Het nut van een goede FM tuner

[Vincent Bruinink]

Zelf luister ik vaak naar diverse radiostations en gebruik daarvoor een oude analoge Yamaha FM tuner uit uit 1978.

Wat voor nut heeft het om een "duurdere" tuner aan te schaffen met betrekking tot de kwaliteit van het audio? Of anders gezegd, wat kan ik aanpassen om het audio te verbeteren?

[Barry2001]

Nauwelijks. Het probleem is dat de kwaliteit van het aangeboden FM signaal al niet om over naar huis te schrijven is. Je zit met een frequentiespectrum dat maar tot zo'n 15 kHz loopt. Daarbij komt dat radiostations over het algemeen hun signaal oppompen (compressen) tot 0dB en het vervolgens limitten om een "te gek gave vette sound" te krijgen. Toen "Troy" van mevrouwtje Connor uitkwam hadden deze compressors daar aardig moeite mee, lieten niets van het nummer heel. Als je huidige tuner niet erg selectief is, en je dus last hebt van nabaurige stations, zou je daar wat kunnen winnen.

Luister je via de kabel of met een antenne?

[Vincent Bruinink]

@Barry,

Ik had vorige week een discussie met een tal van "hifi" freaks die mij wisten te vertellen dat hun Studer tuner een mooi open beeld gaven en dat in vergelijk met hun oude tuner de plaatsing van instrumenten beter is geworden.

Ik heb ze in de waan gelaten en neem ze vanaf dat moment ook niet meer serieus als het op geluid aan komt.

Ik heb zelf een aantal analoge en digitale stereocoders en FM processoren ontwikkeld en ik weet wat het geluid moet ondergaan voordat het de ether in geslingerd wordt. Van het orgineel is helemaal niets meer over.

Klink klare onzin wisten ze mij te vertellen..

Daarom vroeg ik mij af hoe de rest van de audiofreaks hier over denken. Als zij mij wijs kunnen maken dat het geluid van een FM station mooi en open klinkt dan vraag ik mij werkelijk af waarom ze zoveel moeite steken in hun "hifi" installatie.

[ray5150]

Ik mag thuis graag naar de radio luisteren, meestal zenders als Veronica, Arrow en Hilversum 1 (de laatste voor het nieuws e.d.)
Daartoe heb ik 2 tuners, allebei van Sony. eentje uit het einde van de jaren '70 en eentje uit het begin van de jaren '90.
En ik vind ze allebei even goed klinken, ondanks dat er ruim 20 jaar leeftijdverschil tussen zit.

Laatst kwam ik deze site tegen: http://www.tubejack.nl/
Zie je niet zo vaak, iemand die tuners verbouwd om ze beter te laten klinken.

[RobertD]

Je kunt jouw tuner het beste eens voorzien van nieuwe condensatoren in de voeding en in de uitgangstrap. Dat zal de klank weer aardig oppoetsen.

Wat voor tuner type is het? De CT610 ofzo? Ik heb ook zo'n tuner gehad, die was supergevoelig. Gewoon een metertje montagedraad als antenne en ik had een goede ontvangst van alle Hilversumse zenders.

[Bertje]

@Barry,
Daarom vroeg ik mij af hoe de rest van de audiofreaks hier over denken. Als zij mij wijs kunnen maken dat het geluid van een FM station mooi en open klinkt dan vraag ik mij werkelijk af waarom ze zoveel moeite steken in hun "hifi" installatie.

Ik luister radio op een Sony S770ES, zonder RDS helaas. En dan gaat het meestal om achtergrondmuziek of nieuws. Als het goed moet klinken dan gebruik ik de cd speler wel, of de squeezebox + externe DAC.

En waar ik me een wel beetje aan stoor is dat je een vraag stelt waar je het antwoord al op hebt.
Rob.

[Barry2001]

Ik luister ook wel radio hoor, meer als behang zeg maar. KinkFM blijft nog steeds de favouriet, maar Arrow en City FM luisteren we ook wel naar. Wordt ook een dagje ouder he Avondland (Kink) zette ik de radio voor aan, maar helaas is de grondlegger van dit programma eerder dit jaar overleden. Het programma bestaat nog steeds, maar heeft z'n glans een beetje verloren.

Maar verder, als je naar een kwalitatief goed stukje muziek wilt luisteren kan de tuner uit wat mij betreft. Het probleem is gewoon dat de techniek (FM radio) zich niet leent voor high-end hifi, en dat de bron (de zenders) het niet high end aanleveren. Je zult misschien wat kunnen winnen, maar verwacht er niet teveel van. Hoe zit dit met internetradio, weet iemand dit? Heb dar weinig ervaring mee. Wordt het signaal hier ook zo gelimit aangeleverd?

Was vroeger hier wel heel druk mee, piraatje spelen, stereocoders bouwen, mengpaneel gebouwd met de toen in hifi kringen populaire NE5532's, heb het nog wel ergens liggen in een doos. De CD deed toen z'n intrede in de begin jaren 80, je betaald 50 gulden (!) voor een schijfje. Hier net de grens over in DL was het dan een tientje goedkoper, dus daarnaartoe Was een mooie tijd, mijn vader werd gek van alle antennezooi overal.

Maar ik zie dat je ook in hetzelfde dorp als ik woont Vincent, was jij hier ook ooit aktief mee?

[Vincent Bruinink]

@Bertje,

Ik weet hoe de vork in de steel zit maar vraag mij alleen af waarom er mensen zijn die aandacht aan een tuner besteden en met het volle verstand beweren dat een duurdere of "gemodificeerde" tuner audiofiel klinkt.

Ik vind het een zeer interessante materie en wil de discussie graag aangaan met mensen die aandacht aan tuners besteden. De bron van een FM uitzending is namelijk een totaal andere wereld dan de wereld van audiofielen die als bron een CD of platenspeler gebruiken.

Als je je hier aan stoort dan hoef je je niet in deze discussie te mengen, dat is aan jou.

@Barry,

Ik woon nog niet zo lang in Hengelo (2 jaar) en ken de geschiedenis niet van Hengelose piraten. Ik ken er wel een paar maar dat zijn de huidige piraten die ik voorzien heb van stereo en RDS encoders.

Heb mij zelf nooit gewaagd aan het "piraten" omdat mijn vader bij de overheid heeft gewerkt en ik het simpelweg niet mocht. Ik bouwde wel zenders (ook hoog vermogen) maar dat was puur voor de lering en vermaak en voor de handel.

Met HIFI houd ik mij bezig vanaf de tijd dat ik als Audio / Video monteur werkzaam was en 1 van mijn collega`s zelf een mooie set thuis had staan. Ik ben pas overtuigd geraakt toen ik tijden de intro van "field of gold" van Sting iemand op de achtergrond hoorde praten. Bij de huis tuin en keuken setjes was dit nauwelijks hoorbaar maar op zijn set duidelijk. Vanaf dat moment heeft dat mijn interesse getrokken.

Aan welke kant van Hengelo woon je? Ik zelf aan de noordelijke kant.

[Barry2001]

Ik zit er al 20 jaar niet meer in hoor, met de hoempa dat je nu nog hoort met vaak gekochte zenders heb ik niks. Het was toen hobby om een zo schoon mogelijk goedklinkend signaal neer te zetten met eigengebouwde spullen, daar is eigenlijk ook de audio hobby uit voort gekomen. Zo begin jaren 90 dacht ik raakte de FM band ook voller en werd het zowiezo lastiger een vrij plekje te vinden. Ben later ook nog wel zendamateur geworden, maar dat heeft me eigenlijk nooit gebracht wat ik met piraten vond.... ik zat toendertijd op de MTS van waaruit veel jongens hiermee bezig waren, er was hier best een levendige scene zeg maar. Campus van de UT was ook zo'n broeinest van illegaliteit Ik woonde toen bij mijn ouders daar vlakbij, kwam er ook nog wel eens. Momenteel woon ik in Slangebeek, ook Noord dus.

Maar luister je ook naar internetradio?

[RobertD]

Ik ben wel benieuwd naar de kwaliteit van internetradio t.o.v. FM.
Op dit moment gebruik ik een Philips Tuner uit de 900-serie via de kabel. Klinkt best redelijk, de kwaliteit hangt naar mijn smaak ook erg samen met de zender. Arrow Jazz vind ik heel goed klinken, evenals Radio 2 en incidenteel Radio 4.
Radio Veronica klinkt een stuk minder goed en er zijn zenders bij die echt niet om aan te horen zijn (Radio 10 Gold en Sky)

Al een tijdje denk ik erover om aan internet radio te beginnen. Maar hoe is het daarbij gesteld met de geluidskwaliteit?

[Pjotr]

Al een tijdje denk ik erover om aan internet radio te beginnen. Maar hoe is het daarbij gesteld met de geluidskwaliteit?

Hangt van je doel af. Radio is toch hoofdzakelijk informatievoorziening en achtergrondmuziek. Internetradio is MP3, hoofdzakelijk in 128 kb/s en 192 kb/s. Digitale radio over de kabel is 256 kb/s. De uiteindelijke kwaliteit hangt ook erg van de gebruikte MP3 coders af. R2 en R4 klinken opmerkelijk goed en w.m.b. niet minder dan FM. FM is gewoon geen "Hi-Fi" en al helemaal niet op de kabel. Het was Hi-Fi in de jaren '60 met de komst van stereo uitzendingen en dan t.o.v. de MG.

[BertDB]

Al bij al vind ik radio helemaal niet zo belabberd klinken.
Het moet ook niet altijd audiofiel zijn toch ?

Ook hier kan het prima voor een achtergrondmuziekje, meestal Stu Bru.
Voor de nieuwe nummertjes ook handig, zo weet je wat je kan gaan downloaden.
DAB is wel iets beter, maar ik zou er (nog) niet in investeren, zeker niet omdat ik ook de squeezebox erg veel gebruik om gewoon radio te luisteren. Voordeel van die laatste is dat je over erg veel posten beschikt en je dus wat kan gaan verkennen .
Analoge tuner is een marantz, type ST-63. Gebruik 'em met kabel.

[Bertje]

@Bertje,
Ik weet hoe de vork in de steel zit maar vraag mij alleen af waarom er mensen zijn die aandacht aan een tuner besteden en met het volle verstand beweren dat een duurdere of "gemodificeerde" tuner audiofiel klinkt.

Maar waarom vraag je dat dan via een rare omweg?

Als je je hier aan stoort dan hoef je je niet in deze discussie te mengen, dat is aan jou.

Ja dat lijkt me wel....
Ik ben het inhoudeljk helemaal met je eens hoor, als ex-FM zender bouwer in een vorig leven..
Rob.

[Pjotr]

.............De bron van een FM uitzending is namelijk een totaal andere wereld dan de wereld van audiofielen die als bron een CD of platenspeler gebruiken.

Ben wel benieuwd dan wat ze voor FM uitzendingen dan als bron gebruiken als dat geen CD of platenspelers zijn? Ohw ja, dat is tegenwoordig een HDD in en server maar die muziek daarop is toch ook van een CD of vinylplaat gekomen?

[ray5150]

Ik had vorige week een discussie met een tal van "hifi" freaks die mij wisten te vertellen dat hun Studer tuner een mooi open beeld gaven en dat in vergelijk met hun oude tuner de plaatsing van instrumenten beter is geworden.

Het zou niet best zijn als de Studer tuner geen beter geluid zou geven als bv. een Akai of zo. hij is namelijk meer dan 10 keer zo duur en zou anders geen bestaansrecht hebben...

Heb mij zelf nooit gewaagd aan het "piraten" omdat mijn vader bij de overheid heeft gewerkt en ik het simpelweg niet mocht. Ik bouwde wel zenders (ook hoog vermogen) maar dat was puur voor de lering en vermaak en voor de handel.

Dus het verkopen van niet gekeurde hoog vermogen zenders mocht wel?
Nou heb ik geen verstand geen verstand van HF en zend licenties en dergelijke maar dat leek mij nou ook niet echt slim.

[Vincent Bruinink]

@ray5150,

Het bezit was en is niet illegaal, alleen het gebruik ervan is strafbaar

Ben wel benieuwd dan wat ze voor FM uitzendingen dan als bron gebruiken als dat geen CD of platenspelers zijn? Ohw ja, dat is tegenwoordig een HDD in en server maar die muziek daarop is toch ook van een CD of vinylplaat gekomen?

Ja dat klopt maar voordat het de zender in gaat wordt het eerst nog in 3 banden gesplitst:

Laag:

Het laag wordt tot +- 60Hz afgekapt ivm de PLL in de zender die niet goed overweg kan met audio vanaf 20Hz. De PLL probeert de FM deviation steeds bij te regelen waardoor de freq drift duidelijk zichtbaar is. Bij digitale tuners zie je dan de "tuned" indicator knipperen op de maat van de muziek. Daarna gaat het laag door een compressor limiter.

Mid:

Het mid gaat door een compressor limiter en als klap op de vuurpijl wordt het geluid ook nog eens verbreed voor een voller geluid.

Hoog:

Het hoog gaat door een compressor limiter en als klap op de vuurpijl wordt het geluid boven een bepaald nivo geclipped om er voor te zorgen dat de zender netjes binnen 75kHz blijft moduleren. Hierbij wordt er gebruik gemaakt van het stokkemasker, dit is een masker die het gebied aangeeft waarin de zender moet blijven moduleren en niet buiten mag komen.

Daarna wordt het geluid door een preemphasis gehaald (75uS) die het hoog vanaf 1kHz versterkt. Daarna passeert het een 15kHz filter die alles boven de 15kHz eruit filtert. Tegenwoordig gebruiken ze daar digitale FIR filters voor.

Het geluid wordt vervolgens gesplitst in een L+R en een L-R signaal. Het L-R signaal wordt door een 38kHz modulator op 38kHz gemuduleert, vervolgens wordt het samen met het L=R signaal en een 19kHz piloottoon gemengd. Het ontstane MPX signaal wordt vervolgens geclipped en ontdaan van alle overige uitschieters. daarna wordt het op de FM zender aangeboden.

Je kunt wel nagaan dat er van het oorspronkelijke signaal niets meer over is. Het heeft een totaal eigen sound gekregen die voller breder en harder klinkt.

De digitale dozen die ze daar tegenwoordig voor gebruiken is veelal van Orban en Omnia.

Tuurlijk hoor je kwaliteits verschil tussen een goedkope en dure tuner maar de FM uitzendig op zich is al op alle fronten gemanipuleerd en is totaal anders als een CD met hetzelfde matteriaal.

[Pjotr]

<snip>
Je kunt wel nagaan dat er van het oorspronkelijke signaal niets meer over is. Het heeft een totaal eigen sound gekregen die voller breder en harder klinkt.
<snip>

Wat voor nut heeft het dan om een "duurdere" tuner aan te schaffen met betrekking tot de kwaliteit van het audio? Hoor je dan een betere sound die niets meer met het origineel te maken heeft?

(zie post 1 van dit draadje)

[Vincent Bruinink]

Helemaal niets dus. Maar ik wil graag de discussie aangaan met mensen die hier anders over denken. Vandaar dat ik dit topic geopend heb.

Waarom zou men condensatoren en dergelijke in een tuner vervangen terwijl dit absoluut GEEN verbetering aan het geluid toevoegd.

[DragoSz]

Ik zelf vind het geluid van de kabel bij ons helemaal bagger. Maar dat word ook in 18 gesplitst vanaf de meterkast net als de tv. Maar op dat feit na blijven de zenders een beetje hard en samenhangend klinken. Vooral zenders als slam-fm.

[Marp]

Waarom zou men condensatoren en dergelijke in een tuner vervangen terwijl dit absoluut GEEN verbetering aan het geluid toevoegd.

"Audiofiele" modificaties aan tuners zijn zaken die op dit forum nauwelijks spelen. Door de jaren heen zijn überhaupt maar weinig topics geplaatst over FM-tuners. Daarvan heeft slechts één topic nog enigzins betrekking op modificeren. De rest betreft aanschaf of verkoop, danwel vragen over TV-tuner's.

[RobertD]

Ik ben van mening dat het oplappen van het audiogedeelte van een oude FM-tuner wel degelijk zin heeft. Wanneer de condensatoren verlopen en elco's uitdrogen zal de klank van het audiotrapje aan de uitgang van tuner echt achteruit gaan. Door de koppelcondensatoren te verversen en de voedingselco's te vernieuwen zal de klank allicht wat frisser worden.
Aan het FM gedeelte en de uitzendkwaliteit kun je uiteraard niet veel veranderen, maar de keten is zo sterk als de zwakste schakel. Door de laatste schakel in de keten weer als nieuw te maken sluit je uit dat dat de zwakste is.

[b_force]

maar de keten is zo sterk als de zwakste schakel. Door de laatste schakel in de keten weer als nieuw te maken sluit je uit dat dat de zwakste is.

Dan ga je er van uit dat het allemaal even zwaar mee weegt, maar dat is dus absoluut niet zo.

@Mario
en mijn buizen tuner dan?

[Pjotr]

@Mario
en mijn buizen tuner dan?

Is die al af dan? Nooit meer wat van gehoord......

@Robert
Wat je daar omschrijft is toch niet meer dan een normale servicebeurt?

[b_force]

@Mario
en mijn buizen tuner dan?

Is die al af dan? Nooit meer wat van gehoord......

Iets met tijd en teveel andere projecten
Misbruik hem nu even als gitaar amp (om eea te testen voor mijn daadwerkelijke gitaar amp)

[Pjotr]

Misbruik hem nu even als gitaar amp (om eea te testen voor mijn daadwerkelijke gitaar amp)

Dan heb je i.i.g. geen last van al die ellende die meneer Bruinink beschrijft