Bascabinet compact & diepgaand

[wouter]

Basgitaar speakercabinet

Een vriend van me is bassist en kwam onlangs met de vraag om een compacte speakercabinet die diepgang heeft, ook bij lage volumes. Dit is voor oefenen in de huiskamer en kleine akoestische settings geschikt, het is voor erbij en voor die gevallen dat groot en zwaar spul een overkill is.

Uiteraard meteen gekeken naar de ontwerpen van Arjank en Tony Gee. Een aantal drivers geselecteerd en vervolgens is het dan de criteria bijstellen zodat er een knoop doorgehakt kan worden. We gaan het proberen met een 8” woofer in ca 15 liter. De behuizing wordt uitwendig ongeveer 29x29x29 cm.

Dit zijn nu de kandidaten:

B&C 8FG64 (135,-)
Oberton 8MB201 (115,-)
Faitel pro 8PR200 (170,-)
Monacor SP8/150PRO (58,-)


Om een 8” en een tweeter kwijt te kunnen wordt het krap, de woofer wordt daarom eventueel ‘rearmount’, zodat de tweeterflens de wooferdiameter iets kan overlappen. Het kan zijn dat er een breedbander van ongeveer 3” wordt gebruikt. De Vifa TG9-FD10/4 of Vifa TC9-FD18/8 bijvoorbeeld.
Maar eerst willen we de knoop door hakken welke woofer we willen gebruiken. Oberton en B&C geven een Xmax op die hoger is dan “Spoelhoogte – poolplaathoogte / 2 “ en die verschillen zijn groot en bepalend voor welke woofer optimaal zou zijn. Graag jullie advies.

Hier de simulaties, eerst die van de datasheet Xmax. FailtalPRO specificeert dat als volgt: (Spoelhoogte – poolplaathoogte )/ 2 + 1/3 poolplaathoogte, Oberton doet er 1/4e van de poolplaathoogte bij Ik verwacht dat de Monacor met 6 mm de 'normale' Xmax opgave heeft, maar kan dat niet onderbouwen.

En dan met de 'normale' Xmax vergelijking:

Tja, dan kan de keuze er toch anders uit komen te zien.

Zeker gezien de prijs van de Monacor, 58,- euro

[ds23man]

Ik weet niet wat voor amp je hiervoor gaat gebruiken, maar gezien het dynamische bereik van een basgitaar ben ik bang dat dit kastje niet lang zal leven.

[wouter]

Kun je dat onderbouwen? Ga er rustig vanuit dat dit voor situaties is waar 1x 10" voldoende zou zijn, en waar grotere systemen te luid worden als er diepgang wenselijk is. Doel jij wellicht op conusuitslag onder Fb?
Bedenk dat Arjank K een 8" hoornreflex heeft met de Oberton...

[Walt]

Ik zou minimaal voor een 50mm spreekspoel gaan in ieder geval, daarin kun je makkelijk 100W RMS wegstoken. De genoemde B&C lijkt mij wel een mooie unit met maar liefst een 64mm spoel, zo'n formaat spoel zit ook nog wel eens op goedkopere 15 inchers, voor een 8 inch in verhouding dus een hele dikke aandrijving.

Groetjes Walter

[markbakk]

Ik weet niet wat voor amp je hiervoor gaat gebruiken, maar gezien het dynamische bereik van een basgitaar ben ik bang dat dit kastje niet lang zal leven.

Een limiter inbouwen kan idd geen kwaad volgens mij.

[Walt]

Zal wel loslopen toch? Zolang de elektrische belastbaarheid maar vergelijkbaar is met de gebruikelijke grotere diameter woofers. De genoemde B&C lijkt echt een klein monstertje te zijn.

Groetjes Walter

[wouter]

Ik zou minimaal voor een 50mm spreekspoel gaan in ieder geval, daarin kun je makkelijk 100W RMS wegstoken. De genoemde B&C lijkt mij wel een mooie unit met maar liefst een 64mm spoel, zo'n formaat spoel zit ook nog wel eens op goedkopere 15 inchers, voor een 8 inch in verhouding dus een hele dikke aandrijving.

Groetjes Walter

B&C = 64 mm
Oberton = 51 mm
FaitalPRO = 52 mm
Monacor = 50 mm

Dat criterium is dus wel gehaald. Ik had over de voordelen van de 64mm spreekspoel nog niet nagedacht. Daarnaast zit die woofer ook in 12 liter en wordt hij onder fb behoorlijk geremd zo lijkt het. De vraag is alleen of dat niet gaat klinken als vervorming. De goedkope Monacor SPA8-PA heeft dat namelijk ook, die kan in 12 liter ook vrij goed en slingert veel minder uit onder fb. Helaas 4 mm Xmax (al is dat vergeleken met de 5 - 5,5 van de B&C, Oberton en FaitelPRO nog helemaal niet zo slecht) en kost maar 36,-. 2 stuks in 22 liter gaan als de brandweer... maar 22 liter willen we niet nodig hebben. Dat is een kubus groot genoeg om een 12" in te stoppen

Zie hier hoe luid zo'n 8"PA driver gaat met 6mm Xmax of minder. Een moderne subwoofer met flinke Xmax heeft alleen onder 45 Hz een voordeel. Ook is het uitslingergedrag onder Fb meer onder controle. Alleen willen we wel een driver die ook bij lage volumes een mooi laag weergeeft, dus wellicht is het helemaal niet handig dat de woofer hard opgehangen is. De B&C drivers hebben een hoge Qms, wat volgens mij duidt om weinig mechanische verliezen v.w.b. de ophanging.. toch?

De Rms factor is ook een indicatie, die willen we zo laag mogelijk hebben.

[Walt]

Een grotere spoel zal zeker een voordeel zijn, die B&C lijkt mij redelijk eruit springen qua parameters, hij is 8" maar heeft een aandrijving die en 12" of 15" nog niet zo misstaan. Ik denk wel dat het een vermogens slurpertje is. Dus daar moet je een flinke versterker op zetten.

EDIT: B&C raadt zelf aan een 15 liter kast afgestemd op 50Hz.

Groetjes Walter

[wouter]

In 15 liter slingert die B&C nogal op rond de afstemfrequentie, dus ik heb de inhoud kleiner gemaakt. Ook was het daardoor makkelijker vergelijken, de curves lijken meer op elkaar.

Toch is die Monacor SP8/150PRO een leuk ding, maar als die B&C echt beter is dan zal dat hem ook kunnen worden. De Xmax van de Monacor lijkt me hoger al is het even een gok wat het buiten Xmax gaat doen. Als de '6' van Monacor vergelijkbaar is met de '7' van B&C dan gaat de B&C die monacor wel flink voorbij en dit in een kleinere behuizing. Maar de Oberton ook...

Welke basreflexpoort oppervlakte zal ik moeten aanhouden? 50 cm^2 of kan dat ook minder?

[Walt]

De B&C woofer is meer dan 2x zo zwaar qua gewicht dan de Monacor, dus veel degelijker en zwaarder gebouwd. Tevens 300W RMS versus 150W RMS dus elektrisch veel zwaarder belastbaar. Ik twijfel er niet over dat die B&C de Monacor compleet weg zal spelen mits er voldoende vermogen beschikbaar is.

Qua poort lijkt 50cm2 me ruim voldoende, dat is een poort van rond 80mm dat is niet kinderachtig voor een 20cm driver.

Groetjes Walter

[wouter]

en een dikke flare is aan beide uiteinden dan vast een must...

En zijn er nog bezwaren voor de B&C? Die heeft een rubberen rolrand, de Oberton niet.
http://www.proaudiowebshop.nl/shop/prod ... s_id=15890

Qua kosten loopt het wel op, dus ik wil wel zeker weten of die Xmax van Oberton en B&C in de praktijk ook betekent dat ze de Monacor flink voorbij komen, de Oberton kost het dubbele van de Monacor en de B&C is 135,- vs. 58,- Aangezien Arjan de Oberton in een hoornreflex gebruikt en deze goed bevalt zou het jammer zijn om niet de Monacor te pakken als deze in de praktijk beter is en de Xmax meer de beperking is dan de 50mm spreekspoel.

[Walt]

De rubber rolrand duidt op toepassing voor lage frequenties, het rendement in het middengebied is dus niet enorm hoog. De Oberton is meer een instrument speaker dus minder hele lage tonen maar meer output in het lage middengebied. Als het beschikbare versterker vermogen slechts rond de 100W is dan zou ik de B&C zeker niet aanraden, dan komt die niet goed tot zijn recht en kun je beter de Oberton nemen. Afgezien van de lage prijs zie ik verder geen voordelen van de Monacor.

Groetjes Walter

[wouter]

Ik zie het zo, als je 115 of 135 moet uitgeven en die van 135 ook met een leuke krachtige UcD verder komt, is dit de betere keuze.

[Walt]

Instrument versterking met een Ucd versterker? Ik denk niet dat dit de gewenste sound zal opleveren. De gemiddelde hifi subwoofer is nou niet echt een geschikte basgitaar versterker...

Groetjes Walter

[Dan]

Instrument versterking met een Ucd versterker? Ik denk niet dat dit de gewenste sound zal opleveren. De gemiddelde hifi subwoofer is nou niet echt een geschikte basgitaar versterker...

Groetjes Walter

Waarom niet? Half zelfbouwend basser in NL speelt met een UcD

[Walt]

Hoe moet je het dan doen met toonregeling en volume? Een aparte voorversterker module voor de ucd zetten?

Groetjes Walter

[ds23man]

Sjongejonge Walt, hier heb je dus echt geen verstand van.......

[Walt]

Inderdaad, maar kun jij dan uitleggen hoe de complete keten van basgitaar via Ucd naar luidspreker en dan uitziet?

Groetjes Walter

[wouter]

Dat is met een voorversterker Ja, bassisten zijn net mensen.

Terug naar waar het om gaat, wat is de beste optie?! Als er voor- en nadelen aan verschillende units kleven dan wordt het afwegen. Uiteraard is prijs een afweging, maar de kans is vrij groot dat we 'just to be sure' meerdere woofers uitproberen. De Monacor kost een schijntje en kan waarschijnlijk heel wat. Echter, de B&C en Oberton kunnen waarschijnlijk nog een stukje langer door. En bij een 8" bascabinet is dat wel prettig. het is vergelijkbaar met een 600 cc turbomotortje in een C segment auto. Het kan, maar houdt niet over. Maar wel lekker compact! En als het op normale volumes bij kleine akoestische settingen goed genoeg is, is het project geslaagd. Maar uiteraard willen we wel het maximaal maakbare

Een 10" zal het waarschijnlijk alleen maal slechter doen in 15 liter, gelet op de wens 'diepgang en kwaliteit'.

Ik hoop dat nog wat bassisten input kunnen leveren, en o.a. ds_23man nog wat meer kennis wil delen i.p.v. welwillende Walt beoordeelt in z'n pre wittebroodsweken.

[Dan]

Ik kan je niet echt helpen. Ik heb ooit een basscombo gemaakt met een Eminence B102 legend en een Trace Elliot GP7.
Maar dat was meer een knutselproject. Speelt wel trouwens.

[arjank]

De Oberton is meer een instrument speaker dus minder hele lage tonen maar meer output in het lage middengebied.

Juist en dat heb je nodig voor basgitaar, de meeste energie zit bij basgitaar in de 2e harmonische.
Een lage E(van een normale 4 snarige bas) is bij 41hz, de 2e harmonische dus op 82hz.
Mijn hoornreflex kastje is niet op 41hz afgestemd maar een stuk hoger.

Een 50mm spreekspoel is meer dan voldoende voor een 8" die je ook in het laag gebruikt, voor dat deze doorbrandt zit je allang aan de mechanische limiet (die bij de Oberton erg hoog is!).

[Walt]

Hallo Arjan,

Die grote diepgang waar Wouter het over heeft is dus als ik het goed begrijp niet nodig?

Groetjes Walter

[arjank]

De B&C zou ik niet nemen, deze heeft een behoorlijke destructieve resonantie bij 1.1khz die door de ophanging wordt veroorzaakt. Leuke driver voor een compacte 3-weg studio monitor maar naar mijn mening ongeschikt voor basgitaar. Ik denk ook dat de ophanging niet progressief is, dit is wel nodig om de driver te beschermen tegen onverwachte pieken die je kunt verwachten in het signaal van basgitaar.

Vraagje, wordt er alleen op 4-snarige bas gespeeld of ook op een 5-snarige met lage B?
Als het alleen 4-snarig is zou ik echt de Oberton nemen en in een kastje van ca. 12 liter zetten afgestemd zo tussen de 55 en 60hz. Of het hoornreflex kastje bouwen.
Voor een 5-snarige bas zou ik minimaal een 10" nemen, de Oberton 10B200 die ik in mijn 210 gebruik is daar prima voor geschikt. Zet deze in een 30-35liter kast en stem hem af op 48hz, als je ook nog iets van het midden gebied wil horen zou ik de baffle schuin maken zodat de driver meer naar de oren van de speler gericht staat.

[arjank]

Hallo Arjan,

Die grote diepgang waar Wouter het over heeft is dus als ik het goed begrijp niet nodig?

Groetjes Walter

Correct.
Ik speel zelf al meer dan 20 jaar bas en bouw al meer dan 25 jaar speakers en heb in de loop der jaren heel veel uitgeprobeerd.....

[arjank]

Als ik nog een andere 8" driver mag aanbevelen dan is het de Beyma 8g40, vergelijkbaar met de Oberton.