BestPentode, een nieuwe schakeling

[MarcelvdG]

Als ik in het schema van 18 november 13.02 uur de BestPentode vervang door een gewone penthodeschakeling en alles wat alleen maar voor de instelling nodig is eruit laat, kom ik hierop uit:

Als je dat vergelijkt met het hele schema, zie je dat met name R21, R22, R29 en P1 lusversterking staan weg te gooien in plaats van alleen maar in te stellen.

Je zou dat kunnen beperken door ze te vervangen door iets dat op audiofrequenties een heel hoge impedantie heeft. Het maakt het wel lastiger om de boel laagfrequent stabiel te houden. Voorbeelden:

Toevoeging: ik zie nu pas dat er een stukje is weggevallen, namelijk de draad van de rechterkant van de condensator naar de kathode van de buis.

Overigens heb ik in het eerste schema van dit bericht het schermrooster van de EF86 aan aarde getekend, dus aan een constante spanning ten opzichte van aarde. Een constante spanning ten opzichte van de kathode is eigenlijk netter.

[SSassen]

Als je dat vergelijkt met het hele schema, zie je dat met name R21, R22, R29 en P1 lusversterking staan weg te gooien in plaats van alleen maar in te stellen.

Absoluut, maar wat je voorstelt is mij niet direct duidelijk? Zou je dat iets meer aan kunnen kleden?

[MarcelvdG]

Wat ik voorstel is het vervangen van de instelweerstanden die de meeste lusversterking kosten door schakelingen die een inductief karakter hebben, en daardoor bij dezelfde gelijkstroomweerstand een hogere impedantie hebben in het audiogebied. Ik heb er twee getekend, een met een transistor en een met een buis.

[SSassen]

Ah, helder, ik zat naar de optie met een triode te kijken en dat riep wat vraagtekens op. Heb je zelf al eens zoiets toegepast? En heb je wellicht wat achtergronden voor de transistor variant?

[MarcelvdG]

Ik heb nog nooit een buizeneindversterker en nog nooit een versterker met een transformator in de tegenkoppellus gemaakt, maar zo'n bootstrapschakeling met een extra triode heb ik wel vaker gebruikt. Bijvoorbeeld in deze collegedemonstratieschakeling voor de TU Delft uit de eerste helft van de jaren '90:

In deze RIAA-versterker had ik de kathodevolgers toch al nodig:

[MarcelvdG]

De transistorvariant heb ik volgens mij nog nooit gebruikt, maar je zou R29 kunnen vervangen door zoiets:

Als we even aannemen dat de transistor een oneindige stroomversterking en oneindige transconductantie en een emitter-basisspanning van 0 heeft, dan gedraagt dit zich bij 0 Hz als een weerstand van 100 kohm. Door de rechtertak loopt de spanning over het ding gedeeld door 1,1 Mohm, maar aangezien de spanning over R3 ook over R1 staat, loopt er door de hele schakeling 11 keer zo veel.

Vanaf 1/(2 pi (R3//R2)C1) ~= 1,8 Hz begint de tegenkoppeling via R2 zwakker te worden, als je naar de Bode-asymptoten kijkt, althans. Vanaf 18 Hz is de weerstand dan R2 = 1 Mohm geworden.

Of de boel erdoor gaat motorboten, weet ik niet. Ik neem aan dat jij de laagfrequentstabiliteit van de hele lus geanalyseerd hebt, die analyse wordt ingewikkelder met dit soort trucs erin.

[SSassen]

Bedankt Marcel, ik zal morgenmiddag eens kijken hoe dit in de praktijk uitpakt.

[SSassen]

Okay, deze schakeling geprobeerd voor de 100K anodeweerstand van de EF86. Instelling stabiliseert normaal, spanningen zijn op een paar volt na gelijk aan een 100K anodeweerstand. Vervorming is een fractie lager tot pakweg 6-7 Watt daarna een fractie hoger tot zo'n 20W, daarna treedt er een soort verzadiging op want vervorming piekt behoorlijk.

[MarcelvdG]

Ik zie drie mogelijkheden:


1. De toename van de lusversterking valt tegen

2. De niet-lineariteit van de transistor verpest het

3. De oorzaak van de vervorming blijft zelfs bij een lusversterking die naar oneindig nadert bestaan, bijvoorbeeld omdat er bij het aftrekken van het ingangssignaal en het tegenkoppelsignaal wat fout gaat


Wat 3 betreft: wat gebeurt er momenteel met het schermrooster? Zit er nog steeds een BestPentode in of een gewone penthodeschakeling? In dat laatste geval, met het schermrooster ontkoppeld naar de kathode of naar aarde en maakt dat wat uit?