hybride elektrostaten

incl oude discussies en bouwverslagen

Moderator: Beheerdersteam

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

hybride elektrostaten

Berichtdoor daniel » do 21 dec 2006, 21:57

bij deze een aftrap van mijn nieuwe project: een stel hybride elektrostaten. De bedoeling is het maken van twee esl-paneeltjes die tot ongeveer 200-300Hz zouden moeten kunnen spelen, daaronder zal een gewone woofer het overnemen.

Elektronica van de paneeltjes wordt op basis van de [Newton Sound Systems 0.3 bouwkit (zie www.audiocircuit.com -> loudspeakers -> esl -> diy packages). Dit is weer een kloon van een Final Elektrostaat. Setjes hiervan werden een tijd geleden o.a. hier, maar ook op andere fora te koop aangeboden voor een zeer schappelijke prijs. Mijn uiteindelijke speakers moeten er ongeveer gelijk uit komen te zien.

Paneeltjes maken kan op verschillende manieren. Op de laatste luisterdag in Breda had ik een paar proefpaneeltjes bij me die uit Trespa gemaakt waren. Nogal arbeidsintensief, omdat ze uit verschillende delen opgebouwd waren. Voordeel van Trespa is wel dat het als kunststof op zich niet erg gevoelig is voor vocht.

Ik begin met een paar proefpaneeltjes van MDF. Uit een stuk. Eerst begonnen met een een 3D-schets:

Afbeelding

Dit is dus de helft van een paneel. Feitelijk een enkele mdf plank, waaruit om te beginnen een stel gaten gemaakt is (duh). Verder is er een uitsparing in gemaakt, waarin de statordraden komen te liggen. Op een van deze framehelften wordt dan dus het folie gespannen. Nadat die dan vervolgens gecoat is, wordt daar weer de tweede helft opgelijmd. Afgezien van mogelijke problemen met het mdf, heb je bij een dergelijke constructie last van het kromtrekken van de frames bij het spannen van de draden. Dit kan dan weer lastig zijn bij het verlijmen van de gespannen folie. Maar dat hoop ik op te lossen door het gebruiken van een span-frame.

Het gatenpatroon voor de draden is ook duidelijk zichtbaar.

Om mezelf een hoop werk te besparen (en een hoop teleurstelling), ben ik hiermee vervolgens naar ons aller bekende frees-kees gegaan (a.k.a. Audiomaniacs), die voor mij op zijn cnc-freesbank aan de slag is gegaan. Binnen no-time had hij het volgende voor mij klaar:

Afbeelding

zelfs met het gatenpatroon voor-geboord:

Afbeelding

Deze moet ik nog wel even doorboren, het freesje was net niet lang genoeg. Hierin zit trouwens mijn eerste denk/ontwerpfout: ik =heb aan iedere zijde 63 gaten laten boren. Maar het is de bedoeling dat de draden in paren geplaatst worden. Dus aan de bovenkant van het frame als volgt:

Afbeelding
Afbeelding

Aan de onderkant komen ze dan getweeen weer naar de voorkant:

Afbeelding

Om ze net als op dat leen-paneeltje op een stukje gaatjesprint te kunnen vastzetten:

Afbeelding

Hier kan ik dan naar hartelust aan het experimenteren slaan met de elektrische segmentatie van het paneel. In de foto van dat leenpaneeltje er slechts een keer gesegmenteerd, maar dat paneel is slechts 70mm breed. Ik verwacht iets meer segmenten aan te moeten brengen.

Voor het spannen van de folie wil ik een pneumatisch spanraam gaan maken op basis hiervan. Ik hoop dat dat met een 28" binnenband net moet lukken voor mijn afmetingen paneeltjes. Weet iemand anders of er ergens grotere maten te krijgen zijn? 29" of 30"?

What's next: Allereerst maar eens 252 gaatjes doorboren. Daarna een en ander maar eens gaan schuren en in de (grond) verf zetten. Dat gaat immers niet zo makkelijk als de draden er al op zitten. Ik hoop volgende week (kerstvakantie!) te kunnen beginnen met het spannen van de draden. Maar daarover meer als ik daar aan toe gekomen ben.

Gebruikersavatar
Wowly
Beheerder
Berichten: 8508
Lid geworden op: vr 19 nov 2004, 18:56
Locatie: Budel

Berichtdoor Wowly » do 21 dec 2006, 22:25

WoW!!!! Daniël, je hebt de primeur van de eerste show-case electrostaat op het forum....Je weet het, als een schaapje over de brug is......

Alvast veel succes toegewenst man! Ik ga dit volgen!

Jan

Gebruikersavatar
rho
Berichten: 4584
Lid geworden op: di 24 aug 2004, 19:30
Locatie: Peer, België

Berichtdoor rho » vr 22 dec 2006, 19:04

Dit ga ik aandachtig volgen! :D

Gebruikersavatar
sietse
Berichten: 4993
Lid geworden op: do 07 okt 2004, 16:03
Locatie: Dokkum

Berichtdoor sietse » vr 22 dec 2006, 19:54

Die Kees is z'n roeping misgelopen... :D
Een wijze man is hij, die twijfelt aan zijn eigen woorden, want alles kan, tot het tegendeel is bewezen !
Maar ja, viewtopic.php?f=15&t=4440 ????

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » za 23 dec 2006, 9:49

sietse schreef:Die Kees is z'n roeping misgelopen... :D


tja, nu gaat het natuurlijk net klinken alsof ie me betaald heeft om dit te zeggen, maar ik ben het helemaal met je eens.

Freeswerk is echt prachtig gedaan. Uiteraard is het wel wat duurder dan wanneer je het zelf doet, maar deze kwaliteit haal je echt alleen maar wanneer je het cnc doet/laat doen.

Die uitsparing die erin zit, bepaalt de spacing tussen stator en membraam. Die is bij mij ongeveer 1.6mm. Als je daar door zelf te frezen zeg 0.1mm vanaf zit, dan zit je al meteen met een grote spreiding.

Gebruikersavatar
Leeuwarden
Berichten: 7836
Lid geworden op: zo 19 sep 2004, 14:47
Locatie: Nog niet gevonden

Berichtdoor Leeuwarden » za 23 dec 2006, 11:57

Konden jouw proefpaneeltjes aardig volume produceren?

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » za 23 dec 2006, 13:15

ja, mits niet al te laag aangestuurd. Die proefpaneeltjes heb ik overigens niet zelf gemaakt, maar heb ze te leen. Oorspronkelijke bouwer ervan is Piet van Duyvenbode.

step-ups zijn 1:125, hoogspanning schat ik op 2-2.5kV

Gebruikersavatar
rho
Berichten: 4584
Lid geworden op: di 24 aug 2004, 19:30
Locatie: Peer, België

Berichtdoor rho » za 23 dec 2006, 13:21

Hoe heb je de benodigde oppervlakte eigenlijk berekend voor deze panelen.
Ik was ook aan een ESL aan het denken die tot zo'n 300Hz zou moeten meekunnen. Volgens Fikier zou je dan een exemplaar moeten bouwen dat tot 37,5Hz kan spelen (3 octaven onder de laagst gebruikte frequentie). Dat zou betekenen dat het dus gewoon een full range zou moeten worden. Of heb ik het niet goed begrepen?

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » za 23 dec 2006, 13:49

laten we zeggen dat ik die 3 oktaven een beetje strikt vond. Dat heb ik ook gezien bij andere hybrides die ik bv op de esl-dag heb gezien.
Strikt gezien heb je gelijk. wellicht is die 300Hz wat aan de optimistische kant. Mijn ervaring met die proefpaneeltjes was (breedte 70mm) dat die tot 500Hz wel redelijk mee konden spelen.

e.e.a. hangt volgens mij ook af van hoe je filtert. Fikier gaat uit van eerste orde filtering. met hogere orde filtering kun je volgens mij wat ruimer gaan zitten.

Overige afmetingen zijn ook vooral optisch van aard bepaald. Vond 20cmx100cm gewoon een mooie maat om te zien.

Gebruikersavatar
rho
Berichten: 4584
Lid geworden op: di 24 aug 2004, 19:30
Locatie: Peer, België

Berichtdoor rho » za 23 dec 2006, 16:25

OK, dat geeft me alweer wat meer moed om het goed te krijgen. :D

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » wo 03 jan 2007, 22:53

vakantie is voorbij, dus ik had weer wat tijd om te klussen :)

Eerst de framepjes wit gelakt:

Afbeelding

Daarna stukjes gaatjesprint erop gelijmd om later de draden op vast te solderen:

Afbeelding

Draden geweven. Deze zijn nu nog niet gespannen

Afbeelding

Aan de bovenzijde lopen die door het frame heen:

Afbeelding

Aan de onderkant komen ze tevoorschijn bij de gaatjesprint waar ik ze vast ga solderen:

Afbeelding

Volgende stappen: Alle draden aan een kant op lengte maken en al vast solderen, daarna een lijm/spanmal maken, vervolgens de draden op de juiste lengte maken en ook de andere kant vastsolderen, daarna de draden vastlijmen en spannen. Maar daarover meer later.

en dan de andere drie framehelften nog....

Gebruikersavatar
audiomanics
Berichten: 4462
Lid geworden op: za 08 apr 2006, 21:54
Locatie: Appelscha

Berichtdoor audiomanics » wo 03 jan 2007, 23:34

Mooi geworden hoor!!
Pas wel op dat je om en om gaat spannen anders kan het wel eens krom trekken... Maar daar heb je vast wel over nagedacht..

Kees
Leather Cables by TechGraphix
---- sex for the ear ----

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » do 04 jan 2007, 12:35

Ik wilde eigenlijk het frame hol zetten, en dan de draden 'handvast' spannen. Als ik daarna het frame strek, zouden alle draden op ongeveer gelijke spanning moeten komen.

Bij het holle frame is het meteen makkelijk om een rups lijm te leggen onder de draden, zonder meteen alles onder te smeren.

rdridder
Berichten: 7
Lid geworden op: do 10 feb 2005, 8:08
Locatie: Hoorn

Berichtdoor rdridder » do 04 jan 2007, 14:26

daniel schreef:Ik wilde eigenlijk het frame hol zetten, en dan de draden 'handvast' spannen. Als ik daarna het frame strek, zouden alle draden op ongeveer gelijke spanning moeten komen.

Bij het holle frame is het meteen makkelijk om een rups lijm te leggen onder de draden, zonder meteen alles onder te smeren.

Leuk project daniel. Ik had ook soortgelijke statoren gemaakt maar dat hol trekken viel mij een beetje tegen. Ik heb dat ook geprobeerd maar dat mislukte totaal.

Ik heb het folie met tape op een grote tafel gespannen en op het folie wilde ik de ESL helft lijmen. Omdat het ESL paneel krom stond werd dit een bende en kreeg ik de folie niet strak op het paneel. Ik denk dat je beter de panelen zo vlak mogelijk moet zien te krijgen, misschien een balk aan de achterkant van de panelen klemmen o.i.d.

Hoe ga je de hoogspanningstoevoer naar het folie doen ? Ik heb kopertape met geleidende lijm, volgens mij is dat ideaal.

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » do 04 jan 2007, 20:58

rdridder schreef:
daniel schreef:Ik wilde eigenlijk het frame hol zetten, en dan de draden 'handvast' spannen. Als ik daarna het frame strek, zouden alle draden op ongeveer gelijke spanning moeten komen.

Bij het holle frame is het meteen makkelijk om een rups lijm te leggen onder de draden, zonder meteen alles onder te smeren.

Leuk project daniel. Ik had ook soortgelijke statoren gemaakt maar dat hol trekken viel mij een beetje tegen. Ik heb dat ook geprobeerd maar dat mislukte totaal.

Ik heb het folie met tape op een grote tafel gespannen en op het folie wilde ik de ESL helft lijmen. Omdat het ESL paneel krom stond werd dit een bende en kreeg ik de folie niet strak op het paneel. Ik denk dat je beter de panelen zo vlak mogelijk moet zien te krijgen, misschien een balk aan de achterkant van de panelen klemmen o.i.d.

Hoe ga je de hoogspanningstoevoer naar het folie doen ? Ik heb kopertape met geleidende lijm, volgens mij is dat ideaal.


ik heb van die koperen shielding tape, daarmee wil ik het gaan doen.

Verder was ik inderdaad van plan om de panelen vlak te houden als ik ze ga lijmen, met een een frame/mal oid. Ik hoop dat dat gaat lukken.

Zat vanmiddag jouw topic op audiofreaks nog eens door te lezen, en had een klein binnenpretje (nou ja...). Ik las dat jij een oneven aantal gaten gemaakt had voor de draden. Laat ik nou net hetzelfde gedaan hebben... :?

rdridder
Berichten: 7
Lid geworden op: do 10 feb 2005, 8:08
Locatie: Hoorn

Berichtdoor rdridder » do 04 jan 2007, 21:56

Zat vanmiddag jouw topic op audiofreaks nog eens door te lezen, en had een klein binnenpretje (nou ja...). Ik las dat jij een oneven aantal gaten gemaakt had voor de draden. Laat ik nou net hetzelfde gedaan hebben... :?

Och, we blijven amateurprutsers ;)

Die shieldingtape is volgens mij prima !

rdridder
Berichten: 7
Lid geworden op: do 10 feb 2005, 8:08
Locatie: Hoorn

Berichtdoor rdridder » vr 05 jan 2007, 13:08

Welke coating ga je eigenlijk gebruiken ?

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » vr 05 jan 2007, 19:08

ik was van plan de EC-coating van Martin-Jan Dijkstra te grbruiken. Daar had ik ook al een flesje van staan, maar dat blijkt inmiddels twee weken over de datum te zijn. Dus ik ga denk ik maar gewoon een nieuw van bestellen.

Ik hoor daar verder goede verhalen over. Moet nogal stabiel zijn, en niet gevoelig voor vocht etc.

rdridder
Berichten: 7
Lid geworden op: do 10 feb 2005, 8:08
Locatie: Hoorn

Berichtdoor rdridder » vr 05 jan 2007, 21:07

daniel schreef:ik was van plan de EC-coating van Martin-Jan Dijkstra te grbruiken. Daar had ik ook al een flesje van staan, maar dat blijkt inmiddels twee weken over de datum te zijn. Dus ik ga denk ik maar gewoon een nieuw van bestellen.

Ik hoor daar verder goede verhalen over. Moet nogal stabiel zijn, en niet gevoelig voor vocht etc.

Die coating heb ik hier ook staan. Het grappige is dat de coating bij mij ook altijd verloopt voor gebruik. Misschien lacht Martin-Jan zich nu wel kapot en staat die datum er alleen maar voor de grap op, dat zou een mooie commerciele stunt zijn :) Nee hoor grapje, volgens mij is het prima coating, het wordt in elk geval in een apotheek bereid.

Bent
Berichten: 4
Lid geworden op: za 06 jan 2007, 0:08

Berichtdoor Bent » za 06 jan 2007, 0:13

Heel er cool dat je els speaker gaat maken! Ik zit er nu zelf ook over te denken een paar te maken. Maar eerst me er eens goed in verdiepen.
Ik had een paar vraagjes. Je moet dat membraan uiteraard coaten, ga je dat doen voor je het opspand? En hoe ga je dat opspanen doen, want dat lijkt me vrij onmogelijk met een fietsband te doen bij een hoogte van zo'n 1,5 meter.

Succes ermee verder, ik zal de voortgang aandachtig volgen.

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » za 06 jan 2007, 22:00

beste Bent,

ik was in ieder geval van plan te gaan coaten na het spannen. Dan beschadig je de coating niet door het spannen.
Mijn esl's worden geen 1.5meter, maar slechts 1m hoog. Dat moet net gaan met een fietsband, aangezien die toch wel een beetje rekbaar is. Maar helemaal ervan overtuigd ben ik nog niet, met name over hoe ik de hoekjes ga doen. Mocht dat niet werken, dan kan ik altijd nog iets anders proberen. Bijvoorbeeld zoals Fikier dat heeft gedaan, op een vlakke tafel en dan met een hoop plakband. Ik zal dan wel de folie van twee membramen tegelijkertijd moeten spannen, ivm met gelijke spanning in de twee paneeltjes.

Bent
Berichten: 4
Lid geworden op: za 06 jan 2007, 0:08

Berichtdoor Bent » za 06 jan 2007, 22:15

Oke eerst spannen en daarna coaten. Dus je spand het membraan tussen 2 van die frames met draden. Als je daarna gaat coaten spuit je toch een hele hoop coatin op die draden? Of komt het membraan op een apart frame tussen de 2 frames met draden?

Nog even iets anders, ik ben vrij handig met hout bewerking etc, maar het maken van drivers en electronische circuits heb ik nog nooit gedaan. Kun je dus de electronica ergens vrijwel kant en klaar krijgen? (een beetje solderen is natuurlijk geen probleem)

Groeten,

bent

Gebruikersavatar
daniel
Berichten: 1278
Lid geworden op: vr 17 sep 2004, 8:48
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor daniel » za 06 jan 2007, 22:40

Ik span het folie op een aparte spantafel (al dan niet met fietsband dus). Daar lijm ik vervolgens een framehelft op. Als die lijm droog is, snijdt ik de folie los van de spantafel.
De coating gaat dan pas op de folie. Dit kan met een verfrollertje (in ieder geval met de coating die ik gebruik). De draden zitten nu dus aan de andere kant van de folie als waar de coating zit!
Op de andere framehelft plak ik dan rondom kopertape die de elektrische aansluiting voor de hoogspanning gaat vormen.
Tot slot klem ik de twee helften op elkaar met nylon boutjes.

Elektronica is kant en klaar te krijgen. De persoon waar ik mijn spullen van heb (Johan Jonker) heeft ook hier in 'Vraag en Aanbod' geadverteerd. Volgens mij is er meer recent ook nog door iemand anders een setje aangeboden.

Mochten die spullen niet meer te krijgen zijn, dan zou je bijvoorbeeld bij Metrum Acoustics kunnen kijken. Die verkopen hoogspanningsvoedingen en step-up trafo's.
Anders is een hoogspanningsvoeding neit echt moeilijk om te maken. een bouwbeschrijving is bv te vinden in het boek van Fikier (effe op googlen, dat staat ergens online). Stepuptrafo's zijn ook elders te koop, bijvoorbeeld bij Amplimo, bij Audio4 (beide in NL), Sowter (UK), of je laat ze wikkelen bij AE-Europe.

Bent
Berichten: 4
Lid geworden op: za 06 jan 2007, 0:08

Berichtdoor Bent » zo 07 jan 2007, 13:14

Aha, ik dacht dat je het membraan aan 2 kanten moest coaten. Maar dat is gezien de geringe dikte van het membraan niet nodig.

Ik zal eens verder gaan kijken naar de aangeboden electronica.

rdridder
Berichten: 7
Lid geworden op: do 10 feb 2005, 8:08
Locatie: Hoorn

Berichtdoor rdridder » zo 07 jan 2007, 13:35

Ik heb zelf een set van Johan Jonkers maar ik heb ook wel eens op diyaudio gelezen dat mensen hele goede resultaten hebben behaald met standaard ringkern trafo's. Nu is het heel moeilijk om op andermans waarde-oordeel af te gaan maar wellicht is het interessant om deze mogelijkheid te onderzoeken. Het is in elk geval een goedkoop alternatief.

Quote van http://www.diyaudio.com
I have not yet tried it myself, but other posters on this forum claim to have excellent results using toroidal power transformers for the audio. You can get surplus troidal power transformers for $5-20 each. The low voltage winding doesn't matter much- what you're after is the core and the dual 115V windings. Look for low voltage secondaries, but if you can't find anything less than 12-24V it doesn't matter because you can either remove some of the wire or just add your own winding (as long as the core isn't potted).


Terug naar “Oude Showcases”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 0 gasten