FFF schreef:Back on topic
De weg die ik wil nemen is terug naar de basis, ik merk dat mijn oren niet genoeg getrained zijn om ergens een "vinger" op te kunnen leggen maar alleen te kunnen zeggen of iets mooi is of niet.
Luisteren is iets wat je met de massa tussen je oren doet, en dat kun je inderdaad trainen. Maar dan moet je wel een echte referentie hebben en opbouwen van simpel naar steeds beter.
Stap 1: Ik wil meer muziek waar ik van kan genieten en die audiofiel is opgenomen. Op de diverse fora kwam ik veel suggesties tegen. Deze stap was ik aan het nemen en toen bedacht ik me een andere oplossing, audio streamen! Ik ben een paar dagen geleden met Spotify in aanraking gekomen en via die dienst heb je legaal toegang tot een enorme database aan digitale cd's. Op dit moment ben ik aan het kijken wat de beste methode is om het signaal zo goed mogelijk bij mijn installatie te krijgen en dat gaat waarschijnlijk met een Sonos set gebeuren die ik kan bedienen met de Iphone en digitaal aansluit op de DAC in de Lyngdorf.
Vind je het erg als ik het verband en het nut niet zie? Een goede cd-speler klinkt marginaal beter dan een matige en streaming klinkt geen hout beter. Zeker niet als je dan ook nog eens dezelfde DAC gebruikt! (mits alles 16/44.1)
Het gaat erom dat je muziek leert kennen. Dan ga je vanzelf wel horen welke opnamen goed klinken. Wat heb je nou aan een 'audiofiele' opname als je niet eens kunt horen waarom (en de muziek vaak ook nog s#it is)? Van zelf luisteren waarom een opname al of niet goed is, en waarom hij je bevalt leer je veel meer.
Stap 2: nadat ik een mooie muziekverzamelig heb opgebouwd wil ik waarschijnlijk een goede referentie weg zetten in de vorm van een hoofdtelefoon. Ik heb me laten vertellen dat de Sennheiser HD650 een goede en neutrale hoofdtelefoon is die de muziek laat horen zoals deze zou moeten zijn. Die hoofdtelefoon kan dienen als vergelijkingsmateriaal voor de speakers, welke kan kan/moet ik op gaan met het tunen.
Een koptelefoon is GEEN referentie. Trust me. En zeker die saaie bassy Sennheiser niet. Die heeft net zoveel ballen als een castrato. Er is meer dan Sennheiser. Veel meer, en beter (Beyerdynamic, AKG, Ultrasone).
En dan nog blijft de bron hetzelfde. En de versterker? En ga je dan een dedicated koptelefoonversterker gebruiken? Dat is eigenlijk wel een must.
Hier is een behulpzame link voor
Head-fi beginners.
Stap 3: De huidige speakers toetsen aan het geluid van de hoofdtelefoon om te kijken hoe andere e.e.a. klinkt en waar het dan mis gaat.
Dat gaat niet lukken. Ik geef een paar redenen waarom niet:
-Geluid ervaar je met je hele lichaam. Vooral bas (met ballen?) voel je in je buik.
-De wereld die je waarneemt met een koptelefoon op is compleet anders dan voor de luidsprekers van een goede audioinstallatie. Het virtuele orkestje speelt puur
in je hoofd in plaats van vóór je. Met een goede installatie is het net alsof je in de loge van een concertgebouw of club zit. Dat is wat gewoon stereo zo bijzonder maakt. Dat is wat je 'in de muziek trekt'. Mij persoonlijk boeit de muziek veel meer als ik op mijn gemak op de bank ga zitten luisteren. Met een LP raakt het mij soms echt. Met CD heb ik dat al minder (minder vaak en minder diep) maar nog altijd meer dan met de koptelefoon op. Daar heb ik dat nooit.
Omdat muziek nu eenmaal bedoeld is om een emotionele respons op te wekken zou ik het luisteren niet gaan trainen met een koptelefoon op.
Bovendien kan dat gewoon niet omdat leren luisteren vooral te maken heeft met ruimtelijkheid. Breedte en diepte. Wie staat waar te spelen, hoe ver naar achteren, hoe groot is 'ie, kan ik hem goed onderscheiden. De training: kan ik loopjes goed volgen (zijn de noten duidelijk van elkaar gescheiden) is voor een koptelefoon veel makkelijker. En dat heeft allemaal niks met frequentiekarakteristiek te maken.
Er zijn wel binaural opnamen (gemaakt met een kunsthoofd) die met een koptelefoon op een onwijs levensechte ervaring geven, maar 98% van de opnames zijn gemaakt voor gewoon stereo, de rest voor surround.
-Een koptelefoon is technisch een heel ander beestje. Het is bijna altijd een single driver: dus de compromissen die gemaakt zijn zijn compleet anders. Je hebt geen fase problemen zoals met een filter. Maar de frequentiekarakteristiek kun je dus ook niet tunen en is dus een veel grotere uitdaging.
-Het akoestisch gedrag in de kamer tussen je oor en de koptelefoon is compleet anders: zeer gedempt zonder reflekties of staande golven (of iig veel hogere frequenties) en membranen die kamerbreed en hoog zijn.
Stap 4: Indien nodig: ... eventuele fouten er uit.
Stap 5: De speaker nogmaals beoordelen om te kijken of hij het geluid goed en in balans weergeeft. Hier kan ik nog e.e.a aan het filter tunen op eigen wensen.
Balans is niet het enige wat belangrijk is
Stap 6: indien nodig...
moet ik me afvragen of ik het dan wel de investering waard vind.
Dus eerst terug naar de essentie, genieten van muziek, leren luisteren, en dan verder de materie in.
Wil er geen tijdlijn aan koppelen, heb deze maand wat onverwachte kosten gehad, dus de sonos apparaten komen waarschijnlijk januari, vervolgens ben ik het grootste deel van februari op vakantie dus voordat ik echt verder ga zal het al snel maart worden...
De Sonos gaat het ook niet worden denk ik... In ieder geval niet voor de geluidskwaliteit. Ik zeg niet dat je hem niet moet kopen maar het is gewoon iets heel anders.
De suggestie die ik aan het begin al deed staat in mijn opinie nog steeds. Bij een juiste foutdiagnose is het zaak dat je alle mogelijke bronnen van verstorende factoren elimineert (stuk voor stuk uitwisselt). Je wilt nu aan de bron gaan sleutelen (wat IMHO de oplossing totaal niet is), je hebt aan de weergevers gesleuteld (verbeterd tot bijna tevredenstellend) maar wat is nu de factor die nog steeds hetzelfde gebleven is? Stel nu dat het dan nog niet wordt wat je ervan verwacht?
Er is nog een andere manier van benaderen van muziekweergave. Je hebt de technocratische benadering van high-end geprobeerd. Met technische hoogstandjes (veel elektronica en dure componenten) alles zoveel mogelijk onder controle te houden. De insteek van een ingenieur zeg maar. [zet lage stentorstem op]
meten is weten [/stem] De digitale benadering zeg maar.
Er is ook een andere benadering mogelijk. Noem het de analoge benadering. Ik noem het liever minimalistische. Die gaat er van uit dat je zoveel mogelijk informatie probeert te behouden door zo min mogelijk componenten te gebruiken.
Elk component doet 'iets' met 'het geluid' oftewel muzikale informatie. Hoe minder componenten en van zo goed mogelijke kwaliteit je gebruikt hoe meer relevante muzikale info je overhoud. En dan liefst componenten die elkaars eventuele fouten compenseren en niet versterken.
Voorbeeld: een basspeaker die zijn ballen kwijt is krijg je er met geen equaliser meer aangeplakt. Als de informatie van de basklap versmeerd is geraakt (grondtoon en boventonen in onjuiste fase of missend) krijg je het originele signaal er met geen filter meer uit terug. Een equaliser kan de informatie die de muzikant er ooit inlegde nooit bij verzinnen.
Ik heb hier ook wel gelezen van mensen die van een heel ingewikkeld filter wat voor vanalles compenseerde weer teruggingen naar een heel simpel filter en dat uiteindelijk beter klonk (moeten je drivers wel fijn vinden natuurlijk!).
Dit is wel een beetje het domein van de 'audiofielen' met LP's, buizenversterkers en hoogrendement luidsprekers die vooral niet
willen meten en nogal vatbaar zijn voor sound-'voodoo'-producten. Maar ook nuchter zakelijk gezien levert het vaak zeer goede resultaten op die de essentie van muziekweergave weten te 'pakken'.
Vanuit dit uitgangspunt zou ik voorstellen: probeer de speakers eens aan te sluiten op alleen een goede bron en een buizenversterker met nette kabels zonder bijkomende poespas.