Pagina 1 van 1

Ervaringen TL's / Horn's

Geplaatst: ma 04 okt 2004, 23:20
door Willempipi
Hallo,

ik ben vrij nieuw op dit forum. Tot nu toe heb ik me nog nooit echt veel met Homehifi bezig gehouden, wel met carhifi. Ik ben qua caraudio nogal een freak in zoektocht naar een perfect sublaag(daar weten sommige hier op dit forum vanalles van). In mijn zoektocht zoek ik naar de volgende dingen; een strak mooi sublaag, veel renderment dus ook veel spl bij weinig vermogen en iets wat niet iedereen heeft.

Nou heb ik in de auto al wat experimentjes gedaan, niet alleen in de mijne, en 1 van mijn laatste was het maken van een 180 graden fase verdraai kist, ofwel een 1 sd naar 1 sd Transmissie lijn. Deze kwam behoorlijk in de buurt van het sublaag wat ik zoek in mijn auto; hij ging snoeistrak(getuned op 70 hz), snoeihard en misde eigenlijk niets. Het enige nadeel was alleen dat de kist nogal groot was :wink:

Aangezien ik nu mijn auto om aan het bouwen ben naar een demo auto(mb quart) had ik dus behoorlijk wat componenten over uit mijn auto. Daaronder vielen 4 visaton w170s 4 ohm speakers, ik heb besloten om voor deze subjes een kistje te berekenen en ze eens in huis aan te sluiten. maargoed dat zijn dus gepoorte kistjes, en eigenlijk wil nu eens een keer een ook een transmissie lijn voor deze woofers proberen te maken.

Maar nu wil ik welleens goed de theorie achter de transmissielijn en het fine tunen van een transmissie lijn weten. Wat ik weet is hetvolgende(correct me if i'm wrong):

Een transmissie lijn is een kistontwerp wat gebaseert is op het verdraaien van de fase door middel van een poort zodat het geluid wat er uit de driver komt niet in tegenfase staat van het geluid wat er uit de poort komt(dus de achterkant van de driver).

Over het algemeen word een transmissie lijn kist berekend op 1/4 van de fs, dan word de poort dusdanig getweakt zodat het vanaf de resonantie frequentie van de driver liniear weergeeft tot de driver toelaat. Hoe de theorie van het tweaken van de poort is weet ik niet, ik weet wel dat sommige mensen het doen door de poort te tapperen of uit laten lopen, anderen doen het in combinatie met een poortje(lek) in de orginele poort.

Ook kun je een transmissie lijn gewoon 1 sd naar 1 sd laten overgaan daardoor krijg je een soort van golvende weergave met de dalen in de dubbele poort frequentie. bv: de poortfrequentie is 80 hz dan zal er een dal liggen op: 0 hz, 160 hz, 320 hz, 480 hz enz enz.

Sommige mensen combineren ook welleens een horn speaker met een transmissie lijn, volgens mij heet dat een folded horn, dit houd in dat de driver gewoon in de vrije lucht speelt en dat de poort een gecombineerde transmissie lijn is met een horn.

Volgens mij is dat wel zon beetje alles wat ik weer over transmissie lijnen. het doel van dit topic is voor mij om zoveel mogelijk informatie op te doen over het berekenen en aftunen van TL's en horn's. Ik zal het vast wel aan het verkeerde eind hebben in mijn verhaal op sommige punten, maar ik zou graag willen weten hoe het dan wel zit.

Groeten Willem

Geplaatst: di 05 okt 2004, 0:14
door Milner
zo'n beetje het enige wa ik van tl's weet is "ze gaan erg laag" :lol:

Geplaatst: di 05 okt 2004, 0:21
door Raymond
Het korte antwoord is: www.quarter-wave.com

Het langere antwoord:
Over het algemeen word een transmissie lijn kist berekend op 1/4 van de fs
Dat hoeft niet persé. Je kan met een TL veel bijsturen. Je kan dus ook boven of onder je Fs gaan zitten, met je "¼-lijnlengte", zonder dat dit nadelige effecten heeft voor je TL.
dan word de poort dusdanig getweakt zodat het vanaf de resonantie frequentie van de driver liniear weergeeft tot de driver toelaat.
Dat is niet helemaal waar. Net als met een BR, is het met een TL de bedoeling dat rond de afstemfrequentie van je lijn, de woofer juist stilstaat en de poort voor de output zorgt.
Hoe de theorie van het tweaken van de poort is weet ik niet, ik weet wel dat sommige mensen het doen door de poort te tapperen of uit laten lopen, anderen doen het in combinatie met een poortje(lek) in de orginele poort.
Dat weet ik ook niet precies, behalve dan dat je de effecten van deze plannen kan simuleren met de software die op de website hierboven staat.

Het is al te lang geleden dat ik al die documenten heb gelezen. Maar elke methode heeft zijn eigen voor en nadelen. Sommige woofers hebben baat bij een constante lijn, waar andere juist meer hebben aan een tapse lijn.
Ik ben nu even te lui om dat voor je na te kijken, maar je kan zelf ook de PDFjes doorspitten. Als je het niet kan vinden, zal ik even voor je zoeken :)
Ook kun je een transmissie lijn gewoon 1 sd naar 1 sd laten overgaan daardoor krijg je een soort van golvende weergave met de dalen in de dubbele poort frequentie. bv: de poortfrequentie is 80 hz dan zal er een dal liggen op: 0 hz, 160 hz, 320 hz, 480 hz enz enz.
Dat klopt, maar geldt voor elke TL. Het is nu eenmaal een gevolg van het principe: De lijn resoneert op een ¼ van de golflengte (zeg ik dat zo wel goed :?: ), maar uiteraard ook op meervouden ervan.

Die extra resonanties kan je dmv 2 (gangbare) methoden uitschakelen:
Door de woofer op de juiste plek in de lijn te zetten, kan je alvast 1 ongewenste resonantie uitschakelen.
De rest pak je aan door een gerichte keuze van je demping.
(je kan ook met helmholtz resonatoren werken, maar da's heel andere koek)

Ik heb het ontwerp van mijn TL redelijk uitvoerig beschreven op mijn website, mischien kan je daar wat mee.
Op deze website staat veel praktische info:
http://www.geocities.com/rbrines1/

Geplaatst: di 05 okt 2004, 0:25
door Milner
je kan dan gaan voor een tl op 20 hz, een helmholz op 40 en 80 en hem laten spelen tot 120. Klinkt niet eens zo verkeerd eigenlijk, zag laatst in ik geloof de klang&ton ook een ontwerp met twee helmholzen. Wel veel bouwwerk.

Geplaatst: di 05 okt 2004, 12:05
door michiel
Horns en TL's... Kan ik wel uren over lullen als ik de tijd zou hebben.

Ik ga ieder geval eerst eens even beeld materiaal op zoeken om het een en ander duidelijk te maken aan de hand van simulatie's (ik heb ergens handige documentjes staan). Daar zal ik dan nog wel een keer een verhaaltje bij verzinnen.

Hoe serieus wil je met horns beginnen? Ik hoop dat je veel ruimte over hebt anders is een horn geen optie.

Geplaatst: di 05 okt 2004, 12:22
door Willempipi
Milner schreef:
je kan dan gaan voor een tl op 20 hz, een helmholz op 40 en 80 en hem laten spelen tot 120. Klinkt niet eens zo verkeerd eigenlijk, zag laatst in ik geloof de klang&ton ook een ontwerp met twee helmholzen. Wel veel bouwwerk.
een helmholz, wat is dat precies? een soort transmissie lijn-bandpass kist of zo? omdat je em maar voor zon klein frequentie bereik gebruikt...
michiel schreef:
Horns en TL's... Kan ik wel uren over lullen als ik de tijd zou hebben.

Ik ga ieder geval eerst eens even beeld materiaal op zoeken om het een en ander duidelijk te maken aan de hand van simulatie's (ik heb ergens handige documentjes staan). Daar zal ik dan nog wel een keer een verhaaltje bij verzinnen.

Hoe serieus wil je met horns beginnen? Ik hoop dat je veel ruimte over hebt anders is een horn geen optie.
naja om eerlijk te zijn zoek ik een manier om meer effecientie uit een driver te halen dan een BR. Ik wil dit weten voor mezelf om gewoon een leuk setje speakers ooit te maken, maar ook om mischien ooit te gebruiken in de db-drag wereld(dus zoveel mogelijk geluid op 1 toon onder de 80 hz in een auto maken)

Geplaatst: di 05 okt 2004, 12:46
door Milner
Een helmholz is een demper voor 1 bepaalde frequentie. Een kamertje gevuld met dempingsmateriaal verbonden met de kamer van de speaker die je wilt dempen met een buis van een bepaalde lengte.

Geplaatst: di 05 okt 2004, 13:24
door michiel
Dan weet ik haast wel zeker dat jij niet op een horn sub zit te wachten. Aan de ene kant geeft dit wel het beste redenement, de beste kwaliteit en de beste belasting, maar het wordt een beetje groot.

Voor de grap mot je eens hier kijken: http://www.licht-geluid.nl/forum/topic. ... hichpage=1 Een rechte horn die tot 12 Hz weer kan geven.... Dan kun je wel ongeveer schatten hoe de hoorn er uit ziet die tot "slechts" 40 Hz gaat. :wink:

Een alernatief zou zijn de LAB horn. Een Pa kast welke twee 12" drivers bevat en in een mooie stack tot 30 Hz weergeeft en nog een beetje handelbaar is. Je zou niet de eerste zijn die zo'n kast thuis zet. Hier is alles te vinden over de LAB, inclusief het ontwerp proces op het forum: http://www.prosoundweb.com/lsp/.

Afbeelding

Dat geeft wel ongeveer het idee van het formaat. Ik geloof een tikkie meer dan 700 liter.


Ik heb zelf ook verschillende hoorns ontworpen en er een paar gebouwt. Op een rijtje:

Gebouwd:
-15" bandpass horn van 270 liter; Gaat niet diep, gaat wel rete hard, klinkt vrij aardig heeft een hoog rendement. Dit was de eerste hoorn die ik gebouwt heb, en ik heb hem niet ontworpen. De kast is dus niet goed op de driver afgestemt wat te horen is. Een nieuw ontwerp is al volledig uitgewerkt en licgt te wachten tot ik ga bouwen.

-15" rear loaded hoorn van 400 liter; gaat verschrikkelijk hard, is verschrikkelijk efficient, klinkt beestachtig goed, gaat totaal niet diep. Dit was wel een eigen ontwerp.

-5" tracttrix mid hoorntje; weergave vanaf 200-250 Hz tot 7 KHz, erg efficient, klinkt waanzinnig goed (heb nog nooit zo'n mooi mid gehoord).

Ontworpen:
enkele volledig hoorn geladen PA top kasten (waar ik nu aan werk krijgt een efficientie van 110 Db @ 2.83 volt, best hevy dus)
Verschillende Pa horn subs van 12" tot 18".



Tot daar de hoorns, nu naar de TL. Lees het volgende topic eens http://forum.hifi.nl/index.php?act=ST&f ... 6f6d7bfeeb, ben je wel ff zoet mee.

Dan heb ik ook in het begin van dit jaar een artikeltje geschreven wat betrekkeing heeft op het tunen va de TL door middel van het aanpassen van het hals en mond vlak. Dat is hier te vinden: http://nl.msnusers.com/luidsprekers/Doc ... %20wat.pdf (wellicht ook wel een leuk artikel om op de site te plaatsen???)

Daar naast ben ik zelf natuurlijk ook in de praktijk bezig geweest met de TL. Ik heb ooit eens heel snel een 15" TL in elkaar gezet volgens het "basis principe"; TL afstemmen op 1/4 fs en als oppervlakte SD nemen met een recht verloop. Ik gebriukte een 15" driver met een fs van 40 Hz. Het resultaat was erg goed. Maar het echte sublaag bleef wat achter omdat de gebruikte driver totaal geen sub driver was.
Later heb ik in deze kast een echte sub driver van TC sounds gehangen, en daar speel ik nu nog mee op het laag. De diepgang blijft wat ver gezocht, daarom stap ik over op een gesloten kast vanplaats de TL. de gesloten kast is nu bijna af gebouwd, dus ik kan binnenkort een verglijkje maken.

Dan staat er al een volgend project voor de deur, 2 8" zuiltjes met een TL laagsectie. Het ontwerp is al helemaal uitgewerkt. Als ik dit kastje eens goed test kan ik een hoop meer over TL kasten in het algemeen zeggen. Misschien dat ik zelfs twee verschillende proto types bouw en deze grondig ga onderzoeken.


Dan heb ik nog even wat over TL's en hoorns in het algmeen. Dit principe rust niet op het verdraaien van de fase maar juist op het transformeren van de impedantie (acoustisch). Bij het membraam bevinden de lucht molucelen zich in de volgende situatie: grote druk en lage snelheid. De hoorn of TL transformeert deze grote druk naar een lage druk en de lage snelheid naar een hoge snelheid wat veel beter in de omgeving past. De druk in de omgeving is immers laag. Een hoorn is heer en meester in het omvormen op deze manier, deze doet dat namelijk over een breed gebied vrij linear. De TL doet het op enkele punten sterk.
De hoorn en TL koppelen de driver dus aan de omgeving.
Omdat de TL dit vrij slecht doet is het zaak om op de fs aan te grijpen aangezien de fs vaak een probleem gebied is. Bij een goede hoorn hoeft men geen rekening te houden met de fs van de driver (ten minste, lang niet zo erg als bij TL of BR).


Je geeft aan dat je de visaton w 170 s wilt gaan gebruiken. Ik heb geen ervaring met deze driver, maar wel met de w 130 s.... Kort gezegt vind ik dat een ruk driver. :( Ik verwacht niet dat de 170 opeens wel goed is. Ik raad je daarom aan om andere drivers te zoeken.
Vooral als je rendement in het sublaag wilt hebben met je een groot membraam vlak hebben. Hoe groter dat vlak, hoe hoger je rendement in het sublaag. Natuurlijk moet de aandrijving ook voldoende sterk zijn om de grote/zware konus op gang te brengen en te controleren.

Geplaatst: di 05 okt 2004, 13:40
door Willempipi
michiel schreef:
Dan weet ik haast wel zeker dat jij niet op een horn sub zit te wachten. Aan de ene kant geeft dit wel het beste redenement, de beste kwaliteit en de beste belasting, maar het wordt een beetje groot.

Voor de grap mot je eens hier kijken: http://www.licht-geluid.nl/forum/topic. ... hichpage=1 Een rechte horn die tot 12 Hz weer kan geven.... Dan kun je wel ongeveer schatten hoe de hoorn er uit ziet die tot "slechts" 40 Hz gaat. :wink:

Een alernatief zou zijn de LAB horn. Een Pa kast welke twee 12" drivers bevat en in een mooie stack tot 30 Hz weergeeft en nog een beetje handelbaar is. Je zou niet de eerste zijn die zo'n kast thuis zet. Hier is alles te vinden over de LAB, inclusief het ontwerp proces op het forum: http://www.prosoundweb.com/lsp/.

Afbeelding

Dat geeft wel ongeveer het idee van het formaat. Ik geloof een tikkie meer dan 700 liter.


Ik heb zelf ook verschillende hoorns ontworpen en er een paar gebouwt. Op een rijtje:

Gebouwd:
-15" bandpass horn van 270 liter; Gaat niet diep, gaat wel rete hard, klinkt vrij aardig heeft een hoog rendement. Dit was de eerste hoorn die ik gebouwt heb, en ik heb hem niet ontworpen. De kast is dus niet goed op de driver afgestemt wat te horen is. Een nieuw ontwerp is al volledig uitgewerkt en licgt te wachten tot ik ga bouwen.

-15" rear loaded hoorn van 400 liter; gaat verschrikkelijk hard, is verschrikkelijk efficient, klinkt beestachtig goed, gaat totaal niet diep. Dit was wel een eigen ontwerp.

-5" tracttrix mid hoorntje; weergave vanaf 200-250 Hz tot 7 KHz, erg efficient, klinkt waanzinnig goed (heb nog nooit zo'n mooi mid gehoord).

Ontworpen:
enkele volledig hoorn geladen PA top kasten (waar ik nu aan werk krijgt een efficientie van 110 Db @ 2.83 volt, best hevy dus)
Verschillende Pa horn subs van 12" tot 18".



Tot daar de hoorns, nu naar de TL. Lees het volgende topic eens http://forum.hifi.nl/index.php?act=ST&f ... 6f6d7bfeeb, ben je wel ff zoet mee.

Dan heb ik ook in het begin van dit jaar een artikeltje geschreven wat betrekkeing heeft op het tunen va de TL door middel van het aanpassen van het hals en mond vlak. Dat is hier te vinden: http://nl.msnusers.com/luidsprekers/Doc ... %20wat.pdf (wellicht ook wel een leuk artikel om op de site te plaatsen???)

Daar naast ben ik zelf natuurlijk ook in de praktijk bezig geweest met de TL. Ik heb ooit eens heel snel een 15" TL in elkaar gezet volgens het "basis principe"; TL afstemmen op 1/4 fs en als oppervlakte SD nemen met een recht verloop. Ik gebriukte een 15" driver met een fs van 40 Hz. Het resultaat was erg goed. Maar het echte sublaag bleef wat achter omdat de gebruikte driver totaal geen sub driver was.
Later heb ik in deze kast een echte sub driver van TC sounds gehangen, en daar speel ik nu nog mee op het laag. De diepgang blijft wat ver gezocht, daarom stap ik over op een gesloten kast vanplaats de TL. de gesloten kast is nu bijna af gebouwd, dus ik kan binnenkort een verglijkje maken.

Dan staat er al een volgend project voor de deur, 2 8" zuiltjes met een TL laagsectie. Het ontwerp is al helemaal uitgewerkt. Als ik dit kastje eens goed test kan ik een hoop meer over TL kasten in het algemeen zeggen. Misschien dat ik zelfs twee verschillende proto types bouw en deze grondig ga onderzoeken.


Dan heb ik nog even wat over TL's en hoorns in het algmeen. Dit principe rust niet op het verdraaien van de fase maar juist op het transformeren van de impedantie (acoustisch). Bij het membraam bevinden de lucht molucelen zich in de volgende situatie: grote druk en lage snelheid. De hoorn of TL transformeert deze grote druk naar een lage druk en de lage snelheid naar een hoge snelheid wat veel beter in de omgeving past. De druk in de omgeving is immers laag. Een hoorn is heer en meester in het omvormen op deze manier, deze doet dat namelijk over een breed gebied vrij linear. De TL doet het op enkele punten sterk.
De hoorn en TL koppelen de driver dus aan de omgeving.
Omdat de TL dit vrij slecht doet is het zaak om op de fs aan te grijpen aangezien de fs vaak een probleem gebied is. Bij een goede hoorn hoeft men geen rekening te houden met de fs van de driver (ten minste, lang niet zo erg als bij TL of BR).


Je geeft aan dat je de visaton w 170 s wilt gaan gebruiken. Ik heb geen ervaring met deze driver, maar wel met de w 130 s.... Kort gezegt vind ik dat een ruk driver. :( Ik verwacht niet dat de 170 opeens wel goed is. Ik raad je daarom aan om andere drivers te zoeken.
Vooral als je rendement in het sublaag wilt hebben met je een groot membraam vlak hebben. Hoe groter dat vlak, hoe hoger je rendement in het sublaag. Natuurlijk moet de aandrijving ook voldoende sterk zijn om de grote/zware konus op gang te brengen en te controleren.
voor in de auto is het idee om een 15" Team rf woofer te gaan gebruiken, ook hoeft de resonantie frequentie van de kist niet zo laag te liggen, ik zit te denken aan 60 a 70 hz, daarbij heb ik ook een vrij grote hoeveelheid ruimte ter beschikking, zeg maar een litertje of 800.

de info op de site's heb ik nog niet gelezen, daar ben ik ook nog wel ff zoet mee.

nou vraag ik me alleen af, als ik nou 1 frequentie zo hard mogelijk moet laten pieken, wat zou ik dan beter kunnen gebruiken een horn of een transmissie lijn?

Geplaatst: di 05 okt 2004, 13:46
door michiel
Daar heb ik hele leuke truukjes voor: een bandpass horn of een BR/rear loaded horn hybride.

Geplaatst: di 05 okt 2004, 19:37
door Henkjan
michiel schreef:
Dan heb ik ook in het begin van dit jaar een artikeltje geschreven wat betrekkeing heeft op het tunen va de TL door middel van het aanpassen van het hals en mond vlak. Dat is hier te vinden: http://nl.msnusers.com/luidsprekers/Doc ... %20wat.pdf (wellicht ook wel een leuk artikel om op de site te plaatsen???)
zeker! ik had net de 1e paar regels met wat algemeens over een TL gedicht met doel dit op de site te plaatsen, maar beter goed gejat dan slecht zelf verzonnen! maar: ik kan niet bij die pdf, er wordt om een M$ paspoort wachtwoord gevraagd.... kan je me dat doc mailen?