Ontwikkeling van EL34-Amp

[Willy_61]

Bovenaan de eerste pagina staan de voorlopige schema's van voeding en versterker.

[Ah!buis]

Bovenaan de eerste pagina staan de voorlopige schema's van voeding en versterker.

Was eerst toch een Block-trafo 2x9V voor de gloei van twee buisjes .Met alles op 12V (en én versterker ? ) zal de 150mA erbij de kop niet kosten.
Nog een foutje in schema gevonden
Anne

[ronnydepony]

met welk programma teken je die schema's ?
vind het er wel profi uitzien

[Willy_61]

Ik gebruik de programma's van Abacom (Duitsland)
- Schema's = sPlan 7.0
- PCB's = Sprint-Layout 6.0
- Frontpanelen = FrontDesigner 3.0

[Willy_61]

Wel Anne, als jij niet meer fouten vindt dan deze dan prijs ik me gelukkig maar je hebt inderdaad gelijk, het moet exact zoals jij het aangeeft. Ik plaats straks een aangepaste kopie.
Michiel had via zijn project Mengyue Mini 10W push-pull buizenversterker een hint gegeven hoe het beter kon voor de gloei, en toch vertrekkende van de 6,3V/7A die ik toch al heb. Ook al heb ik twijfels over hoe die spanning er gaat uitzien, hoe erg de rimpel gaat zijn en welk effect dat heeft op de gloei, vind ik het zeker het proberen waard. En voor de kleintjes was er dan nog voldoende over zodat die 9V trafo kon komen te vervallen.
Uiteindelijk is het opzet hier een prototype uit te tekenen waar ik dan even een testprint voor maak met liefst alles er op en aan (alle te testen mogelijkheden), om daar dan alle testen mee te doorlopen.

[mtb]

Ik ben bezig met een "zuinige" schakelende gloei-spanningsvertraging, die je ook voor de HV-vertraging kan gebruiken.
MorgenVrijdag zal ik er een nieuw topic voor openen, de simulaties zien er al goed uit.
Je kan ook nog aan een passieve toonregeling denken, zoals vroegâh veel gebruikt werd.
Als je meer laag wilt hebben, verzwak je gewoon het hoog aan de ingang, en het andersom voor meer hoog, je moet 'm dan natuurlijk wel wat harder zetten.
Er staan genoeg van dit soort schakelingen op het net.

[Ah!buis]

Oplossingen met verzwakken van een deel om de rest wat op te trekken gaan hier niet bij gebrek aa voorversterking.
Om de versterker uit te sturen heb je ruim 1Veff nodig en dat zonder tegenkoppeling, ook niet naar de kathode eindbuizen.
Zoals verwacht ook te weinig voor 't LM ding.
In 't schema stond ook nog de E88CC als mogelijkheid, versterkt nog de helft minder dan de ECC81.
Anne

[Willy_61]

Die onderste helft als E88CC was natuurlijk een copy/paste fout (kwam van de CTA2.1 overgewaaid ), dat moest duidelijk de andere helft zijn van de ECC81.

[mtb]

Zie http://forum.zelfbouwaudio.nl/viewtopic.php?f=8&t=19170, voor een actieve basregeling, die ca. 6dB versterkt.
Kan met gewone of digitale potmeters en is ook uit te breiden voor hoog.

[Willy_61]

Ik heb nog wat verder uitgepluisd aangaande het standaard-schema van VDV dat voor de diverse configuraties werd gebruikt en waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in "Vanderveen Project" op het net en ook te vinden zijn in zijn boek "High-End Buizenversterkers 2".
De vereiste ingangsspanning voor max. vermogen = 810mV eff. (tenminste dit stond vermeld bij de uitleg van de eerste versterker die aan bod kwam: de PP Pentode, samen met nog wat andere info die ook betrekking hadden op de volgende configs)
De versterking van voorversterker/fazedraaier ECC31 in dit schema is 30x

Nog enkele andere gegevens heb ik toegevoegd aan het vernieuwde schema aan het begin van dit topic.
Tevens heb ik daar de lokale tegenkoppeling exact hetzelfde getekend zoals bij het universele schema (deze tegenkoppeling werd bij het Vanderveen Project niet gebruikt bij de configuraties die hier aan bod kunnen komen).

Als er aanpassingen gebeuren aan de schema's, vervang ik de schema's aan het begin van het topic, tenzij er iemand met reden iets op tegen heeft.

Michiel, de toonregeling komt (voorlopig) niet meer op tafel, ik heb het schema eergisteren al verwijderd, ik zie nog wel wat ik er mee doe nadat de eindversterker klaar is, ik wil er geen eindeloze discussie over in het topic van een eindversterker.
Als de eindversterker klaar is zullen we ook een beter zicht hebben op wat er nog nodig is.
Maar toch bedankt voor de tips!

[pipootje]

Ik vermoed dat dit ontwerp beter gaat klinken. Een goed gereguleerde voeding voor de voortrap kan de zaak nog mooier maken. Je hebt wel een extra gat in je chassis nodig.

[Willy_61]

Toch nog het volgende aan toevoegen betreffende 810mV input voor max. uitgangsvermogen:
De ECC81-versterking van 30x verlies je ongeveer in de UGT tgv wikkelverhoudingen, zodat de effectieve versterking dus geleverd wordt door de eindbuizen (we werken niet met tegenkoppeling via de ingangstrap).
Tot zover geen probleem, maar bekijk dan de volgende meetresultaten van VDV:

PP Pentode: gain = 13,3 - Pout = 29W
PP UL: gain = 9,5 - Pout = 28W
PP Pentode + CFB: gain = 8 - Pout = 30W
PP UL + CFB: gain = 6,8 - Pout = 29W
--> gain = totale versterking van input tot aan de luidspreker.
Het verschil in gain is natuurlijk te wijten aan de lokale tegenkoppeling in de eindbuizen wat zorgt voor minder versterking maar ook evenredig een lagere uitgangsimpedantie en een hogere luidsprekerdemping. Gelijk neemt de harmonische vervorming een zelfde factor af waardoor details beter hoorbaar worden (dixit VDV).

Ofwel geldt de 810mV enkel voor de PP Pentode en heb je voor 29W bij UL+CFB 1,6V nodig aan de ingang, ofwel is het (voor mij) een raadsel hoe je met een zelfde input en verschillende versterkingsfactor een quasi gelijk uitgangsvermogen krijgt.
In het eerste geval zal er een extra buisje nodig zijn vrees ik, bv. zoals de EF86 in de "Straight Eindtrap EL34" wat op zich geen probleem zou zijn.

Ik vermoed dat dit ontwerp beter gaat klinken. Een goed gereguleerde voeding voor de voortrap kan de zaak nog mooier maken. Je hebt wel een extra gat in je chassis nodig.

pipootje, de meeste onderdelen liggen hier al, de trafo ga ik nog niet direct weggooien we moeten er met dit schema (uit te breiden) ook wel geraken denk ik.

[Willy_61]

Anne, jou modificatie van de ECC81-trap hierboven, hoeveel versterking zou die dan hebben, 20x?
Het max. voor die buis is iets van 60x dacht ik en ze staat origineel ingesteld op 30x (vlgs. VDV).
Er zou dus normaal nog ruimte moeten zijn alvorens een extra buisje toe te voegen.

[Ah!buis]

Tot zover geen probleem, maar bekijk dan de volgende meetresultaten van VDV:

PP Pentode: gain = 13,3 - Pout = 29W
PP UL: gain = 9,5 - Pout = 28W
PP Pentode + CFB: gain = 8 - Pout = 30W
PP UL + CFB: gain = 6,8 - Pout = 29W
--> gain = totale versterking van input tot aan de luidspreker.

Het lijkt 'r sterk op dat de verschillende schakelwijzen ook met een andere ruststroom zijn gemeten.
Als de -Vg1 in rust bijv.30V is dan is voor uitsturing (tot -Vg1 bijna nul = max stroom) een ingang van 30Vtop nodig.
De lijst verder aanvullen met Vuit (eff,verondersteld belasting 4 Ω, want 8 Ω levert rare waardes)en Vin top volgens opgegeven versterking.
En dan bijbehorende -Vg1 rustinstelling bij versterking ECC81van 30x.

PP Pentode: gain = 13,3 - Pout = 29W - Vu=10,7V - Vit=1,15V - Vg1=-34,5V
PP UL: gain = 9,5 - Pout = 28W - Vu=10,5V - Vit=1,58V - Vg1=-47,2V
PP Pentode + CFB: gain = 8 - Pout = 30W - Vu=10,85V - Vit=1,94V - Vg1=-58,2V
PP UL + CFB: gain = 6,8 - Pout = 29W - Vu=10,7V - Vit=2,25V - Vg1=-67,5V

Meeste instellingen (behalve de eerste) nogal eigenaardig.
Met een versterking van 20x voor de ECC81 krijg je -23 -31,5 -39 -45V enigzins aannemelijker.
Toch maar raar lijstje
Anne

[Willy_61]

Het lijkt 'r sterk op dat de verschillende schakelwijzen ook met een andere ruststroom zijn gemeten.

ruststroom is telkens 50mA.

De lijst verder aanvullen met Vuit (eff,verondersteld belasting 4 Ω, want 8 Ω levert rare waardes)en Vin top volgens opgegeven versterking.

de versterking in mijn lijstje is inderdaad bij 4 ohm belasting.

In bijlage een zip waarin
- "Versterker 10-11-14-15" met de bespreking van de 4 modellen
- 4x "FORM-xx" voor elk respectievelijk model de meetresultaten van Menno

Misschien dat jij dingen ziet die ik over het hoofd zie... wie weet met die CAVA

[Ah!buis]

Dat spul van Menno 's bekeken.Blijkt da de 30x versterking van de ECC81 bedoelt is als "voor beide kanten samen" .
Gevolg een triode zou dan 15x versterken.Ik hou 't toch maar op 20x ,dan lijkt 't nog ergens op met de rest van de cijfers.
Bij het terugrekenen naar -Vg1 heb ik bij de gevallen met tegenkoppeling naar de kahode heb ik iets over 't hoofd gezien .De eindbuizen hebben dan meer sturing nodig dan enkel tot Vg1=0 maar ook nog de tegenspanning op de kathode.
Geeft voor het geval zonder UL geen 39V maar 15V minder (topspanning op 4 Ω), dus -24V voor Vg1 in rust.
Met UL had ik 45V en dan ook -15 (vermogen ong. zelfde ?) ofwel -30V rustinstelling.
Zijn ong. hetzelfde als zonder tegenkoppeling, dus dezelfde instelling.
Wel een flink verschil met/zonder UL .Nu is het opgegeven vermogen maar 1W verschillend.Het verschil met/zonder UL geeft normaal wel een groter verschil.Klopt er toch iets niet .
Anne

[Willy_61]

Ik heb ook al besloten dat de ingangsspanning telkens verhoogd is tot clippen om het vermogen te bepalen, alleen vermeldt Menno dat niet. Daar is ie wel sterk in: cruciale info achterhouden om het iets lastiger te maken om zelf een versterker samen te stellen waar alles op zit .
Ondertussen heb ik wat verder gezocht en besloten tot de volgende oplossing: ik voeg een versterkertrap toe in de vorm van een EF86, geschakeld als triode. Dit geeft een max. extra versterking van 25x en volstaat ruimschoots om van een lijningang de versterker volledig uit te sturen in UL+CFB. Als ik ervan uit ga dat 810mV in bij de PP Pentode het max vermogen geeft zou dat bij de UL+CFB (13,3/6,8)x groter moeten zijn of ongeveer 1,7V.
Neem bv. 2V als nodige ingangspanning, dan moet de EF86 (2000/300mV)x versterken of 6,7x.

Vraagje: wat is de beste manier om de versterking eventueel te verkleinen: de Ra=68K verhogen naar bv. 120k?
Of een trimpotje (1Meg) zetten tussen de out van EF 86 en de in vd ECC81 (afregelen tot max vermogen bij 300mV in)?

Straks effen aanpassen in het schema vd. versterker.

[Ah!buis]

Vraagje: wat is de beste manier om de versterking eventueel te verkleinen: de Ra=68K verhogen naar bv. 120k?
Of een trimpotje (1Meg) zetten tussen de out van EF 86 en de in vd ECC81 (afregelen tot max vermogen bij 300mV in)?

Net andersom ,versterking vermindert met kleinere Ra
Zelfde stroomverandering in de buis geeft dan minder spanningsverandering over de (serie)weerstand Ra.
Vraagt ook wel weer een aangepaste kathodeweerstand (anodespanning is dan verandert).
Waarom niet een SRPP met ECC82 , iets van 10x versterking en weinig vervorming.
Anne

[nl3prc]

Ik vond dit nog mischien dat je hier wat uit kan halen

[mtb]

Een lijnuitgang van een CD-speler/tuner/PC o.i.d. is tegenwoordig ruim 1Vrms en om dan een bromgevoelige extra trap toe te voegen om 3dB extra maximaal uitgangsvermogen te halen, lijkt me wat academisch.
Mijn zuinige gloeispanningsvertraging is klaar en zorgt ook voor de HV-inschakelvertraging.

[Willy_61]

Anne, die SRPP ziet er OK uit met een versterking van ca. 10 en zou ook beter uitkomen qua gloei.
Toch een vraagje, ik dacht dat de kathodeweerstanden in SRPP steeds beiden moeten ontkoppeld zijn, hier niet?

[Zweitse]

Ik weet niet of je de UGT's al hebt, maar volgens mij is dit geen gekke prijs voor deze UGT.
UGT

[Willy_61]

absoluut goedkoop, bijna aan halve prijs en prima geschikt voor EL34.
Maar ik heb mijn UGT's al, van Edcor.

[Ah!buis]

Anne, die SRPP ziet er OK uit met een versterking van ca. 10 en zou ook beter uitkomen qua gloei.
Toch een vraagje, ik dacht dat de kathodeweerstanden in SRPP steeds beiden moeten ontkoppeld zijn, hier niet?

Juist niet ! Met de onderste ontkoppeld neemt de vervorming en de versterking toe (zo'n 15x) en met de bovenste vergroot de uitgangsimpedantie (slechter bestand tegen belasting) en ook de lineariteit (vervorming).
Anne

[Ah!buis]

Omdat ik 't maar raar vond, maar even bezig geweest met grafiek voor de EL34-UL40% en 370V uit te pluzen.
Belastingslijn 6k6 erin en jawel, geeft zo'n 28W eruit.
Dan maar gewoon PP met dezelfde Raa. Kom ik op wel 35W.Stuk meer dan UL zoals te verwachten.Dus waar Menno een verschil van maar 1W heeft gehaald .
Anne