Correlatie tussen metingen en klank
Moderator: Beheerdersteam
Hij begint al te nuanceren en aan te geven dat piano worst case is in dit opzicht.
Ja, hehe, ook piano moet onvervormd klinken natuurlijk en aangezien de 3de harmonische erg afhankelijk is van het volume, moet het niet alleen gaan over een transferfunctie (voor de 3de harmonische) die bij een laag afspeelniveau een 3de harmonische genereert die 40dB down is of zo. Het moet gaan over uithalen in de muziek waarbij de 3de harmonische dan daadwerkelijk 6dB onder REF zit. Nou, dan zal het niet alleen bij pianomuziek goed hoorbaar zijn.
Ik ben er nog niet klaar mee daar op diyaudio.com!
Ja, hehe, ook piano moet onvervormd klinken natuurlijk en aangezien de 3de harmonische erg afhankelijk is van het volume, moet het niet alleen gaan over een transferfunctie (voor de 3de harmonische) die bij een laag afspeelniveau een 3de harmonische genereert die 40dB down is of zo. Het moet gaan over uithalen in de muziek waarbij de 3de harmonische dan daadwerkelijk 6dB onder REF zit. Nou, dan zal het niet alleen bij pianomuziek goed hoorbaar zijn.
Ik ben er nog niet klaar mee daar op diyaudio.com!
correlatie tussen metingen en klank - thermische compressie
Inmiddels wel klaar en toch gewoon tot de conclusie gekomen dat harmonische vervorming in moderne speakers er niet toe doet. Het zit in de praktijk op een te laag niveau, beneden 1%, om hoorbaar te kunnen zijn, omdat het voornamelijk gaat om 2de en 3de harmonische vervorming bij goede drivers. De hogere harmonischen zitten daar nog ver onder. Voorwaarde is dat je zorgt dat je speaker niet gaat klippen en dat je dus van de Xmax verwijderd blijft. Ruim dimensioneren dus.
Dat ruim dimensioneren is echter nog veel belangrijker voor een ander issue: thermische compressie. Ik dacht altijd dat dit een min of meer steady state effect is. Echter, volgens Geddes volgt thermische compressie de 'envelope' van de muziek. Thermische compressie reageert namelijk binnen enkele milliseconden. Als dit waar is dan vermindert thermische compressie de dynamiek duidelijk hoorbaar, afhankelijk natuurlijk van hoe erg het is. Volgens Geddes zijn er eigenlijk nog geen goede metingen en onderzoek naar dit fenomeen gedaan. Maar het kan gemakkelijk verklaren waarom grote woofers dynamischer klinken dan kleine woofers, ondanks dat de THD van die kleine woofer prima in orde is. Bij die grote woofer met grote spreekspoel en magneet en groot rendement wordt er veel minder vermogen gedissipeerd en kan dit vermogen veel beter worden afgevoerd zodat thermische compressie veel minder een rol speelt.
Ik heb eens naar wat midwoofers gekeken. Dan valt op dat die van scanspeak en audiotechnology een duidelijk grotere spreekspoel hebben dan gebruikelijk. Bij de oude dynaudio midwoofers was deze zelfs extreem groot. Ook die van de PL14 van vifa (die van de Premium 22XT) is relatief groot. Ook de Accuton C79 heeft een lekker grote diameter spreekspoel. Verder zullen drivers met een goede ventilatie door poolgat of neodymium magneten een betere warmte afvoer hebben en dus minder last van compressie.
Ik denk ook nog aan de Focal Audiom 6WM die dre in zijn open baffle gebruikt. Zeer dynamisch, een driver met 94,5dB rendement (hoeft dus 4 keer minder elektrisch vermogen te dissiperen voor dezelfde geluidsdruk dan een normale driver van 88,5dB) en ook een spreekspoel die 1,5 keer zo groot is als standaard. PHL drivers, momenteel favoriet van Geenius, zijn in dit kader ook om niet te vergeten.
Dit lijkt me een mooi extra fenomeen en legt een relatie tussen hoorbare en meetbare zaken, die in de praktijk echter nauwelijks gemeten worden. Maar het zou wel eens veel meer kunnen zeggen dan de vervormingsgrafiekjes van Zaph.
Ik ga nog eens kijken wat ik hieraan kan meten bij mijn eigen systeem. De MLS ruisburst die ik gebruik is veel langer dan milliseconden en het dynamische thermische effect zou daardoor meetbaar moeten zijn. In die zin dat het rendement beïnvloed zou moeten worden door thermische compressie afhankelijk van het afspeelniveau van de ruisburst.
Dat ruim dimensioneren is echter nog veel belangrijker voor een ander issue: thermische compressie. Ik dacht altijd dat dit een min of meer steady state effect is. Echter, volgens Geddes volgt thermische compressie de 'envelope' van de muziek. Thermische compressie reageert namelijk binnen enkele milliseconden. Als dit waar is dan vermindert thermische compressie de dynamiek duidelijk hoorbaar, afhankelijk natuurlijk van hoe erg het is. Volgens Geddes zijn er eigenlijk nog geen goede metingen en onderzoek naar dit fenomeen gedaan. Maar het kan gemakkelijk verklaren waarom grote woofers dynamischer klinken dan kleine woofers, ondanks dat de THD van die kleine woofer prima in orde is. Bij die grote woofer met grote spreekspoel en magneet en groot rendement wordt er veel minder vermogen gedissipeerd en kan dit vermogen veel beter worden afgevoerd zodat thermische compressie veel minder een rol speelt.
Ik heb eens naar wat midwoofers gekeken. Dan valt op dat die van scanspeak en audiotechnology een duidelijk grotere spreekspoel hebben dan gebruikelijk. Bij de oude dynaudio midwoofers was deze zelfs extreem groot. Ook die van de PL14 van vifa (die van de Premium 22XT) is relatief groot. Ook de Accuton C79 heeft een lekker grote diameter spreekspoel. Verder zullen drivers met een goede ventilatie door poolgat of neodymium magneten een betere warmte afvoer hebben en dus minder last van compressie.
Ik denk ook nog aan de Focal Audiom 6WM die dre in zijn open baffle gebruikt. Zeer dynamisch, een driver met 94,5dB rendement (hoeft dus 4 keer minder elektrisch vermogen te dissiperen voor dezelfde geluidsdruk dan een normale driver van 88,5dB) en ook een spreekspoel die 1,5 keer zo groot is als standaard. PHL drivers, momenteel favoriet van Geenius, zijn in dit kader ook om niet te vergeten.
Dit lijkt me een mooi extra fenomeen en legt een relatie tussen hoorbare en meetbare zaken, die in de praktijk echter nauwelijks gemeten worden. Maar het zou wel eens veel meer kunnen zeggen dan de vervormingsgrafiekjes van Zaph.
Ik ga nog eens kijken wat ik hieraan kan meten bij mijn eigen systeem. De MLS ruisburst die ik gebruik is veel langer dan milliseconden en het dynamische thermische effect zou daardoor meetbaar moeten zijn. In die zin dat het rendement beïnvloed zou moeten worden door thermische compressie afhankelijk van het afspeelniveau van de ruisburst.
Het was inderdaad een interessante discussie. Mede door de testsamples die Jeroen heeft gepost, is het voor mij duidelijk geworden dat vervorming geen rol hoeft te spelen. Alleen echt slecht ontworpen drivers en drivers die in de buurt van xmax komen, zullen hoorbaar vervormen. Een 2-weg systeem met een klein woofertje blijft wat dat betreft een risicoconcept.
Thermische compressie kwam in de laatste pagina's ook ter sprake. Het lijkt me echter sterk dat dit bij normale niveaus echt een rol speelt.
Weerstand koper is 1.72×10^-8 ohm met een temperatuurcoëfficient van 0.0039 per graad. Dan kom je op een temperatuur van 276 graden celcius voor een verdubbeling van de weerstand en dus -3 dB. Die temperatuurtoename moet dan wel heel snel gebeuren, wil het de dynamiek beperken. Als je dan ook nog eens meeneemt hoeveel energie er nou werkelijk wordt gedissipeerd (RMS zit je bij redelijk luid luisteren nog miss. rond een half Watt met pieken richting max 15 Watt??.. ik gok maar wat), denk ik dat e.e.a. nog minder gevaarlijk wordt.
Ik zeg niet dat het niet bestaat bij hifisystemen, maar ik denk dat je wel tamelijk luid moet spelen, wil dit een issue worden.
Thermische compressie kwam in de laatste pagina's ook ter sprake. Het lijkt me echter sterk dat dit bij normale niveaus echt een rol speelt.
Weerstand koper is 1.72×10^-8 ohm met een temperatuurcoëfficient van 0.0039 per graad. Dan kom je op een temperatuur van 276 graden celcius voor een verdubbeling van de weerstand en dus -3 dB. Die temperatuurtoename moet dan wel heel snel gebeuren, wil het de dynamiek beperken. Als je dan ook nog eens meeneemt hoeveel energie er nou werkelijk wordt gedissipeerd (RMS zit je bij redelijk luid luisteren nog miss. rond een half Watt met pieken richting max 15 Watt??.. ik gok maar wat), denk ik dat e.e.a. nog minder gevaarlijk wordt.
Ik zeg niet dat het niet bestaat bij hifisystemen, maar ik denk dat je wel tamelijk luid moet spelen, wil dit een issue worden.
Ik denk meer aan weerstandstoename in de orde van 10% en dat betekent compressie in de orde van 1dB verlies aan geluidsdruk (Martijn, tweemaal zo hoge weerstand geeft 6dB verlies). In de testsamples zat ook een compressie van ongeveer 1dB (maar dan door een grote 5% 3de orde harmonische vervorming), die mede oorzaak was van hoorbare verschillen.
Maar ik zal het eens nameten. Geddes denkt dat het moeilijk is maar volgens mij kan het toch vrij eenvoudig gebeuren op de methode die ik boven aangaf, zolang je niet geïnteresseerd bent in het exacte dynamische gedrag maar je beperkt tot de grootte van het effect. Zie hier trouwens een aardige link van iemand die een 2-weg flink heeft gepest. Hij concludeert op basis van 0.7dB amplitude variatie dat het niet hoorbaar is, ik denk dat hij daarbij de plank mis slaat. Hij richt zich vooral op de stijging van de gemiddelde weerstand van 3.9 ohm tot 4.2 ohm. Ik maak me vooral zorgen over de snelle variaties van de waarde van de spreekspoelweerstand. En dat bij een muziek track die de auteur juist had uitgezocht vanwege het beperkte dynamische bereik.
http://www.stereophile.com/reference/11 ... ndex1.html
Het vervelende in zijn meting is dat hij variaties eruit gefilterd heeft, dat het gemeten signaal door een lowpass filter op 1Hz is gehaald. Hierdoor kunnen de variaties ook het gevolg zijn van de meetopstelling. Hij was alleen geïnteresseerd in de gemiddelde toename van de weerstand.
Maar ik zal het eens nameten. Geddes denkt dat het moeilijk is maar volgens mij kan het toch vrij eenvoudig gebeuren op de methode die ik boven aangaf, zolang je niet geïnteresseerd bent in het exacte dynamische gedrag maar je beperkt tot de grootte van het effect. Zie hier trouwens een aardige link van iemand die een 2-weg flink heeft gepest. Hij concludeert op basis van 0.7dB amplitude variatie dat het niet hoorbaar is, ik denk dat hij daarbij de plank mis slaat. Hij richt zich vooral op de stijging van de gemiddelde weerstand van 3.9 ohm tot 4.2 ohm. Ik maak me vooral zorgen over de snelle variaties van de waarde van de spreekspoelweerstand. En dat bij een muziek track die de auteur juist had uitgezocht vanwege het beperkte dynamische bereik.
http://www.stereophile.com/reference/11 ... ndex1.html
Het vervelende in zijn meting is dat hij variaties eruit gefilterd heeft, dat het gemeten signaal door een lowpass filter op 1Hz is gehaald. Hierdoor kunnen de variaties ook het gevolg zijn van de meetopstelling. Hij was alleen geïnteresseerd in de gemiddelde toename van de weerstand.
Ik weet niet zeker of ik je helemaal goed begrijp, maar kun je dit dan niet veel makkelijker/beter op een elektrische manier meten ? Tweestraals scoopje dat gelijktijdig spanning over, en stroom door de luidspreker dmw een laagohmige weerstand meet ?
Er van uitgaande dat die compressie inderdaad binnen 'enkele ms' optreedt, zou je dus bij een luide 1kHz toon, binnen enkele perioden al moeten zien dat de stroomsinus kleiner wordt.
Of bewijs ik nu dat ik de discussie niet begrijp ?
Er van uitgaande dat die compressie inderdaad binnen 'enkele ms' optreedt, zou je dus bij een luide 1kHz toon, binnen enkele perioden al moeten zien dat de stroomsinus kleiner wordt.
Of bewijs ik nu dat ik de discussie niet begrijp ?
Dat artikel had ik ook al gezien. Ik verbaasde me ook al over het laagdoorlaatfilter...
Het is me niet geheel duidelijk hoe Geddes de thermische compressie wil meten met zijn bestand. De witte ruis is gemoduleerd met een sinusvormige omhullende van 20 Hz. Zou dat overeenkomen met de omhullende van een muzieksignaal?
Het is me niet geheel duidelijk hoe Geddes de thermische compressie wil meten met zijn bestand. De witte ruis is gemoduleerd met een sinusvormige omhullende van 20 Hz. Zou dat overeenkomen met de omhullende van een muzieksignaal?
Hij geeft dat aan op diyaudio. Ik zal even citeren:bertor schreef:Dat artikel had ik ook al gezien. Ik verbaasde me ook al over het laagdoorlaatfilter...
Het is me niet geheel duidelijk hoe Geddes de thermische compressie wil meten met zijn bestand. De witte ruis is gemoduleerd met een sinusvormige omhullende van 20 Hz. Zou dat overeenkomen met de omhullende van een muzieksignaal?
Earl Geddes op diyaudio.com: This has to be done carefully because its not an easy measurement to get right. I posted a signal on my web site aimed at just the kind of measurement that you propose. This signal randomly modulates the RMS level at frequencies which are below the frequencies of any signal content, but definately in the bandwidth of the thermal response. If you excite a speaker with this signal and then cross correlate the input envelope with the output envelope it will yield the Thermal Impulse response. From this you can tell the time constants of all of the thermal masses in the motor.
You could also look at the impedance using this signal into the speaker and track just the Re (which would have to be fit from the data) and its changes. By comparing this with the rms envelope you would be able to calculate the dynamic temperature of the voice coil. Comparing this with the rms level of the input and you also could calculate the thermal time constants.
I've been meaning to do these tests, but I just have not gotten around to it. Thermal dynamics have not been looked at in any detail. The steady state stuff has, but not the dynamic aspects.
Hij noemt dus ook het alternatief van het meten van de gelijkstroomweerstand, maar die moet dan wel worden afgeleid vanuit de impedantiemeting.
Ik weet niet in hoeverre hoorbare effecten van compressie en neutraliteit aan elkaar relateren.JeroenKV schreef:Magnetostaten / ESL's hebben hier toch geen last van? Kan dat verklaren waarom ze zo neutraal klinken?
Ik vind magnetostaten en ESL's niet per definitie neutraal klinken. Het is niet voor niets dat ESL's onderling sterk in klank verschillen door verschillend afstraalgedrag en interferenties. Ik heb wel de indruk dat het grote membraan oppervlak van AMT tweeters een rol speelt. Wat thermische compressie betreft is de opbouw veel gunstiger dan van een platte folie tweeter zoals de NEO3. B&G claimt dat de folie erg veel warmte kan hebben tov het vroeger gebruikte Mylar. Het feit dat de folie veel warmte kan hebben betekent ook dat je anticipeert op grote temperatuurvariaties...
In hoeverre compressie bij panelen meer of minder een rol speelt, weet ik echter niet. Je zou gelijk kunnen hebben, omdat vooral in het middengebied waar akoestische kortsluiting geen rol speelt het grote oppervlak van een paneel gunstig werkt op dit aspect. Maar in het laag mis je juist bij een niet heel grote ESL vaak de dynamiek. Bij elektrostaten speelt de trafo ook een grote rol in de kleuring. Ik heb rapporten gelezen dat een elektrostaat sterk voordeel ondervindt van directe hoogspanningsturing vanuit de versterker zonder step-up trafo.
http://www.aes.org/tmpFiles/elib/20090312/7059.pdf
Vooral steady state, maar toch interessant om een idee van de ordegrootte van het probleem te krijgen.
Vooral steady state, maar toch interessant om een idee van de ordegrootte van het probleem te krijgen.
Ik denk dat er wat dat aan gaat ook wel een groot verschil is tussen ESL's en magnetostaten. Die step-up tafo bij ESL's maakt inderdaad nogal wat uit, dus ook logisch dat directe voeding uit de versterker beter klinkt. Dat was mij bekent uit mijn eigen ESL knutselperiode.jeroen_d schreef:Ik weet niet in hoeverre hoorbare effecten van compressie en neutraliteit aan elkaar relateren.JeroenKV schreef:Magnetostaten / ESL's hebben hier toch geen last van? Kan dat verklaren waarom ze zo neutraal klinken?
Ik vind magnetostaten en ESL's niet per definitie neutraal klinken. Het is niet voor niets dat ESL's onderling sterk in klank verschillen door verschillend afstraalgedrag en interferenties. Ik heb wel de indruk dat het grote membraan oppervlak van AMT tweeters een rol speelt. Wat thermische compressie betreft is de opbouw veel gunstiger dan van een platte folie tweeter zoals de NEO3. B&G claimt dat de folie erg veel warmte kan hebben tov het vroeger gebruikte Mylar. Het feit dat de folie veel warmte kan hebben betekent ook dat je anticipeert op grote temperatuurvariaties...
In hoeverre compressie bij panelen meer of minder een rol speelt, weet ik echter niet. Je zou gelijk kunnen hebben, omdat vooral in het middengebied waar akoestische kortsluiting geen rol speelt het grote oppervlak van een paneel gunstig werkt op dit aspect. Maar in het laag mis je juist bij een niet heel grote ESL vaak de dynamiek. Bij elektrostaten speelt de trafo ook een grote rol in de kleuring. Ik heb rapporten gelezen dat een elektrostaat sterk voordeel ondervindt van directe hoogspanningsturing vanuit de versterker zonder step-up trafo.
Kwa compressie doel ik juist op het middengebied en niet op het laag. (Voor het laag gaat mijn voorkeur uit naar dynamische drivers).
Dat oppervlak vind ik wel een goede. De Neo8PDR vind ik beter klinken dan de Neo3 in het mid/hoog, terwijl hij minder hoog gaat. (Kan trouwens ook te maken hebben met afstraalgedrag in combi met dipole).
Die warmte geeft B&G volgens mij vooral aan voor PA toepassingen, maar uiteindelijk gaat het om het effect van de warmte. Een magnetostaat heeft geen spreekspoel, constante impendantie etc.. Met andere woorden heeft warmte effect op het folie anders dan dat uiteindelijk de boel doorbrand (is dit net als bij een ontbrandingspunt in één keer of zijn er ook geleidelijke veranderingen?). Ik kan alleen denken aan dat het folie wat strakker gaat staan bij veel hitte en de laagweergave geleidelijk iets minder wordt (voor mid niet zo relevant), doordat de uitslag kleiner wordt. Sommige ESL bouwers spannen het folie met een föhn.
Natuurlijk heeft een magnetostaat een spreekspoel, dat folie beweegt niet vanzelf! En ook wordt het folie niet vanzelf warm, die warmte komt juist van de opgedampte spreekspoel. En die temperatuurvariaties kunnen snel en flink zijn. Het is gemakkelijk meten, omdat de weerstand van een magnetostaat vrijwel ohms is. Vrijwel alle spanning die je op de magnetostaat zet wordt omgezet in warmtevermogen volgens V2/R.
Op die manier wel ja, maar het gaat er uiteindelijk om wat die warmte doet? Ik zie b.v. geen verandering in impendantie of afnemend laag bij hoge volumes (strakkere folie). Het lijkt er dus op dat een magnetostaat nogal ongevoelig is op dit aspect.jeroen_d schreef:Natuurlijk heeft een magnetostaat een spreekspoel, dat folie beweegt niet vanzelf! En ook wordt het folie niet vanzelf warm, die warmte komt juist van de opgedampte spreekspoel. En die temperatuurvariaties kunnen snel en flink zijn. Het is gemakkelijk meten, omdat de weerstand van een magnetostaat vrijwel ohms is. Vrijwel alle spanning die je op de magnetostaat zet wordt omgezet in warmtevermogen volgens V2/R.
Die magnetostaat (bv Neo3/Neo8) heeft aluminium geleiders. Aluminium heeft net zo goed als koper een specifieke weerstand die afhankelijk is van de temperatuur: http://en.wikipedia.org/wiki/Resistivity
De temperatuur zal niet toenemen als de gegenereerde warmte V^2/R maar goed genoeg wordt afgevoerd. Ik zou zo niet zonder meer durven stellen dat dat bij een magnetostaat het geval is, ook niet of het beter of slechter is dan een conventionele spreekspoel.
Heb je eraan gemeten?
De temperatuur zal niet toenemen als de gegenereerde warmte V^2/R maar goed genoeg wordt afgevoerd. Ik zou zo niet zonder meer durven stellen dat dat bij een magnetostaat het geval is, ook niet of het beter of slechter is dan een conventionele spreekspoel.
Heb je eraan gemeten?
De warmtegeleiding van het folie is honderden malen slechter dan die van het aluminium zelf. Het folie moet vooral stabiel zijn en hoge temperaturen kunnen verdragen. Het vormt het feitelijke membraan en is tegelijk isolator van elektrische en warmtegeleiding van de opgedampte aluminium spreekspoel. Je kunt er dus vanuit gaan dat de resistiviteit van de aluminium spoel direct afhangt van het opgenomen elektrische vermogen en hoe de spoel zelf de warmte aan de lucht kwijt kan.
Maar het blijft allemaal theorie totdat we een fatsoenlijke meting hebben gedaan...en 10% variatie in de weerstand bij verschillende vermogens valt niet op als je hier niet specifiek naar kijkt.
Maar het blijft allemaal theorie totdat we een fatsoenlijke meting hebben gedaan...en 10% variatie in de weerstand bij verschillende vermogens valt niet op als je hier niet specifiek naar kijkt.
Een heel interessant onderwerp deze thermische compressie. Ik heb wat eerste metingen uitgevoerd aan een 8Ohm 10" SEAS P25REX/DD basluidspreker. Hierbij heb ik een sensweerstand van 0.53 Ohm in serie gezet met de luidspreker (zie figuur). Voor Vin is een gelijkspanningen genomen en de spanning Vuit over de sensweerstand wordt gemeten.
Als eerste experiment heb ik dit met een oscilloscoop gedaan waarbij de scoop getriggerd werd door een blokspanning Vin. Het begin van het signaal wordt dan sterk beinvloed door de tegen emk van de luidspreker en een eventuele compressie na een paar millisec is zo niet te zien. De uitgangsspanning wordt na het uitslingeren van de konus wel stabiel (na zo'n 40 ms) en blijft dit op het eerste gezicht ook.
In tweede instantie heb ik de spanning over de sensweerstand gemeten bij verschillende gelijkspanningen Vin (Vin = 1, 2, ..., 6 volt). Dit was interessant: de spanning over de sensweerstand was het eerste moment stabiel en nam vervolgens langzaam af bij de hogere spanningen. Helemaal geen snel verschijnsel. De eindwaarde werd na zo'n 10-20 sec bereikt. Uit de ingangsspanning, de uitgangsspanning over de sensweerstand en de waarde van de sensweerstand is de luidsprekerweerstand berekend. De beginwaarde R0 en eindwaarde R1 zijn in de tabel gegeven. Uit het verschil in weerstand is de compressie in dB berekend als 20*log10(R0/R1).
Tot 3V gelijkspanning, dus een vermogen van ruim 1 W, gebeurt er nagenoeg niets. Daarboven treedt er wel compressie op, zo'n 0.6 dB bij 4W. Na het inschakelen van de spanning neemt de luisprekerweerstand gestaag toe, maar het is secondenwerk en geen milisecondenwerk. Verder is de vermogenstoevoor in de practijk nogal pulsvormig en is er veel meer koeling door het wapperen van de konus. Bij een kleinere luidspreker wordt die tijdconstante natuurlijk kleiner, maar aan een tweeter en middentoner wordt i.h.a. ook veel minder vermogen toegevoerd.
Als eerste experiment heb ik dit met een oscilloscoop gedaan waarbij de scoop getriggerd werd door een blokspanning Vin. Het begin van het signaal wordt dan sterk beinvloed door de tegen emk van de luidspreker en een eventuele compressie na een paar millisec is zo niet te zien. De uitgangsspanning wordt na het uitslingeren van de konus wel stabiel (na zo'n 40 ms) en blijft dit op het eerste gezicht ook.
In tweede instantie heb ik de spanning over de sensweerstand gemeten bij verschillende gelijkspanningen Vin (Vin = 1, 2, ..., 6 volt). Dit was interessant: de spanning over de sensweerstand was het eerste moment stabiel en nam vervolgens langzaam af bij de hogere spanningen. Helemaal geen snel verschijnsel. De eindwaarde werd na zo'n 10-20 sec bereikt. Uit de ingangsspanning, de uitgangsspanning over de sensweerstand en de waarde van de sensweerstand is de luidsprekerweerstand berekend. De beginwaarde R0 en eindwaarde R1 zijn in de tabel gegeven. Uit het verschil in weerstand is de compressie in dB berekend als 20*log10(R0/R1).
Tot 3V gelijkspanning, dus een vermogen van ruim 1 W, gebeurt er nagenoeg niets. Daarboven treedt er wel compressie op, zo'n 0.6 dB bij 4W. Na het inschakelen van de spanning neemt de luisprekerweerstand gestaag toe, maar het is secondenwerk en geen milisecondenwerk. Verder is de vermogenstoevoor in de practijk nogal pulsvormig en is er veel meer koeling door het wapperen van de konus. Bij een kleinere luidspreker wordt die tijdconstante natuurlijk kleiner, maar aan een tweeter en middentoner wordt i.h.a. ook veel minder vermogen toegevoerd.
- Bijlagen
-
Laatst gewijzigd door GerardJ op do 12 mar 2009, 19:45, 7 keer totaal gewijzigd.
Toch niet! Het vermogen is V*I = V^2/R. Bij verdubbeling van de weerstand blijft de spanning gelijk (even uitgaande van een verwaarloosbare impedantie in de signaalweg t.g.v. filtering, versterkeruitgangsimpedantie, etc.) maar de stroom halveert. Dus een vermogensverlies van 3 dB.jeroen_d schreef:(Martijn, tweemaal zo hoge weerstand geeft 6dB verlies).
De geluidsdruk is een functie van de stroom door de spreekspoel. Ook weten we dat, uitgaande van constante speaker impedantie, dat de geluidsdruk evenredig is met de spanning (20log). Dit houdt dus ook in dat de geluidsdruk evenredig is met de stroom door de spreekspoel volgens 20log. Als je de stroom halveert, verlies je dus 6dB aan geluidsdruk. Dit gebeurt bij de helft van het elektrisch vermogen, dit betekent dat door de toename van de weerstand van de spreekspoel het rendement van de driver is gedaald. In dit geval 3dB lager.
Je kunt het nog simpeler bekijken: zet een weerstand in serie met de speaker en bedenk wat er gebeurt als daardoor de halve spanning op de speaker komt te staan.
Je kunt het nog simpeler bekijken: zet een weerstand in serie met de speaker en bedenk wat er gebeurt als daardoor de halve spanning op de speaker komt te staan.
Laatst gewijzigd door jeroen_d op do 12 mar 2009, 19:39, 1 keer totaal gewijzigd.
Klopt Jeroen! Behalve dat het toegevoerde vermogen vermindert, vermindert ook het omzettingsrendement door een toenemende impedantie.jeroen_d schreef:De geluidsdruk is een functie van de stroom door de spreekspoel. Ook weten we dat, uitgaande van constante speaker impedantie, dat de geluidsdruk evenredig is met de spanning in het kwadraat. Dit houdt dus in dat de geluidsdruk evenredig is met de stroom door de spreekspoel in het kwadraat. Als je de stroom halveert, verlies je dus 6dB aan geluidsdruk.