Elektuur EL34 buizeneindversterker 'Straight'

Voor- en Eindversterkers

Moderator: Beheerdersteam

Gebruikersavatar
audiomanics
Berichten: 4575
Lid geworden op: za 08 apr 2006, 21:54
Locatie: Appelscha
Contacteer:

Bericht door audiomanics »

PA4URK schreef:
het strooiveld van een ronde trafo is toch aan alle zijden het zelfde?
Dat zou je verwachten, ja.... Maar het is niet zo...

Kees
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Vandaag de laatste eindjes aan elkaar geknoopt en een proefopstelling gemaakt. Ik heb bij de kringloopwinkel inderdaad een paar leuke speakers op de kop getikt, een set Wharfdale Denton XP2's uit de oude doos. Ze zien er niet uit, maar een stukje schuurpapier en een blik Rambo beits doen wonderen als het zover is. En dat voor €5,-- per stuk... Ik heb ze eerst op m'n oude Philips versterker uitgeprobeerd en ze klinken helemaal niet verkeerd. Maar goed, het hele spul aangesloten in de testkelder (ik kan het op m'n hobbbykamer echt niet meer kwijt) en eerst gemeten zonder buizen. Alle spanningen lijken goed en dus de E34L's geplaatst. Ook hier lijkt alles goed. Maar dan: uit de speakers komt inderdaad geluid in de vorm van een brom en even later klinkt er een ferme tik. Op de plaats van de 350 mA zekering van de HS heb ik er voor nood eentje van 200 mA geplaatst en die is er dus uitgesprongen. Morgen maar eens verder kijken. Er komt tot dusver in ieder geval nergens rook uit. Maar die brom doet me mijn wenkbrauwen fronsen...
Bijlagen
LucioKl.jpg
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

En nog een fotootje...
Bijlagen
100_3954.JPG
Gebruikersavatar
RobertD
Berichten: 4408
Lid geworden op: di 10 jul 2007, 19:52
Locatie: Alphen a.d. Rijn
Contacteer:

Bericht door RobertD »

Zijn al je buizen nieuw en getest?

Het lijkt erop dat er ergens iets doorslaat. Heb je geen vonkspetter gezien ergens?
400V heel dicht bij een nul volt kan tot overslag leiden.

Je moet altijd oppassen met het testen van je versterker zonder de buizen. Eigenlijk moet je dat nooit doen.
Doordat de buizen stroom trekken krijg je een spanningsval over smoorspoelen of serieweerstanden in je voeding. Wanneer die stroom er niet is, heb je ook geen spanningsval en loop je het risico dat je voedingselco's een veel te hoge stroom voor hun kiezen krijgen.
Altijd testen met de buizen erin dus!

Controleer nog eens rustig alle verbindingen in de voeding. Kijk ook eens of je de print helemaal netjes hebt gesoldeerd.

Geduld is een schone zaak en het zou niet leuk meer zijn als altijd alles in één keer werkt, toch?
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

De buizen zijn spiksplinternieuw en gepaard RobertD. Ik heb zonet nieuwe zekeringen gekocht en ga hem straks weer testen met de bodem naar boven zodat ik kan zien wat er mis gaat. Zoals ik al zei zat er wel een te lichte zekering in (200 ipv 350 mA) dus misschien dat dit de oorzaak was. De HS draad heb ik door een stuk transparante rubberslang lopen dus daar kan geen overslag plaatsvinden als het dat is. Ik ga alles nog eens nalopen en maar hopen dat het nu wel meteen werkt, mijn geduld is op en wil aan een volgend project (luidsprekers opknappen, buizenhoofdtelefoonversterker bouwen, Yarlandje van andere koppels voorzien, etc.) beginnen :lol: Volgens de bouwbeschrijving van Elektuur moest ik de spanningen eerst zonder de eindbuizen meten en ze dan pas plaatsen...
Gebruikersavatar
RobertD
Berichten: 4408
Lid geworden op: di 10 jul 2007, 19:52
Locatie: Alphen a.d. Rijn
Contacteer:

Bericht door RobertD »

220V x 0,2A = 110W.

Die eerste zekering zou het dus moeten kunnen uithouden. Of was het een snelle zekering?

Lukt het nu wel?

Edit, die zekering zit aan de hoogspanningskant....
200mA voor de complete schakeling is aan de krappe kant ja.
Wanneer je eindbuizen opgloeien beginnen ze steeds meer stroom te trekken, dus kan het goed dat je zekering eruit knalde.

Met 350mA zit je ruimer in je jasje. Die zekering zit er puur om te beveiligen tegen kortsluitingen.
Ik gebruik secundair van de trafo eigenlijk nooit een zekering. Alleen aan de netzijde, daar wel.
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Geduld is een schone zaak en het zou niet leuk meer zijn als altijd alles in één keer werkt, toch?
Het was heel mooi geweest als het inderdaad meteen werkte. Niet dus... De zekering bleef nu wel heel en uit beide speakers klinkt een prachtige brom. Net zoals Kees al suggereerde naar aanleiding van de close encounter tussen de ALPS en de trafo. Ik heb me blijkbaar verkeken op het toch wel aanwezige strooiveld van de ringkern. Maar uit het ene kanaal komt wel muziek en wel van uitzonderlijke schoonheid! Ik had niet gedacht dat met een paar oude LS uit de kringloop de warme buizensound zo goed uit de bus zou komen. Alleen het andere kanaal doet voor de verandering niet mee. Wel brom maar geen geluid :?
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Ik heb het even laten bezinken onder een goed glas rode deze keer Duitse wijn. Weer even geprobeerd op de proefstand en the cd speler op een andere cinch ingang gezet. Draaien met die handel over beide speakers. Het geluid is echt top. Maar die brom... Ik denk dat ik eerst maar eens aan de slag ga om de BIAS goed in te stellen. Als dat gelukt is gaan we de brom aus radieren.
Gebruikersavatar
RobertD
Berichten: 4408
Lid geworden op: di 10 jul 2007, 19:52
Locatie: Alphen a.d. Rijn
Contacteer:

Bericht door RobertD »

Zo te merken hebben de hh. Buizendealers er weer een verslaafde bij...

Die brom krijg je er wel uit. Misschien inderdaad die potmeter verplaatsen of toch nog eens de bedrading nalopen op aardlussen etc.
mischa72
Berichten: 4434
Lid geworden op: wo 06 jun 2007, 23:45
Locatie: Sittard
Contacteer:

Bericht door mischa72 »

RobertD schreef:
Zo te merken hebben de hh. Buizendealers er weer een verslaafde bij...
Wie zijn dit zoal? Met andere woorden: Zijn er bepaalde leveranciers waar je liever wel, of juist niet koopt? Ik had deze vraag ook al in mijn Multitone-topic geplaatst, maar daar schijnt niemand antwoord op te hebben.

Groeten,
Mischa
Gebruikersavatar
RobertD
Berichten: 4408
Lid geworden op: di 10 jul 2007, 19:52
Locatie: Alphen a.d. Rijn
Contacteer:

Bericht door RobertD »

Ik bedoelde er alleen maar mee dat de starter van het topic nu ook definitief aan de buis verslingerd is.

Ik heb geen echte voorkeuren voor leveranciers van buizen.
Zelf koop ik graag buisjes op Ebay of Marktplaats. Gewoon leuk om mee te experimenteren.

Wanneer je nieuwe buizen zoekt is www.tonefactory.nl op dit moment volgens mij één van de goedkoopste.
L'Atout is naar mijn idee één van de duurste, maar je moet goed per buistype kijken wáár je wát koopt. De levertijd kan ook nogal eens cruciale verschillen opleveren. Sommige buizen kan L'Atout met gemak leveren en dan is het best 10% extra waard.

Je kunt ook heel goed buizen bij AE kopen, wanneer je daar ook trafo's koopt. Gecombineerde verzendkosten leveren dan weer voordeel op.

Eigenlijk heb ik nog geen slechte ervaringen.
mischa72
Berichten: 4434
Lid geworden op: wo 06 jun 2007, 23:45
Locatie: Sittard
Contacteer:

Bericht door mischa72 »

Bedankt voor de tips.

Groeten,
Mischa
Gebruikersavatar
AatV
Berichten: 3807
Lid geworden op: wo 21 feb 2007, 18:33
Locatie: Delft

Bericht door AatV »

Het is een tikje off topic maar een opsomming van 'buizendealers' t.b.v. Mischa 72 :


Kent, ook voor gebruikte goede buizen: http://www.kent-electronics.nl/

Eveneens voor diverse soorten buizen : Matthijs de Vries van Matchmat http://www.machmat.com/sales/index.htm

Voor nieuwe buizen etc. Tube works: http://www.tubeworks.nl/index.html

Voor een ongelooflijke aanbod aan buizen in Duitsland 'Frag Jan zuerst : http://www.die-wuestens.de/dindex.htm?/rb.htm

Als je flink in de slappe was zit de Emission Labs buizen bij JacMusic : http://www.jacmusic.com/

En als je in de buurt van Den Haag komt, eens langs gaan bij het onvolprezen Radio Twenthe op de Stille Veerkade : http://www.radiotwenthe.nl/

groeten,
Aat
mischa72
Berichten: 4434
Lid geworden op: wo 06 jun 2007, 23:45
Locatie: Sittard
Contacteer:

Bericht door mischa72 »

Heel erg bedankt Aat !!

Groeten,
Mischa
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Ik hoop in ieder geval dat dit een gezonde verslaving is, haha. Ik koop mijn spullen doorgaans bij Conrad en Okaphone in Groningen voor de doorsnee onderdelen. Voor de exclusievere toestanden als trafo's AE en voor buizen en nog wat stuff ben ik klant bij Rinus Jansen van Kent.
Maar zoals ik eerder al eens noemde, ik wist niet dat Tonefactory zo dicht bij mij in de buurt zat...
De BROM :twisted: : wanneer ik de bedrading van de ALPS naar de printen lossoldeer met de achterliggende gedachte dat de brom hierdoor opgepikt wordt, dan hoort ie toch weg te zijn?
Kan BROM :twisted: trouwens ook door de bedrading van de buizen naar de UGT's worden veroorzaakt wanneer die al te dicht bij de ringerntrafo langsloopt?
Gebruikersavatar
RobertD
Berichten: 4408
Lid geworden op: di 10 jul 2007, 19:52
Locatie: Alphen a.d. Rijn
Contacteer:

Bericht door RobertD »

Is dat plaatje waar je de potmeter in hebt geplaatst van aluminium of van kunststof?

Ik heb een keer een ALPS in een houten front gemonteerd en dat bromde als een gek, totdat ik de behuizing van de ALPS aan massa legde.
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Dat is een goeie! Het plaatje is van aluminium maar ligt niet aan aarde. Ga ik even veranderen. Dan leg ik de behuizing van de apparaatschakelaar ook meteen aan aarde want die is (in tegenstelling tot de plastieken ALPS) ook van metaal.
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Aarden van het plaatje, de keuzeschakelaar of de ALPS heeft geen enkel effect op de brom. Tot zover, morgen weer verder op onderzoek.
audioot
In memoriam †
Berichten: 1242
Lid geworden op: za 21 mei 2005, 21:26
Locatie: eke belgie

Bericht door audioot »

liggen je gloeidraden wel op een of andere manier aan massa?
(middenaftakking-eenzijde-of via twee weerstandjes)
mvg
audioot
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Ja die liggen met twee weerstanden via de middenaftakking aan aarde (kijk maar naar het schema op pag.1). Dus dat is het waarschijnlijk niet. Gisteravond heb ik de BIAS en de DC balance tussen de buizen ingesteld. De buizen stonden bij meting veeeel te hoog en ik denk dat ik een gelukje heb dat er niks kapot gegaan is. Vandaar dat 'warme' 8) buizengeluid... De JJ's staan nu keurig op rond 50 mA en de brom is een stuk minder maar nog wel hoorbaar. Volgens de afregelprocedure van Elektuur moet ook de AC Balance nog worden afgesteld, ik weet hoe dit moet maar begrijp niet helemaal waar de AC Balance precies voor is. Wie mag ik de eer geven om mijn schedel te vullen met info?
mischa72
Berichten: 4434
Lid geworden op: wo 06 jun 2007, 23:45
Locatie: Sittard
Contacteer:

Bericht door mischa72 »

PA4URK schreef:
Volgens de afregelprocedure van Elektuur moet ook de AC Balance nog worden afgesteld, ik weet hoe dit moet maar begrijp niet helemaal waar de AC Balance precies voor is. Wie mag ik de eer geven om mijn schedel te vullen met info?
Ik weet niet of ik de eer heb, of dat ik überhaupt wel een goed antwoord heb, maar als ik de term AC balance zie staan denk ik meteen aan de "gelijkloop" tussen links en rechts. Eigenlijk gewoon de balance tussen de 2 kanalen dus.

Groeten,
Mischa
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Mogge Mischa72, in de afregelprocedure wordt expliciet geschreven over zowel de DC Balance als de AC Balance. De eerste heb ik afgeregeld door potmeter (P2 dacht ik) zodanig af te stellen dat tussen de twee meetpunten een spanning 0 staat. Maar nu de AC balance... Vul mijn hersenpan.
Gebruikersavatar
audiomanics
Berichten: 4575
Lid geworden op: za 08 apr 2006, 21:54
Locatie: Appelscha
Contacteer:

Bericht door audiomanics »

PA4URK schreef:
in de afregelprocedure wordt ecpliciet geschreven over zowel de DC Balance als de AC Balance. De eerste heb ik afgeregeld door potmeter (P2 dacht ik) zodanig af te stellen dat tussen de twee meetpunten een spanning 0 staat. Maar nu de AC balance... Vul mijn hersenpan.
Heb je die afregelprocedure ook electronisch? Lijkt me dat, als ik naar het schema kijk, twee meetpunten zie bij de weerstanden R24 en R25.. TOV massa moet je daar een spanninkje meten van 50mA*10Ohm=500mV
Dat is je bias instelling, die je met P2 regelt. Met P3 regel je het verschil weg tussen de eindbuizen en met P1 moet je de spanning tussen punt 1 en 6 van V2 op nul regelen.. dit zal waarschijnlijk aangemerkt worden als de AC-balance?

Ik denk dus dat de volgorde van regelen zoiets is:
Regel eerst P2 zo dat er een beetje spanning over R24 en R25 staat. (100mV ofzo)
Regel P1 zodanig af dat tussen punt 1 en 6 van V2 nul volt staat.
Regel P3 zo dat de spanning over R24 en R25 gelijk is en regel vervolgens P2 zo dat de spanning over R24 en R25 beiden 500mV is.

Kees
Gebruikersavatar
PA4URK
Berichten: 1568
Lid geworden op: ma 21 apr 2008, 17:32
Locatie: Urk
Contacteer:

Bericht door PA4URK »

Hier de afregelingsprocedure volgens Elektuur Kees, het afregelhulpje waar over gesproken wordt heb ik niet gemaakt want ik meet gewoon met mijn digitale meter direct aan de meetpunten:

Afregeling Tijdens de afregeling en bij metingen aan de versterker moet op de luidsprekeruitgang een belasting worden aangesloten
van 8 Ω respectievelijk 4 Ω. Hiervoor kan men enkele vermogensweerstanden gebruiken die op een koelplaat zijn gemonteerd.
Als de versterker niet wordt belast, kan spanningsoverslag in de uitgangstrafo optreden, met als mogelijk gevolg een defecte trafo.
De eindbuizen zijn niet zelfinstellend (er worden immers geen kathodeweerstanden gebruikt, maar een negatieve roosterspanning),
daarom kunnen ze het beste als paar worden aangeschaft. De volgende zaken moeten worden afgeregeld: DC-current,
DC-balance en AC-balance, in deze volgorde. Door veroudering veranderen eigenschappen van de buizen en daarom is het
raadzaam om in het begin de instelling om de paar weken te controleren, daarna om de paar maanden. De stroom door de
eindbuizen fluctueert iets. Daardoor is het niet goed mogelijk om de afregeling met een digitale voltmeter te doen, een analoge
draaispoelmeter is hier veel handiger. Omdat de instellingen niet eenmalig zijn, komt een afregelhulpje goed van pas. In
de versterker worden daarvoor, op makkelijk bereikbare plaatsen, voor beide trappen met dubbelzijdig plakband 3-polige
female headers geplakt. De middenaansluiting gaat naar Tp0 en de buitenaansluitingen naar respectievelijk TpV3 en TpV4.
Aan het aansluitsnoer van het afregelhulpje komt een 3-polige printheader.
Door iedere EL 34 moet een stroom lopen (anode plus schermrooster) van 50 mA, de dissipatie van iedere buis is dan circa 22 W. Over
de kathodeweerstand van iedere buis staat dan een spanning van 0,5 V.
Het afregelhulpje moet eerst eenmalig worden afgeregeld. Zet op de aansluitpunten Tp0 en TpV3 van de hiernaast afgebeelde schakeling
een gelijkspanning van 0,5 V en regel met P1 de meter af op 50 (lees voor μA: mA). S1 moet helemaal naar boven staan, in de stand DCcurrent.
In de stand DC-balance wordt het spanningsverschil tussen TpV3 en TpV4 gemeten. Wanneer gelijke stromen door de buizen lopen, zal de
meter op 0 staan. Aardig is dat de gevoeligheid nu groter is, omdat alleen R1 voorschakelweerstand is.
In de stand AC-balance worden TpV3 en TpV4 met elkaar verbonden en met een hoofdtelefoon, aangesloten op K1, is het signaal te
horen.
Afregeling DC-current en DC-balance Draai op iedere versterkerprint P1 en P3 in de middenstand en P2 helemaal tegen de klok in, zodat de negatieve roosterspanning maximaal
negatief is. Sluit het afregelhulpje aan in de stand DC-current en schakel de spanning in. Wacht enkele minuten, stel met P2 de
meteruitslag dan in op 40 mA en regel met P3 de DC-balance (S1 in middenstand) zo goed mogelijk op 0. Na 10 minuten warmdraaien
kan de DC-current verhoogd worden tot 50 mA en de DC-balance zo nodig bijgeregeld.
Afregeling AC-balance Het afregelen van de AC-balance gebeurt normaal met een distorsiemeter. De heer Byrith heeft een manier bedacht om dit op het
gehoor te doen. Zet de schakelaar op AC-balance en sluit op de ingang van de versterker een sinussignaal aan van 1 kHz/100 mVeff.
Luister met de hoofdtelefoon naar het geluid en verdraai P1 tot de 1-kHz-toon zo zacht mogelijk is. Er is ook netbrom te horen, evenals
harmonischen van de sinus, en de toon ‘golft’, maar toch is het goed mogelijk om een stand te vinden waarbij de 1-kHz-toon minimaal is.
Op de kathodes staat het signaal in tegenfase en de amplitudes zijn dan even groot. Slim bedacht.
Afregeling blokgolf C5 in de tegenkoppellus dient voor correctie van het faseverloop. Als de waarde ervan te klein is, worden de hoeken van een blokgolf
afgerond, bij een te grote waarde ontstaan er pieken. Hiervoor dient men de beschikking te hebben over een blokgolfgenerator en een
oscilloscoop.
Gebruikersavatar
audiomanics
Berichten: 4575
Lid geworden op: za 08 apr 2006, 21:54
Locatie: Appelscha
Contacteer:

Bericht door audiomanics »

Dat afregelhulpje schakelt een aantal signalen in de versterker op een bepaalde manier door naar de meter... Ik kan me er een beetje een voorstelling van maken maar ik denk dat het goed in de buurt komt van de afregelprocedure die ik hiervoor beschreef.
Dus inderdaad de potmeters P1 en P3 in de middenstand en om een maximaal negatieve grid te krijgen de P2 helemaal tegen de klok in..(als je tenminste dezelfde printlayout gebruikt hebt...) Daarna een klein beetje stroom regelen met P2 (een paar honderd mV over de kathodeweerstanden... begin maar met 200mV bijv) en de spanning tussen de twee meetpunten naar nul regelen met P3.. Vervolgens de stroom opregelen met P2 tot 500mV over de kathode weerstanden en het verschil weer wegregelen met P3.. Na een tijdje herhalen (alleen bijregelen)
De afregeling van P1 is wat tricky.. nul volt tussen de punten 1 en 6 van V2 is een goed uitgangspunt... De truck met de 1kHz ken ik niet. ik weet ook niet waar de signalen dan vanaf genomen worden, maar het kan geen kwaad om de potmeter P1 een beetje heen en weer te bewegen om te horen of je dit truukje na kan doen.. Ik ga er van uit dat de beide delen in V2 gelijk zijn, maar een kleine afwijking kun je wegregelen met P1.. Het kan dan best zijn dat, voor de optimale instelling, er een paar mV staat tussen 1 en 6 van V2.. dat komt dan door het niet gelijk zijn van de twee buishelften.

Kees
Laatst gewijzigd door audiomanics op za 24 jan 2009, 17:39, 1 keer totaal gewijzigd.
Plaats reactie