Vragen over LM3875/3876

[Corprius]

Topic is een afgesplitsing van: Mijn Gainclone in aanbouw

---

2 vragen van een leek:

Op verschillende sites en fora zie ik dat bij de gebruikte chip (LM3875) niet iedereen, of beter gezegd bijna niemand dezelfde weerstandjes gebruikt als aangegeven in het schema van National Semiconductor (zie link)
http://www.national.com/mpf/LM/LM3875.html#Overview
Wat voor verschil maakt het wanneer je hiervan (iets) afwijkt, misschien is er een goede reden voor?


Wat is de reden dat hier gekozen is voor 2 x 5 Elco's van 1000uF, dus 5000uF voor de plus en 5000uF voor de min-voeding ipv 2 x 1 van 1000uF? Zoals ik vaak tegenkom op het www.
Ik las ook ergens dat je geen elco's boven 1000uF moet gebruiken omdat er dan minder laag zou zijn (zie link). klopt dit, en zo ja hoe kan dan dan?
http://forum.audiofreaks.nl/index.php?topic=912.75

[RobertD]

Met de weerstandjes bepaal je de gain van de versterker. Zelf heb ik een paar waardes gebruikt die dicht in de buurt lagen van het schema waar mijn link naartoe wees.

Dat je met minder voedingscapaciteit meer bas krijgt lijkt mij onzin. Volgens mij wordt de basweergave juist strakker als je wat extra capaciteit in de voeding hebt. Je hebt namelijk een stroombuffer nodig voor de lage frequenties.

Zelf ben ik over de basweergave zeer tevreden.

[mischa72]

@Robertd:

Wat wel wordt gezegd over een te grote buffercapaciteit is dat de GC er enigszins lui van zou worden. Hij zou dynamischer klinker met een relatief kleine buffer. Dat de bas minder wordt lijkt mij inderdaad grote onzin.

Overigens kan ik dit zelf niet staven, ik heb mijn experiment-GC opgebouwd met een buffer van 12000uF per rail voorbuffering, op de GC-printen zelf zit nog eens 1500uF per rail. Totale buffering is dus 27000uF per rail. Daarbij heb ik hem dubbel-mono gebouwd inclusief dubbele trafo (2x 80VA). Waarom zul je denken? Gewoon, omdat ik ze had liggen .

Maar goed, de info komt van audioFREAKS en we zitten hier op zelfbouwaudio, dus wie zal het beter weten

Groeten,
Mischa

[RobertD]

Maar goed, de info komt van audioFREAKS en we zitten hier op zelfbouwaudio, dus wie zal het beter weten

Groeten,
Mischa

Ja, met de nadruk op Freaks, Mischa...

[Corprius]

Met de weerstandjes bepaal je de gain van de versterker. Zelf heb ik een paar waardes gebruikt die dicht in de buurt lagen van het schema waar mijn link naartoe wees.

Door dus de waarden van de weerstanden te veranderen krijg je dus meer of minder gain. Kan dit ook nadelig worden, teveel of weinig gain? Ik neem aan dat je niet voor niets waarden kiest die dicht bij de waarden uit het schema liggen..

Stel ik wil deze versterker bouwen met de LM3876 chip, zou er dan nog winst te behalen zijn door iets af te wijken van de weerstandjes zoals door de fabrikant aangegeven in hun schema?
http://www.national.com/images/pf/LM3876/01183201.pdf

[RobertD]

Rf en Ri bepalen samen de versterkingsfactor. Die is gelijk aan Rf/Ri en hier dus 20. Daar moet je niet teveel van afwijken.
Een te hoge versterking kan leiden tot oscillaties en verlies aan bandbreedte.
Wanneer je meer versterking wilt, kun je dat overigens doen door Rf iets groter te kiezen.

Ci heb ik in mijn versterker weggelaten, dat had ik in andere ontwerpen ook gezien.
Een collega van mij heeft eens een speaker opgeblazen doordat er DC uit de uitgang van zijn Gainclone kwam. Ik kan me zo voorstellen dat Ci daar iets mee van doen heeft. Ik zal hem eens vragen of hij Ci had toegepast.
Door een harde DC-verbinding naar massa te maken, voorkom je dat de opamp DC afgeeft.

Cm en Rm ben ik nog niet eerder tegengekomen dus daar kan ik geen uitspraak over doen.

[mischa72]

Stel ik wil deze versterker bouwen met de LM3876 chip, zou er dan nog winst te behalen zijn door iets af te wijken van de weerstandjes zoals door de fabrikant aangegeven in hun schema?

Welke winst DENK je te gaan behalen? Of anders gesteld: Welke winst HOOP je te gaan behalen?

Lees dit draadje maar eens door en je zult zien dat het niets uithaalt. Een LM3876 is niets anders dan een LM3875 met mute .

Ik zou niet teveel met de weerstandswaardes gaan rommelen. Stel je haalt er 2 Watt extra uit, wat dan nog? Vooral als je onbekend bent met electronica (wat je zelf al aangaf) zou ik als ik jou was met een zo eenvoudig mogelijk schema beginnen.

Groeten,
Mischa

[RobertD]

Ik denk dat Mischa gelijk heeft. De waarden uit het door jou aangehaalde schema zijn vrij standaard en makkelijk verkrijgbaar.
Het schema dat ik heb gebruikt heeft 22k voor Rf en 680 Ohm voor Ri. ( Zie http://diyaudioprojects.com/Chip/Synerg ... Gainclone/ )
Ik heb waardes uit mijn voorraad gebruikt die daar dichtbij lagen en dezelfde Gain geven.

Probeer het eerst maar eens met de waarden uit een bestaand schema en kijk of je de versterker stil kunt bouwen. Dat geeft al genoeg uitdagingen.
Daarna kun je altijd nog gaan wijzigen.

[Corprius]

Duidelijke antwoorden, helpt goed om alles wat duidelijker te krijgen!

Welke winst DENK je te gaan behalen? Of anders gesteld: Welke winst HOOP je te gaan behalen?

Dat ik met deze chip geen winst zal behalen was mij wel duidelijk, aangezien deze inderdaad hetzelfde is. Echter dan met mute functie. Ik kon niet achterhalen waar ik de 3875 kan bestellen en de 3876 wel, vandaar deze chip.

Door een harde DC-verbinding naar massa te maken, voorkom je dat de opamp DC afgeeft

Welke verbinding gaat het dan over? Is dat vanaf pin 8 (LM3875) of pin 9 (LM3876) door het weerstandje direct naar de aarde? Of sla ik nu de plank volledig mis en zit deze verbinding in de voeding?

[RobertD]

Ik bedoelde Ci, onder pen 9 bij het schema dat jij hebt geplaatst.

[mischa72]

Ik kon niet achterhalen waar ik de 3875 kan bestellen en de 3876 wel, vandaar deze chip.

Zoek eens op ebay naar LM3875

Succes !!

[Corprius]

Laatste vraagje voor vandaag:

Wat voor ringkerntransformator raden jullie aan.
Bij de chip wordt vermeld: Wide supply range 20V - 94V

Genoeg ringkerntransformatoren die tussen de 20 en 94 v leveren, maar what about het vermogen en het aantal amperes?
Moet het vermogen van de transformator minstens het vermogen evenaren van de chip?
is dit wat? http://www.okaphone.com/artikel.asp?id=469367

[RobertD]

Die trafo is prima voor een monoblok. Ik heb een soortgelijke gebruikt met meer stroomcapaciteit voor mijn stereo versie.
(Volgens mij is de mijne 160VA)

[mischa72]

Laatste vraagje voor vandaag:

Wat voor ringkerntransformator raden jullie aan.
Bij de chip wordt vermeld: Wide supply range 20V - 94V

Genoeg ringkerntransformatoren die tussen de 20 en 94 v leveren, maar what about het vermogen en het aantal amperes?
Moet het vermogen van de transformator minstens het vermogen evenaren van de chip?
is dit wat? http://www.okaphone.com/artikel.asp?id=469367

Ik heb voor de mijne 2x22V/80VA per kant gebruikt. Met 160VA en voldoende buffer moet je het gemakkelijk kunnen redden. Ga niet te hoog zitten. Welke speakers gebruik je? Als je een to hoge voedingsspanning kiest en je speakers hebben een te lage impedantie zou het kunnen zijn dat je teveel stroom uit de chip trekt, waardoor hij in protectie gaat.

Als je in de datasheet kijkt, zie je voor 4 en 8 ohm speakers verschillende trafo's geadviseerd. Met 2x22V speel je 9 uit 10 op veilig.

Groeten,
Mischa

[Djuke]

Ik zou in ieder geval geen 94V trafo nemen...

Zo kun je benodigd trafo voltage/amperage bepalen:

Stel, je wilt 50W rms in 8 ohm aan de uitgang van je versterker hebben, dan heb je 20Vrms aan de uitgang nodig, dat is 20*1.4=28V piek.
Om 28V piek op de uitgang te halen, moet het rail voltage (afhankelijk van soort versterker) meestal enkele volts hoger liggen, zeg 33V. Over de bruggelijkrichter valt meestal ook ongeveer 1V, dus benodigd trafo voltage is 34/1.4=24.3V, een 25-0-25V trafo is dan prima.

Benodigde stroom voor 1 kanaal bij 8 ohm is 20Vrms/8ohm = 2.5Arms, dus voor een mono amp heb je minimaal 2.5*25=62.5VA nodig, 80VA is in de buurt en prima. Als je meer kanalen op een trafo wilt moet je het stroomverbruik vermenigvuldigen. Als je ander vermogen of 4 ohm speakers wilt het rekensommetje boven herhalen.

[mischa72]

Ik zou in ieder geval geen 94V trafo nemen...

Zo kun je benodigd trafo voltage/amperage bepalen:

Stel, je wilt 50W rms in 8 ohm aan de uitgang van je versterker hebben, dan heb je 20Vrms aan de uitgang nodig, dat is 20*1.4=28V piek.
Om 28V piek op de uitgang te halen, moet het rail voltage (afhankelijk van soort versterker) meestal enkele volts hoger liggen, zeg 33V. Over de bruggelijkrichter valt meestal ook ongeveer 1V, dus benodigd trafo voltage is 34/1.4=24.3V, een 25-0-25V trafo is dan prima.

Benodigde stroom voor 1 kanaal bij 8 ohm is 20Vrms/8ohm = 2.5Arms, dus voor een mono amp heb je minimaal 2.5*25=62.5VA nodig, 80VA is in de buurt en prima. Als je meer kanalen op een trafo wilt moet je het stroomverbruik vermenigvuldigen. Als je ander vermogen of 4 ohm speakers wilt het rekensommetje boven herhalen.

Niet zo moeilijk, gebruik gewoon de aanbevolen trafo uit de datasheets !!!!! Corprius is een leek zoals hij zelf zegt, dan moet je hem niet gaan lastigvallen met allerlei formules.

Overigens kan de versterker ook best op een kleinere trafo draaien. Je gaat er vanuit dat hij continue op vol vermogen staat te kreunen.

Groeten,
Mischa

Groeten,
Mischa

[b_force]

Vergeet trouwens niet dat bij de gainclones (lm3875/76/86) er een minimale versterking vereist is!
Bij de weinig gain ga de flinke problemen krijgen (oscilleren en weet ik niet al)

[Djuke]

Zo lastig zijn die formules ook weer niet, dat lijkt me toch een basis om te weten als je zelf iets wilt bouwen. Klakkeloos op de datasheet vertrouwen lijkt me niet genoeg, daar staat blijkbaar in dat de supply range tot 94V is...

De versterker kan inderdaad op een kleinere trafo draaien, dat doen zelfs vrijwel alle commerciele versterker verkopers (en dan als sales-praatje een 5x100W versterker verkopen met een 300VA trafo). Maar als zelfbouwer heb je in ieder geval in de hand om geen underrated trafo te gebruiken en ik zou het persoonlijk niet doen.

[mischa72]

Als je al veel info over je heen krijgt is elke formule teveel. Let maar op, het bouwen van de GC's gaat hem zoveel plezier en voldoening opleveren dat hij zich vanzelf in de electronica gaat verdiepen. Daarbij vertrouwd hij niet blind op een datasheet, maar kijkt hij naar een concept dat zich toch wel al een keer of wat heeft bewezen. Als derde kan ik niet zien waar hij hier door ons in de steek wordt gelaten of misleid. De kleinere trafo was ook geen aanbeveling, maar puur een opmerking dat het lang niet altijd volgens de formules hoeft. Dat zie je al aan de keuze van de buffercapaciteit van de GC.

Maar goed, laten we On Topic blijven. Is Corprius al aan het bouwen?

Groeten,
Mischa

[Corprius]

De formules zijn voor mij wel te begrijpen, ik vind het persoonlijk wel handig dat ze hier nu genoemd worden. Zeker met het oog op de toekomst. Voor mijn eerste projekt zal ik ze waarschijnlijk niet of niet al te veel gebruiken. Maar zoals ik al eerder noemde: het is nooit te laat om te leren.

En of ik al aan het bouwen ben? Ik heb een aantal onderdelen in bestelling (19 inch behuizing, lm3876 chips, connectoren, knoppen, switch voor de ingangen. Deze week even langs de lokale electronica shop voor de overige onderdelen.

[Marp]

Klakkeloos op de datasheet vertrouwen lijkt me niet genoeg, daar staat blijkbaar in dat de supply range tot 94V is...

Op de datasheet kan je prima vertrouwen.

Deze noemt 84V als limiet, waarbij wordt opgemerkt dat boven 70V vervorming kan worden geintroduceerd door de ingebouwde protectie, als daar bij de koeling geen rekening mee wordt gehouden. Verdere opgegeven specificaties gelden bij 70V (= +35V/0V/-35V), wat wordt benaderd met een trafo van 2x25V (25VAC x wortel2 - spanningsval dioden = ± 35VDC). Verder vindt je onder absolute maximum ratings een power dissipation van 125W. Hanteer deze gegevens "klakkeloos" als uitgangspunt voor een trafo, en je komt per kanaal uit op 2x25V / 2,5A / 125VA.

Jawel, toevallig eenzelfde uitkomst, maar dan wel geheel aan de hand van de gegevens uit de datasheet.

[Djuke]

Het rekensommetje was enkel om aan te geven, hoe je (in het algemeen) een benodigde trafo spanning/stroom bepaalt. Dat is niet ter vervanging van de datasheet maar om ernaast te houden. De in de datasheet genoemde 94V is als dual 47V zonder signaal is gedefinieerd, daar heb je in de praktijk uiteraard weinig aan. Dual 35V rail bereik je met een 25-0-25 trafo, als je echter ipv 8ohm load ook nog wel eens 4ohm wilt aansturen heeft dat effect op de VA rating van je trafo. Het rekensommetje helpt om dat te berekenen.

Maar wat mij betreft genoeg hierover gezegd, dit onderwerp gaat over gainclones en als er genoeg interesse is kan ik voor een lage prijs aan LM1875T, LM1876TF en LM3886TF gainclones komen, waarbij geldt hoe meer interesse hoe lager de prijs en voor elke bestelling boven 25,- ex verzending maak ik 1,- over naar het forum.

[Marp]

Ik reageerde niet op de som. Mijn post was ter voorkoming dat iemand gaat denken dat hij niet op de opgegeven voedingsspanning in de datasheet zou kunnen vertrouwen.

Even iets algemeens: zo nu en dan zie ik 4Ω voorbijkomen i.c.m. een LM3875/3876. Moet de versterker lagere impedanties kunnen aansturen, dan kan beter worden gekozen voor een LM3886 of LM4780. Deze worden ook voor 4Ω gespecificeerd.

[b_force]

Ik zou denk ik sowieso voor de LM3886 gaan.

Ik meen me te herinneren dat de LM3875 sowieso niet zo goed was voor 4ohm belastingen.
Voor de LM3886 is optimale trafo een 22Vac = ongeveer 28-30Vdc

Overigens hangt het vermogen ook volledig af hoeveel je gaat gebruiken.
Wil je de volle 60-70W kunnen hebben, dan heb je wel 120VA per LM3886 nodig.
Voor 50W of iets lager is 80VA ook wel te doen.

[IJsbier]

Mijn LM3886 stereo versterker draait met 18Vac 160VA. Gaat prima. Moet alleen nog een klein 50Hz brommetje weg zie te krijgen.
En ik zou eigenlijk nog eens wat foto's moeten posten.