Parameters PR achterhalen

[b_force]

mensen die komen vragen of er een oplossing is omdat hun PR subwoofer iedere keer tegen de xmax aanloopt.

Met het stellen van die vraag valt het toch wel mee? Althans, op dit forum.

Dat geldt voor een combinatie met bijvoorbeeld een Mivoc AW2000 en Dayton 215PR helemaal.

Een woofer die om een hogere afstemming vraagt dan het aangeboden signaal, vereist inderdaad eerder bescherming en/of inleveren van wat SPL. Dat is dan eigenlijk meer een gevolg van de gekozen woofer. Doordat je daarmee al snel in het ongecontroleerde gebied beland denk ik dat dan de niet-lineariteit van de PR opspeelt, zoals Pjotr al noemde. Door de PR in deze situatie meer oppervlak te geven voorkom je dus dat deze de limiterende factor wordt, zodat meer de Xmax van de woofer bepalend blijft voor het bereiken van grenzen.

Is het dan echter nog steeds zo dat de een systeem met PR een lagere MaxSPL oplevert dan BR? Ik kan me dat moeilijk voorstellen.

Ik doel op vragen die ik van mensen krijg (via PM, mail, privé etc)
Het is me opgevallen dat een hoop systemen niet goed afgesteld staan.

Uiteraard zijn er gevallen waar een PR prima kan gaan werken.
Ik zal het alleen veel minder snel adviseren, tenzij BR lengte echt een probleem gaat worden.
Ik zal inderdaad even wat simulaties laten zien, dan is het duidelijker, maar ik ken weinig combinaties met PR die beter werken dan een BR.
Meestal presteren ze "slechter" (lees: minder maxSPL etc)

Overigens vind ik het vreemd dat iemand zou concluderen dat een BR altijd hogere SPL haalt dan een PR.
Dat hangt van nog een hoop andere dingen af.
Alles is relatief.

[Pjotr]

Snap de hele commotie eigenlijk niet zo. Als ik het in WinISD stop komt het aardig uit in zowel een 40L als 35L box. Hierbij uitgaande van de opgegeven VAS en Fs van de PR:

Als extra'tje ook nog in een 35L BR kast. Dat levert dan wel een lange poort op. 35 cm voor een 70 mm poort. Dat is eigenlijk een wat te kleine diameter voor een dergelijke speaker maar anders wordt de poort nog langer.

[rho]

Mooie simulaties, maar die lukken me zelf ook nog wel.
Het "probleem" is dat ze bij Seas en in HH een lager -3dB punt beloven in een kastje dat nauwelijks groter is dan wat jij simuleert. En dat is dan net de reden waarom ik eventueel deze woofer (al dan niet icm bijhorende PR) zou selecteren.

[Pjotr]

Is dat echt het -3 dB punt? Bij Seas vind ik dat i.i.g. nergens terug en de beloftes Van HH ken ik niet. Als ik de massa neem die Seas opgeeft kom ik op een Fs van 14 Hz en als ik die neem kom ik op een afstemfrequentie van 26 Hz, maar niet op -3 dB bij 26 Hz. Overigens zou ik van een paar dB verschil op 20 - 30 Hz nou niet echt wakker liggen. Dit is toch geen woofer om "Earthquake" op volle sterkte te draaien.

[Marp]

..... de PR in deze situatie meer oppervlak te geven voorkom je dus dat deze de limiterende factor wordt, zodat .....

Is het dan echter nog steeds zo dat de een systeem met PR een lagere MaxSPL oplevert dan BR? Ik kan me dat moeilijk voorstellen.

..... Het is me opgevallen dat een hoop systemen niet goed afgesteld staan. Uiteraard ..........

Overigens vind ik het vreemd dat iemand zou concluderen dat een BR altijd hogere SPL haalt dan een PR.

Bedankt, dit beantwoordt mijn vraag. Wat mij betreft bespaar je jezelf de moeite om met simulaties te verduidelijken dat je met een PR in bepaalde situaties SPL inlevert. Dat spreekt verder wel voor zich.

[b_force]

..... de PR in deze situatie meer oppervlak te geven voorkom je dus dat deze de limiterende factor wordt, zodat .....

Is het dan echter nog steeds zo dat de een systeem met PR een lagere MaxSPL oplevert dan BR? Ik kan me dat moeilijk voorstellen.

..... Het is me opgevallen dat een hoop systemen niet goed afgesteld staan. Uiteraard ..........

Overigens vind ik het vreemd dat iemand zou concluderen dat een BR altijd hogere SPL haalt dan een PR.

Bedankt, dit beantwoordt mijn vraag. Wat mij betreft bespaar je jezelf de moeite om met simulaties te verduidelijken dat je met een PR in bepaalde situaties SPL inlevert. Dat spreekt verder wel voor zich.

Mjah ik ben wel veel simulaties tegen gekomen waar dat zo blijkt. (maar veel is nog niet alle!!)
Maargoed, mensen moeten niet dingen klakkeloos aannemen, maar zelf een gaan rekenen en simuleren

[Pjotr]

Hallo Rho,

Omdat ik het ook wel eens wilde weten mijn oude eigen simulatie maar eens uit archief gevist. Omdat Seas niet duidelijk is in zijn opgave van de eigenschappen van de PR heb ik beide gesimuleerd. Met Fs van 16 Hz en een Mms van 204 gram en met een Fs van 14 Hz en een Mms van 264 gram. Beide bij 2,83V_rms en 40L kastinhoud. De zwarte lijn is de totale responsie, de rode die van de speaker en de blauwe die van de PR. Van boven naar onder: SPL responsie, impedantie en de uitwijking van speaker en PR bij 2,83V_rms. Valt op dat die speaker nog aardig efficiënt is voor een woofer die zo laag gaat.

Met een Fs van 16 Hz van de PR:

En met een Fs van 14 Hz:

Waarschijnlijk ligt dit dichterbij wat HH opgeeft. Meer zit er niet in. Al moet ik zeggen dat het verschil met WinISD niet erg groot is. Denk dat WinISD i.d.d. het model van Small gebruikt wat volgens Tom wat verwaarlozingen bevat. Naar mijn idee is dit heel ordentelijk voor zo'n kleine sub. Als je de uitwijking extrapoleert naar de X_max van speaker en PR dan mag je bij de SPL in de grafiek nog een 12 dB - 15 dB optellen voor de maximaal haalbare SPL met deze combinatie, al zit je dan wel aardig in de vervorming denk ik.

[rho]

Ik weet niet meer waar het juist stond (heb wel even gezocht maar kan het niet meer vinden ), maar Seas beloofdeen afstemming van 26Hz met die PR in een 40 liter kastje.
Jouw simulatie met een PR met Fs van 14Hz lijkt dat wel te bevestigen.

In de HH voorspelt men een -3dB punt op 21Hz in een 48 liter kastje, afgestemd op 23Hz (voorweerstand van 0,5 Ohm) en een -3dB punt van 23Hz als je een 43 liter kastje afstemt op 25Hz (voorweerstand van 0,2 Ohm). HH simuleert wel BR en geen PR. Maar op zich zouden die 2 toch redelijk gelijklopende resultaten moeten opleveren.

[Pjotr]

Dit is wat het doet met 40L, 43L en 48L:

Die -3 dB op 21 Hz ga je toch echt niet halen. Kan ook eigenlijk helemaal niet. Als je dat wilt moet je echt naar een kaliber groter

[Pjotr]

dan krijgen we met de formules van Nomura en Kitamura een keurig vlakke karakteristiek tot 25 Hz (-3dB) . De kastverliezen (lekken) dienen zeer gering te zijn.

Dat de kastlekken zeer gering moeten zijn wordt vaker geroepen, maar waar is dat op gebaseerd? We hebben daar hier al eens eerder een discussie over gehad. Een lek in de kast is op zich niet anders dan een 1e orde laagdoorlaatfilter naar buiten toe. Als de afnijfrequentie daarvan laag genoeg ligt en ver buiten de doorlaatband is daar niets mis mee voor de overdracht curve.

Zo'n lek heeft een tijdconstante. Die kun zo zien: Normaliter is de druk in de kast in rust gelijk aan de buitendruk --> atmosferische druk. Als je de druk in de kast verhoogt doordat de conus naar binnen beweegt (en dan daar zou blijven staan) dan loopt de druk weer terug naar de atmosferische druk t.g.v. een lek. De tijd die het daarover doet is dan de tijdconstante.

Nu we toch aan het simuleren zijn heb ik dat eens bekeken met Rho's 40L PR kast voor verschillende tijdconstanten van 10s, 1s en 0,1s. Een kast van dit formaat met een tijdconstante van 0,1s kun je wel beschouwen als erg lek. Een normaal goed gebouwde kast heeft een tijdconstante van toch wel behoorlijk meer dan 1s.

We zien dat het met een tijdconstante van > 1s eigenlijk niets doet. Pas bij een tijdconstante van 0,1 sec zien we wat invloed, maar echt veel is het niet: Ca 1 dB op het kantelpunt. Ook aan de group delay verandert het niet veel.

Wat je wel kunt krijgen met een dergelijk lek is allerlei ruis en fluitgeluiden bij zo'n lek. Dat is denk meer een reden om lekken te minimaliseren.

[rho]

Ik denk dat het gaat om mechanische verliezen in de vorm van buigen van panelen. HH of K+T heeft daar eens een test mee gedaan toen ze een sub bouwden met die 18"driver van Mivoc (als ik me niet vergis). Bij een stevig gebouwde kast lag het -3dB punt merkelijk lager dan bij een kast zonder bracing. Of je kan de kast kleiner maken voor zelfde output als je ze stevig genoeg bouwt.

[rho]

Het is altijd lastig iets uit te rekenen met zo weinig gegevens. Je gaat er kennelijk van uit dat we de Seas L26ROY zelf opzoeken? De gepubliceerde gegevens zijn niet helemaal consistent.
Hoe dan ook, als we uitgaan van:
Cms = 044 mm/N en Cmp=0.792 mm/N,
Mms=107 g en Mmp = 50 g,
Sd = Sp = 363 cm2
Qms= 4.2 en Qmp=2
Rms= 3.7 en Rmp=3.9
fms=23.2 Hz en fp=25.7 Hz, dan krijgen we met de formules van Nomura en Kitamura een keurig vlakke karakteristiek tot 25 Hz (-3dB) . De kastverliezen (lekken) dienen zeer gering te zijn. Ongetwijfeld zullen er ook andere mogelijke afstemmingen zijn, maar dit komt in de buurt van wat je opgeeft.
groeten,
Tom
litt. IEEE Transactions on audio and electroacoustics vol AU-21 N0.5 october 1973 Y.Nomura & Z.Kitamura:
"An analysis of design conditions for a phase-inverter speaker system with a drone cone"

Tom, je had nog niet verduidelijkt welk kastvolume je hier gebruikt had. Is dat de 40 liter die Seas opgeeft als je hun PR wil inzetten zonder extra massa (of staat die Mmp = 50 g voor de toegevoegde massa?)?
Ik begin namelijk de indruk te krijgen dat ik onredelijke eisen aan het stellen ben aan een 10" sub. Die 25Hz begint toch aantrekkelijk te lijken. (zeker als dat in 40 liter haalbaar zou zijn)

[Pjotr]

Bedoelde ook expliciet de lekverliezen. Die zijn frequentieafhankelijk en mits niet te groot doen ze eigenlijk niet mee.

Dat artikel heeft i.di.d. in de K&T gestaan. Kan mij nog wel herinneren dat ze toen bewust een vrij slappe kast gemaakt hebben en dan gaat de buitenkant dusdanig output in tegenfase leveren dat je dat wel gaat merken ja. Kasten moet zou buigstijf mogelijk zijn, daar ben ik het wel mee eens. Nu ik er zo over nadenk is het gevolg van kastverliezen dat het minder druk in de kast oplevert t.g.v. een bepaalde conusuitwijking. Is dat dan niet hetzelfde als een groter kastvolume? In dat geval zouden kastverliezen er voor zorgen dat hij juist lager zou moeten kunnen gaan.

[Vuurkat]

De netto luchtverplaatsing is met een slappe kast kleiner, dat is dus het tegenovergestelde van wat je krijgt door een sterke kast groter te maken (bij frequenties onder de resonantiefrequentie). Misschien gaat het lager, maar je hebt in ieder geval minder SPL.

[Marp]

De netto luchtverplaatsing is met een slappe kast kleiner

In een met wol gevulde kast ook.

[Pjotr]

De netto luchtverplaatsing is met een slappe kast kleiner, dat is dus het tegenovergestelde van wat je krijgt door een sterke kast groter te maken (bij frequenties onder de resonantiefrequentie).

Die snap ik niet. Je kunt stellen dat de tegendruk in de kast kleiner wordt dan. En onder de resonantie frequentie de uitslag van de conus daarmee groter bij gelijkblijvend signaal niveau.

[Vuurkat]

Ik zat hieraan te denken, maar nu ik heb heb getypt lijkt het me wel erg vereenvoudigd:

De luchtverplaatsing door de woofer wordt bij een slappe kast gedeeltelijk opgeheven doordat de kastwanden de andere kant op lucht verplaatsen.

Stel dat de helft van de lucht die de woofer verplaatst nu, bij wijze van spreken, via de kastwanden naar buiten gaat. De woofer moet dan twee keer zo ver bewegen voor dezelfde geluidsdruk. De tegendruk die de woofer van de lucht in de kast krijgt is gehalveerd, maar de tegenwerking van de spider+surround / massa van de conus zijn nog hetzelfde. Bij gelijkblijvend signaal zal de woofer dus minder dan twee keer zo ver bewegen.

[Pjotr]

Ok, dat is dan hetzelfde als wat ik eerder aangaf en in de K&T stond. Dat de akoestische output van de kastwanden de akoestische output van de speaker tegenwerkt. Blijft nog wel dat de Fb lager wordt.

[Tom Magchielse]

Ik ben enige verklaring schuldig! Naar aanleiding van de discussie met Pjotr heb ik de karakteristieken die je krijgt met de modellen van Small en die van Nomura-Kitamara nog eens zorgvuldig vergeleken, omdat bij kastverliezen=0 die gelijk zouden moeten zijn. Daarbij is een fout ontdekt in mijn interpretatie van de formules van N&K.

Nu dat probleem uit de weg is, kan er met enig zelfvertrouwen gerekend worden aan de ABR-kast.
De kastverliezen die Small niet meeneemt, en de Japanners wel, zijn de absorptieverliezen in de kast, die evenredig zijn met de volumesnelheid in de kastcompliantie. Zij worden veroorzaakt door vulmateriaal en door buigslappe absorptie van de kastwanden. Idealiter zouden deze verliezen =0 moeten zijn. Omdat de responsie bij reflexkasten en ABR-kasten in hoge mate wordt bepaald door resonanties, hebben deze verliezen een behoorlijke invloed op de uiteindelijke karakteristieken.
Om die reden is het beter, de formules van N&K te gebruiken, waarmee deze verliezen desgewenst meegenomen kunnen worden.
Op dit forum is ook al eens gesuggereerd, dat een methode om ABR kasten te ontwerpen, als volgt gaat:
- Ontwerp een standaard basreflexkast.
- Dit levert een kastvolume Vb en een afstemfrequentie fb op.
- Kies vervolgens een massa voor de passieve radiator, die in combinatie met de stijfheid van het ingesloten luchtvolume in de kast ook op fb resoneert.
- De ophangstijfheid van de PR moet zodanig laag zijn, dat die in combinatie met de massa van de PR resoneert op een frequentie fpr die 1.5 to 2 octaven lager ligt dan fb.
Als de kastverliezen en de wrijvingsverliezen in de PR inderdaad verwaarloosbaar zijn, levert dit (in ieder geval theoretisch) een prima resultaat.
In de praktijk vallen de resultaten wat tegen, als de kastverliezen niet helemaal verwaarloosbaar zijn. Dit kan gecompenseerd worden door:
- De afstemming iets lager te kiezen dan fb,
- De Qts van de driver iets hoger te kiezen. ( De ingangsspanning is steeds aangepast aan de veranderde Qts en Bl waarden, daarom liggen de curves in het middengebied over elkaar).
Met deze uitgangspunten zijn nu een aantal ABR constructies doorgerekend.
wordt vervolgd.

[Tom Magchielse]

Om te beginnen een situatie die vraagt om een PR.
We hebben een driver met: Qts=0.21, Vab=75L, D(iam). = 18 cm, Qms=2
Zo'n lage Qts wijst op een QB3 afstemming (zie tabellen van Thiele, ook b.v in Klingers boek, hoofdstuk 9 tabel 3).
We moeten dan naar een kastvolume van 75/7,48 = 10L
De afstemfrquentie fb wordt dan fs x 1.73. Als fs=30 Hz, dan wordt fb=52 Hz.
Hiermee hebben we het ontwerp rond, als Re =6 Ohm, dan kunnen we de overige parameters berekenen:
Mms=35g, Cms=0.81 mm/N, Rms=3.3 Bl=13.1
De poort zou voor zo'n kleine kast uitkomen op een onwerkelijk grote maat: 38.5 cm lang bij 7 cm diameter, of, als xmax groter dan 5 mm was, zelfs 66 cm lang bij 10 cm diameter.
Dus een PR:
Als we de kastverliezen Rmb stellen op 3 mech ohm, en de wrijvingsverliezen op Rmpr=5, dan wordt de responsie een beetje dun in het laag. We kiezen daarom fb wat lager op 40 Hz, en verhogen Qts tot 0.26.
Dit leidt met een diameter van de PR van ook 18 cm, tot een massa Mmpr van 150 g, met Cmpr=6 mm/N zodat fpr=5.3 Hz.
De karakteristieken die dit oplevert zijn in de volgende grafieken te zien:

We zien dat de ideale QB3 karakteristiek goed wordt gevolgd, en dat de uitwijking van de PR ongeveer gelijk is aan die welke in een basreflex bij de conus zou optreden.
Een volgend voorbeeld is een driver met Qts=0.3, Qms=2, fs=35Hz, Vas = 60L. Dit wijst ook op een QB3 afstemming , nu met Vb=0.34 x Vas en fb= 1.23 x fs. Dat geeft Vb=21L, fb= 43 Hz.
We vinden Mms=32g, Cms=0.65 mm/N, Rms=3.5, Bl= 11
De poort zou nu 27 cm lang worden bij een diameter van 7 cm. Dit zou misschien nog net gaan, maar er is wel het risico van een orgelpijresonantie op ongeveer 640 Hz.
Dan maar liever een PR.
We kiezen Mmpr=100g, Rmp=3, Rmb=3, Cmpr= 2mm/N , fb= 36 Hz, Qts mag oplopen tot 0.38, Bl = 9.5
De resultaten zijn hieronder te zien.

De maximale uitwijking van de PR is uiteindelijk niet groter dan die van de driverconus, en kleiner dan hij in een basreflex zou zijn. Dit is een bruikbaar alternatief.
Met andere afstemmingen loopt het niet zo gunstig, zie vervolg.

[rho]

Ik ben enige verklaring schuldig! Naar aanleiding van de discussie met Pjotr heb ik de karakteristieken die je krijgt met de modellen van Small en die van Nomura-Kitamara nog eens zorgvuldig vergeleken, omdat bij kastverliezen=0 die gelijk zouden moeten zijn. Daarbij is een fout ontdekt in mijn interpretatie van de formules van N&K.

Nu dat probleem uit de weg is, kan er met enig zelfvertrouwen gerekend worden aan de ABR-kast.
De kastverliezen die Small niet meeneemt, en de Japanners wel, zijn de absorptieverliezen in de kast, die evenredig zijn met de volumesnelheid in de kastcompliantie. Zij worden veroorzaakt door vulmateriaal en door buigslappe absorptie van de kastwanden. Idealiter zouden deze verliezen =0 moeten zijn. Omdat de responsie bij reflexkasten en ABR-kasten in hoge mate wordt bepaald door resonanties, hebben deze verliezen een behoorlijke invloed op de uiteindelijke karakteristieken.
Om die reden is het beter, de formules van N&K te gebruiken, waarmee deze verliezen desgewenst meegenomen kunnen worden.
Op dit forum is ook al eens gesuggereerd, dat een methode om ABR kasten te ontwerpen, als volgt gaat:
- Ontwerp een standaard basreflexkast.
- Dit levert een kastvolume Vb en een afstemfrequentie fb op.
- Kies vervolgens een massa voor de passieve radiator, die in combinatie met de stijfheid van het ingesloten luchtvolume in de kast ook op fb resoneert.
- De ophangstijfheid van de PR moet zodanig laag zijn, dat die in combinatie met de massa van de PR resoneert op een frequentie fpr die 1.5 to 2 octaven lager ligt dan fb.
Als de kastverliezen en de wrijvingsverliezen in de PR inderdaad verwaarloosbaar zijn, levert dit (in ieder geval theoretisch) een prima resultaat.
In de praktijk vallen de resultaten wat tegen, als de kastverliezen niet helemaal verwaarloosbaar zijn. Dit kan gecompenseerd worden door:
- De afstemming iets lager te kiezen dan fb,
- De Qts van de driver iets hoger te kiezen.
Met deze uitgangspunten zijn nu een aantal ABR constructies doorgerekend.
wordt vervolgd.

Kan je dat wat verduidelijken?
De compliantie van de PR is niet aan te passen. Dus moet je de bewegende massa gaan tweaken. Maar dat gaat de fb weer veranderen. (als Vb en de gebruikte driver een gegeven zijn) Je hebt dit dus niet te kiezen, maar mag gewoon hopen dat de gekozen PR voor een "juiste" resonantie zorgt. Als ik het goed begrijp.

[Pjotr]

Mooi werk Tom.

Trommel, trommel, trommel............... en dan nu de PR kast van Rho:

Applaus.gif (9.54 KiB) 51 keer bekeken

B.t.w. Rho, ik heb gisteravond nog even bekeken wat het doet met 2 PR's. Met een kast van 70L ga je dan wel de 20 Hz halen. Zij het tegen inleven van wat rendement. Maar of je zo'n grote kast ook wilt? En of je dan niet beter af bent met een grotere speaker? Heb het plotje nu even niet bij de hand, vanavond.

[Tom Magchielse]

We doorlopen dezelfde routine nog eens voor een B4 afstemming:
Qts=0.38, Vas=70 L, fs=40
Dat levert Vb=50L, fb=40, en een poort van 23.7 cm lang bij 10 cm diameter, of 10 cm lang bij 7 cm diameter.
We vinden Mm2=21g, Cms=0.755 mm/N, Rme= 2.6, Bl=8.2
Hoewel dit geen extreme poort oplevert, kunnen we ook naar een PR.
We kiezen:
Mmpr=33g, Cmpr= 8mm/N, Rmpr= 1.2, Rmb=1, Qpr=6.7, Qb=8. Bl mag dalen tot 7.3, waarbij Qts=0.46 fb=39 Hz, fpr=9.8 Hz.

Op zich werkt dit aardig, en we komen uit met een iets hogere Qts, wat wel eens handig is.
De uitwijking van de PR wordt nu in de piek iets groter dan die van de conus, maar het gaat nog net.

Een Chebyshev-afstemming is minder geschikt voor een PR.
We beginnen met Qts=0.52, Vas=55L, fs=45Hz, Dit gaar naar en C4 afstemming met Vb=1.79 x Vas = 98.5L, fb=34 Hz.
De poort zou bi 10 cm diameter slechts 5.7 cm lang worden.
We vinden: Mms=21g, Cms=0.59 mm/N, Bl=7.5.
Voor de ABR kiezen we fb= 31.5 Hz, fpr=10 Hz, Qpr=7.6, Qb=10, Mmpr=27g, Cmpr=8 mm/N, Rmpr=0.7, Rmb=0.5
Qts mag nu 0.58 zijn, Bl daalt tot 6.6.

Nu loopt het uit de hand met de uitwijking van de PR, die afhankelijk van de demping door de verliesweerstanden, veel hoger wordt dan de conusuitwijking. Dat kun je natuurlijk oplossen door een grotere PR, of twee parallel, of een PR met een grotere Xmax.
Maar iets moet er wel gebeuren.
De moraal van het verhaal: Als je een kleine kast laag moet afstemmen, heb je vaak te maken met QB3 - B4 afstemmingen, en dan werkt een PR prima. Bij andere afstemmingen is het oppassen geblazen
groeten
Tom

[Tom Magchielse]

Kan je dat wat verduidelijken?
De compliantie van de PR is niet aan te passen. Dus moet je de bewegende massa gaan tweaken. Maar dat gaat de fb weer veranderen. (als Vb en de gebruikte driver een gegeven zijn) Je hebt dit dus niet te kiezen, maar mag gewoon hopen dat de gekozen PR voor een "juiste" resonantie zorgt. Als ik het goed begrijp.

De compliantie van de PR resoneert met zijn massa, en veroorzaakt zo de (ongewenste) dip in het laag onder de doorlaatband, die is niet heel kritisch. De massa zorgt samen met de compliantie van het kastvolume voor de resonantie die de responsie op de rand van de doorlaatband bepaalt. Die is wel kritisch.
Je kunt de massa probeeren aan te passen, of het kastvolume. Maar een PR is natuurlijk niet zo flexibel toe te passen als een baspijp. Vermoedelijk worden de meeste PR's inderdaad gemaakt voor één bepaald ontwerp. Mijn bedoeling was alleen toe te lichten hoe de diverse parameters de karakteristieken beïnvloeden.
Tom

[rho]

Tom, het is een mooi verhaal en het maakt het e.a. zeker duidelijk. Maar zonder de formules er bij te hebben is het wel wat moeilijk te volgen (ik de documenten waar eerder over gesproken werd proberen te openen maar dat lukte dus niet ).
Ik heb wel de indruk dat je regelmatig zaken vrij kiest die je eigenlijk niet vrij kan kiezen als je een bepaalde commercieel verkrijgbare driver kiest (en niet zelf ontwerpt) met bijhorende PR. Die dingen hebben nu eenmaal parameters die redelijk vast staan. De vrijheidsgraden zijn een stuk beperkter dan wanneer je vrij een spreadsheet kan vullen met cijfertjes.
Misschien zit ik hier mis hoor. Dan verneem ik het graag.

Zou je eens een voorbeeld kunnen uitwerken waarbij je gebruik maakt van een bestaande driver en bestaande PR? (misschien met de vermelding van de gebruikte formules, indien dit toegestaan is)
Een vergelijking tussen BR en PR zou dan ook leuk zijn.
Het is iig zeer interessante materie.