Subwoofer dillema

Jasper · Bericht door **Jasper** » zo 17 feb 2008, 23:29

Ik heb weer eens een dillema. Ik heb 2 Peerless XXLS10 subwoofers in een gesloten box. Ik ben erg tevreden over hun muzikale kwaliteiten, maar voor HT is het net te weinig. Ook bij een goede muziek-DVD mis ik net die lage punch. Ik had hiervoor een Adire DPL12 - PR15 combi voor de HT, maar die zijn om ruimte-technische redenen verkocht (kon hem niet kwijt onder mijn scherm en de WAF speelde ook een rol).
Nu heb ik drie mogelijkheden bedacht:

1) Bouwen van een nieuwe extra sub met maximaal 12" drivers (dan kan hij onder het scherm) en maximaal 60 liter (WAF). Moet dan wel een redelijke strakke lijn van 20-40Hz opleveren om de XXLS echt aan te vullen.

2) Opkrikken van de curve van de XXLS d.m.v. bass-boost of nog iets extremer: een linkwitz transform. In dit geval vind ik een strakke lijn tot 25 Hz voldoende, maar dat betekent wel een boost van 10dB (!). Volgens Unibox levert 1 unit 96dB op 25Hz bij zijn x-max. Twee units zijn dan 99dB, waar je volgens mij al snel aan zit als je een beetje film wilt kijken.

3) Hetzelfde als optie twee, maar dan met twee extra XXLS10's om net die extra dB's in het laag te kunnen krijgen (112dB, wat me wel genoeg lijkt). In dit geval kost het me net zoveel ruimte en geld als optie 1, maar behoud ik wel het muziekale karakter van een gesloten box.

Jullie hebben vast ook vaak met dit soort dillema's gestaan, dus ik lees graag jullie mening!

Tommy · Bericht door **Tommy** » ma 18 feb 2008, 8:46

2x XLS12 in één 60 liter gesloten behuizing is een mooie combi (op papier).

Jasper · Bericht door **Jasper** » ma 18 feb 2008, 11:54

Tommy schreef:
2x XLS12 in één 60 liter gesloten behuizing is een mooie combi (op papier).

Ik heb die even gesimuleerd, maar het komt er in dat geval op neer dat ik die combi net zo hard moet rechttrekken als de XXLS10. SPL met de XLS12 in 60 liter is 105dB@25Hz. Voordeel is wel dat de QTC een stuk lager ligt bij hetzelfde volume als de XLS10, maar ik weet niet of dat nu wel zo een grote rol speelt bij een gesloten box. In ieder geval een goede optie die ik in mijn achterhoofd houd.
Maar ook voor deze optie vraag ik mij nog steeds af wat beter klinkt: een gesloten box met een opgekrikte lijn of een passive radiator systeem met een "natuurlijke" vlakke lijn. Een basreflex beschouw ik maar even niet als optie, omdat de kast dan al snel erg groot wordt als ik zo diep en hard wil gaan (bovendien heb ik slechte ervaringen met poortruis).
Een gesloten box lijkt me strakker klinken omdat het signaal direct door de driver gegenereerd wordt en daardoor erg goed beheerst wordt door de versterker. Maar intuitief heb je wel minder punch in de films, alhoewel ik hier geen theoretische verklaring voor weet te vinden.

Paul · Bericht door **Paul** » ma 18 feb 2008, 12:21

Zonder iets gesimuleerd te hebben;

Je huidige woofers in een bassreflexbehuizing waar je de poort van kunt afsluiten?

Jasper · Bericht door **Jasper** » ma 18 feb 2008, 13:55

Paul schreef:
Zonder iets gesimuleerd te hebben;

Je huidige woofers in een bassreflexbehuizing waar je de poort van kunt afsluiten?

Is inderdaad iets waar ik wel eens aan gedacht heb (vroeger), maar het komt er meestal op neer dat een driver het of goed in een bass-reflex of goed in een gesloten behuizing doet. De Peerless XXLS10 doet het i.i.g. voor geen meter in een basreflex.

Ik moet de vragen denk duidelijker stellen:

- Kun je met een gesloten sub en een linkwitztransform exact hetzelfde bereiken qua punch als een basreflex/passief-radiator-systeem? M.a.w. speelt de curve en de SPL hier de centrale rol, of zijn er nog andere factoren die de laatst genoemde systemen zo ideaal maken voor HT?

- Klinkt een gesloten sub met linkwitztransform nog net zo strak als zonder deze opkrikking? Dus is de x-max diegene die bepaald hoe ver je in dit geval kan gaan?

- Met een linkwitztransform kun je een gesloten sub een stuk kleiner maken aangezien je de boel toch opkrikt. Heeft dit nog nadelen op het geluid? Je QTC neemt dan wel toe tot boven de 0.7, maar met de geimporteerde FRD met de transform neemt die weer enorm af...is dit een berekeningsfout of is de QTC een waarde voor de vorm van de curve en heeft boxinhoud in dit geval weinig invloed?

Misschien kan ik de room gain ook nog meenemen (zou ik eens op moeten meten), wat het weer wat makkelijker maakt. Maar ik heb wel eens iemand horen zeggen dat die roomgain juist de bonus is voor je HT beleving en dat je juist moet streven naar een zo strak mogelijke curve in een dode kamer (dus de berekening).

Jasper · Bericht door **Jasper** » wo 20 feb 2008, 17:09

De vragen waren misschien toch iets te lastig of specifiek, dus ik ben zelf maar eens verder gegaan op onderzoek. Ik heb nog wat meer lopen lezen op het internet en ben er achter gekomen dat de Qtc van een box wel degelijk omlaag wordt getrokken met een Linkwitz-transform. Ik zou dus theorethisch heel klein kunnen gaan.

Als ik nu een box simuleer van 50 liter met daarin 2(!) XXLS10's dan kom ik op bijna 100dB@20Hz met in totaal 350W aan input power. Met een linkwitz transform en twee van deze boxen maak ik dan een strakke lijn van 20Hz-70Hz op maximaal 103dB, mits ik onder de 20Hz snel af-filter.

Al met al lijkt me dit een zeer goed design: klein (40cm kubus), doch diep (20Hz) en hard (103dB) in het laag en zeer muziekaal. Bovendien is de gevraagde versterker power hoog, maar ook weer niet absurd. Of zie ik nog iets over het hoofd?[/img]

asterduc · Bericht door **asterduc** » wo 20 feb 2008, 18:00

Jasper schreef:
Maar ook voor deze optie vraag ik mij nog steeds af wat beter klinkt: een gesloten box met een opgekrikte lijn of een passive radiator systeem met een "natuurlijke" vlakke lijn.

Precies, wat klinkt nu best!

Als het voor HT is zou ik niet twijfelen en voor de PR gaan. Je krijgt gewoon meer bas en hje haalt een hogere SPL, vooral bij lagere frekwenties.

Als je een contrabas zo echt mogelijk wil weergeven ben je met een gesloten systeem beter af, die gaat toch 'slechts' tot 40 hz! en met een dipool klinkt die double bass nog mooier

Gesloten is dus mooi, maar als je echt laag wil gaan moet je zodanig boosten dat je woofer aanzienlijk vermogen op zijn kop krijgt. Daar zit dan je limiet, en die merk je pas als er 'echt' laag gevraagd wordt, bvb bij HT spectakel.

Voor muziek kan die zeer laag afgestelde reflex kast storend gaan dreunen en ook iets diffuser gaan klinken als een IB.

Jasper · Bericht door **Jasper** » wo 20 feb 2008, 18:40

Dat je met een PR/BR systeem meer SPL "gratis" kan halen dat snap ik. Ik heb alle configuraties al een keer gehad. Ik heb alleen nog nooit een linkwitz transform (LWT) gebruikt en ben benieuwd of je daar hetzelfde mee kan bereiken als een PR/BR, er even van uitgaande dat je vrij bent in het aantal drivers.
Met 4x een XXLS10 in 2 gesloten boxen (of 4...) en LWT kan ik in dezelfde response bereiken (op papier) als een flinke 12" met PR. Maar behoud ik hiermee de voordelen van de gesloten box en zijn er nog dingen die niet uit de berekeningen komen?

asterduc · Bericht door **asterduc** » wo 20 feb 2008, 19:34

Jasper schreef:
Ik heb alleen nog nooit een linkwitz transform (LWT) gebruikt en ben benieuwd of je daar hetzelfde mee kan bereiken als een PR/BR, er even van uitgaande dat je vrij bent in het aantal drivers.

Ja, als je er genoeg van gebruikt.
Je hebt bij de IB ook nog het voordeel van de minder steile afval in het laag. Of dat uiteindelijk nog iets gaat uitmaken als je zo laag bent dat er een subsonic filter op moet is dan nog de vraag.

Jasper · Bericht door **Jasper** » vr 22 feb 2008, 10:29

Ik ben er denk ik uit dat ik voor 4x een Peerless XXLS10 ga. De reden is dat ik er al twee heb waar ik tevreden me ben en ik theoretisch met 4 wel genoeg SPL moet halen (LTW) om ook de filmbeleving aangenaam te maken.

Ik heb nog een vraagje voor mijn design. Als ik in Unibox ipv 1 driver, 2 drivers simuleer ga ik van een SPL bij x-max 6dB omhoog in plaats van 3dB. Nu heb ik daar eerder een vraag over gesteld en toen was het antwoord dat dat geld als de woofers minder dan een kwart keer de golflengte van elkaar verwijderd staan.
Die extra dB's kan ik natuurlijk goed gebruiken, maar betekent dit dat ik de subwoofers in hetzelfde vlak moeten staan? Ik dacht er namelijk aan om er een aan de zijkant te plaatsen, zodat het in een kubus kan. Tussen-oplossing is uiteraard om ze onder 60 of 45 graden te zetten en er een soort zeshoek of achthoek van te maken. Maar uiteraard wil ik wel die extra dB's!

asterduc · Bericht door **asterduc** » vr 22 feb 2008, 23:32

Jasper schreef:
maar betekent dit dat ik de subwoofers in hetzelfde vlak moeten staan? Ik dacht er namelijk aan om er een aan de zijkant te plaatsen, zodat het in een kubus kan. Tussen-oplossing is uiteraard om ze onder 60 of 45 graden te zetten en er een soort zeshoek of achthoek van te maken. Maar uiteraard wil ik wel die extra dB's!

met een kwart golflengte zit je nog op een dikke 2 meter. Zou geen probleem mogen zijn zou ik denken.