Unbaffled Dipole

[Martijn M]

Na enkele jaren met veel plezier naar de OB3W's te hebben geluisterd, is het tijd voor een 'eigen' dipool. Voor het laag maak ik gebruik van de Visaton W 300 S8 in de dipoolframes van (opnieuw) jeroen_d . Voor het middengebied gebruik ik de Visaton AL170 en voor het hoog de Bohlender & Graebener Neo3W (helaas kan ik hiervan geen specsheet vinden).

De OB3W maakt gebruik van een heel breed baffle, om zo de kortsluiting tussen voor en achterzijde voor lage frequenties enigszins binnen de perken te houden - zodat het systeem passief gefilterd kon worden zonder een extreem laag rendement over te houden. Met een smaller baffle is echter een gelijkmatiger, constanter afstraalgedrag mogelijk. Zie hiervoor de topics van o.m. Bertor, Montana en jeroen_d. Bertor kwam op een zeker moment op het idee om voor de tweeter helemáál geen baffle toe te passen. Dit pakte goed uit! In lijn hiermee wil ik bij mijn dipool een experiment aangaan met een volledig baffleloos ontwerp.

Na wat gesimuleerd te hebben verwacht ik tussen woofers en mid te crossen rond 200 hz. Tussen mid en tweeter zal dit waarschijnlijk gebeuren rond 1.5 khz. Rond deze frequentie ligt onaxis de dipoolbult van de middentoner. Tussen laag en mid wordt gecrosst met een digitaal Behringer crossover. Voor EQ staat een Behringer Ultra-Curve zur verfügung. Ik ben er nog niet uit of ik het midhoog ook actief cross, of dat ik toch een passief netwerkje maak. Punten voor digitaal:
- Er is eenvoudiger een stijl filter te maken, zodat de tweeter niet zo veel onder het crossoverpunt hoeft te doen, wat de belastbaarheid ten goede komt.
- Het is eenvoudiger om het crossover precies op maat in te stellen.
- De filterwerking is onafhankelijk van een eventueel warmer wordende belasting. Ik kan me voorstellen dat de Neo3W het bij een lange tijd hard muziekspelen wat warm krijgt. Het scheelt dat de impedantie van de tweeter zeer vlak is, maar desondanks kan de filterwerking verstoord worden.
Nadelen:
- Het is duurder, omdat het me een extra versterker kost.
- Het systeem wordt er wel heel uitgebreid van.

Ik heb inmiddels prototypeframes gemaakt voor het midhoog. Komende week ben ik niet thuis, maar volgend weekend ga ik eens kijken of ik er geluid uit kan toveren.
Bijgevoegd simulaties met Edge. Het lijkt een wirwar van curves, maar als je even kijkt, zie je wel wat wat is. De ene serie van curves komt van de middentoner, de andere serie van de tweeter. De bovenste curves zijn onaxis. De lagere curves zijn van de response onder een steeds 15 graden grotere horizontale hoek.

Ik ben benieuwd naar wat jullie er van denken!

[Martijn M]

Metingen. Dit ziet er goed uit! Het komt goed overeen met de simulatie in Edge. Tot 60 graden mooi dipoolgedrag, maar zelfs op 70 graden ziet het er helemaal niet verkeerd uit! Bovendien lijkt het er op dat er prima iets hoger gecrosst kan worden dan 1,5 khz.

[Martijn M]

Verschil voorzijde en achterzijde. Dit valt me ook alleszins mee. Verschillen ontstaan pas vanaf 1 khz. Bij 1,5 khz is er aan de achterzijde een ongeveer 2 dB hogere SPL.

[WMC]

Het valt me op dat je het over de Neo3W hebt. Enig idee wat er veranderd is ten opzichte van de W-loze Neo 3? Op internet kwam ik zo snel niks tegen hierover. Wel kwam ik er achter dat ze voortaan ook op Amazon te bestellen zijn .

[bertor]

Ik zou zo zeggen, gaan met die banaan

Als je nog een versterkertje over hebt, zou ik gewoon alles actief doen en daarna op zoek gaan naar een leuk versterkertje voor de Neo3's. Dan ben je wat flexibeler in het instellen van de crossoverpunten. Qua horizontaal afstraalgedrag zou je de AL170 makkelijk tot 2 kHz kunnen gebruiken volgens mij. Voor verticale interferentie met de Neo3 is een zo laag mogelijk overnamepunt weer beter natuurlijk. De woofers zou je tot 400 hz kunnen laten spelen.

Ik ben wel benieuwd hoe je e.e.a. gaat bevestigen. Je heb mini frames gemaakt? Er zijn trouwens mensen die helemaal geen baffle gebruiken (en inmiddels 4x21" voor het laag in H-baffles):


http://www.diyaudio.com/forums/multi-wa ... ost2019223

[Martijn M]

Helaas, ik weet niet wat het verschil is tussen de oude Neo en de Neo3W. Hier staat nog iets meer info over de W, maar meer weet ik ook niet. http://www.parts-express.com/pe/showdet ... er=264-730

Bertor, dat is een interessante speaker zeg! Heb je misschien een link met meer info? Wat een lelijke tweeter trouwens! Ben jij zelf op je idee gekomen om de tweeter baffleloos te monteren, of naar aanleiding van dit project?

[GeertM2]

Interessant! Dit ga ik volgen!

[wouter]

in de hobby hifi stond een paar jaar geleden een ingezonden brief met daarin een hangende kilomax woofer en 2x AL170 dipool met daartussen een ringradiator... Die woofer had volgens de schrijver ook geen baffle nodig, en klonk met actieve (dsp?) correctie geweldig.

Tony heeft met de 21" serious sub ook nog geexperimenteerd met baffleloos laag - sweet spot werd wel erg klein...

Heel veel succes, en gaaf dat de AL170 ingezet wordt. Blijf ik een nette midwoofer vinden...

[bertor]

Link stond onder het plaatje, beetje onduidelijk misschien dus nogmaals:
http://www.diyaudio.com/forums/multi-wa ... ost2019223
Maar ik heb het niet van dit ontwerp, dit is veel later.

edit:
Had GeertM2 de Neo3's niet eens zo gemonteerd op zijn groene baffles? Na wat gespeel met Edge ben ik erachter gekomen dat het heel gunstig is voor het afstraalgedrag.

Anyway, geheel baffleloos heeft natuurlijk ook wel wat. Die lelijke tweeter is de Beyma TPL150, een AMT met een rendement van 100 dB, leuk dingetje lijkt me.

[Martijn M]

Sorry, link had ik inderdaad niet gezien.
Ik maakte de opmerking over de lelijke tweeter omdat ik dacht dat het om een Mundorf ging. Ik houd soms wel van vuurtjestoken .
Niks lelijks hoor.

[jeroen_d]

Mooie resultaten Martijn! Ik snap je keuze voor de AL170, je hebt dan ongeveer hetzelfde dynamisch bereik bij dezelfde uitslag als dat ik heb met de AL130. Goede keuze! N.B. de effectieve diameter van de AL170 is 130mm, niet 150mm, hoewel je simulatie mooi klopt. Klopt natuurlijk beter indien de vorm van de baffle zo simpel is. Ook mooi dat de resonantie aan de achterzijde beperkt is tot 2dB. Je zou probleemloos op 2kHz kunnen crossen, je kan het zelfs oprekken tot 2,5kHz als de reso op 6,5kHz dan tenminste niet hoorbaar wordt door vervorming.

-edit- als je het hoog zo mooi klinkend krijgt als bij mij, dan zal ik nooit meer de Mundorf tweeter aanprijzen.

[Joepyoupie]

Toch is dat echt een Mundorf die Stigerik gebruikt.
Hij is later afgeweken van de Beyma.
Pagina 38.

Remco

[Martijn M]

Hey Remco,
Jij hier? Hoe is 't met jouw dipool?

[Martijn M]

Mooie resultaten Martijn! Ik snap je keuze voor de AL170, je hebt dan ongeveer hetzelfde dynamisch bereik bij dezelfde uitslag als dat ik heb met de AL130. Goede keuze! N.B. de effectieve diameter van de AL170 is 130mm, niet 150mm, hoewel je simulatie mooi klopt. Klopt natuurlijk beter indien de vorm van de baffle zo simpel is. Ook mooi dat de resonantie aan de achterzijde beperkt is tot 2dB. Je zou probleemloos op 2kHz kunnen crossen, je kan het zelfs oprekken tot 2,5kHz als de reso op 6,5kHz dan tenminste niet hoorbaar wordt door vervorming.

-edit- als je het hoog zo mooi klinkend krijgt als bij mij, dan zal ik nooit meer de Mundorf tweeter aanprijzen.

Het lijkt me dat hij er qua formaat ergens tussenin zit. Ik zal het komend weekend even opmeten.


over je edit: waarom is de Mundorf ook alweer zo goed t.o.v. de Neo? Door zijn lage vervorming?

EDIT: Het hoog van de speaker van Bertor is ook ontzettend goed. De response kan hij met zijn EQ nog iets vlakker krijgen dan jij dat passief kunt. Ik ga 's op zoek naar een plotje van jouw off-axisgedrag.

EDIT2: Je hebt gelijk, de diameter is 13 cm. Even berekend op basis van de Sd.

[GeertM2]

edit:
Had GeertM2 de Neo3's niet eens zo gemonteerd op zijn groene baffles? Na wat gespeel met Edge ben ik erachter gekomen dat het heel gunstig is voor het afstraalgedrag.

KLopt:
http://www.zelfbouwaudio.nl/forum/viewt ... 8&start=75
Ik was ook op het idee gekomen door dat ingezonden artikel van de hobby hifi, vervolgens ook met the edge en boxsim simulaties aan de slag geweest. Het afstraal gedrag in het midlaag was erg netjes. Ben uiteindelijk toch voor een zo klein mogelijk baffletje gegaan omdat ik het vastzetten van de unit zonder baffle wat onhandig vond.

[Martijn M]

Tony heeft met de 21" serious sub ook nog geexperimenteerd met baffleloos laag - sweet spot werd wel erg klein...

Voor het laag heb ik voldoende aan 2-keer 30 cm per kant in een klein U-frame. Voor het sublaag heb ik nog twee monopoolsubjes. Om de dipool van het laag te ontlasten misbruik ik de EQ: ik draai de versterkers van de sub volledig open en zet het kantelpunt rond 50 hz om vervolgens met overall EQ het laag zachter te zetten. Geen highpass naar de dipool dus, maar toch ontlasting.

[bertor]

Toch is dat echt een Mundorf die Stigerik gebruikt.
Hij is later afgeweken van de Beyma.
Pagina 38.

Remco

Heb ik die pagina net gemist

[Martijn M]

De woofers zou je tot 400 hz kunnen laten spelen.

Uit mijn nattevingersimulatie blijkt dat de dipoolbult rond 400 hz zou moeten liggen (klopt dat een beetje, Jeroen?), dus wat dat betreft zou het een prima crossfrequentie zijn. Echter, we hebben dan golflengtes van minder dan een meter lang. Dat lijkt mij, met de afstand tussen de onderste woofer en de mid in ogenschouw, niet zo'n goed plan. De praktijk moet het uitwijzen, maar ik cross het liefst zo laag mogelijk tussen woofers en mid, zonder dat de AL170 overbelast raakt. Montana gebruikte zijn Accuton C90 (zelfde diameter, minder xmax) zonder problemen tot 200 hz.

EDIT:




EDIT: Edge simuleert ongeveer 6 dB meer dipoolverlies bij 200 hz voor mijn opstelling t.o.v. die van Montana. Montana, hoe zat het ook alweer met de uitslag bij jouw mid? Kwam jij vaak over de 1 mm heen?

[Martijn M]

Zojuist lees ik dat de DCX een vertraging van ongeveer 15 ms. oplevert. In de configuratie waarin ik hem vroeger gebruikte was dat geen probleem omdat alle speakers er op aangesloten waren. In mijn nieuwe opstelling wil ik de DCX alleen voor de dipool gebruiken en de subs gewoon parallel daaraan. Heeft iemand een goed idee hoe ik dit op kan lossen?

[Henkjan]

subs 5m naar achteren zetten?

[SSassen]

Eén groot voordeel, dit scheelt wel weer een hoop zaag- en lijmwerk

Met vriendelijke groet,

Sander Sassen
http://www.hardwareanalysis.com

[Martijn M]

Eén groot voordeel, dit scheelt wel weer een hoop zaag- en lijmwerk

Met vriendelijke groet,

Sander Sassen
http://www.hardwareanalysis.com

Dat is dan ook één van de redenen dat ik voor dipool kies. Ik heb een ongelofelijke hekel aan houtbewerking .

[Martijn M]

Link stond onder het plaatje, beetje onduidelijk misschien dus nogmaals:
http://www.diyaudio.com/forums/multi-wa ... ost2019223
Maar ik heb het niet van dit ontwerp, dit is veel later.

Ik lees dit topic terwijl ik andere dingen zou moeten doen. Interessant! Hij heeft er een extra mid bijgezet omdat de correcte te veel elektrisch vermogen vroeg. Met zijn crossover op 350 hz was excursie geen probleem. Ik ben heel benieuwd hoe het bij mij wat betreft dynamisch bereik gaat uitpakken.

[dre]

Dat is dan ook één van de redenen dat ik voor dipool kies. Ik heb een ongelofelijke hekel aan houtbewerking

persoonlijk vind ik een dipool lastiger als een `gewone`kast........

[Martijn M]

Het lijkt er op dat de AL170 het voor zijn afmetingen enorm goed doet! Zie de metingen van cuibono: http://www.diyaudio.com/forums/multi-wa ... ost1970590
Wellicht heeft dit te maken met het minimalistische frame en de kleine magneet (dezelfde als van de AL130).