In de jaren 70 heeft de BBC een compacte luidspreker ontwikkeld, bedoeld voor opnamereferentie wanneer er weinig ruimte is (outdoor, in busjes) en gebruik van een hoofdtelefoon niet afdoende is. Deze compacte luidspreker heeft inmiddels een cultstatus bereikt, wat niets zegt over de (klank)kwaliteit. Het oermodel (met de tweeter onder) is een LS3/5, de '3' staat voor Outdoor Broadcast en de '5' voor het model in de reeks. De LS3/5 bleek te bevallen in het werkveld maar KEF had de productie van de luidsprekerunits gewijzigd, waardoor een filteraanpassing kwam. Zo ontstond de LS3/5a. Rogers was de eerste fabrikant die onder licentie deze LS3/5a op de markt bracht, daarna volgden er meer (o.a. Stirling, Spendor, Harbeth)
Voor meer info: http://www.ls35a.com Constructie
De woofer zat in een krappe behuizing (multiplex + loodbitumen) met 'mee verende wanden' (lossy cabinet) en was afgestemd voor vrije plaatsing.
Op de KEF T27 tweeter zat voor bescherming een grilletje van een Celestion HF2000 tweeter. Op de tweeter was rondom vilt geplaatst ter vermindering van interferentie vanwege de verzonken klankwand. Als luidsprekerdoek werd Tygan gebruikt, wat ook als bekleding voor autostoelen werd gebruikt, om 'outdoor' vuil tegen te houden. De afstemming is gekozen met geplaatste frontjes.
De overgangsfrequentie is 3kHz en het filter is complex omdat het de correcties voor de drivercurves bevat en omdat het de mogelijkheid biedt in 8 stappen de filtering van de T27 op niveau te brengen, ivm spreiding en relatief grote productietoleranties. Volgens de verhalen werden aanvankelijk veel KEF units afgekeurd voor de LS3/5a, later werden de units en de filters door KEF geselecteerd geleverd. Uiteindelijk hiervoor een gedeelte uit het filter, de '11 Ohm' types en de eerdere types zijn de populairdere 15 Ohm types. De (on)gevoeligheid is 82,5 dB bij 2,83 Volt.
Klonen
Dit topic gaat over alles wat te maken heeft met de LS3/5a, zelf heb ik momenteel een paartje Rogers LS3/5a en een paartje Rogers JR149 voor onderdelen voor een kloon.
Ik ben bij forumlid Etienne op bezoek geweest en we hebben metingen gedaan aan andere LS3/5a en JR149 luidsprekers.
Ook hebben we losse T27 en B110 units gemeten.
In mijn Rogers LS3/5a zit de B110 - SP1228 variant. Hiervan heb ik een los paartje extra beschikbaar. In mijn (donor) JR149 zit de B110 - SP1003. Het staat op dit moment nog niet vast welk paarjte B110 gebruikt gaat worden voor de kloon. Het eenvoudigst is de SP1228 en een 1 op 1 kloon van de filterwerking (akoestisch) van mijn originele paartje Rogers LS3/5a
Mijn zwarte paartje Rogers LS3/5a (SP1228) de zogenaamde pseudo 15 Ohm (uit de overgangsperiode naar 11 Ohm)
Hier een vergelijking tussen de Rogers LS3/5a (t.b.v. BBC Outdoor Broadcast) en de hi-fi luidspreker voor binnen, de Rogers JR149 Metingen aan diverse LS3/5a varianten, om een beter beeld te krijgen van de verschillende types die in omloop zijn. De B110 en T27 worden door een nauwkeurig afgestemd filter in toom gehouden: Wat opvalt is een forse bafflestepcompensatie (BSC) en een correctie op de resonantie rond 1,5kHz (deze werkt niet altijd meer correct, waarschijnlijk als gevolg van verlopen waarden van de elko's in het filter). Ook het hoog heeft een specifieke correctie bij de 'roll in' en een correctie voor de aflopende curve (tilt) van de T27.
Metingen aan diverse KEF T27 - SP1032 geven een goed beeld van welke curve deze unit axiaal op ca. 1,2 cm zou moeten hebben. Dit waren de 3 (van de 6 stuks) T27's met de beste correlatie: Hier metingen aan B110 units: Hier B110 achtigen (gewoon omdat het leuk is): Voor de klonen heb ik inmiddels imitatie grilletjes voor de T27. Metingen moeten aantonen of de T27 met dit grilletje qua curve beter matcht met de tweeter curve van mijn Rogers LS3/5a. Ook heb ik (origineel) vilt, met dank aan Etienne.
Om extern het filter te kunnen finetunen zal ik de kastjes bi-wiring aansluitingen geven, zodat het filter eerst buiten de kast kan blijven. Uiteraard ga ik voor een nette respons, en een exacte match tussen links en rechts. In principe door te werken met gematchte units en gematchte componenten, evt. door filter finetuning specifiek per driver.
Voor de behuizing ben ik me aan het orienteren, er zijn kant en klare kasten te koop die je voor ca. 160,- euro in huis hebt.
Echter, dit is geloof ik een zelfbouw hobby
http://www.scottnangle.co.uk/stirling_25.html
Introducing the new Stirling BBC LS3/5a (V2), designed by Stirling Broadcast and made in England to meet the exacting requirements of the BBC LS3/5a specification. This version uses the new Stirling SB4424 + SB4428 drivers, and a very hi-grade 'SuperSpec' crossover, all housed in thin-walled 'Reference' matched veneer cabinets. The cabinets feature 9-mm birch plywood construction, removable veneered rear panel, fitted with double layers of bituminous pads. These cabinets are modelled after the famous LS3/5a serial number 001/002 pair featured in Hi-Fi News and Record Review. The 'legendary' sonic character of the original LS3/5a has been retained, with the new model having the added benefit of a five-year warranty and the assurance of the future availability of spare parts.
Hier nog een ander draadje, een LS3/5a kloon met een filter aangemeten door Jeroen_d
http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... ?f=6&t=567
Hier wat info (links) van Stereophile: http://www.stereophile.com/budgetcomponents/361
