Overhaulin' : Elektuur Crescendo 1983 Eindversterker.

[paul1967]

Het idee van luidsprekers uit de kringloopwinkel is natuurlijk uitstekend en ga ik doen.
Als ik die elco's wil vervangen waar haal ik die? Het koste me al heel veel moeite om een winkel te vinden waar ik wat zekeringen kon kopen. Om voor elk paar onderdelen een bestelling bij Conrad te plaatsen schiet ook niet op in verband met verzendkosten. Waar halen jullie onderdelen?

[Shadow]

Als het kan bij EOO, bestellen via een email met bestelnummers en aantallen, Norbert is een prima kerel.
Als het veel is wat hij niet heeft, bij Mouser, boven bepaald bedrag wordt het thuis bezorgd voor nop en snel ook.

[ray5150]

Namens mij ook welkom, Paul1967.
Tsja, dit ligt ook alweer lange tijd stil. moet er weer eens mee verder gaan.
Maar momenteel is de werkbank vol met andere projecten, kan nu eenmaal niet alles tegelijkertijd.

Wat een dummyload betreft, forumlid Henkjan heeft er enkele te koop : viewtopic.php?t=32864
Misschien kun je er wat mee.

Wat de elco's betreft, je hebt eigenlijk zogeheten axiale nodig.
je zou ook radiale kunnen nemen, daar is meer keuze in, maar dat staat niet zo netjes op de PCB's.
Kijk hier maar of er passende voor je bijzitten.
https://www.eoo-bv.nl/267-axiaal


Ik heb destijds een aantal modificaties uitgevoerd die afkomstig zijn van mijn naamgenoot :
http://raylectronics.nl/frame_it_en.htm ... do_en.html
Maar goed, ik moet zelf ook nog gaan testen, dus ik kan er nu nog weinig zinnigs over zeggen.
Zal wel minimaal volgend jaar worden.

[paul1967]

Dank jullie wel voor de antwoorden en meedenken!
Wat is het voordeel, in dit geval, om een dummy-load te gebruiken in plaats van een paar goedkope luidsprekers uit de kringloopwinkel.
Mijn plan was eigenlijk om hem met een paar luidsprekers te proberen om te kijken wat hij doet. Ik wil niet direct in het wilde weg de elco’s gaan vervangen. Ik vind het een mooi apparaat en wil er weloverwogen mee aan de slag gaan. Ik ben bang om de versterker door te snelle ingrepen te verpesten. Het is voor mij redelijk onbekende materie. Ook voor modificaties om het oscilleren tegen te gaan zal ik moeten gaan zitten om alles uit te zoeken. Ik heb toen ik hem aan heb gehad na een halfuurtje de temperatuur van de koelelementen gemeten, Die was stabiel rond de 54 graden. Is dit een aanwijzing dat dit model niet oscilleert?

[pvanlingen]

Het beste is een oscilloscoop en dummyload gebruiken.
Meten bij diverse signaal amplitudes.
Ook bij diverse belastingen. b.v. 2, 4, en 8 Ohm.
Bezit je deze dingen niet, dan misschien hulp vragen van iemand in de buurt.

[Pjotr]

Yep! Gezien de reputatie van instabiliteit van deze versterker, eerst even meettechnisch aan de tand voelen. Daar kom je met simpel luisteren niet snel achter of het moet echt niet klinken.

[90000006]

Testen is goed, maar niet zaligmakend. Ook als een versterker zich op de testbank netjes gedraagt, kan hij nog aan de haal gaan als je daarna een luidspreker aansluit die net een wat andere belasting vormt. Of als de boel wat warmer wordt en de eigenschappen van de mosfets veranderen. Of zelfs al als de luidspreker kabels wat langer zijn dan bij de test opstelling. Daarom is het belangrijk kritisch te testen en voldoende stabiliteitsmarges in te bouwen. Volg de aanwijzingen in de link van ray5150.

Goede aanwijzing voor instabiliteit is het warm worden van de weerstand van het zobel netwerk. Maar ook zonder dat kan er instabiliteit optreden gedurende korte momenten of een deel van de golfvorm.

Extreme test is een electrostaat simuleren, dus een condensator van een paar uF als belasting aan de uitgang hangen. En dan een blokgolf erop zetten...

[Pjotr]

Mwah, goeie test blijft altijd nog de blokgolftest. Instabilliteit tgv externe zaken is vrijwel altijd het gevolg van capacitieve belasting. Beetje versterker moet met een 10nF aan belasting probleemloos functioneren zonder overshoot bij blokgolven. En heb je een toonfiets kun je hem netjes doorfluiten.

[90000006]

Uiteindelijk gaat het allemaal om de fase marge. Hoeveel fase draaiing heb je bij de frequentie waarbij de lus versterking tot 1 is afgenomen. Met een graad of 30 marge, dus niet meer dan 150 graden fase draaiing, zit je eigenlijk altijd wel goed.

[paul1967]

Als ik de antwoorden zo lees, krijg ik een beetje het gevoel dat ik deze versterker eigenlijk pas echt goed kan beoordelen met een oscilloscoop, functiegenerator en dummyload. Daar houdt het voor mij voorlopig wel een beetje op. Een oscilloscoop heb ik nog nooit in het echt gezien en mijn meetuitrusting bestaat uit een multimeter en ik bezit een soldeerbout.

Mijn kennisniveau ligt een stuk lager dan dat van veel forumleden hier. Een ontwerp uit Elektuur nabouwen lukt wel, maar bij termen als fasereserve, lusversterking en stabiliteitsmarges raak ik eerlijk gezegd de draad een beetje kwijt.

Dat neemt niet weg dat ik de adviezen zeker serieus neem. Tot nu toe schakelt de versterker netjes in, blijft de DC-spanning laag en stabiliseren de koelprofielen na ongeveer een half uur rond de 50 graden.

Mijn plan is daarom om eerst de ruststroom te controleren volgens de Elektuur bouwbeschrijving en hem daarna voorzichtig te testen met een paar eenvoudige luidsprekers voordat ik mijn Dali's aansluit.

Ondertussen ga ik me eens verdiepen in de bekende modificaties.

[Shadow]

Prima plan hoor!

[ray5150]

Begin eens om de DC spanning op de uitgang te meten als de versterker aanstaat.

[paul1967]

De DC spanning op de uitgang bleef op beide kanalen onder de 10 mv. In de Elektuur wordt 20 mv als maximum genoemd. De uitgangsspanning was tijdens meting niet stabiel maar slingerde heen en weer tussen de 3 en 9 mv. Is dat normaal?

[Shadow]

ja dat kan door thermische drift, geen probleem zolang het binnen spec blijft...

[Pjotr]

Als het heel langzaam varieert is het i.d.d. meestal temperatuur. Zijn het snelle variaties van ca. 1 sec dan kan het op instabiliteit duiden. Maar evengoed op een brakke elco. Die blauwe Philipsen zijn berucht. Over het algemeen is een stabile DC van onder de 50mV wel oké en onder de 5mV prima.

[90000006]

Tja, probleem met het oorspronkelijke ontwerp is het compleet ontbreken van enige vorm van compensatie, waardoor de stabiliteit volledig af hangt van de parasitaire capaciteiten. En die zijn erg onvoorspelbaar, zeker bij mosfets. Vermogens mosfets waren nog erg nieuw in 1982 en er was nog veel te leren... Maar met de modificaties los je dat op en dan is het een hele fijne muzikale versterker, dus zeker de moeite om er wat tijd in te stoppen.

Zonder meetapparatuur zou ik gewoon de gebruikelijke modificaties die je overal online kan vinden doorvoeren en dan goed testen met een oude speaker. Naast de eerder al gelinkte website kan je bv dit lange topic op diyaudio eens doorlezen
https://www.diyaudio.com/community/thre ... 982.27423/

[paul1967]

Een update over mijn "Trial and Error"-proces met mijn Crescendo.

Gisteren een paar luidsprekers gehaald bij de kringloop. Ik heb een paar Sony's gekocht. Eerst even op mijn normale geluidsinstallatie aangesloten om te kijken of ze het deden. Dat was een aangename verrassing. Ik had er niet veel van verwacht, maar ik heb heel wat slechtere luidsprekers gehoord. Als deze bij Klubben HiFi tussen de compacte luidsprekers hadden gestaan, waren ze zeker niet negatief opgevallen. Ze kostten €3,50 voor het paar.

Daarna aangesloten op de Crescendo. Er was geen bron aangesloten.
Helaas kwam er een duidelijke (50 Hz) brom uit beide luidsprekers. De brom is op enkele meters afstand goed hoorbaar.
Dat was eerlijk gezegd een tegenvaller die ik niet had verwacht en gehoopt.
Kan ik hier nog iets mee zonder complexe meetapparatuur?

[Shadow]

Voltmeter op stand AC en mV, op de luidspreker uitgangen eens kijken wat er leeft, zonder bron aangesloten maar wel ingangen kortgesloten? of toch iets van afsluitingsweerstand erop?

[paul1967]

Dankjewel Shadow!

Het was inderdaad niet handig om niets op de versterker aan te sluiten. De open ingang pikte blijkbaar brom op.
Inmiddels heb ik een voorversterker en cd-speler aangesloten. De versterker speelt gewoon en klinkt op het eerste gehoor helemaal niet verkeerd. Beide kanalen klinken gelijk. Na ongeveer een uur spelen wordt het rechter kanaal wel iets warmer dan het linker.
Een lichte brom is nog hoorbaar als ik mijn oor vlak bij de luidspreker houd.