ik er nog niet helemaal uit ben of ik de FR88EX als breedbander ga gebruiken of toch de tweeter in wil zetten. Ook de plaats van de basreflexpoort (aan de voor- of achterkant) wist ik nog niet zeker. Ik heb nu de poort aan de achterzijde geplaatst.

De behuizing heb ik gemaakt van 12 mm MDF. Om diffractie-effecten te minimaliseren wilde ik de baffle aan de zijkanten van een zo groot mogelijke afronding voorzien. Bij de bouwmarkt kwam ik kwartronde latten tegen met een straal van 20 mm. Dit is een stuk grotere afronding dan ik met een frees zou kunnen bereiken, ik heb dus een dergelijke lat gebruikt voor de zijkanten van de baffle. Nadeel is dat het erg zacht hout is, er zit nu al een deukje in één van de kastjes.

Uiteindelijke afmetingen van de behzuizing zijn 224 mm x 140 mm x 160 mm (HxBxD).

Enkele plaatjes van de bouw van de kastjes: Demping

---

De behuizing heb ik aan de binnenzijde rondom voorzien van pritex. Verder heb ik achter de FR88EX nog wat twaron geplaatst. Ook hiervan uiteraard een paar foto's: Resultaat

---

Met de drivers gemonteerd ziet het er uiteindelijk zo uit: Ja, er zullen nog zwarte schroeven worden gemonteerd...

Oorverdovende stilte hier!

Inmiddels heb ik wat metingen gedaan, allereerst de individuele responses van beide drivers in de kast: Met de metingen ben ik in Speakerworkshop aan de slag gegaan. Na wat uitproberen ben ik nu op het volgende filter uit gekomen voor een tweeweg: .
Hierin is C1 de een bipolaire elco voor de HP, met een 10uF MKP parallel. De midwoofer heb ik een derde orde filter gegeven, de tweeter een twee orde omdat deze van zichzelf al snel afvalt in het laag.

Dit filter heb ik vervolgens gebouwd en gemeten. Het filter leidt tot de vogende response: Om de afstemming van de basreflexpoort te controlen heb ik een near field meting van de woofer gedaan. De dip in de response ligt bij 64 Hz. De afstemming van de poort is dus iets lager dan de theoretische waarde van 67 Hz. Ik denk dat ik de poort nog een stukje ga inkorten om de afstemming iets hoger te leggen.

De luidsprekers heb ik nu in de woonkamer staan om proef te draaien, aangevuld met een sub voor het laag. Het klinkt al best aardig, al heb ik het idee dat er meer uit te halen moet zijn.

Tips, kritiek of andere opmerkingen zijn zeer welkom, dus schroom niet om te reageren!

Even omhoog bumpen vanwege de update...

Als ik dan je metingen zie, wat is er dan te twijfelen?

Klinkt het niet goed?
Op een korte afstand op het bureau is het mogelijk wel anders luisteren als naar een standaard setje.

Ik kan mij voorstellen dat het mogelijk nog wat onder een hoek moet staan i.v.m. hoogte op het bureautafel.

Ronald_1 schreef:

Oorverdovende stilte hier!

Ik heb deze post echt compleet gemist! Leuk idee! Ben sinds de Elysium helemaal weg van deze mini monitors. Bijna dezelfde afmetingen. Ben benieuwd naar de afwerking van de kast.

Ik zou de speakertjes ook eens neerzetten op de plek waar ze uiteindelijk komen te staan en luisteren of de balans dan nog goed is. Grote kans dat je bureau bij een wand staat en dat er één en ander gebeurt in het mid/laag.

hannesie schreef:

Als ik dan je metingen zie, wat is er dan te twijfelen?

Klinkt het niet goed?

Ik vind het lastig om luisterevaringen te omschrijven, maar zal toch een poging doen. Ik heb het idee dat met rock en metal het geluid dichtsmeert. Wellicht komt dit omdat ik in de huiskamer speel. Ik zal van de week de luidsprekers eens op mijn bureau neer zetten en eens kijken hoe het dan klinkt.

Vinculum schreef:

Ik heb deze post echt compleet gemist! Leuk idee! Ben sinds de Elysium helemaal weg van deze mini monitors. Bijna dezelfde afmetingen. Ben benieuwd naar de afwerking van de kast.

Ik heb niet de illusie dat mijn luidspreker ook maar in de buurt zal komen met de Elysium-monitoren. Alleen al de drivers die je gebruikt hebt zijn zo veel beter. Ik ben ook zeer benieuwd naar jouw monitoren.

Het formaat vind ik zeker erg leuk. De afwerking zal waarschijnlijk zijdeglans zwart worden, niet echt spannend dus. Omdat het toch een beetje een budgetproject is, ga ik de spuitlak van de Action eens proberen. Ik hoop alleen dat ik de overgang van het MDF naar de hoeklatten goed weg kan werken. Wordt dus nog wat schuren en plamuren...

Ik wil ook nog een voet maken om de luidsprekers wat naar boven te kantelen. Ik heb alleen nog geen idee hoe ik dit op een elegante manier kan doen. Misschien en wigformig stuk MDF dat net wat kleiner is dan de bodem van de luidspreker.

Ik denk dat er sowieso maar heel weinig luidsprekers zijn die rock en metal redelijk weergeven. De enige die mij daarmee redelijk bevredigden waren mijn Wharfedales. Mijn net afgemaakte Vifa-filigrans bakken ook niks van een stevige gitaarpartij.

Rond de 2.2kHz zit er misschien wat teveel energie. Als je EQ tot je beschikking hebt probeer dan breedbandig wat energie weg te nemen rond deze frequentie (+/-2dB op +/-2.2kHz en dan rond 1 en 3,5Khz weer op 0 uitkomend). Verder haak ik in op Ronkel zijn advies.

He Ronald,

Ziet er allemaal mooi uit, mooie kleine compacte monitoren. Ook mooi opgelost met dat vuren op de hoeken.

Heb je ook nog een meting met het afstraal gedrag van de speaker inclusief filter? als je daar dan gekke dingen ziet is de kans aanwezig dat er nog iets niet lekker in het filter zit.

Verder zijn 99,9% van de rock opnames gewoon bagger dus hoe goed je speakers ook zijn dat klinkt nooit. vaak zelfs hoe beter je speakers zijn hoe meer opvalt hoe slecht de gemiddelde rock cd is opgenomen!

Ik ben ook wel benieuwd naar een update

Even dit onderwerp een bumpje geven. De luidsprekers zijn af en spelen. Ik heb nog wat met het filter gespeeld maar ben uiteindelijk toch uitgekomen op het filter dat ik al in dit topic gepost heb. Met andere filters kreeg ik geen betere respons voor elkaar.

ALDEBIJL schreef:

Heb je ook nog een meting met het afstraal gedrag van de speaker inclusief filter? als je daar dan gekke dingen ziet is de kans aanwezig dat er nog iets niet lekker in het filter zit.

Ik heb geen metingen van het afstraalgedrag van het uiteindelijke filter. Wel een goed idee om binnenkort nog wat metingen te doen.

Hieronder zijn enkele foto's te zien van de afgewerkte kasten. De kasten heb ik met spuitverf van de Action mat zwart gespoten. Door de werking van het hout en MDF zijn er helaas nog wel enkele randjes zichtbaar. Maar goed, dat is nu eenmaal het gevolg van koud verlijmen. Al met al zijn het nog steeds zeer toonbare speakers.

Om de luidsprekers in het laag te ondersteunen heb ik nog een subwoofer gebouwd. Dit is de Sub 2000 uit Hobby Hifi 4/2011. Het is een BR-sub op basis van de Mivoc AW2000 met een inhoud van 32 liter. Er zit een Conrad plate amp in om de boel aan te sturen. De sub heb ik afgewerkt met plakfolie.

Enkele plaatjes van het eindresultaat:

mooi en net setje geworden zo.........!!!

Wow, net setje geworden!
Die Dayton tweeters heb ik ook liggen .

Echt leuke speakertjes. Alles mooi in verhouding. De drivers op de juiste plaats in het front (visueel). Ziet er heel goed uit.

Wat heb je als overname tussen sub en speakertjes gekozen? Filter je ze HP of heb je enkel een LP op de woofer zitten?

Bedankt voor de complimenten!

rho schreef:

Wat heb je als overname tussen sub en speakertjes gekozen? Filter je ze HP of heb je enkel een LP op de woofer zitten?

Op dit moment is de set aan een stereoversterker aangeslote met alleen een low pass op de subwoofer. De luidsprekers zullen uiteindelijk worden aangesloten worden op een surroundversterker. Ik wil dan wel een high pass op de monitoren zetten om de woofertjes te ontlasten. Ik denk aan een crossoverfrequentie van 100 Hz, maar afhankelijk van hoe het klinkt kan het natuurlijk wat hoger of lager worden.

Als de woofer ergens netjes tussen de monitortjes staat kan je hoger overnemen. Ik zou dat bij ze speakertjes misschien wel overwegen. Het ligt er maar net aan hoe luid je wil gaan.
Die kleintjes hebben een redelijke x-max, dus je kan er wel wat mee.

Erg leuk setje
Trouwens, die Dayton mini dome meet zich erg mooi moet ik zeggen. Die heeft ook eens in de HH gestaan en daar waren de metingen ook goed. Hoe klinkt het hoog trouwens? Ik heb nog 4 van deze tweeters liggen en wil twee er van een keer combineren met de SPH102kep van monacor.

Ik ben ook weg van dat tweetertje.
Ze passen met wat aandacht in een Dayton wave guide. Voor mijn volgende expiriment.
Ik heb ze getest in het expirimentele dipool ontwerp van me met BG20.
Ze brengen frisheid en net even dat tikkeltje details meer.

Mooie speakertjes geworden!

Ik heb die breedbandertjes in kleine kastjes gesloten draaien. Mij viel op dat ze heel weinig laag produceren (minder dan je zou verwachten op basis van de simulaties), heb je ook gekeken wat TheEdge zegt mbt bafflestep? En hoe ziet de meting van dichtbij eruit?

Ik heb cross ze rond de 150Hz naar de subs, ik kan me herinneren dat de crossover zo hoog moest om de Xmax niet te overschrijden bij de maximale belasting van 15W. Het gaat gauw wollig klinken als t wat harder staat, zeker als ze laag moeten weergeven.