Goed, genoeg ingelezen, genoeg aangerommeld, het is tijd om wat zaken op een rij te zetten en te kijken hoe e.e.a. uitpakt.
Bij het bepalen van room modes, kamer modi, oftewel resonanties die worden aangeslagen door excitatie van een (aantal) in de ruimte geplaatste luidspreker(s) is het belangrijk in te zien dat de verhoudingen van een ruimte bepalend zijn hoeveel, op welke frequenties, en op welke plaatsen dergelijke resonanties optreden. Dit zijn voornamelijk staande golven, b.v. tussen plafond en vloer, maar ook tussen muren, etc. die 'passen' binnen de dimensies van de ruimte.
Door het juist kiezen van deze verhoudingen (LxBxH) kan je vooraf al een heleboel resonanties uitbannen, die je straks niet te vuur en te zwaard (even in thuisbioscoop beeldspraak gegoten) moet bestrijden. Kortom, welke verhoudingen zijn nu uitermate geschikt om vooraf al een goede keuze te kunnen maken betreffende de afmetingen van de ruimte.
De meeste ideale afmetingen zijn, in volgorde van meest ideaal naar minst ideaal, de volgende, referenties hiervoor zijn o.a. Floyd E. Toole's boek en diverse online bronnen:
1) 1:1.14:1.39
2) 1:1.26:1.59
3) 1:1.28:1.54
4) 1:1.30:1.90
5) 1:1.40:1.90
6) 1:1.50:2.10
7) 1:1.50:2.50
8 ) 1:1.60:2.33
D'r liggen in mijn specifieke geval een aantal afmetingen vast omdat ze simpelweg gebonden zijn aan maxima. Zo is de maximale breedte 4.30m, de maximale hoogte 3.80m en wil ik de lengte kleiner houden dan 7.0m. Daarmee kunnen we gaan passen en meten om te kijken hoe goed die passen binnen de hierboven genoemde verhoudingen. Uiteraard wil ik niets van de breedte inleveren, de eerder genoemde 4.3m, dus dat een afstand die vaststaat en niet zal wijzigen.
1) Als ik de hoogte als initiële waarde neem volgt hieruit: 3.8x4.33x5.28m, dit past binnen de ruimte, maar ik verlies wel m'n extra opslagruimte in de vorm van een vliering.
2) Ik neem de tweede verhouding, 1.26 als maat voor de breedte, dan volgt voor de hoogte 3.41m en de lengte 5.42m. Ook nu blijft er te weinig ruimte over voor de vliering.
3) Ik neem wederom de tweede verhouding, 1.29 als maat voor de breedte, dan volgt daaruit voor de hoogte 3.36m en de lengte 5.17m. Ook nu blijft er te weinig ruimte over voor de vliering.
4) Ik neem wederom de tweede verhouding, 1.30 als maat voor de breedte, dan volgt daaruit voor de hoogte 3.31m en de lengte 6.28m. Ook nu blijft er te weinig ruimte over voor de vliering.
5) Ik neem wederom de tweede verhouding, 1.40 als maat voor de breedte, dan volgt daaruit voor de hoogte 3.07m en de lengte 5.83m. Ook nu blijft er te weinig ruimte over voor de vliering.
6) Ik neem wederom de tweede verhouding, 1.50 als maat voor de breedte, dan volgt daaruit voor de hoogte 2.87m en de lengte 6.02m. Deze verhoudingen zouden prima passen binnen de beschikbare ruimte!
7) Ik neem wederom de tweede verhouding, 1.50 als maat voor de breedte, dan volgt daaruit voor de hoogte 2.87m en de lengte 7.17m. Dit is net iets te groot gezien de maximum lengte van 7.0 meter.
8 ) Ik neem wederom de tweede verhouding, 1.60 als maat voor de breedte, dan volgt daaruit voor de hoogte 2.69m en de lengte 6.26m. Deze verhoudingen zouden prima passen binnen de beschikbare ruimte!
Daaruit volgt dan automatisch dat er twee verhoudingen zijn die passen binnen de ruimte, met mogelijk een derde die iets te groot is.
6) 2.87:4.30:6.02m
(7) 2.87:4.30:7.17m)
8 ) 2.69:4.30:6.26m
Nu zullen we gewapend met deze verhoudingen gaan kijken hoeveel en in welke orde van grootte de kamer resonanties zijn. Dit doe ik aan de hand van een aantal room mode calculatoren, te weten:
Bob Gold's room modes calculator
http://www.bobgolds.com/Mode/RoomModes.htm
Realtraps ModeCalce
http://realtraps.com/modecalc.htm
amroc - the room mode calculator
http://amroc.andymel.eu/
Voor 6) volgt hieruit dan:
Computed Information:
Room Dimensions: Length=6.01 m, Width=4.3 m, Height=2.87 m
Room Ratio: 1 : 1.49 : 2.09
R. Walker BBC 1996:
- 1.1w / h < l / h < ((4.5w / h) - 4): Pass
- l < 3h & w < 3h: Pass
- no integer multiple within 5%: Fail (ratio3 = ratio1 * 2)
Nearest Known Ratio:
- "7) M. M. Louden: 1971: 3rd best ratio" 1 : 1.5 : 2.1
RT60 (IEC/AEC N 12-A standard): 261 ms
- ±50ms from 200Hz to 3.5kHz = 211 to 311ms
- ±100ms above 3.5kHz = 161 to 361ms
- <+300ms at 63hz = 561ms
- 300<RT60<600ms
RT60 (ITU/EBU Control Room Recommended): 226 ms
- ±50ms from 200Hz to 4kHz = 176 to 276ms
- <+300ms at 63hz = 526ms
- 200<RT60<400ms
Absorbtion to achieve ITU RT60: 568 sabins
Volume: 74 m^3
Surface Area Total: 108 m^2
Surface Area Floor: 25 m^2
Surface Area Ceiling+Floor: 50 m^2
Surface Area Front Wall: 12 m^2
Surface Area Front and Rear Wall: 24 m^2
Surface Area Left Wall: 17 m^2
Surface Area Left and Right Wall: 34 m^2
Surface Area 4 Walls: 58 m^2
Surface Area 4 Walls + floor: 83 m^2
(sabins - front wall - carpet) / Left+Right+Rear wall: 34 %
(sabins - front wall) / Left+Right+Rear wall: 88 %
Schroeder Fc: 104hz
Frequency Regions:
- No modal boost: 1hz to 28hz
- Room Modes dominate: 28hz to 104hz
- Diffraction and Diffusion dominate: 104hz to 416hz
- Specular reflections and ray accoustics prevail: 416hz to 20000hz
Count (28.6-185hz) : Axials=13, Tangentials=54, Obliques=72
Count (28.6-100hz) : Axials=6, Tangentials=8, Obliques=2
Critical Distance (direct = reverberant field): 4.60m
Voor 7) volgt hieruit dan:
Computed Information:
Room Dimensions: Length=7.17 m, Width=4.3 m, Height=2.87 m
Room Ratio: 1 : 1.49 : 2.49
R. Walker BBC 1996:
- 1.1w / h < l / h < ((4.5w / h) - 4): Pass
- l < 3h & w < 3h: Pass
- no integer multiple within 5%: Pass
Nearest Known Ratio:
- "11) J. E. Volkmann: 1942 (later discussed by H. Bolt)" 1 : 1.5 : 2.5
RT60 (IEC/AEC N 12-A standard): 277 ms
- ±50ms from 200Hz to 3.5kHz = 227 to 327ms
- ±100ms above 3.5kHz = 177 to 377ms
- <+300ms at 63hz = 577ms
- 300<RT60<600ms
RT60 (ITU/EBU Control Room Recommended): 239 ms
- ±50ms from 200Hz to 4kHz = 189 to 289ms
- <+300ms at 63hz = 539ms
- 200<RT60<400ms
Absorbtion to achieve ITU RT60: 638 sabins
Volume: 88 m^3
Surface Area Total: 124 m^2
Surface Area Floor: 30 m^2
Surface Area Ceiling+Floor: 60 m^2
Surface Area Front Wall: 12 m^2
Surface Area Front and Rear Wall: 24 m^2
Surface Area Left Wall: 20 m^2
Surface Area Left and Right Wall: 40 m^2
Surface Area 4 Walls: 64 m^2
Surface Area 4 Walls + floor: 94 m^2
(sabins - front wall - carpet) / Left+Right+Rear wall: 33 %
(sabins - front wall) / Left+Right+Rear wall: 90 %
Schroeder Fc: 98hz
Frequency Regions:
- No modal boost: 1hz to 24hz
- Room Modes dominate: 24hz to 98hz
- Diffraction and Diffusion dominate: 98hz to 392hz
- Specular reflections and ray accoustics prevail: 392hz to 20000hz
Count (24-175hz) : Axials=13, Tangentials=50, Obliques=56
Count (24-100hz) : Axials=7, Tangentials=9, Obliques=2
Critical Distance (direct = reverberant field): 4.90m
Voor 8 ) volgt hieruit dan:
Computed Information:
Room Dimensions: Length=6.25 m, Width=4.3 m, Height=2.68 m
Room Ratio: 1 : 1.59 : 2.32
R. Walker BBC 1996:
- 1.1w / h < l / h < ((4.5w / h) - 4): Pass
- l < 3h & w < 3h: Pass
- no integer multiple within 5%: Pass
Nearest Known Ratio:
- "4) L. W. Sepmeyer: 1965" 1 : 1.6 : 2.33
RT60 (IEC/AEC N 12-A standard): 264 ms
- ±50ms from 200Hz to 3.5kHz = 214 to 314ms
- ±100ms above 3.5kHz = 164 to 364ms
- <+300ms at 63hz = 564ms
- 300<RT60<600ms
RT60 (ITU/EBU Control Room Recommended): 224 ms
- ±50ms from 200Hz to 4kHz = 174 to 274ms
- <+300ms at 63hz = 524ms
- 200<RT60<400ms
Absorbtion to achieve ITU RT60: 559 sabins
Volume: 72 m^3
Surface Area Total: 106 m^2
Surface Area Floor: 26 m^2
Surface Area Ceiling+Floor: 52 m^2
Surface Area Front Wall: 11 m^2
Surface Area Front and Rear Wall: 22 m^2
Surface Area Left Wall: 16 m^2
Surface Area Left and Right Wall: 32 m^2
Surface Area 4 Walls: 54 m^2
Surface Area 4 Walls + floor: 80 m^2
(sabins - front wall - carpet) / Left+Right+Rear wall: 34 %
(sabins - front wall) / Left+Right+Rear wall: 95 %
Schroeder Fc: 105hz
Frequency Regions:
- No modal boost: 1hz to 27hz
- Room Modes dominate: 27hz to 105hz
- Diffraction and Diffusion dominate: 105hz to 420hz
- Specular reflections and ray accoustics prevail: 420hz to 20000hz
Count (27.5-187hz) : Axials=12, Tangentials=44, Obliques=48
Count (27.5-100hz) : Axials=6, Tangentials=8, Obliques=2
Critical Distance (direct = reverberant field): 4.60m
Resumerend kunnen we dan stellen dat 6) en 8 ) inderdaad de beste opties bieden, ik kies dan waarschijnlijk voor optie 6) omdat optie 8 ) o.a. dicht tegen de rand van de Bolt-Area ligt, terwijl 6) er middenin zit. Dit geeft meer tolerantie wanneer de ruimte straks is aangekleed en voorzien van meubilair e.d. en de verhoudingen akoestisch gezien nog iets wijzigen.
Ik hoor graag van de experts of ik dit zo voldoende afgewogen heb en waar er wellicht nog ruimte is om een andere insteek te overwegen?