Tips 2-weg filter

[analog]

Ik ben een setje Driade basreflexluidsprekers onder handen aan het nemen met Seas H400 metal dome tweeter en 7" Eton polypropyleen woofer. Het pritex achtige schuim dat rond de woofer geplakt zat was vergaan dus dat heb ik vervangen.

Nu wil ik meteen even naar het filter kijken en daar loop ik met mijn beperkte kennis tegen een nogal wat vragen aan. Eerst het schema + foto's van het filter (klik voor vergroting):

Bestandsbron: https://ibb.co/nM3q2w2

Bestandsbron: https://ibb.co/JzMyz0G

Bestandsbron: https://ibb.co/HBbn0Nt

- Het valt me op dat voor de weerstand parallel aan de woofer een MOX gebruikt is en voor de weerstanden in het signaalpad van de tweeter en parallel aan de tweeter volgens mij simpele draadgewonden. Dit verrast mij want ik dacht juist dat MOX betere eigenschappen hadden en dan zou ik die in het signaalpad van de tweeter verwachten. Wat zou de gedachte hierachter zijn?

- Ook de opbouw van de condensatoren in het signaalpad van het tweeter gedeelte verrast me: een 4.7 uF in serie met 2 parallel staande van 4.7 uF en 6.8 uF. Parallel plaatsen snap ik omdat je dan tot de gewenste capaciteit kan komen indien die niet als enkele waarde aanwezig is, maar vanwaar die 4.7 uF ervoor? Brengt dat de capaciteit juist niet weer terug? Als ik reken komt het neer op 1/Cv = 1/4.7 + 1/(4.7+6. oftewel 3.3 uF maar is dat niet een heel omslachtige en kostbare manier om op deze capaciteit te komen? Waarschijnlijk maak ik ergens een fout in het schema of de berekening?

- Er zijn 2 spoelen in serie voor het laag gebruikt, het is me niet duidelijk wat het nut hiervan is tov 1 enkele spoel, maar wellicht heeft het met de plaatsing van de weerstand en condensator ermee te maken.

- Ook verbaast de plaatsing van de kleine spoel voor het hoog me, deze zit vlakbij de grote laagspoel en is (daarom?) rechtop gezet maar dan wel met de vlakke zijde tegen de laagspoel aan terwijl volgens mij de korte ronde zijde naar de laagspoel gekeerd dient te worden? Of zie ik ook hier iets over het hoofd?

- De draden zijn vrij dun en heel stug, het lijkt bijna dun ijzerdraad. Ik heb ook een (goedkoper) type Driade gehad en daar zat dik "gewoon" speakerdraad in. Waarom zouden ze bij het duurdere type speaker voor dit soort bedrading gekozen hebben?

Wat dempingsmateriaal betreft zit de bovenkant van de speaker volgestopt met BAF, net als de onderkant. Ook BAF rondom het filter dat achter de bracing ter hoogte van de woofer zit. Rondom de woofer zelf zitten stroken pritex tegen de wand. Het gebied tussen woofer en baspoort is uiteraard vrij maar bevat verder helemaal geen demping, ook niet op de wanden. Is het aan te bevelen hier ook wat pritex aan te brengen? Zie foto's.

Bestandsbron: https://ibb.co/tMM47wL

Bestandsbron: https://ibb.co/6sYtMPn

Bestandsbron: https://ibb.co/Tw1Cm1C

Wat is jullie idee? Filter zo laten of bepaalde componenten vervangen voor dezelfde waarde? Caps zijn volgens mij wel allemaal MKP en meten conform spec. Draadgewonden weerstanden tweeter vervangen door MOX of juist niet? Demping precies zo aanbrengen als voorheen of toch wat meer demping tegen de wanden van het middengedeelte van de kast?

[Henkjan]

Welkom Analog

[pappaleo]

Waarom mox weerstanden parallel aan de woofer en niet bij de tweeter. Waarschijnlijk omdat dat niets uitmaakt.
Waarom 2 condensatoren in serie met de tweeter? Als je goed kijkt staan ze niet gewoon in serie, maar loopt er een spoel van het knooppunt tussen de condensatoren naar massa. Dat wordt een 3de orde filter genoemd. Iets soortgelijks zie je in de woofersectie. De woofer is ook 3de orde gefilterd.
Op het schema is dus geheel niets aan te merken.
De plaatsing van de spoelen kan wel wat netter, maar wordt vaak mede bepaald door de beschikbare ruimte.

Gewoon een zooi meer demping in de kast aanbrengen kan de klankkleur wel degelijk aantasten. De oorspronkelijk manier van demping is niet voor niets zo verzonnen.

[John P]

Welkom Analog
Volledig eens met Leo, op een ding na. Wij zijn hier op een zelfbouw forum en zijn over het algemeen iets anarchistischer dan op een High End forum. Stop er weinig, gemiddeld en dan veel demping in en bepaal zelf wat je lekker vindt. De fabrieksoplossing is "ook maar een mening " zoals dat tegenwoordig heet.

[pappaleo]

Ik zeg niet (zo duidelijk) dat je er niet mee moet experimenteren, ik zeg alleen dat dat wél invloed heeft op de klankkleur.

[analog]

Waarom mox weerstanden parallel aan de woofer en niet bij de tweeter. Waarschijnlijk omdat dat niets uitmaakt.
Waarom 2 condensatoren in serie met de tweeter? Als je goed kijkt staan ze niet gewoon in serie, maar loopt er een spoel van het knooppunt tussen de condensatoren naar massa. Dat wordt een 3de orde filter genoemd. Iets soortgelijks zie je in de woofersectie. De woofer is ook 3de orde gefilterd.
Op het schema is dus geheel niets aan te merken.
De plaatsing van de spoelen kan wel wat netter, maar wordt vaak mede bepaald door de beschikbare ruimte.

Gewoon een zooi meer demping in de kast aanbrengen kan de klankkleur wel degelijk aantasten. De oorspronkelijk manier van demping is niet voor niets zo verzonnen.

Dank je! En de anderen natuurlijk bedankt voor het welkom!

Dat maakt wel het een en ander duidelijk. Ik had al een vermoeden dat het een hogere orde filter was door die extra spoel in het laag en condensator in het hoog maar kon het toch niet plaatsen. 1e en 2e orde lukt me net om te onderscheiden. Niks mis dus met het filter, goed om te weten.

Kortom het zal dus een willekeurige keuze voor mox / draadgewonden zijn geweest, net wat er toevallig op dat moment (het goedkoopst) beschikbaar was... En ik maar denken dat draadgewonden hoge zelfinductie heeft en daarom negatieve gevolgen voor het filter, maar dat valt dus mee. En toch alweer minimaal 30 jaar oude MKP's vervangen door nieuwe is dus ook niet nodig (voodoo daargelaten) zolang ze nog goed meten?

Kleine spoel een kwartslag draaien, dus met zijn korte zijde tegen de grote spoel aan ipv de lange zijde, is dat nog een goed idee? Ruimte genoeg.

En dat "ijzerdraad" snoer dat overal in de luidspreker te vinden is, een vrij dun maar stug soort draad dat in elke stand dat je het buigt blijft staan, is dat een of ander speciaal snoer? Vanaf de terminals en naar de woofer is wel dikker dan naar de tweeter natuurlijk, maar het blijft opmerkelijk dun in vergelijking met die andere set Driades.

De grijze stroken demping is een soort pritex achtig schuim maar dan zonder noppen. Het was helemaal plakkerig geworden en viel al bijna uit elkaar als je ernaar keek laat staan het aanraakte, een en al brokjes en korrels. Dus dat heb ik toch maar vervangen door pritex van bij benadering dezelfde dikte. Hoop niet dat dat kwaad kan. Anders zou ik niet weten waar ik aan dat schuim kom. Wat experimenteren betreft, als ik meer pritex toevoeg op de wanden verwacht ik een strakkere bas en natuurlijk minder reflecties de woofer in, maar kijkend naar de golflengte en de materiaaldikte dat ook het gebied tussen c.a. 2000-3000 Hz meer geabsorbeerd gaat worden, of werkt dat niet zo? Crossover ligt op 2500Hz dus vanaf 3000Hz neemt de tweeter het behoorlijk over.

Ik zit nu te testen en ze klinken zeer mooi, open maar toch met een zijdezacht hoog dat nooit irriteert. Bij de goedkopere Driades klinken ook mooi en grosso modo best vergelijkbaar, maar er zitten toch heel duidelijk wat meer ruwe randjes in het hoog. Bij A/B-en valt dit helemaal op. Ik vermoed dat het niet zozeer door het filter komt (zelfde kwaliteit compenten allen dan 2e orde) maar door het verschil in de tweeter, metal-dome in de duurdere vs fabric dome in de goedkopere.

[analog]

foutje, op "quote" ipv "edit" gedrukt...

[VintageHarry]

Voor de beste plaatsing van spoelen ten opzichte van elkaar bestaat een mooie handleiding:

[analog]

Als ik het goed begrijp kan ik van "4 very bad" naar "7 even this is ok" door de kleinste een kwartslag te draaien tov de grote spoel, en dan hopelijk ver genoeg weg van de middelgrote spoel.

[VintageHarry]

Goed gezien

[analog]

Is nog iemand bekend met dat "ijzerdraad" snoer? Van dat spul dat dus de stand onthoudt in welke je het buigt, net als elektradraad. Wat zou het idee hierachter zijn?

[pappaleo]

IJzerdraad.
Montagedraad met massieve kern, in tegenstelling tot het gebruikelijkere litzedraad.
Het hangt er een beetje vanaf uit welk materiaal de kern bestaat. Is het koper, verzilverd koper, massief zilver, of een ander niet herleidbaar materiaal?

Als het geen heel duur spul is kun je het vervangen door een goede kwaliteit koper litzedraad. Als het wel duur spul is kan dat ook, maar ben ik bang dat er hier weer een onbedoelde discussie losbarst.

[analog]

Montagedraad, dus dat is de term! In ieder geval draad, geen snoer.

Hier een stukje vers gestript draad (klik voor vergroting). Koper met een zilveren buitenkant (geen soldeer). Verzilverd koper denk ik dan? En is dat goed of niet?

Bestandsbron: https://ibb.co/z5Vfj1N

[Marp]

En toch alweer minimaal 30 jaar oude MKP's vervangen door nieuwe is dus ook niet nodig (voodoo daargelaten) zolang ze nog goed meten?

Elco's verliezen na verloop van tijd capaciteit. Bevinden die zich in het filter bevinden, dan is meten of preventief te vervangen een goede zaak. Bij een foliecondensator is dat niet nodig, tenzij er aanwijzingen zijn dat deze defect is.

Zou je overigens verdere afbeeldingen bij het bericht willen voegen? Zo blijven topics ook in de toekomst goed leesbaar, wat hier zeer wordt gewaardeerd.

[analog]

Zal ik doen, ik had de eerste keer al gekeken of ik een afbeelding kon toevoegen maar had bij het zoeken naar een "upload" knop het tabblad Bijlagen gemist.

Geen elco's in het filter, uitsluitend 100V foliecondensatoren, niks audiofiels maar van het type wit blokje. Ze meten allemaal prima in de buurt van de gespecificeerde waarde, dus vervangen door nieuwe MKP's lijkt me dan overbodig, geluidsmatig zal er toch weinig verschil te horen zijn. Draadweerstanden vs MOX schijnt dus ook niets uit te maken en ook het koperen montagedraad lijkt dus te voldoen...? Tweeter heeft ook geen ferrofluid dus kan niet ingedroogd zijn. Rubberranden van de woofers zijn nog prima.

Niks meer aan doen dus blijkbaar, behalve de verrotte dempingsschuim vervangen en een nieuw laklaagje op de kast.

Edit: oh ja, voor ik het vergeet: kleine spoeltje dus nog een kwartslag draaien.

[John P]

Het nadeel van montagedraad is dat het zo stijf is dat het sterker is als de soldeerverbinding met chassis of filter. Als er mechanische spanning staat op de verbinding dan kan deze op de duur los komen. Zorg er dus voor dat voor de verbinding de montagedraad vastzit tegen het hout.