TangBand W4-1337 versus W4-1320 getest + vraagje

[Candisa]

Hoi,

Ik heb al een tijdje een paar TangBand W4-1337 breedbanders. Deze zijn bedoeld om in mijn eigen wagen te gebruiken, aangevuld met een paar 8" subwoofers (Soundstream SS8) in de deuren die het bereik van 40à50Hz tot 200Hz voor hun rekening nemen, en een subwoofer in de koffer (Peerless XXLS) voor de allerlaagste frequenties, maar zonder tweeter.

Xenia (mijn vriendin) heeft onlangs een setje TangBand W4-1320 breedbanders besteld en ontvangen voor in haar eigen wagen, eveneens aangevuld met een set woofers (HiVi M8a) in de deuren voor het slaglaag en een sub in de koffer (mogelijks ook een XXLS, maar nog niet zeker), maar wél met een setje tweeters, namelijk de Fountek NeoCD1.0.

Vandaag hebben we even een vergelijkende test gedaan met volgende vaste gegevens:
Signaalbron met ingebouwde filtermogelijkheden: Clarion HX-D2, gevoed door een oude computervoeding
Versterker: Sansui AU-555a
Voor mensen die in kabels geloven: Dietz RCA-kabel en Monitor 2x1.5mm² luidsprekerkabels

Hierbij hebben we volgende filtersettings getest:
High-Pass filter: 200Hz 18dB/oct en 250Hz 12dB/oct --> erg veel verschil in klank leverde dit niet op, dit wordt dus een kwestie van in de wagen testen wat het beste aansluit bij de slaglaag-woofers.
Low-Pass filter: aanvankelijk hebben we geen low-pass filter toegepast en kwamen we tot volgende conclusies:
- De W4-1337 klinkt heel erg gedetailleerd, maar we menen ook wat vals-detail waar te nemen, bovendien durven ze nogal schreeuwerig worden op hoger volume
- De W4-1320 lijkt het tegenovergestelde te zijn: erg ingetogen, de details komen er wel uit, maar té subtiel, het lijkt er op dat deze driver echt wel de aanvulling van een tweeter nodig heeft
Low-Pass filter: vervolgens hebben we getest een low-pass filter van 6.3kHz 6dB/oct. Dit is de setting waarvan wij denken dat het een goed startpunt zou kunnen zijn in Xenia's wagen (de tweeters zouden dan bij 8kHz met een 12dB/oct filter er bij komen)
- De W4-1320, die uiteindelijk met deze filtering zou gaan spelen, uiteraard nog minder detail, maar eigenlijk niet zo gek veel minder dan zonder low-pass. Misschien moeten deze bamboo-conus breedbanders nog wat inspelen?
- De W4-1337 zorgde voor een verrassing: zoals al duidelijk was na het luisteren zonder low-pass, en ook te verwachten van de frequency-response, dient deze wel wat getemd te worden in het hoog, maar mét deze eerste orde low-pass filter er op, klinkt het enorm lekker. Een heel stuk gebalanceerder, zonder overheersend hoog en het schreeuwen begint pas op een veel hoger volume.


Deze test is zeker niet heilig, de 1320's lagen een half uur voor de test nog in de auto die buiten slaapt en zijn splinternieuw, terwijl de 1337's tweedehands zijn en al een tijdje in de woonkamer liggen. Bovendien hebben we ook gewoon free-air naar de drivers geluisterd, niet in een baffle gemonteerd of zo, ook niet zwevend in de ruimte opgehangen, maar het geeft toch al een idee.

In mijn eigen auto heb ik minder krachtige filtermogelijkheden: een simpele actieve 3-weg crossover. De versterker voor breedbanders komen dus op de hoog-doorlaat-uitgang te zitten, geen low-pass filter mogelijkheid. Het temmen van de hoogste octaaf kan ik door middel van de equalizer, maar als ik door middel van een eenvoudig te maken passief netwerkje het probleem al grotendeels kan oplossen vóór de equalizer er aan te pas komt, is dat natuurlijk des te beter.
Zaph-Audio raadt aan een 'notch'-filter te gebruiken om de bult in het hoog van de W4-1337's te temmen, maar gezien de verrassende resultaten met een simpele eerste orde low-pass, vraag ik me af of er nog mensen zijn die het zo oplossen?
Veel ken ik niet van passieve filtering, maar ik weet wel dat een eerste orde low-pass passief geregeld kan worden door middel van een simpel spoeltje, waarbij de waarde er van de frequentie bepaalt. Een notch-filter is mij echter onbekend...

groetjes,
Isabelle

[Henkjan]

een notch is een combi spoel-condensator-weerstand. dit zou ik ook adviseren ipv alleen een spoeltje, ook omdat het makkelijker te tweaken is met de waarde van de weerstand. ik heb dit zelf zo toegepast in de "ga voor goud".

de (subjectieve??) hoogweergave van een breedbander verbetert met inspelen, dus voor je zo'n filter gaat toepassen, eerst de drivers goed laten inspelen

[Candisa]

Bedankt voor de snelle reactie.

De 1337's heb ik tweedehands gekocht een hele tijd terug, deze spelen goed door in het hoog, maar wel een tikje schreeuwerig, wat ook door Zaph opgemerkt wordt, vandaar die notch.
De 1320's zijn gloednieuw, Xenia heeft die onlangs bij jou besteld, en die zijn dus ook nog niet ingespeeld, vandaar dat ik ook bij mijn verslag over onze 'test' er bij vermelde dat dit zeker geen perfecte test is. Volgens mij komt dat wel in orde met die 1320's, zeker zoals Xenia die zal toepassen. Het is een totaal andere klank dan die van de 1337, maar ik zou niet meteen kunnen zeggen welke echt béter is, het is gewoon anders.

Wat is het voordeel van een notch-filter tegenover een simpel spoeltje? Héél perfect hoef ik het passief niet te krijgen, er zit nog een equalizer in de keten die de boel glad kan strijken, het spoeltje/notch-filter zou alleen dienen om 'het ergste' er uit te krijgen, zodat ik niet té hard moet equalizen (wat vermogen kan kosten als ik bepaalde frequenties té hard moet boosten)...

groetjes,
Isabelle

[Henkjan]

als je gaat equalisen, dan gebruik je die toch gewoon? zo'n notch doet niets anders dan wat verzwakken, kan je met een equaliser net zo goed en veel flexibeler

[indoubt]

Luidsprekers testen die koud uit de auto komen is geen goed idee. Ik heb dat een keer meegemaakt in een luistertest en ik had m'n luidspreker bijna linea recta naar de dump verwezen. (zie "Tricone" Topic)

Een paar uur of halve dag aclimatiseren helpt flink en stevig volume ook.

[Candisa]

indoubt: De 1320's liggen hier nu netjes naast de 1337's in de woonkamer. We hebben getest op niet al té hoog volume en mét actieve hoog-doorlaat filter, dus mechanische onderdelen die nog wat stug waren, zijn niet te hard belast geweest.
Beide paren drivers komen uiteindelijk in de wagen, dus uiteindelijk zullen ze er toch tegen moeten kunnen, want onze wagens staan gewoon buiten, maar we zullen de breedbanders nooit beneden de 200Hz met een 3de orde hoogdoorlaat of 250Hz met 2de orde hoogdoorlaat laten spelen, en eer het volume wat de hoogte in gaat, zijn we meestal wel al even onderweg. Wij luisteren niet op de volumes waar een gemiddelde golf3/saxo/ibiza/...-rijder naar luistert...

Henkjan: Ik kies voor actief om zo weinig mogelijk geklooi te hebben met veel passieve componenten of te hard te moeten tweaken met kistjes, kistvulling, supernauwkeurige uitrichting... Maar als ik sommige problemen vrij makkelijk kan oplossen zonder actief hard te moeten corrigeren, waarom niet. Ik ben geen fan van té hard te gaan processen, dat is ook een reden waarom ik nu met een klassieke equalizer en actieve crossover werk, terwijl ik 5 jaar geleden een DSP in mijn wagen had...
Is het uiteindelijk voor de klank niet beter om een spoeltje of eventueel een notch filter te gebruiken om de ergste bult er uit te krijgen vóór ik het lijnsignaal ga corrigeren?

groetjes,
Isabelle

[Henkjan]

Is het uiteindelijk voor de klank niet beter om een spoeltje of eventueel een notch filter te gebruiken om de ergste bult er uit te krijgen vóór ik het lijnsignaal ga corrigeren?

hangt van de kwaliteit van de dsp/equaliser af, maar ik vermoed dat dat wel goed zit, en dan verwacht ik niet veel verschil mits de uiteindelijke response gelijk is

[Candisa]

Ok, dan "gooi" ik het gewoon zo in de wagen en probeer ik het eerst zonder passieve componenten, ik kan later nog altijd eens een vergelijkende test doen (links met notch, rechts puur via de equalizer)...

groetjes,
Isabelle

[wouter]

Met passieve onderdelen verhoog je de weerstand in het correctiegebied, waardoor de SPL lager wordt. Met een EQ verlaag je alleen de versterking in dat gebied, lijkt me prettiger dan weerstand toevoegen.

Bij DSP en EQ-en moet je alleen wel goed weten wat je doet, domweg bulten filteren en dalen vullen gaat niet werken - dat laatste zeker niet. De luidsprekers moeten wel goed samenwerken, dus aan goede filtering ontkom je niet. Indien de bult ontstaat door overlap, of door overlap een dal door onjuiste fases, moet dit in het filter aangepakt worden en niet met een EQ in de somcurve. Maar das voor jou niets nieuws verwacht ik

Met luidsprekers kun je merken dat wanneer de temperatuur in de auto omhoog gaat ook het hoog terug komt. Op winterdag klinkt de boel eerst altijd een poosje dof, na een minuut of 10 wordt dat beter bij mij

[XC-C30]

Het gaat om de bult die de fr-curve van de 1337 vertoont in het gebied tussen 10K en 20K (de curve loopt van 10 tot 15K op om vervolgens weer te af te vallen)
De enige x-over die Isabelle kan en zal toepassen is een 3e orde LR hoogdoorlaat op 200Hz

[Candisa]

Hoi, ik hier weer...

Ik vroeg me af, zou het de moeite zijn om heel dat bult gedoe in het hoog op te lossen, en meteen ook het off-axis afstraalgedrag wat te verbeteren door met een eenvoudig passief crossovernetwerkje een klein tweetertje toe te voegen vanaf 8-10kHz?
Ik dacht aan bijvoorbeeld de Dayton ND16FA-6...

groetjes,
Isabelle

[Henkjan]

tuurlijk kan dat. en door zo hoog pas naar een tweeter te crossen hou je toch nog flink wat van de voordelen van een breedbander

[Candisa]

De belangrijkste reden waarom ik voor een breedbander gekozen heb als midrange is dezelfde als die van Xenia: zo veel mogelijk van het stembereik uit 1 paar drivers halen. als je dan kiest voor een 3" kom je onderin in de problemen gezien het kleinere conusoppervlak én stukken lagere x-max (in het geval van TangBand). Ik veronderstel dat dit ook is wat je bedoelt met de voordelen van een breedbander?
De reden waarom die Dayton mij zo aanspreekt is uiteraard de prijs, maar ook het heel kleine formaat. Bovendien lijkt een een tweeter met dergelijke kleine dome (5/8") mij een goede keus als het gaat om een goede afstraling in de allerhoogste octaaf.

Ik dacht van te werken met vrij vlakke crossovers van 6dB/oct (spoeltje in serie met de breedbander, condensatortje in serie met de tweeter), waartussen ik een gap laat.
Ik hoop te bereiken dat het oplopende deel van de bult in de frequentiecurve van de breedbander zo uitgevlakt wordt, en het dalende deel gecombineerd met de vlakke low-pass zal samenwerken als iets stijlere low-pass, zodat op dat punt pas de tweeter het hoeft over te nemen.

Wat denken jullie van dit idee, en van de keuze voor die Dayton tweeter?

groetjes,
Isabelle

[wouter]

ik denk dat een klein spoeltje niet genoeg knik geeft, en een kleine cap voor de tweeter geeft wel een redelijk steile filtering. Een grote overlap is ook niet wenselijk, dit maakt de boel erg diffuus door interferrentie. Die breedbander zal met een kleine seriespoel en parallel cap een betere roll of krijgen -verwacht ik.

[Candisa]

De breedbander en tweeter worden wel erg dicht bij elkaar geplaatst, zoniet tegen elkaar. De middelpunten van de drivers gaan dus straalbreedbander + straaltweeter van elkaar staan = (afgerond) 63mm + 16mm = 79mm.

Ivm de low-pass op de breedbander, bij 10kHz loopt de curve op tot 15Hz, om vervolgens weer te dalen. Ik hoop met een eerste orde low-pass te bereiken dat dit stijgende deel ongeveer vlak wordt, en het dalende deel gecombineerd met de eerste orde low-pass samen werkt en een 2de orde roll-off vormt...

groetjes,
Isabelle

[Candisa]

Na te beseffen dat ik van passieve filtering veel te weinig ken en te ontdekken dat ik met het materiaal dat ik heb perfect 4-weg volactief kan gaan, heb ik besloten er een tweeter bij te plaatsen en dit alles volactief te regelen.

Door de 18dB/oct filtering van mijn actief crossover kan ik perfect de low-pass van de breedbanders vrij hoog kiezen om zo maximaal voordeel er uit te halen, en toch de bult in het hoog vermijden. Qua tweeters heb ik nog steeds niets gekocht of beslist. Daarvoor zou ik eerst eens moeten kijken hoeveel plaats ik nog overhou op mijn dashboard nadat ik de W4-1337's er op heb geplaatst. Mocht de overgebleven ruimte het toelaten overweeg ik om dezelfde Fountek NeoCD1.0 tweeters te gebruiken die Xenia ook heeft, anders ga ik eens goed rondzoeken naar een geschikte compacte 0.5 à 0.75" tweeter, zoals bijvoorbeeld de Dayton ND16FA-6...

groetjes,
Isabelle

[Candisa]

Bij deze ook nog even een post met lof over Henkjan!

We hebben de W4-1320 breedbanders ondertussen in de leefruimte laten klimatiseren en nog wat laten inspelen. Toen we dachten dat de klank begon te verbeteren, hebben we nogmaals de vergelijkende test gedaan met de W4-1337's. Het detail in het hoog was al een flink stuk beter geworden, maar in de vergelijking bleef duidelijk dat de 1320's toch hun meerdere moesten erkennen in de 1337's.
Xenia beklaagde zich op dat moment toch wat van haar aankoop. Begrijp me niet verkeerd, de W4-1320 is een goeie breedbander, maar de 1337 is toch merkbaar een stap hoger.

Na hierover contact opgenomen te hebben met Henkjan, maakte hij er geen probleem van om de W4-1320's tegen de meerprijs in te ruilen voor de W4-1337's. Op dit eigenste moment is de financiële kant van de zaak in verwerking.

Bij deze hartelijk bedankt aan Henkjan van Juoiga voor de topservice!

groetjes,
Isabelle

[TubeHead]

Vraag me trouwens af hoe je dat precies gedaan hebt met de woofers in de deuren.
Daar kan je natuurlijk geen Liters in kwijt ?

[Candisa]

We hebben de breedbanders open-baffle vergeleken in huis.
Uiteindelijk zullen zowel mijn als Xenia's breedbanders in kistjes op het dashboard spelen die in het dashboard lekken. Een soort van IB situatie dus.
In de deuren van zowel mijn als Xenia's wagen zullen alleen de slaglaagwoofers zitten. In mijn wagen wordt het volume van de deur gewoon gebruikt als (lekke) kist. Xenia twijfelt nog of ze gesloten kistjes op de deur zal bouwen of kistjes met een variovent op de deur zal bouwen.

groetjes,
Isabelle